Bài 51: Sảy thai do giao hợp
Người phụ nữ đang mang thai vì giao hợp quá cuồng nhiệt mà bị tiểu sản (sảy thai), rồi huyết băng (ra máu ồ ạt từ đường sinh dục) không cầm được. Người ta cho rằng đó là do hỏa động đến cực điểm (hỏa: thứ nhiệt trong cơ thể; hỏa động là nhiệt bốc lên quá mạnh), nào ai biết là do khí thoát (khí, tức sức sống và sức giữ của cơ thể, bị suy kiệt đến mức tuột mất).
Phàm phụ nữ mang thai đều nhờ thận thủy để che chở, nuôi dưỡng thai (thận thủy: phần âm, phần tinh chất mát và nhuận do thận tàng giữ). Nguồn thủy không đủ thì hỏa dễ sôi sục. Thêm vào đó giao hợp lâu không thôi thì hỏa ắt động mạnh. Đến lúc hứng tình cuồng loạn thì tinh ắt hao thoát nhiều. Tinh hao thoát nhiều thì thận thủy càng khô cạn, còn long lôi tướng hỏa càng bùng lên (long lôi tướng hỏa: phần hỏa ẩn trong thận và can; khi thủy kém không ghìm được thì nó bốc lên dữ dội như sấm sét). Thủy và hỏa cùng bệnh, thai không giữ chắc được nên rơi xuống.
Thai đã sảy mà hỏa vẫn chưa lắng, nên máu theo hỏa mà băng xuống ồ ạt, thế không thể ngăn chặn. Người ta bảo là do hỏa động đến cực điểm, cũng chưa phải sai lớn. Nhưng huyết băng vốn bắt nguồn từ khí hư (khí yếu không giữ được máu), hỏa thịnh vốn bắt nguồn từ thủy thiếu. Thận thủy đã thiếu thì nguồn sinh ra khí đã cạn. Nguồn khí đã cạn thì khí sao lại không thoát cho được? Cho nên hỏa động là tiêu, còn khí thoát là bản (tiêu: biểu hiện bên ngoài, phần ngọn của bệnh; bản: nguyên nhân gốc rễ của bệnh).
Sách kinh (sách kinh điển y học, tức Hoàng Đế Nội Kinh) nói: "Chữa bệnh ắt phải tìm đến gốc." Gốc vững thì ngọn tự đứng được. Nếu chỉ lấy việc cầm máu làm chính mà không gấp rút giữ chắc khí, thì khí tan tác không thể mau trở về, máu do đâu mà cầm được? Không bồi bổ mạnh phần tinh, thì thủy đã cạn không thể lập tức đầy lại, mà hỏa sẽ càng bốc mạnh. Không xét đến gốc mà chỉ lo sửa ngọn, thì (?) chưa từng thấy ai làm được việc. Dùng bài Cố khí điền tinh thang (bài thuốc sắc "giữ vững khí, bồi đầy tinh").
Sảy thai kèm huyết băng phần nhiều do giao hợp mà ra. Nếu tuổi đã quá bốn mươi thì nên tăng gấp đôi lượng hoàng kỳ, giảm một nửa lượng thục địa, vì người ấy khí đã hư, hỏa đã suy. Nếu không thì thường khiến khí thoát, không cứu được. Phàm ai đang có thai, phải nhẫn nhịn dục vọng, giữ gìn kiêng việc phòng the, tuyệt đối đừng tự dấn thân vào đường nguy hiểm. Hãy thận trọng!
Nhân sâm (một lạng; lạng là đơn vị cân xưa, khoảng 37 gam), hoàng kỳ (một lạng, dùng sống), bạch truật (năm đồng cân, sao với đất; đồng cân bằng một phần mười lạng, khoảng 3,7 gam), đại thục địa (một lạng, loại chưng chín lần), đương quy (năm đồng cân, rửa bằng rượu), tam thất (ba đồng cân, tán thành bột, hòa vào nước thuốc mà uống), kinh giới tuệ (bông kinh giới, hai đồng cân, sao cháy đen).
Sắc với nước mà uống. Uống một thang thì máu cầm, hai thang thì người yên ổn, bốn thang thì khỏi hẳn. Chỗ hay của bài thuốc này là không đi thanh hỏa (làm mát, dập nhiệt), mà chỉ chuyên bổ khí, bổ tinh. Nó có công hiệu thần diệu riêng là vì các vị thuốc đều ấm và nhuận, lại trừ được nhiệt lớn. Bởi nhiệt ở đây là nhiệt do hư (nhiệt sinh ra vì cơ thể thiếu hụt chứ không phải do nhiệt thừa thật), nên bổ khí thì tự nhiên thu giữ được máu, bổ tinh thì tự nhiên cầm được máu. Ý của bài thuốc là nhắm vào gốc bệnh.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video