Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ sách tổng tập do vua ra lệnh biên soạn, chia làm bốn kho lớn là Kinh, Sử, Tử, Tập). Tử bộ (kho thứ ba, gồm sách của các nhà tư tưởng và các môn học, kỹ thuật), phần bảy.
Đề yếu (bài giới thiệu tóm tắt về cuốn sách).
*Tam mệnh chỉ mê phú* (bài phú chỉ lối cho người còn mê muội về môn đoán mệnh), một quyển. Thuộc loại thuật số (các môn dùng con số, can chi, âm dương để đoán việc lành dữ), mục thứ năm, nhóm sách đoán mệnh và sách xem tướng.
Bọn thần kính cẩn xét: *Tam mệnh chỉ mê phú* một quyển, bản cũ đề là do Nhạc Kha đời Tống bổ chú (thêm lời chú giải). Nhạc Kha từng viết các sách *Cửu kinh tam truyện duyên cách lệ*, *Quý Đàm lục*, *Đình sử*, *Kim Đà túy biên*, *Bảo Chân trai pháp thư tán*, *Ngọc Chử tập*, nhưng không nghe nói ông có viết sách này. Phần ghi chép sách vở (Nghệ văn chí) trong *Tống sử* cũng không chép tên sách này. Chỉ trong *Đình sử* có một đoạn kể việc Nhạc Kha cùng người mù tên Dương Trường bàn về lộc mệnh (vận số, phúc lộc và tuổi thọ định sẵn theo ngày giờ sinh) của Hàn Thác Trụ (quyền thần đời Nam Tống), và bàn về lộc mệnh của Viên Thiều, một mạc quan (quan giúp việc trong phủ của quan lớn), lời bàn khá tường tận. Như vậy Nhạc Kha cũng khá am hiểu môn này; có lẽ người làm nghề đoán số nhân đó mà mượn tên ông chăng?
Từ đời Nguyên, đời Minh trở lại đây, sách đoán mệnh của các nhà phần nhiều dẫn lời văn trong sách này. Đem bản này ra đối chiếu thì đều khớp, nên biết đây vẫn là sách do người đời Tống làm ra. Sách *Văn Uyên các thư mục* (danh mục sách trong thư viện Văn Uyên các của triều đình) có ghi sách này một bộ, một tập; sách *Lục Trúc đường thư mục* của Diệp Thịnh cũng có ghi sách này một tập. Như vậy vào đầu đời Minh sách vẫn còn. Nay thì đã lâu không còn bản in riêng lưu hành ở đời, chỉ có bản chép trong *Vĩnh Lạc đại điển* (bộ sách tổng tập khổng lồ biên soạn dưới thời vua Vĩnh Lạc nhà Minh) là còn đầy đủ từ đầu đến cuối. Bọn thần kính cẩn nhặt ra, sửa sang, sắp xếp lại thành một quyển, đặt vào loại thuật số để tiện tham khảo, còn tên Nhạc Kha thì xóa bỏ, không ghi nữa.
Những điều sách bàn đến phần lớn đều chuyên theo phép Tử Bình (phép đoán mệnh dựa vào tám chữ can chi của năm, tháng, ngày, giờ sinh, lấy can của ngày sinh làm chủ). Về các cách giáp mã (hai địa chi trong lá số đứng kẹp hai bên vị trí sao Dịch Mã, chủ việc đi lại, xê dịch, dù sao ấy không hiện ra trong lá số), giáp lộc (hai địa chi kẹp hai bên vị trí Lộc của can ngày, chủ bổng lộc, tiền tài), củng khố (các địa chi trong lá số cùng chầu về một "khố", tức kho chứa của một hành, là một trong bốn chi Thìn, Tuất, Sửu, Mùi, mà chi ấy không có mặt), củng quý (các địa chi cùng chầu về vị trí sao quý nhân, chủ được người sang giúp đỡ, mà chi ấy không có mặt), sách biện luận rất tường tận, thường nói ra những điều các nhà khác chưa nói tới; riêng điều về củng khố lại càng tinh tế, rõ ràng. Những chỗ khác lời lẽ, ý nghĩa thông suốt, cũng có nhiều điều đáng lấy.
Chỉ có điều sách chuyên lấy nguyệt kiến (can chi của tháng sinh) và thai nguyên (can chi của tháng thụ thai, thường tính lùi khoảng mười tháng trước tháng sinh) làm gốc để suy đoán, thì không thể coi là lời bàn chắc chắn. Bởi vì nguyệt kiến là cái chủ về hành vận (các vận mười năm một lần đổi trong đời người, tính ra từ can chi tháng sinh), nhất thiết phải luôn đem ngày sinh và giờ sinh ra đối chiếu. Người ta mang thai mười tháng rồi sinh, đó vốn là kỳ hạn thường; nhưng khí chất bẩm thụ mỗi người không đều nhau, cũng có người sinh quá hạn, có người sinh chưa đủ hạn. Nếu cứ nhất loạt lấy mười tháng làm hạn thì chẳng khác gì "khắc thuyền tìm gươm" (chuyện người nước Sở đánh rơi gươm xuống sông, liền khắc dấu vào mạn thuyền chỗ gươm rơi, đợi thuyền dừng mới lần theo dấu mò tìm; ý chê kẻ cứng nhắc, không biết sự việc đã thay đổi), khó tránh khỏi lại sai lệch, rời rạc. Điều đó còn tùy người học tự xét đoán, lựa chọn.
Tháng chín năm Càn Long thứ bốn mươi sáu (năm 1781), kính cẩn hiệu đính xong, dâng lên.
Tổng toản quan (quan đứng đầu việc biên soạn): bề tôi Kỷ Vân, bề tôi Lục Tích Hùng, bề tôi Tôn Sĩ Nghị.
Tổng hiệu quan (quan đứng đầu việc soát lỗi, hiệu đính): bề tôi Lục Phí Trì.
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video