Phật thuyết Pháp Tập Kinh (kinh Phật nói về "Pháp tập", tức sự gom tụ các pháp môn quan trọng), quyển thứ sáu
Do ngài Bồ-đề-lưu-chi, bậc Tam tạng (vị thầy thông suốt cả ba kho kinh điển Phật giáo: Kinh, Luật, Luận) người Thiên Trúc (Ấn Độ), dịch vào đời Nguyên Ngụy (triều Bắc Ngụy ở Trung Hoa).
Bấy giờ Bồ-tát Đại Hải Tuệ (Bồ-tát: người phát nguyện tu hành thành Phật để cứu độ hết thảy chúng sinh) bạch Phật rằng: "Thế Tôn (danh hiệu tôn kính của Phật, nghĩa là bậc được cả thế gian tôn kính)! Thế Tôn! Bồ-tát không nên sợ các phiền não (những trạng thái tâm làm rối loạn, khổ não như tham, sân, si). Vì sao vậy? Vì có phiền não theo kèm. Chỗ nào có phiền não thì chỗ ấy có bồ-đề (sự giác ngộ hoàn toàn của Phật). Người dứt bỏ phiền não thì không có bồ-đề.
Thế Tôn! Không (tính trống rỗng, không có tự tính cố định, của mọi sự vật) và hết thảy phiền não, hai thứ ấy vốn là một, không có khác biệt. Thế Tôn! Bồ-đề với hết thảy phiền não và hết thảy chúng sinh, các pháp ấy cũng là một, không có khác biệt. Chỉ có những phàm phu "đầu lông" (người tầm thường chưa giác ngộ, tâm trí nhẹ nổi như sợi lông bay theo gió) rơi vào tâm điên đảo (cái nhìn sai lệch, trái với sự thật), mới phân biệt rằng: ta nhiễm ô, ta thanh tịnh.
Thế Tôn! Bồ-tát tu hành đúng đắn thì không dứt bỏ phiền não, cũng không nắm giữ pháp thanh tịnh. Bồ-tát ấy quán xét nơi các cửa phiền não mà đạt được các tam-muội (trạng thái tâm định tĩnh, tập trung cao độ) và các pháp môn đà-la-ni (năng lực ghi nhớ, nắm giữ trọn vẹn giáo pháp, không để quên mất). Cho nên, thưa Thế Tôn, Bồ-tát biết rằng các pháp của Phật lấy phiền não làm bản tính.
Phiền não theo kèm như thế, những chúng sinh nào có tâm tán loạn, tâm điên đảo, thì những phàm phu "đầu lông" ấy ắt sẽ rơi vào ác đạo (các cõi xấu ác như địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh) chịu các khổ não. Các Bồ-tát quán xét đúng đắn như vậy thì có thể đạt được bồ-đề của chư Phật. Cho nên, thưa Thế Tôn, các Bồ-tát nên tu hành thuận theo dòng ngược, không thuận theo dòng xuôi (?).
Thế Tôn! Sự giải thoát mà các Bồ-tát đạt được là ở trong niết-bàn (trạng thái tịch diệt, chấm dứt mọi khổ đau và sinh tử), chứ không phải ở trong thế gian. Vì sao vậy? Các Bồ-tát nên sợ niết-bàn, không sợ thế gian, vì nhờ quán sát thế gian mà đạt được đại bi (lòng thương xót lớn, muốn cứu chúng sinh khỏi khổ) và chứng được đại bồ-đề. Nếu phân biệt niết-bàn mà chán sợ thế gian, thì Bồ-tát như thế, vì chán thế gian, sẽ thoái lui khỏi bồ-đề vô thượng (giác ngộ cao nhất, không gì hơn) của chư Phật.
Thế Tôn! Các Bồ-tát thành tựu đại từ đại bi đối với chúng sinh trong thế gian, chứ không phải đối với những chúng sinh đã được niết-bàn. Thế Tôn! Cái gọi là niết-bàn, niết-bàn chính là làm cho cái tâm phân biệt hư dối, không thật, được lặng dứt. Thế Tôn! Cho nên Bồ-tát nếu muốn thấy niết-bàn thì nên quán xét cái tâm phân biệt hư dối đã lặng dứt; ở chỗ như vậy mà được niết-bàn. Thế Tôn! Đó gọi là pháp tập thù thắng vi diệu (sự gom tụ giáo pháp cao siêu, tốt đẹp)."
Bấy giờ Bồ-tát Quán Thế Âm bạch Phật rằng: "Thế Tôn! Bồ-tát không cần tu học nhiều pháp. Thế Tôn! Bồ-tát nếu thọ trì (tiếp nhận và giữ gìn) một pháp, khéo biết một pháp, thì tất cả các pháp khác của chư Phật tự nhiên như nằm trong lòng bàn tay. Thế Tôn! Một pháp ấy là gì? Đó là đại bi. Bồ-tát nếu thực hành đại bi thì tất cả pháp của chư Phật như nằm trong lòng bàn tay.
Thế Tôn! Ví như luân bảo (bánh xe báu, một trong bảy báu vật của vua) mà Chuyển luân vương (vị vua lý tưởng thống trị cả thế giới bằng chính pháp) cưỡi, đi đến bất cứ đâu thì tất cả tứ binh (bốn loại quân: quân voi, quân ngựa, quân xe, quân bộ) đều đi theo. Thế Tôn! Bồ-tát ma-ha-tát (Bồ-tát lớn, bậc Bồ-tát có địa vị cao) cũng như vậy: cưỡi tâm đại bi đi đến đâu thì các pháp của Phật thuận theo đại bi mà tự nhiên đi theo đến đó.
Thế Tôn! Ví như mặt trời mọc soi sáng muôn loài, thì mọi chúng sinh làm việc không khó khăn. Thế Tôn! Bồ-tát ma-ha-tát cũng như vậy: ở bất cứ nơi nào mặt trời đại từ bi soi chiếu thế gian, thì chúng sinh nơi ấy tu hành tất cả các pháp bồ-đề phần (các pháp tu hỗ trợ, dẫn tới giác ngộ) đều dễ dàng.
