Thiên 0 — Lời đề yếu

 Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ tổng tập sách do vua Càn Long nhà Thanh ra lệnh biên soạn và duyệt định, chia sách thành bốn kho: Kinh, Sử, Tử, Tập). Tử bộ (kho sách của các nhà tư tưởng, các môn học thuật và kỹ thuật), phần bảy.

 Ngọc quản chiếu thần cục (tên sách, tạm hiểu là "Phép ống ngọc soi thần thái con người"). Loại Thuật số (các môn bói toán, xem số, xem tướng, xem đất…), phần năm [thuộc nhóm sách xem số mệnh và sách xem tướng]. Đề yếu (bài giới thiệu tóm tắt về sách).

 Bọn thần cẩn thận xét: sách Ngọc quản chiếu thần cục gồm ba quyển, bản cũ ghi là do Tống Tề Khâu đời Nam Đường soạn. Tề Khâu tự là Siêu Hồi, sau đổi tự là Tử Tung, người Lư Lăng. Lúc đầu ông là người áo vải (dân thường chưa làm quan), theo phò Lý Biện (vua lập ra nước Nam Đường), được trao chức Điện trực (chức hầu cận trong cung) kiêm Quân phán quan (quan lo giấy tờ, xét xử trong quân), rồi được cất nhắc làm Hữu ti viên ngoại lang (quan phó ở một ty trong bộ máy triều đình). Ông nhiều lần thăng chức, lên đến Đồng bình chương sự (chức tương đương tể tướng) kiêm Tri thượng thư tỉnh sự (người điều hành Thượng thư tỉnh, cơ quan cai quản chính sự cao nhất).

 Khi Lý Cảnh nối ngôi, ông giữ chức Thái phó (một trong những chức quan cao nhất, mang tính danh dự, vốn là thầy dạy vua) và lãnh chức Tiết độ sứ (quan đứng đầu một trấn lớn, nắm cả quân lẫn dân) vùng Kiếm Nam Đông Xuyên, được phong tước Sở quốc công (tước công, lấy tên đất nước Sở làm hiệu). Không lâu sau ông mắc tội bị phế truất, rồi tự thắt cổ chết.

 Tề Khâu sinh vào thời Ngũ Quý (thời Ngũ Đại, năm triều đại ngắn ngủi nối nhau sau nhà Đường) loạn lạc rối ren, lấy quyền mưu xảo trá làm điều đắc ý, lại đặc biệt mê thuật số. Phàm những người mang nghề tượng vĩ (xem thiên văn, tinh tượng để đoán việc đời), thanh ô (xem phong thủy, đất cát, mồ mả), cô bố (xem tướng người, theo tên Cô Bố Tử Khanh, thầy tướng đời Xuân Thu), nhâm độn (các môn bói Lục nhâm và Kỳ môn độn giáp) đến ở dưới trướng ông thường có tới vài chục người, ông đều cấp dưỡng hậu hĩnh. Sách này chuyên bàn về tướng thuật (thuật xem tướng người), ngờ rằng chính do các môn khách của ông soạn và gom lại, rồi mượn tên Tề Khâu cho lưu hành ở đời.

 Mục Nghệ văn chí (phần ghi chép sách vở) trong Tống sử và sách Kinh tịch chí của Tiêu Hoành đều ghi "Ngọc quản chiếu thần cục, hai quyển", tên gọi giống với bản này. Sách Thư lục giải đề của Trần Chấn Tôn thì ghi là "Ngọc quản chiếu thần", không có chữ "cục", lại chỉ có một quyển; ngờ rằng bản ông thấy không phải bản trọn vẹn. Sách Thập quốc xuân thu của Ngô Nhiệm Thần thì chép Tề Khâu có "Ngọc quản chiếu thần kinh, mười quyển", tên hơi khác, mà số quyển cũng không khớp với Tống sử. Sách Độc thư mẫn cầu ký của Tiền Tằng ghi giống với Thập quốc xuân thu, lại nói: những điều bàn trong thượng cục đều là hình thể dáng mạo của người, có hình có thể thấy được, nên gọi là dương cục; những điều bàn trong hạ cục đều nằm ngoài hình thể, không có hình tượng để xem, nên gọi là âm cục. Ông nói về cách bố cục của sách rất tường tận.

 Bản này là bản chép trong Vĩnh Lạc đại điển (bộ sách tổng tập khổng lồ soạn vào niên hiệu Vĩnh Lạc đời Minh), ý chính đều lấy hình dáng bên ngoài để lập luận, không khớp với điều họ Tiền nói là có hai cục âm, dương. Ngờ rằng bản này chính là bản hai quyển mà Tống sử ghi, cho nên so với bản mười quyển có nhiều chỗ giống, chỗ khác chăng? Sách của các nhà thuật số bị người đời sau tô vẽ, thêm bớt, các bản mâu thuẫn nhau, thường thường là như vậy, không đáng truy cứu sâu. Chỉ vì lời bàn trong sách khá tinh tế, rạch ròi, mà các sách được trích dẫn phần lớn là sách đời nay chưa ai thấy, vẫn là văn cũ của nghề xem tướng, nên chúng thần hơi thêm hiệu đính, chia lại thành ba quyển, chép vào để giữ làm một nhà. Tháng chín năm Càn Long thứ bốn mươi sáu (năm 1781), kính cẩn hiệu đính xong dâng lên.

 Tổng toản quan (quan tổng biên soạn): thần Kỷ Quân, thần Lục Tích Hùng, thần Tôn Sĩ Nghị.

 Tổng hiệu quan (quan tổng hiệu đính): thần Lục Phí Trì.

 Khâm định Tứ khố toàn thư.

Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video