Thiên 44 — Quẻ 44: Cấu (Gặp gỡ)

 44. Quẻ Cấu (quẻ thứ bốn mươi bốn. "Quẻ" là một hình gồm sáu vạch chồng lên nhau, mỗi vạch là vạch liền hoặc vạch đứt, dùng để bói và để suy xét lẽ biến đổi của sự vật trong Kinh Dịch. "Cấu" nghĩa là gặp gỡ.)

 ⅰ (ký hiệu trong bản gốc, có lẽ là chỗ đặt hình vẽ của quẻ (?))

 ⅳ (?) (Tốn ở dưới, Càn ở trên. Quẻ sáu vạch này ghép từ hai quẻ đơn ba vạch. Quẻ Tốn tượng trưng cho gió, gồm hai vạch liền nằm trên một vạch đứt, đặt ở dưới. Quẻ Càn tượng trưng cho trời, gồm ba vạch liền, đặt ở trên.)

 Quẻ Cấu: người con gái mạnh mẽ quá mức, chớ cưới người con gái ấy làm vợ.

 Lời Thoán (lời giải thích ý nghĩa chung của tên quẻ và lời quẻ, tương truyền do Khổng Tử soạn) nói: Cấu là gặp gỡ. Đó là cái mềm gặp cái cứng. "Mềm" (nhu) chỉ vạch đứt, tượng trưng cho âm; "cứng" (cương) chỉ vạch liền, tượng trưng cho dương. Ở quẻ này, một vạch âm ở dưới cùng gặp năm vạch dương ở trên.

 "Chớ cưới người con gái ấy làm vợ", vì không thể cùng người ấy sống lâu dài.

 Trời đất gặp nhau thì muôn vật đều được rõ ràng, tươi tốt. Cái cứng ở được chỗ trung chính thì đạo lớn được thi hành khắp thiên hạ. "Trung chính" nghĩa là vạch ấy vừa nằm ở giữa một quẻ đơn ba vạch (tức vạch thứ hai hoặc thứ năm), vừa đúng ngôi của nó: vạch dương ở ngôi lẻ, vạch âm ở ngôi chẵn. Ở đây là chỉ vạch dương thứ năm.

 Ý nghĩa của thời gặp gỡ thật lớn lao thay!

 Lời Tượng (lời giải thích dựa vào hình ảnh mà quẻ và từng vạch tượng trưng) nói: Dưới trời có gió thổi khắp nơi, đó là hình ảnh quẻ Cấu. Bậc vua chúa theo đó mà ban mệnh lệnh, báo cho khắp bốn phương.

 Hào Sơ lục. "Hào" là mỗi vạch trong quẻ, đếm từ dưới lên. "Sơ" là hào thứ nhất, ở dưới cùng. "Lục" chỉ hào âm, tức vạch đứt.

 Lời hào: Buộc vào cái chốt hãm xe bằng kim loại, giữ vững chính đạo thì tốt lành. Nếu cứ đi tới thì sẽ gặp điều dữ, như con lợn gầy yếu chắc chắn sẽ giãy giụa, quẩy cựa không yên (?).

 Lời Tượng nói: "Buộc vào cái chốt hãm xe bằng kim loại" là vì đạo của cái mềm (âm) phải được kìm giữ và dẫn dắt.

 Hào Cửu nhị. "Cửu" chỉ hào dương, tức vạch liền. "Nhị" là hào thứ hai tính từ dưới lên.

 Lời hào: Trong bọc có cá, không có lỗi, nhưng không có lợi cho khách.

 Lời Tượng nói: "Trong bọc có cá", theo lẽ phải thì không để cá đến tay khách.

 Hào Cửu tam (hào dương ở vị trí thứ ba). Lời hào: Mông không còn da, đi đứng ngập ngừng khó khăn. Như thế là nguy hiểm, nhưng không mắc lỗi lớn.

 Lời Tượng nói: "Đi đứng ngập ngừng" là vì đi mà chưa bị lôi kéo, chưa vướng vào hào âm ở dưới.

 Hào Cửu tứ (hào dương ở vị trí thứ tư). Lời hào: Trong bọc không có cá, nếu hành động thì gặp điều dữ.

 Lời Tượng nói: "Điều dữ vì không có cá" là do xa rời dân chúng.

 Hào Cửu ngũ (hào dương ở vị trí thứ năm). Lời hào: Lấy lá cây kỷ bọc quả dưa, ngậm giữ vẻ đẹp ở bên trong mà không phô ra. Sẽ có điều tốt từ trời rơi xuống.

 Lời Tượng nói: Hào Cửu ngũ ngậm giữ vẻ đẹp ở bên trong là vì nó ở chỗ trung chính. "Có điều tốt từ trời rơi xuống" là vì chí hướng không rời bỏ mệnh trời.

 Hào Thượng cửu ("thượng" là hào trên cùng, thứ sáu; đây là hào dương). Lời hào: Gặp nhau ở chỗ cái sừng (tức chỗ cao nhất và cứng nhất, khó hòa hợp với ai). Như thế thì đáng tiếc, đáng hổ thẹn, nhưng không có lỗi.

 Lời Tượng nói: "Gặp nhau ở chỗ cái sừng" là vì ở trên cùng, đã đến chỗ cùng tận, nên đáng tiếc, đáng hổ thẹn.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video