Thế Tôn! Ví như các căn (giác quan: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân) lấy ý làm gốc, đều có thể theo ý mà nắm bắt đối tượng. Thế Tôn! Bồ-tát ma-ha-tát cũng như vậy: nương vào đại bi mà duy trì tất cả các pháp bồ-đề phần; trong từng phần, trong từng việc có thể làm, đều tự nhiên tu hành. Thế Tôn! Ví như nương vào mạng căn (sinh lực duy trì sự sống) mà có các căn khác. Thế Tôn! Bồ-tát ma-ha-tát cũng như vậy: nương vào đại bi mà có tất cả các pháp bồ-đề phần khác. Thế Tôn! Đó gọi là pháp tập thù thắng vi diệu."
Bấy giờ Bồ-tát Kiên Ý bạch Phật rằng: "Thế Tôn! Các pháp lấy trực tâm (lòng ngay thẳng, không quanh co dối trá) và thâm tâm (lòng sâu xa, tin hiểu và mong cầu đạo một cách thiết tha) làm gốc. Thế Tôn! Nếu Bồ-tát không có trực tâm và thâm tâm thì Bồ-tát ấy xa lìa các pháp mầu của Phật.
Thế Tôn! Bồ-tát thành tựu trực tâm và thâm tâm, dù không có Phật thuyết pháp, thì từ trên hư không và trong cây cối, đá, vách tường... tự nhiên phát ra tiếng pháp. Thế Tôn! Bồ-tát có trực tâm và thâm tâm, tự ý có thể nhớ nghĩ, nghe được tiếng pháp, thuận theo tất cả pháp mầu của chư Phật. Cho nên, thưa Thế Tôn, Bồ-tát ma-ha-tát nên tu hành trực tâm và thâm tâm.
Thế Tôn! Như người có chân thì đi lại được. Như thế, thưa Thế Tôn, Bồ-tát ma-ha-tát cũng vậy: có trực tâm và thâm tâm thì các pháp mầu của Phật tự nhiên được tu hành. Thế Tôn! Ví như có người đầy đủ phần trên (?) thì có sự sống. Thế Tôn! Bồ-tát ma-ha-tát cũng vậy: nếu có trực tâm và thâm tâm thì Bồ-tát ấy có bồ-đề của chư Phật. Thế Tôn! Như người có mạng sống thì làm được mọi việc. Thế Tôn! Bồ-tát ma-ha-tát cũng vậy: nếu có trực tâm và thâm tâm thì Bồ-tát ấy thành tựu được tất cả pháp Phật.
Thế Tôn! Ví như vì có vật có thể đốt nên mới có cái đốt cháy; lìa vật có thể đốt thì không có cái đốt cháy. Thế Tôn! Bồ-tát ma-ha-tát cũng vậy: nếu có trực tâm và thâm tâm thì có thể làm bừng cháy các pháp mầu của Phật; nếu lìa trực tâm và thâm tâm thì không làm bừng cháy các pháp mầu của Phật. Thế Tôn! Ví như có mây thì mới có mưa. Thế Tôn! Bồ-tát ma-ha-tát cũng vậy: vì có trực tâm và thâm tâm nên có mưa pháp của chư Phật.
Thế Tôn! Ví như rễ cây đã mục nát thì không thể mọc mầm, lá, hoa, quả. Thế Tôn! Bồ-tát ma-ha-tát cũng vậy: nếu không có trực tâm và thâm tâm thì tất cả pháp lành của chư Phật không còn sinh trưởng. Cho nên, thưa Thế Tôn, Bồ-tát muốn được bồ-đề của chư Phật thì nên tự khéo nắm giữ trực tâm và thâm tâm, tự khéo giữ gìn trực tâm và thâm tâm, tự khéo làm thanh tịnh trực tâm và thâm tâm. Thế Tôn! Đó gọi là pháp tập thù thắng vi diệu."
Bấy giờ Bồ-tát Thiện Hộ bạch Phật rằng: "Thế Tôn! Bồ-tát không cần giữ gìn các pháp. Thế Tôn! Nếu Bồ-tát chỉ khéo giữ gìn tâm mình, thì nhờ khéo giữ tâm mình mà Bồ-tát ấy thành tựu được các pháp mầu của Phật. Thế Tôn! Nếu Bồ-tát giữ gìn các pháp thì Bồ-tát ấy không thể đạt được vô sinh pháp nhẫn (sự an trụ vững chắc vào chân lý rằng mọi pháp vốn không thật sinh, không thật diệt).
Thế Tôn! Nếu Bồ-tát không giữ gìn các pháp mà nhập thiền định (trạng thái tâm lắng yên, chuyên chú), thì Bồ-tát ấy không có lỗi lầm, cũng không trái với chư Phật, Bồ-tát; tự tâm có thể biết các pháp Phật mà không giữ gìn tâm mình. Thấy tâm này nương nhân duyên (các nguyên nhân và điều kiện hội tụ) mà sinh, cũng thấy tất cả các pháp nương nhân duyên mà sinh như vậy. Thấy tâm mình như huyễn (như trò ảo thuật, có hình mà không thật), cũng thấy các pháp như huyễn như vậy.
Tâm không ở trong, không ở ngoài, không ở khoảng giữa hai bên mà có thể nắm bắt được; thấy tất cả các pháp cũng như vậy. Thấy rằng chúng giống như tâm, không có hình sắc, không thể chỉ ra, không thể thấy, không có hình khối ngăn ngại, không thể nắm bắt, không soi chiếu, không dừng trụ; thấy tướng của tất cả các pháp là như vậy.
Nếu thấy được như vậy thì Bồ-tát ấy đạt được tâm bình đẳng. Vì được tâm bình đẳng nên Bồ-tát ấy không còn nắm được pháp nào nữa. Bồ-tát ấy không còn trụ, không còn hành, không lấy, không bỏ, cũng không mong cầu. Vì không mong cầu nên không lấy; vì không lấy nên không dính mắc; vì không dính mắc nên không nhiễm ô. Vì thế Bồ-tát ấy không bị nhiễm bởi bất cứ pháp nào. Thế Tôn! Đó gọi là pháp tập thù thắng vi diệu."
Bấy giờ Bồ-tát Hư Không bạch Phật rằng: "Thế Tôn! Bồ-tát không nói những lời như thế này: những lời làm cho người khác nổi giận. Bồ-tát không nói những lời làm cho người khác buồn phiền. Bồ-tát không nói những lời làm cho người khác không hiểu. Bồ-tát không nói những lời vô nghĩa, hư dối. Bồ-tát không nói những lời khiến không sinh ra ánh sáng trí tuệ. Bồ-tát không nói những lời khiến tâm người nghe không sinh vui mừng, cũng không trọn vẹn, và tai nghe mà không sinh vui thích. Bồ-tát không nói những lời làm phá hoại cả hai bên (?). Thế Tôn! Bồ-tát không nói những lời khiến người khác không thể hiểu được tính không.
