45. Quẻ Tụy (quẻ thứ bốn mươi lăm trong sáu mươi tư quẻ của Kinh Dịch. Mỗi quẻ gồm sáu vạch, gọi là sáu hào, dùng để bói và suy xét lẽ biến đổi của sự việc. "Tụy" nghĩa là tụ họp, nhóm lại.)
(Ký hiệu hình vẽ của quẻ, bản gốc bị lỗi, không đọc được) (?)
(Ký hiệu bị lỗi) (?) (Khôn ở dưới, Đoài ở trên. Khôn là quẻ ba vạch tượng trưng cho đất, mang tính thuận theo. Đoài là quẻ ba vạch tượng trưng cho đầm nước, mang tính vui vẻ.)
Quẻ Tụy: hanh thông (mọi việc suôn sẻ, thông suốt). Nhà vua đến nhà miếu (miếu thờ tổ tiên) để cúng tế. Lợi về việc gặp bậc đại nhân (người có đức lớn và địa vị cao). Hanh thông, lợi về sự trinh (giữ vững điều ngay chính). Dùng con vật lớn để tế thì tốt. Đi tới làm việc thì có lợi.
Lời Thoán (lời giải thích tên quẻ và lời quẻ, tương truyền do Khổng Tử soạn) nói: "Tụy" nghĩa là tụ họp. Bên dưới thuận theo, bên trên vui vẻ. Hào cương (hào dương, tức vạch liền, tượng trưng cho sự cứng mạnh; ở đây là hào thứ năm) ở vị trí trung (vị trí chính giữa của quẻ ba vạch trên hoặc dưới, chỉ sự giữ mực vừa phải) và có hào ứng (hào ở vị trí tương ứng đáp lại; ở đây là hào thứ hai). Vì thế mà tụ họp được. "Nhà vua đến nhà miếu" là để dâng trọn lòng hiếu thảo mà cúng tế tổ tiên. "Lợi về việc gặp bậc đại nhân, hanh thông" là vì tụ họp bằng lẽ chính đáng. "Dùng con vật lớn để tế thì tốt, đi tới làm việc thì có lợi" là vì thuận theo mệnh trời. Xem
những gì được tụ họp lại thì có thể thấy được bản tình của trời đất và muôn vật.
Lời Tượng (lời giải thích hình tượng của cả quẻ và của từng hào) nói: Đầm nước ở trên mặt đất, đó là hình tượng của quẻ Tụy. Người quân tử (người có đức hạnh, bậc cầm quyền hiền tài) theo đó mà sửa sang binh khí, đề phòng những việc bất ngờ.
Hào Sơ Lục (hào thứ nhất, tức vạch dưới cùng, là hào âm. "Sơ" là đầu tiên; "Lục" chỉ hào âm, tức vạch đứt): có lòng tin nhưng không giữ được đến cùng, nên lúc thì rối loạn, lúc thì tụ họp. Nếu kêu gọi người ứng với mình thì chỉ trong một cái nắm tay (?) (tức trong chốc lát) đã chuyển thành tiếng cười. Đừng lo, đi tới thì không có cữu (lỗi lầm, tai vạ).
Lời Tượng nói: "Lúc thì rối loạn, lúc thì tụ họp" là vì chí hướng của người ấy rối loạn.
Hào Lục Nhị (hào thứ hai, là hào âm): được người dẫn dắt thì tốt, không có lỗi. Có lòng thành tín thì nên dùng lễ tế Dược (lễ tế mùa xuân giản dị, đồ cúng đạm bạc, cốt ở lòng thành).
Lời Tượng nói: "Được dẫn dắt thì tốt, không có lỗi" là vì vẫn giữ đức trung (ở vị trí giữa, giữ mực vừa phải), chưa hề thay đổi.
Hào Lục Tam (hào thứ ba, là hào âm): muốn tụ họp mà phải than thở, chẳng có lợi gì. Đi tới thì không có lỗi, chỉ hơi có điều lận (điều đáng tiếc, xấu hổ nhỏ).
Lời Tượng nói: "Đi tới thì không có lỗi" là vì người ở trên thuận theo, khiêm nhường mà tiếp nhận.
Hào Cửu Tứ (hào thứ tư, là hào dương; "Cửu" chỉ hào dương, tức vạch liền): phải rất tốt thì mới không có lỗi.
Lời Tượng nói: "Phải rất tốt thì mới không có lỗi" là vì vị trí không xứng đáng (hào dương lại ở vị trí số chẵn, vốn dành cho hào âm).
Hào Cửu Ngũ (hào thứ năm, là hào dương, tượng trưng cho ngôi vua): nhờ có ngôi vị mà tụ họp được mọi người, không có lỗi. Nếu có người chưa tin phục thì phải giữ đức lớn, bền lâu và ngay chính, như thế thì hối (điều phải ân hận) sẽ mất đi.
Lời Tượng nói: "Nhờ có ngôi vị mà tụ họp được mọi người" là vì chí hướng chưa được sáng tỏ, lan rộng khắp nơi.
Hào Thượng Lục (hào trên cùng, là hào âm): than thở, nước mắt nước mũi chảy ròng, không có lỗi.
Lời Tượng nói: "Than thở, nước mắt nước mũi chảy ròng" là vì chưa yên ổn ở vị trí trên cùng.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video