Phép xem khí tượng khác lạ của chín vùng đất, thiên thứ sáu mươi bốn (khí tượng: các luồng hơi, mây, sắc khí hiện trên trời được quan sát để đoán điềm; chín vùng đất: các miền đất đai trong thiên hạ).
Sách Sử ký nói: cho nên người xem một nước đang thịnh lên hay hao mòn, vào nước, vào ấp thì xem bờ cõi, ruộng nương có ngay ngắn không, thành quách, nhà cửa, cổng ngõ có tươi tắn không, rồi đến xe cộ, áo quần, súc vật có đẹp đẽ không. Thực sự thịnh lên thì tốt, trống rỗng hao mòn thì xấu.
Vậy thì trong khoảng trời đất, không gì là không có khí sắc. Cho nên nơi chứa nhiều tiền của, nơi gạch đá của gò thành cũ, chợ, ngục, chiến trường, đều có khí riêng. Nay xếp lần lượt trình bày ra đây.
Ven biển có khí do con thận (loài thủy quái như sò lớn hay thuồng luồng, người xưa tin nó nhả hơi tạo ra ảo ảnh) nhả ra, giống như lầu đài. Đồng ruộng rộng lớn thì khí thành hình cung điện.
Từ núi Hoa Sơn trở về nam, khí trên đen dưới đỏ. Vùng ven núi Tung Cao và Tam Hà (vùng ba quận ven sông Hoàng Hà ở giữa Trung Quốc), khí đỏ thuần. Phía bắc núi Hằng Sơn, khí xanh. Vùng biển Bột Hải, khí đen thuần. Vùng giữa sông Trường Giang và sông Hoài, khí đều trắng. Biển Đông khí như cây đèn tròn. Sông Hán khí như tấm vải kéo ra. Vùng sông Trường Giang, sông Hán, khí mạnh như con thoi. Sông Tế khí như con lợn đen. Sông Vị khí như con sói trắng đuôi trắng. Vùng Hoài Nam khí như tấm lụa. Núi Thiếu Thất khí như con thỏ trắng đuôi xanh trắng. Khí của núi Hằng Sơn như con trâu đen có đuôi. Biển Đông khí như cây. Các tộc Di phía tây khí như nhà cửa. Các tộc Di phía nam khí như lầu gác, hoặc như thuyền bè, cờ phướn. Các tộc Di phía bắc khí như đàn trâu dê, súc vật, cung điện.
Khí đen như đàn dê, như lợn, như cá, là sáu tộc Di không thuận phục. "Trận vân" (mây hình trận) như bức tường dựng đứng; "trữ vân" (mây hình thoi) giống con thoi. "Trục vân" (mây hình trục) giống cái trục, cuộn tròn, hai đầu nhọn. "Bính vân" (mây hình cán gáo) như sợi dây thừng, ở phía trước vắt ngang trời; loại dài nửa trời thì giống cờ ở cổng (?); còn mây trắng thì cong như móc câu.
Các loại mây này hiện ra thì lấy năm màu mà đoán. Mây tươi nhuận, cuộn tròn, dày đặc, khi hiện ra làm lòng người xao động, thì có binh nổi dậy, giao chiến (?). Mây khí thật của tướng quân như ba tấm lụa rộng, trước nhọn sau to, là khí của tướng quân đang hành quân. Rùa nghìn năm tuổi, bên trên có mây trắng.
Mây nước Hàn như tấm vải, mây nước Chu như bánh xe, mây nước Tần như người đi đường, mây nước Vệ như con chó, mây nước Ngụy như con chuột, mây nước Tề như áo đỏ thẫm, mây nước Việt như rồng, mây nước Thục như vựa thóc tròn (Hàn, Chu, Tần, Vệ, Ngụy, Tề, Việt, Thục: các nước thời Xuân Thu – Chiến Quốc).
Khí của xe trận lúc cao lúc thấp, thường tụ lại; khí của kỵ binh thấp mà trải rộng; khí của bộ binh cuộn tròn; khí trước cao sau thấp là quân không dừng mà quay về; khí của kỵ binh tinh nhuệ (?) màu xanh đen thuần, dài vài trăm trượng (trượng: khoảng ba mét); khí của quân du kích lưu động như chổi quét.