Vì sao vậy? Thế Tôn! Trong tất cả lời nói, lời nói vững chắc nhất là lời khiến người khác có thể hiểu được tính không. Thế Tôn! Nếu Bồ-tát có thể biết nghĩa không của các pháp — không có tâm, không có ngã (cái "tôi" thường còn), tướng của chúng không phải là hai, xa lìa tướng hai bên — mà vẫn không bỏ những việc làm vì tất cả chúng sinh, thì đó gọi là đại bi không chướng ngại của Bồ-tát.
Nếu Bồ-tát thực hành đại bi không chướng ngại thì Bồ-tát ấy có thể học điều chư Phật đã học. Nếu học điều chư Phật đã học thì Bồ-tát ấy biết các pháp như hư không. Vì biết các pháp như hư không nên Bồ-tát ấy được kho tàng hư không (kho công đức và trí tuệ rộng lớn vô tận như hư không). Bồ-tát ấy, đối với người cần được cho, có thể bỏ ra mọi thứ có thể bỏ, mà đối với sự bố thí và lòng keo kiệt không sinh hai tâm khác nhau.
Phá giới và trì giới (vi phạm và giữ gìn giới luật), nhẫn nhục (nhịn chịu) và giận hờn, tinh tấn (siêng năng tu tập) và lười biếng, tán loạn và thiền định, ngu si và trí tuệ, đều không sinh ý tưởng phân hai. Bồ-tát ấy không còn mong cầu các pháp mầu của Phật, cũng không ruồng bỏ các pháp xấu của phàm phu.
Thế Tôn! Ví như mọi dòng nước chảy vào biển lớn đều cùng một vị, tức là vị mặn. Thế Tôn! Bồ-tát cũng vậy: vào biển lớn đệ nhất nghĩa (chân lý tối cao, sự thật rốt ráo), thì thấy tất cả các pháp đều cùng một vị, tức là vị giải thoát chân thật. Thế Tôn! Ví như ánh mặt trời chiếu đều khắp mọi chúng sinh. Thế Tôn! Trí tuệ của Bồ-tát cũng vậy, chiếu đều khắp tất cả các pháp.
Thế Tôn! Tất cả các pháp không trái với tính không. Thế Tôn! Nếu Bồ-tát biết được như vậy thì Bồ-tát ấy thấy được bồ-đề chân thật trong tất cả các pháp. Nếu Bồ-tát thấy được bồ-đề chân thật trong tất cả các pháp, thì Bồ-tát ấy biết rằng mọi lời nói ra đều là lời Phật. Bồ-tát ấy không dính mắc mà thuyết pháp. Bồ-tát ấy được gọi là đạt được lạc thuyết biện tài không chướng ngại (tài ăn nói lưu loát, ưa thích thuyết giảng và giảng giải không bị vướng mắc). Thế Tôn! Đó gọi là pháp tập thù thắng vi diệu."
Bấy giờ Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi (vị Bồ-tát tượng trưng cho trí tuệ) bạch Phật rằng: "Thế Tôn! Thế Tôn! Người thế gian chấp giữ một cách điên đảo, hư dối. Nếu nói rằng nhờ ba-la-mật (các hạnh tu hoàn hảo đưa người từ bờ mê sang bờ giác, như bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ) mà Bồ-tát có được danh xưng, thì điều ấy không đúng. Vì sao vậy? Thế Tôn! Vì các ba-la-mật nhờ Bồ-tát mà có được danh xưng.
Thế Tôn! Nếu Bồ-tát nhờ ba-la-mật mà có danh xưng, thì cũng phải nhờ các chúng sinh mà được gọi là Bồ-tát; nghĩa ấy không đúng. Vì sao vậy? Thế Tôn! Bồ-tát làm sinh ra các ba-la-mật, Bồ-tát biết các ba-la-mật; vì Bồ-tát làm sinh ra các ba-la-mật nên vì các chúng sinh mà giảng nói. Cho nên Như Lai (danh hiệu của Phật: bậc đến từ chân như, tức sự thật như vốn có) thường nói: Bồ-tát làm sinh ra pháp chưa từng sinh, thành tựu pháp chưa từng thành, nói pháp chưa từng được nói.
Thế Tôn! Các ba-la-mật không thể che chở Bồ-tát, mà Bồ-tát có thể che chở các ba-la-mật; cho nên nói Bồ-tát có thể che chở các pháp. Thế Tôn! Các ba-la-mật không thể duy trì Bồ-tát, Bồ-tát có thể duy trì các ba-la-mật; cho nên nói Bồ-tát có thể thọ trì pháp.
Thế Tôn! Tất cả các pháp không có bệnh, vì tự thể không có cấu bẩn. Thế Tôn! Tất cả các pháp không phải là hai, vì xa lìa chúng sinh và thân "ta". Tất cả các pháp không có tâm, vì xa lìa cái có thể lấy, có thể bỏ. Tất cả các pháp không có ý thức, vì không có lúc khởi đầu phát sinh. Tất cả các pháp không có tướng đến, vì không có khoảng gián cách. Tất cả các pháp không có đi, vì không lay động. Tất cả các pháp không có chết, vì không có mạng sống. Tất cả các pháp không sống, vì xưa nay vốn không ăn (không cần thức ăn để duy trì). Tất cả các pháp không có vật thể, vì không hòa hợp mà thành. Tất cả các pháp không giảm, vì pháp giới (toàn thể mọi hiện tượng xét theo bản tính chân thật) không có sai khác. Tất cả các pháp không thể cắt chặt, vì không có hình. Tất cả các pháp như kim cương (bền chắc không gì phá được), vì thực tế (cõi chân thật rốt ráo) là bình đẳng.
