Thiên 17 — Chiêm theo ngày giờ

 Đoán theo nhật thần, thiên thứ mười bảy

 Mặt trời là vua, mặt trăng là hoàng hậu, năm hành tinh chủ các quan, hai mươi tám tú (hai mươi tám chòm sao chia vòng trời) mỗi tú thuộc về một phân dã (vùng đất dưới đất ứng với một vùng trên trời). Chức việc có nếp thường; các sao xếp ngồi đến ba trăm, mỗi sao coi một ngôi, đều đã nói rõ ở từng mục. Nhưng điềm tai họa, điềm lành hiện ra, mỗi nước mỗi tục không giống nhau, nên việc phải mượn nhật thần (can chi của ngày, giờ, năm, tháng) để phân biệt nơi ứng, để biết phần đất ứng. Vì thế có năm, có tháng, có ngày, có giờ, có nơi chốn, mỗi thứ đoán theo phần của nó.

 Năm mang can (thiên can: mười ký hiệu Giáp, Ất, Bính, Đinh, Mậu, Kỷ, Canh, Tân, Nhâm, Quý dùng ghi năm, tháng, ngày, giờ) Giáp thì ứng nước Tề; Ất ứng các rợ Đông Di ngoài biển; Bính ứng nước Sở; Đinh ứng vùng Giang Hoài (sông Trường Giang và sông Hoài), rợ Nam Man, vùng Hải Đại (giữa biển và núi Thái Sơn); Mậu ứng Hàn, Ngụy, Trung Châu (vùng giữa đất Trung Hoa), Hà Tế (vùng sông Hoàng Hà và sông Tế); Kỷ ứng Hàn, Ngụy; Canh ứng Tần; Tân ứng vùng phía tây núi Hoa Sơn, các nước rợ Tây Di; Nhâm ứng Yên, Triệu, Ngụy; Quý ứng vùng phía bắc núi Thường Sơn, các nước rợ Bắc Di, Yên, Triệu.

 Theo chi (địa chi: mười hai ký hiệu Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi): Tý ứng nhà Chu; Sửu ứng Địch Ngụy, cũng chủ vùng Liêu Đông; Dần ứng Sở, Triệu; Mão ứng Trịnh; Thìn ứng Tấn, Hàm Đan, nước Triệu; Tỵ ứng Vệ; Ngọ ứng Tần; Mùi ứng Trung Sơn, Lương, Tống; Thân ứng Tề, Tấn, Ngụy; Dậu ứng Lỗ; Tuất ứng Triệu, Ngô, Việt; Hợi ứng Yên, Đại.

 Năm, tháng, ngày, giờ, cùng với phương đất nơi tai họa hiện ra, đều dùng chung cách này.

 Giả sử năm Bính Thìn, tháng bảy, ngày Đinh Mão (?), giờ Ngọ, tai họa hiện ra ở phương Mùi. Thái Tuế (một sao giả định chạy theo vòng mười hai địa chi, dùng để ghi năm) ở Bính Thìn: Bính là Sở, Thìn là Tấn. Tháng bảy là tháng Thân, Thân là Tấn, Ngụy. Đinh Mão thì Đinh là Giang Hoài, Nam Man. Giờ Ngọ thì Ngọ là Tần. Tai hiện ở phương Mùi thì Mùi là Trung Sơn, Lương, Tống. Tức là các vùng đất ấy đều có tai họa.

 Thiên Hồng Phạm trong "Thượng thư" nói: "Bậc vua xem ở năm." Việc của vua thì đoán là Sở, Tấn có tai. "Bậc khanh sĩ (quan lớn) xem ở tháng", tháng bảy thì đoán là Tấn, Ngụy có tai. "Bậc sư doãn (các quan đứng đầu các ngành) xem ở ngày", Đinh thì là Giang Hoài, Nam Man, Mão là nước Trịnh…, có tai. Các trường hợp khác đều theo đó mà suy. Đó chính là việc Tử Thận và Tỳ Táo đoán điềm lạ khác nhau mà đều ứng nghiệm.

 Xét sách "Xuân Thu": năm thứ mười đời Lỗ Chiêu công, mùa xuân, tháng giêng, ngày Mậu Tý, sao yêu quái xuất hiện ở tú Vụ Nữ (tú Nữ), thấy ở góc phương Thân. Tú Nữ thuộc nước Tề, Thân là phần đất của Tấn. Tử Thận thấy sao yêu xuất hiện, biết vua Tấn sẽ chết vào ngày Mậu Tý. Vì sao biết được? Vì khi Tề Phùng công chết cũng có sao này hiện ra; suy ra mà so sánh, biết Tấn Bình công sắp chết. Tử Thận là đại phu nước Lỗ.

 Năm thứ hai mươi tám đời Lỗ Tương công, Tuế tinh (sao Mộc) sai thứ, lấn sâu vào giữa thứ Huyền Hiêu (tên một trong mười hai thứ chia vòng trời) năm độ (đơn vị chia vòng trời, cả vòng khoảng ba trăm sáu mươi lăm độ và một phần tư), ở tú Hư, người ta cho là "rắn cưỡi rồng". Vì Tuế tinh ở dưới tú Hư, nên gọi là rắn cưỡi rồng. Rồng là thứ Thọ Tinh, phần đất của Tống, Trịnh. Tử Thận thấy rắn cưỡi rồng, cho rằng Tống, Trịnh sắp đói kém; Tỳ Táo thì cho rằng vua Chu và vua Sở đều sẽ chết, vì tú Hư xung (đối thẳng nhau) với Ngọ, Ngọ là tú Trương, tú Dực, phần đất của Chu và Sở. Cho nên hai người đoán khác nhau mà đều ứng nghiệm.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video