Khí vui mừng: trên vàng dưới trắng. Khí giận dữ: trên vàng dưới đỏ. Khí lo âu: trên dưới đều đen. Khí của việc xây đắp đất đai màu vàng; khí của đám dân phu không qua huấn luyện màu trắng.
Phàm phép xem mây: khi khí mới bốc lên, như mây mà không phải mây, như sương mà không phải sương, lờ mờ như có thể thấy được. Khi mới bốc lên, dày đặc san sát, ở trên ngọn cây dâu, cây du (tức sát chân trời), cao năm sáu thước, là ở ngoài nghìn rưỡi dặm; nhìn ngang thì cách nghìn dặm; ngẩng mắt lên trông thì cách năm trăm dặm; ngửa trông giữa trời thì trong vòng trăm dặm; nhìn ngang ở khoảng ngọn cây dâu, cây du thì cách hai nghìn dặm; lên núi cao trông xuống bốn phía thấy khí sát mặt đất thì cách ba nghìn dặm.
Phàm muốn biết khí của quân ta, thường vào ngày Giáp, ngày Kỷ và các ngày Canh Tý, Mậu Ngọ, Mùi, Hợi, ngày mười tám tháng tám (?), ra cách quân mười dặm, lên chỗ cao mà trông thì có thể thấy. Theo sách ghi chép riêng mà đoán; hễ từ trăm người trở lên thì đều có khí.
Phàm đoán điềm tai họa, quái lạ, trước hết phải suy tính "phân dã" theo "Cửu cung" (phân dã: phép ứng từng vùng trời với từng vùng đất; Cửu cung: chín ô phương vị dùng để suy tính), và tính ngày tháng theo phép "Lục Nhâm" (một phép bói dựa trên thiên can, địa chi của ngày giờ); nếu không gặp trời âm u, sương mù, gió, mưa thì mới có thể đoán.
Khi đối địch, có mây kéo tới rất thấp, che lấp ngòi rãnh, phủ kín đường đi, đó là giặc lớn ắt tới, ăn không kịp no, phải gấp đứng dậy nghiêm ngặt phòng bị.
Địch ở phía đông thì xem khí lúc mặt trời mọc; ở phía nam thì xem lúc giữa trưa; ở phía tây thì xem lúc mặt trời lặn; ở phía bắc thì xem lúc nửa đêm.
Phàm khí mang màu "vương, tướng" thì tốt, mang màu "tù, tử" thì xấu (vương, tướng, hưu, tù, tử: năm trạng thái thịnh suy của ngũ hành theo mùa; vương là cực thịnh, tướng là đang lên, tù là bị kìm hãm, tử là suy kiệt; màu ứng với hành đang thịnh là màu vương tướng, màu ứng với hành đang suy là màu tù tử).
Phàm khí trên quân, cao thắng thấp, dày thắng mỏng, đặc thắng rỗng, dài thắng ngắn, tươi nhuận thắng khô héo.
Phàm khí, như hơi bốc lên trên nồi chõ, cuồn cuộn bốc lên, tích lại thành sương mù, sương mù là âm, khí âm kết lại thành các loại cầu vồng, nghê (cầu vồng phụ mờ nhạt), quầng, nhĩ (vệt khí nhỏ hai bên mặt trời như đôi tai). Phàm khí không tích không kết, tản mạn khắp một phương thì không gây tai họa được. Phải xen lẫn sát khí (khí báo chém giết), dày đặc mà dữ dội, thì mới có thể dùng để đoán.
Khí trên quân yên thì quân yên, khí không yên thì quân không yên; khí về nam thì quân về nam, khí về bắc thì quân về bắc, khí về đông thì quân về đông, khí về tây thì quân về tây; khí tan thì quân tan vỡ.
Xem khí, thường vào lúc rạng sáng, lúc chiều tà, lúc mặt trời mọc và lặn, khí hiện ở đâu thì biết. Trong kỳ hạn đoán mà có gió lớn, mưa lớn hay âm u lâu ngày thì tai họa không thành. Bởi vì gió làm khí tan đi, âm u làm khí thưa đi, mây làm khí ẩn đi, mưa làm khí giải đi.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video