Thế Tôn! Biết các pháp như vậy thì Bồ-tát ấy biết được thực thể của các pháp. Nếu biết thực thể của các pháp thì Bồ-tát ấy biết được tính không. Nếu biết được tính không thì Bồ-tát ấy không tranh cãi với người khác. Nếu không tranh cãi với người khác thì Bồ-tát ấy có thể an trụ trong pháp của sa-môn (người xuất gia tu hành). Nếu có thể an trụ trong pháp sa-môn thì Bồ-tát ấy có thể không trụ vào đâu cả. Nếu có thể không trụ thì Bồ-tát ấy ở trong các cảnh giới của lậu (phiền não khiến tâm rỉ chảy, trôi lăn trong sinh tử) mà không khởi lậu. Nếu ở trong các cảnh giới mà không khởi lậu thì Bồ-tát ấy không có các bệnh. Nếu không có các bệnh thì Bồ-tát ấy được gọi là Như Lai. Nếu Bồ-tát được gọi là Như Lai thì Bồ-tát ấy không nói hai lời. Nếu không nói hai lời,
thì Bồ-tát ấy không bỏ thế gian, không giữ lấy niết-bàn, chỉ vì tất cả chúng sinh mà giảng nói sự xa lìa mọi phân biệt hư dối và phiền não. Thế Tôn! Đó gọi là pháp tập thù thắng vi diệu. Pháp tập không điên đảo được gọi là pháp tập về tính không; pháp tập về vô tướng, vô nguyện, vô hành (không bám vào hình tướng, không mong cầu, không tạo tác), không sinh không diệt; pháp tập về vô sinh pháp nhẫn; pháp tập về Đại thừa (cỗ xe lớn, con đường tu hướng đến thành Phật để cứu độ mọi người); pháp tập về chuyển đại pháp luân (giảng nói giáo pháp lớn, ví như lăn bánh xe pháp); pháp tập về các ba-la-mật lớn; pháp tập về các địa lớn (các tầng bậc tu chứng của Bồ-tát); pháp tập về sự không điên đảo đối với tất cả các pháp.
Thế Tôn! Các Bồ-tát nương vào pháp tập lớn này mà tu tập, giữ gìn, thực hành. Có khi làm Chuyển luân vương trong cõi nước, giữ gìn thập thiện nghiệp đạo (mười điều lành: không sát sinh, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không nói hai lưỡi, không nói lời ác, không nói lời thêu dệt, không tham, không sân, không tà kiến), khiến chúng sinh an trụ trong mười điều lành. Có khi làm người đứng đầu, giáo hóa chúng sinh khiến được những việc tốt đẹp vượt khỏi thế gian. Có khi làm đại trưởng giả (người giàu có, có uy tín), khiến chúng sinh chán ghét những việc xấu ác của thế gian. Có khi làm Thiên Đế Thích (vua cõi trời Đao-lợi), khiến các vị trời không sinh buông lung. Có khi làm Phạm vương (vua cõi trời Phạm thiên), khiến chúng sinh an trụ trong thiền định và tứ vô lượng tâm (bốn tâm rộng lớn vô hạn: từ, bi, hỷ, xả)... Có khi làm Tứ Thiên vương (bốn vị vua trời hộ trì bốn phương), khiến chúng sinh đối với các pháp không nhiễm tâm. Có khi làm sa-môn, giáo hóa chúng sinh khiến không nghe pháp xấu. Có khi làm bà-la-môn (tầng lớp tu sĩ, giáo sĩ ở Ấn Độ), giáo hóa chúng sinh khiến biết nơi vắng lặng.
Tự thân vắng lặng thì khiến những người thân thuộc cũng an trụ trong vắng lặng; tự thân nhu hòa thì khiến những người thân thuộc cũng được nhu hòa. Đầy đủ an trụ ở mọi nơi, vì đã được đại tự tại. Có thể làm đại pháp sư (bậc thầy giảng pháp), vì có thể dứt sạch nghi ngờ của tất cả chúng sinh. Ở mọi nơi không sinh khiếp nhược, vì mọi phiền não đã hết. Thế Tôn! Đó gọi là pháp tập thù thắng vi diệu."
Bấy giờ Thế Tôn bảo Bồ-tát ma-ha-tát Văn-thù-sư-lợi: "Văn-thù-sư-lợi! Nếu có chúng sinh nghe nói pháp tập thù thắng vi diệu như thế của Văn-thù-sư-lợi, nghe pháp tập thù thắng vi diệu của các Bồ-tát và pháp tập thù thắng vi diệu của các Thanh văn (những đệ tử tu theo lời Phật dạy để tự giải thoát), mà có thể biết, có thể tin, thì các chúng sinh ấy đã gieo trồng thiện căn (gốc lành, công đức làm nền tảng cho quả tốt) rất sâu; không phải chỉ cúng dường (dâng phẩm vật, phụng sự để tỏ lòng tôn kính) một vị Phật, không phải chỉ gieo thiện căn nơi một, hai vị Phật.
Vì sao vậy? Văn-thù-sư-lợi! Bồ-đề rất sâu của chư Phật Như Lai là cảnh giới sâu mầu mà chỉ người sáng suốt, người hiểu pháp mới biết được. Văn-thù-sư-lợi! Pháp môn mầu nhiệm này, chúng sinh có thiện căn ít ỏi không thể được nghe; giả sử được nghe cũng không thể tin. Nếu Bồ-tát tự thân có thể chứng biết thì Bồ-tát ấy có thể tin. Lại có các thiện tri thức (bạn lành, thầy tốt dẫn dắt trên đường tu) che chở nên người ấy có thể tin, có thể thọ trì, có thể đạt được vô sinh nhẫn.
Văn-thù-sư-lợi! Lìa pháp hành này thì không có một người nào thành Phật. Văn-thù-sư-lợi! Chư Phật Như Lai trong quá khứ nhiều như cát sông Hằng đã thành Phật, chứng bồ-đề; các đức Phật ấy đều thực hành pháp hành như thế mà đạt được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (sự giác ngộ chân chính, viên mãn, cao tột không gì hơn của Phật). Văn-thù-sư-lợi! Nếu người xa lìa pháp hành này mà muốn được bồ-đề, thì người ấy như muốn trói hư không, không thể đạt được pháp. Lìa pháp hành này thì ngay cả thuận pháp nhẫn (sự chấp nhận, thuận theo chân lý ở mức ban đầu) còn không thể đạt, huống chi đạt được vô sinh pháp nhẫn mà thành A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề.
Văn-thù-sư-lợi! Các Thanh văn của Ta đạt được câu giải thoát (giải thoát cả hai mặt: thoát khỏi chướng ngại của thiền định và chướng ngại của trí tuệ), đạt được bát giải thoát (tám tầng thiền định giải thoát khỏi sự trói buộc của các cõi) và tứ vô ngại (bốn tài biện luận không trở ngại: về pháp, về nghĩa, về ngôn ngữ, về sự ưa nói). Các Thanh văn ấy cũng không lìa pháp hành này mà được giải thoát.
