Thiên 0 — Bài tựa của Đạo Tuyên (núi Chung Nam)

 # Kinh Pháp Lễ Phật do Bồ-tát Ly Cấu Tuệ hỏi (Bồ-tát: người tu theo con đường giác ngộ, phát nguyện tự mình thành Phật và cứu độ tất cả chúng sinh; Ly Cấu Tuệ: tên vị Bồ-tát này, nghĩa là "trí tuệ lìa mọi nhơ bẩn"; Pháp Lễ Phật: cách thức, nghi thức lạy và kính lễ Phật)

 Kinh Pháp Lễ Phật do Bồ-tát Ly Cấu Tuệ hỏi

 Đời Đường, Na-đề dịch (Na-đề: vị tăng người Ấn Độ sang Trung Hoa vào đời Đường)

 Lời tựa Kinh Pháp Lễ Phật do Bồ-tát Ly Cấu Tuệ hỏi

 Tăng sĩ Đạo Tuyên ở núi Chung Nam soạn (Đạo Tuyên: vị cao tăng đời Đường, tu ở núi Chung Nam gần kinh đô Trường An)

 Thiết nghĩ: lá cờ kiêu mạn dựng cao khó hạ xuống, nên chúng sinh vì thế mà luân hồi (xoay vòng sinh rồi chết, chết rồi lại sinh, không dứt) trong tam giới (ba cõi mà chúng sinh còn mê lầm phải sống: cõi dục là cõi còn ham muốn tình dục và ăn uống; cõi sắc là cõi đã hết ham muốn ấy nhưng còn thân hình vi tế; cõi vô sắc là cõi chỉ còn tâm thức, không còn thân hình). Dòng nước tham ái chưa lắng trong, nên tứ hoặc (bốn thứ mê lầm gốc bám theo cái "ta": si mê về ta, chấp có ta, kiêu căng vì ta, yêu luyến ta) cũng nhân đó mà trôi dạt, chìm đắm.

 Nếu không phải là bậc khai sĩ (tên gọi khác của Bồ-tát, nghĩa là người mở đường cho chúng sinh) vượt trội một mình, bậc chí nhân (người đạt đến chỗ tột cùng) đã ra khỏi mọi cõi tồn tại, thì làm sao có thể xé rách lưới tham ái, mở toang những cửa ải trùng trùng, đem nỗi ngờ vực sâu xa ra hỏi để soi sáng cho những nẻo đường tối tăm?

 Có vị Bồ-tát tên Ly Cấu Tuệ, đạo hạnh đã vượt cao hơn bậc sơ trụ (bậc thứ nhất trong mười bậc "thập trụ", tức mười chặng tâm an trú vững vàng trên đường tu của Bồ-tát), công đức đã vượt qua bậc người từng cúng dường chư Phật nhiều như cát của tám sông Hằng (ý nói công đức tích lũy vô cùng lớn lao). Ngài mượn con đường quen thuộc của thói thường thế gian (tức việc lễ lạy), nêu lên một câu hỏi hay xuất phát từ sự hiểu biết sâu xa.

 Như Lai (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc đến từ chân như, đến như các vị Phật trước đã đến) dùng tài biện thuyết thù thắng phát ra từ lòng từ bi vô duyên (lòng thương không cần điều kiện, không phân biệt thân sơ, trùm khắp tất cả), để đáp ứng nỗi lòng thầm kín của những chúng sinh còn phải nương tựa vào điều kiện. Ngài dạy cách dứt bỏ những thứ che lấp và trói buộc trong ngũ thú (năm nẻo đường tái sinh: địa ngục, ngạ quỷ tức quỷ đói, súc sinh, loài người, cõi trời), bằng cách nương vào việc lễ lạy và tưởng niệm theo phép ngũ luân (lạy năm vóc: hai đầu gối, hai bàn tay và đỉnh đầu chạm đất).

 Vì thế ngũ thông (năm năng lực siêu phàm: thấy xa không ngăn ngại, nghe xa không ngăn ngại, biết tâm người khác, biết các đời trước, đi lại biến hóa tự tại) và ngũ nhãn (năm loại mắt nhìn: mắt thịt của người thường, mắt trời của chư thiên, mắt trí tuệ thấy lẽ không, mắt pháp thấy rõ mọi pháp môn để cứu độ, mắt Phật thấy biết trọn vẹn tất cả) từ đây được tu tập thêm lên; ngũ vị (năm chặng trên đường tu thành Phật: chặng tích lũy vốn liếng công đức, chặng gia công tu hành, chặng thấu suốt chân lý, chặng tu tập sâu thêm, chặng rốt ráo thành Phật) và ngũ sinh (năm cách Bồ-tát chọn tái sinh để cứu đời: sinh ra để trừ tai họa, sinh theo loài để hóa độ cùng loài, sinh vào địa vị có thế lực lớn, sinh vào ngôi vị tôn quý cao vượt, và lần sinh cuối cùng để thành Phật) nhờ đây mà được tròn đầy.

 Kinh này được cất giữ ở vùng Trung Thổ (tức xứ Ấn Độ, nơi Phật ra đời) suốt một nghìn sáu trăm năm; dù thời vận suy tàn nhưng dấu tích vẫn còn, rồi mới được truyền nghe đến vùng đất phương Đông.

 Đến năm Long Sóc thứ ba (năm 663, đời vua Đường Cao Tông), có một vị Tam tạng (vị pháp sư tinh thông cả ba kho kinh điển Phật giáo: kinh là lời Phật dạy, luật là giới luật, luận là sách giải thích giáo lý) người Thiên Trúc (tức Ấn Độ), tên là Na-đề. Ngài bao quát được tông chỉ của sáu phái học thuyết khác lạ, thông suốt đến chỗ tinh vi các bộ sách của bốn kinh Vệ-đà (bốn bộ kinh thánh cổ của đạo Bà-la-môn Ấn Độ). Lời lẽ trong chín bộ loại kinh (chín thể loại kinh văn Phật giáo xếp theo hình thức trình bày) và tám kho tạng kinh điển, ngài đều hiểu rõ, không mờ mịt điều nào, dù là của đạo mình hay đạo khác. Nghĩa lý của mười chân lý và của Nhất thừa (con đường duy nhất đưa tất cả chúng sinh đến thành Phật), ngài đều quy về chỗ thấu suốt cái không và cái có hình tướng.

 Ngài lại am tường cả chỗ tường tận lẫn chỗ tóm lược của danh từ và nghĩa lý, thấu đạt một cách tài tình những ý chỉ lớn lao. Ngài đến kinh đô, nhiều lần vào chầu triều đình, được nhà vua ban lễ hậu đãi tại chùa Từ Ân (ngôi chùa lớn ở kinh đô Trường An), và sắp sửa bay về miền ngoài biển xa.

 Vì kinh này là chỗ khởi hành của các bậc thánh, là tâm ban đầu của mọi người phàm, nên ngài đem ra truyền bá rộng rãi, trao cho cả người xuất gia lẫn người tại gia. Thế là người ta theo đó mà chép lại, khắp nơi đều được lưu hành. Sợ rằng người đọc chưa biết rõ lai lịch kinh này, nên nhân đây thuật lại nhân duyên của nó. Lời tựa như vậy.

Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video