Văn-thù-sư-lợi! Thà nghe pháp môn sâu mầu này mà khởi lòng phỉ báng, phải sinh vào ác đạo, còn hơn là đối với pháp môn nông cạn khác mà khởi lòng tin, được sinh vào thiện đạo (các cõi lành). Vì sao vậy? Người phỉ báng pháp môn này dù sinh vào địa ngục, nhưng nhờ đã nghe pháp môn này mà ngay đó sẽ được giải thoát; còn nghe pháp môn nông cạn khác thì chỉ sinh vào thiện đạo mà thôi.
Văn-thù-sư-lợi! Bồ-tát ma-ha-tát có bốn pháp, nghe pháp môn này có thể sinh lòng tin. Bốn pháp ấy là gì? Đó là: người ấy đời quá khứ đã từng nghe pháp môn này; nghe rồi vui mừng tán thành nên có thiện căn lớn; có thiện căn lớn nên được các thiện tri thức trang nghiêm hỗ trợ; khéo giữ gìn, thành tựu, thọ trì hạnh văn tuệ (trí tuệ có được nhờ nghe giáo pháp). Văn-thù-sư-lợi! Đó gọi là bốn pháp của Bồ-tát, nghe pháp môn này có thể sinh lòng tin.
Lại nữa, Văn-thù-sư-lợi! Bồ-tát còn có bốn pháp, nghe pháp môn này có thể sinh lòng tin. Bốn pháp ấy là gì? Đó là: thường suy nghĩ với chánh niệm (sự nhớ nghĩ, tỉnh giác đúng đắn); thường sợ các nghiệp bất thiện (việc làm xấu ác); thường phát đại nguyện bồ-đề; tự tính ngay thẳng, nhu hòa, an ổn, vui thích tu các hạnh thù thắng. Văn-thù-sư-lợi! Đó gọi là Bồ-tát thành tựu bốn pháp, nghe pháp môn này có thể sinh lòng tin.
Lại nữa, Văn-thù-sư-lợi! Bồ-tát thành tựu bốn pháp, nghe pháp môn này không sinh phỉ báng. Bốn pháp ấy là gì? Đó là: rốt ráo thành tựu nguyện bồ-đề; đạt được vô sinh pháp nhẫn; thành tựu chánh kiến (cái thấy đúng đắn); đạt được tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề không thoái chuyển. Văn-thù-sư-lợi! Đó gọi là rốt ráo thành tựu bốn pháp, nghe pháp môn này không sinh phỉ báng.
Văn-thù-sư-lợi! Bồ-tát lại có bốn pháp, nghe pháp môn này có thể sinh lòng tin. Bốn pháp ấy là gì? Đó là: thành tựu văn tuệ; thành tựu bát-nhã (trí tuệ thấu suốt bản tính chân thật của mọi pháp); thành tựu tính không; nhờ thiền định mà được đại đà-la-ni. Văn-thù-sư-lợi! Đó gọi là Bồ-tát có bốn pháp, nghe pháp môn này có thể sinh lòng tin.
Văn-thù-sư-lợi! Bồ-tát lại có bốn pháp, nghe pháp môn này có thể hiểu rõ. Bốn pháp ấy là gì? Đó là: thành tựu sự trang nghiêm bằng công đức; thành tựu sự trang nghiêm bằng văn tuệ; thành tựu sự trang nghiêm bằng trí; thành tựu sự trang nghiêm bằng tâm nhu hòa của các thiền định. Văn-thù-sư-lợi! Đó gọi là bốn pháp của Bồ-tát, nghe pháp môn này có thể hiểu rõ.
Văn-thù-sư-lợi! Bồ-tát lại có bốn pháp, nghe pháp môn này được thọ ký (được Phật báo trước rằng sẽ thành Phật) A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Bốn pháp ấy là gì? Đó là: Bồ-tát thấy mọi hình sắc đều là hình sắc của Phật; nghe mọi pháp đều là pháp Phật; xa lìa mọi sự mong cầu, cho đến không cầu cả bồ-đề của Phật; không thoái lui khỏi đại bi. Văn-thù-sư-lợi! Đó gọi là Bồ-tát có bốn pháp được thọ ký A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề.
Cho nên, Văn-thù-sư-lợi! Các Bồ-tát thường nên tìm nghe, đọc tụng kinh này. Văn-thù-sư-lợi! Bồ-tát mong mau được bồ-đề thì thường nên siêng năng tìm nghe pháp môn này. Bồ-tát mong mau được thọ ký thì thường nên siêng năng tìm nghe pháp môn này. Bồ-tát mong dứt được nghiệp chướng (chướng ngại do những việc ác đã làm), mong dứt được phiền não chướng (chướng ngại do phiền não), mong dứt được trí chướng (chướng ngại che lấp trí tuệ, do chấp vào hiểu biết), thì Bồ-tát ấy thường nên tìm nghe kinh này. Bồ-tát mong được dâng sự cúng dường cao tột lên chư Phật Như Lai thì Bồ-tát ấy thường nên tìm nghe kinh này. Mong được thường giữ gìn pháp mầu thì Bồ-tát ấy thường nên nghe, thọ trì, đọc tụng kinh này.
Văn-thù-sư-lợi! Nếu người nghe pháp môn này mà có thể tin, có thể chấp nhận, không sinh phỉ báng, thì, Văn-thù-sư-lợi, Ta thọ ký A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề cho người ấy."
Bấy giờ Bồ-tát ma-ha-tát Vô Sở Phát cởi từ cổ ra chuỗi anh lạc (chuỗi ngọc đeo cổ, đeo ngực) quý giá trị giá tám nghìn vạn a-tăng-kỳ (con số lớn đến mức không đếm được), dâng rải lên Như Lai và nói rằng: "Thế Tôn! Nhờ công đức này, xin cho tất cả chúng sinh đều thành tựu quả vị Phật Như Lai, bậc Ứng Chánh Biến Tri (bậc đáng được cúng dường, hiểu biết chân chính và khắp cả)."
Khi ấy chuỗi anh lạc kia dừng lại trong hư không trên đỉnh đầu Như Lai, hóa thành một chiếc màn báu lớn với đủ loại trang nghiêm thù thắng vi diệu. Màn ấy hình bốn góc, vẻ đẹp trang nghiêm vượt hơn cả cõi trời và cõi người; các Thanh văn, tất cả Bồ-tát, Thích-đề-hoàn-nhân (tức Thiên Đế Thích), Phạm Thiên vương, Tứ Thiên vương đều chưa từng thấy nghe. Chiếc màn báu lớn ấy, Như Lai đi thì nó đi theo, Như Lai dừng thì nó dừng theo. Khi hiện ra việc mầu nhiệm như thế, vô số chư thiên và loài người đều sinh tâm cho là hiếm có, lạ lùng; tất cả cùng chắp tay trên đỉnh đầu mà đứng, ngợi khen Như Lai, chiêm ngưỡng Như Lai, mắt không chớp.
Bấy giờ Bồ-tát ma-ha-tát Vô Sở Phát sinh tâm vui mừng, cho là hiếm có, trật áo để lộ vai phải (cách tỏ lòng cung kính), lễ dưới chân Như Lai, chắp tay hướng về Phật, dùng kệ (bài thơ, câu tụng trong kinh) ngợi khen rằng:
Như Lai là chiếc bình chứa mọi công đức; trời, người, chúng sinh chỉ có Phật cứu độ.
Phật ở thế gian không ai hơn được; không ai hơn, vắng lặng và bình đẳng.
Tâm bình đẳng, không dua nịnh, việc làm cũng vậy; đối với thế gian, lấy lòng thương mà buộc tâm vào.
Như hư không, tâm bình đẳng không nhiễm ô; làm cho nhiều người được an vui mà thuyết pháp.
Thế Tôn không có người thân, không có kẻ thù; không có lo buồn, cũng không có vui mừng.
Có thể cứu thế gian như vị thầy thuốc giỏi; thực hành lòng từ với thế gian không phân biệt.
Tu-la (loài thần hiếu chiến), trời, người, rồng, dạ-xoa (loài quỷ thần), quy y (nương tựa) Phật thì được vắng lặng.
Phật là bậc cao nhất trong ba cõi (cõi dục, cõi sắc, cõi vô sắc); vì thế nay con xin quy mạng (đem cả thân mạng nương về).
Bậc Thiện Thệ (danh hiệu Phật: bậc đã đi đến nơi tốt đẹp) ở trong cõi hữu vi (các pháp do nhân duyên tạo tác) không có lỗi lầm, mà ở nơi vắng lặng cũng không chấp công đức.
Bỏ cả hai con đường, không phân biệt; đã được tịch diệt mà vẫn đi trong thế gian.
Cảnh giới tịch diệt không thể đo lường; chỉ bậc Thập Lực (Phật, bậc có mười năng lực trí tuệ đặc biệt) mới biết được Như Lai.
Như đất và hư không không thể đo lường; vì thế con chắp tay đội lên đầu.
Không chìm không nổi giữa sóng lớn; không trôi dạt, không dừng trụ, là bậc Vô Thượng (cao nhất, không ai hơn).
Bờ bên kia của biển hữu (biển sinh tử), chỉ Phật đến được; con quy mạng biển trí tuệ không gì sánh bằng.
Như hoa sen ở trong nước mà không gì làm dơ được, Phật đi trong thế gian không nhiễm pháp thế gian.
Không còn ai có thể ngang bằng Phật; vì không ai ngang bằng nên con quy y.
Không có pháp nào Như Lai không biết; vì có mười lực nên vượt hơn tất cả.
Giữa đại chúng hùng mạnh vươn mình không ai sánh nổi; vì thế gọi Phật là bậc Dũng mãnh đi một mình.
Có thể nhận lãnh pháp cam lồ (nước ngọt bất tử, ví cho giáo pháp đem lại giải thoát) của chư Phật; vì thế xa lìa mọi sợ hãi.
Bậc thầy thuốc vô thượng, bậc Ứng Cúng (đáng được cúng dường) thù thắng; vì thế con quy mạng bậc Đại Bi.
Bấy giờ Bồ-tát ma-ha-tát Vô Sở Phát bạch Phật rằng: "Thế Tôn! Chỉ Thế Tôn biết lòng con. Con không vì bản thân mà cúng dường Như Lai. Thế Tôn! Con dâng chuỗi anh lạc cúng dường Như Lai và ngợi khen Như Lai, nguyện nhờ thiện căn công đức này khiến tất cả chúng sinh đều được bồ-đề vô thượng của chư Phật. Thế Tôn! Đó là ý của con."
Bấy giờ Thế Tôn hớn hở mỉm cười. Chư Phật Như Lai hớn hở mỉm cười thì chắc chắn không phải vô cớ. Khi ấy Như Lai từ miệng phóng ra vô lượng ánh sáng đủ màu, như các màu xanh, vàng, đỏ, trắng, hồng, tím, pha lê, vàng ròng, bạc... vô số màu, chiếu khắp vô lượng vô biên thế giới mười phương, diệt trừ vô lượng khổ não của chúng sinh trong các đường ác, làm sinh vô lượng niềm vui cho chư thiên và loài người. Xong rồi, thu ánh sáng lại, nhiễu quanh Như Lai trăm nghìn vạn vòng, rồi biến mất trên đỉnh đầu Như Lai.
Khi ấy đại chúng thấy ánh sáng ấy, lòng sinh vui mừng, hớn hở, an vui, chắp tay hướng về Phật đứng sang một bên, và nghĩ rằng: "Vì nhân duyên gì mà Như Lai hớn hở mỉm cười?" Bấy giờ ngài A-nan (thị giả, đệ tử thân cận của Phật) từ chỗ ngồi đứng dậy, trật áo để lộ vai phải, chắp tay hướng về Phật, dùng kệ hỏi nhân duyên mỉm cười:
Bậc Tôn quý vô thượng, bậc đứng đầu, thế gian cùng trời và người
đều chiêm ngưỡng Như Lai mà đứng, nghi ngờ về việc Phật vui cười.
Bậc Đại sư đã lìa phiền não, biết rõ pháp và biết cách giáo hóa con người;
nụ cười hớn hở ắt không vô cớ, xin Phật giải thích cho.
Từ miệng phóng ra ánh sáng trong sạch, làm sinh niềm vui mừng;
trời, người và chúng sinh trong đường ác, được ánh sáng chạm đến thân thì an vui.
Bậc Đại nhân phóng ánh sáng, từ nơi miệng phát ra;
ánh sáng ấy mang ý nghĩa gì? Chỉ mong bậc Đại Từ nói cho.
Từ răng phát ra ánh sáng thù thắng vi diệu, sáng rỡ trắng tinh,
hiển hiện thù thắng bậc nhất, che lấp mọi ánh sáng khác.
Khiến sáng và tối đều không hiện, vì vậy thế gian vui mừng.
Lòng bi của Phật vì việc gì? Do công đức của người nào mà khởi?
Xin nói điều mà lòng từ đã làm, để dứt trừ mối nghi của chúng con.
Bậc đã xa lìa phiền não, không phải vô nhân duyên mà cười.
Ánh sáng mầu nhiệm từ miệng phát ra, chiếu khắp mười phương;
việc làm đã xong thì thu lại, vào nơi đỉnh đầu Như Lai.
Ánh sáng này khởi từ ý Phật, phát ra để biểu lộ tâm thánh;
như tia chớp giữa ban ngày trên không, chiếu khắp mà không dừng lại.
Bấy giờ Phật bảo A-nan: "A-nan! Bồ-tát ma-ha-tát Vô Sở Phát này, ở đời vị lai, qua mười hai kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài), sẽ thành A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, hiệu là Đại Quang Minh Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật Thế Tôn (mười danh hiệu của Phật: bậc đến từ chân như, đáng được cúng dường, hiểu biết chân chính và khắp cả, đầy đủ trí tuệ và đức hạnh, đã đi đến nơi tốt đẹp, hiểu rõ thế gian, bậc cao tột không ai hơn, bậc khéo điều phục người, thầy của trời và người, bậc giác ngộ được thế gian tôn kính). Kiếp ấy tên là Chư Thiên Tán Thán, thế giới tên là Đại Hoan Hỷ. A-nan! Đức Đại Quang Minh Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri ấy thọ mạng trụ thế một đại kiếp; chúng sinh cõi nước ấy thọ mạng mười hai tiểu kiếp. A-nan! Ví như niềm vui mầu nhiệm mà cõi trời Tha Hóa Tự Tại (tầng trời cao nhất của cõi dục, nơi chư thiên hưởng lạc do người khác hóa hiện) được hưởng, thì niềm vui mầu nhiệm mà chúng sinh cõi Phật ấy được hưởng cũng như vậy."
Bấy giờ tuệ mạng (cách gọi tôn kính vị tỳ-kheo, ý nói người lấy trí tuệ làm mạng sống) Tu-bồ-đề (một trong mười đại đệ tử của Phật, nổi tiếng hiểu sâu về tính không) nói với Bồ-tát Vô Sở Phát: "Đại sĩ (bậc Bồ-tát lớn) thật may mắn được lợi ích lớn! Hôm nay Như Lai thọ ký cho nhân giả (ngài), chắc chắn sẽ được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề."
Bồ-tát Vô Sở Phát nói: "Thưa Đại đức Tu-bồ-đề! Ngài thấy pháp nào gọi là thành Phật?" Tu-bồ-đề nói: "Thiện nam tử (người con trai hiền lành, cách gọi người tu hành)! Tôi không thấy có pháp nào thành A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề." Hỏi rằng: "Thưa Đại đức Tu-bồ-đề, nếu không thấy có pháp nào được thành Phật, thì vì sao lại dối tôi rằng: Đại sĩ được thọ ký A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề?" Tu-bồ-đề nói: "Thiện nam tử! Như Lai thọ ký cho nhân giả chắc chắn sẽ thành Phật, vì thế tôi nói như vậy."
Bồ-tát Vô Sở Phát nói: "Thưa Đại đức Tu-bồ-đề! Chư Phật Như Lai biết pháp đúng như thật, vì thế Phật nói: 'Ông sẽ được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề.' Thế nào là Như Lai biết pháp đúng như thật? Tu-bồ-đề! Nếu có Bồ-tát mong cầu bồ-đề thì chư Phật không thọ ký cho người ấy. Nếu có Bồ-tát không mong cầu bồ-đề thì chư Phật Như Lai mới thọ ký. Chư Phật Như Lai biết pháp đúng như thật, không có tướng thọ ký, nhưng vì muốn cho chúng sinh gieo trồng các thiện căn nên mới thọ ký rằng: 'Ông sẽ thành Phật.' Tu-bồ-đề! Ngài thấy pháp gì mà nói rằng: 'Đại sĩ chắc chắn sẽ được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề'?"
Tu-bồ-đề nói: "Thiện nam tử! Chư Phật Như Lai nương vào văn tự thế tục mà nói việc thọ ký; các Thanh văn chúng tôi theo Phật Thế Tôn nên cũng nói như vậy." Bồ-tát Vô Sở Phát nói: "Thưa Đại đức Tu-bồ-đề! Cái gọi là văn tự, nếu nương theo thế tục thì gọi là văn tự, nếu đối với bậc thánh thì không phải là văn tự. Vì sao vậy? Điều bậc thánh nói đều là chân thật, còn lời nói thế tục đều là hư dối. Cho nên, thưa Đại đức Tu-bồ-đề, không nên đem lời lệch lạc của thế tục này mà nói trong pháp của bậc thánh.
Thưa Đại đức Tu-bồ-đề! Các Bồ-tát vì che chở chúng sinh — vì chúng sinh nếu nghe chân lý đệ nhất nghĩa rất sâu thì kinh sợ không tin — nên bậc thánh dùng tâm đại bi, tạm gác pháp chân thật mà nói lời hư dối của thế gian, để dìu dắt che chở hàng phàm phu "đầu lông"; chứ không bao giờ vì bậc thánh mà nói như thế. Nếu vì bậc thánh thì nói pháp chân thật, vì pháp chân thật này là điều bậc thánh yêu thích. Thế nào gọi là pháp chân thật của bậc thánh? Thưa Đại đức Tu-bồ-đề! Pháp chân thật của bậc thánh là pháp bồ-đề, bản tính thường vắng lặng, gọi là chân thật. Như tướng bồ-đề bản tính thanh tịnh, tất cả các pháp cũng có tướng như vậy; đó gọi là pháp chân thật của bậc thánh."
Tu-bồ-đề nói: "Thiện nam tử! Có bốn chân đế (bốn sự thật chắc chắn) gọi là thật đế. Bốn ấy là gì? Là khổ đế (sự thật về khổ), tập đế (sự thật về nguyên nhân của khổ), diệt đế (sự thật về sự chấm dứt khổ), đạo đế (sự thật về con đường dẫn tới chấm dứt khổ)." Bồ-tát Vô Sở Phát nói: "Thưa Đại đức Tu-bồ-đề! Ngài chẳng nói khổ là pháp hữu vi (pháp do nhân duyên tạo tác, có sinh có diệt) sao?" Tu-bồ-đề nói: "Đúng vậy, thiện nam tử! Tôi thường nói khổ là pháp hữu vi." Bồ-tát Vô Sở Phát nói: "Thưa Đại đức Tu-bồ-đề! Như Lai thường nói tất cả pháp hữu vi đều là hư dối." Tu-bồ-đề nói: "Đúng vậy, thiện nam tử! Như Lai thường nói các pháp hữu vi đều là hư dối."
Bồ-tát Vô Sở Phát nói: "Nếu vậy, sao ngài lại nói khổ là thật đế? Thưa Đại đức Tu-bồ-đề, nếu nói khổ là pháp hữu vi thì nó là hư dối." Tu-bồ-đề nói: "Thiện nam tử! Khổ là hữu vi, hư dối không thật; tôi nói sự biết khổ là thật đế." Bồ-tát Vô Sở Phát nói: "Tu-bồ-đề! Nếu khổ là hữu vi, hư dối không thật, thì trí biết khổ ấy cũng phải hư dối, không phải chân thật." Tu-bồ-đề nói: "Thiện nam tử! Đúng vậy, đúng vậy; trí biết khổ cũng là hư dối." Bồ-tát Vô Sở Phát nói: "Thưa Đại đức Tu-bồ-đề! Nếu vậy, sao lại nói trí biết khổ là trí của thánh đế?"
Tu-bồ-đề nói: "Thiện nam tử! Diệt đế là pháp vô vi (pháp không do nhân duyên tạo tác, không sinh không diệt); nếu vậy thì vì sao lại không phải là thánh đế?" Bồ-tát Vô Sở Phát nói: "Thưa Đại đức Tu-bồ-đề! Diệt pháp gì mà gọi là diệt đế? Là tự nó diệt nên gọi là diệt, hay còn có cái bị diệt khác nên gọi là diệt?" Tu-bồ-đề nói: "Thiện nam tử! Người nói theo pháp hữu vi bảo rằng: diệt hết các khổ gọi là diệt đế." Bồ-tát Vô Sở Phát nói: "Tu-bồ-đề! Ngài chẳng nói khổ là hữu vi, hư dối không thật sao?" Tu-bồ-đề nói: "Đúng vậy, thiện nam tử! Vừa rồi tôi có nói: khổ là pháp hữu vi, hư dối không thật." Bồ-tát Vô Sở Phát nói: "Thưa Đại đức Tu-bồ-đề! Nếu pháp là hư dối không thật thì pháp ấy không có sự diệt. Nếu như vậy, sao lại nói diệt hết các khổ gọi là diệt đế?"
Bấy giờ tuệ mạng Tu-bồ-đề nói với Bồ-tát ma-ha-tát Vô Sở Phát: "Thiện nam tử! Tôi sinh lòng vui mừng tán thán tài biện thuyết không chướng ngại như thế của Đại sĩ. Thiện nam tử! Nguyện cho các chúng sinh đều được tài biện thuyết ấy." Tu-bồ-đề nói: "Thiện nam tử! Thế nào là trí chứng thật đế của các Bồ-tát ma-ha-tát?"
Bồ-tát Vô Sở Phát nói: "Tu-bồ-đề! Tất cả các pháp không trái nghịch với hạnh của thật đế; vì thế chứng biết tất cả các pháp gọi là chứng thật đế. Tu-bồ-đề! Tất cả các pháp từ nhân duyên sinh; biết đúng như thật pháp do nhân duyên sinh gọi là thật đế. Tất cả các pháp là không; biết đúng như thật tính không gọi là thật đế; người chứng được tính không gọi là chứng thật đế. Tất cả các pháp không sinh; chứng biết các pháp không sinh gọi là chứng thật đế. Chứng thật đế nơi bất cứ pháp nào, thì trong pháp ấy, cho đến không có một pháp nào có thể lấy, không có một pháp nào có thể bỏ. Tu-bồ-đề! Đó gọi là trí chứng thật của các Bồ-tát ma-ha-tát. Tu-bồ-đề! Nói thật đế, tức là tuyên nói pháp không phân biệt. Vì sao vậy? Tu-bồ-đề! Mọi sự phân biệt đều là pháp tà.
Tu-bồ-đề! Vừa rồi ngài nói: 'Đại sĩ thật may mắn được lợi ích lớn, được thọ ký A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, chắc chắn sẽ thành Phật.' Tu-bồ-đề! Nếu người tự cho rằng mình may mắn được lợi ích lớn thì Phật không thọ ký cho người ấy. Nếu người xa lìa ý nghĩ may mắn được lợi ích lớn thì người như vậy Phật mới thọ ký. Nếu người được lợi lộc cúng dường mà không vui mừng, mất lợi lộc cúng dường cũng không buồn phiền, thì người ấy được thọ ký. Nếu người không lìa thế gian mà được niết-bàn, thì người ấy được thọ ký. Nếu người không bỏ pháp phàm phu mà chứng đạo thánh, thì người ấy được thọ ký. Nếu người nghe mình được thọ ký mà không vui mừng, thì người ấy được thọ ký."
Tu-bồ-đề nói: "Thiện nam tử! Điều ngài vừa nói, điều ngài biết, nếu biết như vậy thì ý nghĩa thật rất sâu." Bồ-tát Vô Sở Phát nói: "Tu-bồ-đề! Nếu người không thấy có đi có đến, thì người ấy biết được điều rất sâu." Tu-bồ-đề nói: "Pháp rất sâu này khó có thể biết được." Bồ-tát Vô Sở Phát nói: "Tu-bồ-đề! Nếu người muốn thấy điều rất sâu ấy, thì người ấy không thể thấy." Tu-bồ-đề nói: "Biết như vậy thật khó hiểu rõ." Bồ-tát Vô Sở Phát nói: "Tu-bồ-đề! Người không tu hành cũng khó hiểu rõ."
Tu-bồ-đề nói: "Thiện nam tử! Những chúng sinh nào đối với pháp rất sâu có thể sinh lòng tin?" Bồ-tát Vô Sở Phát nói: "Tu-bồ-đề! Nếu người đã từng cúng dường vô lượng chư Phật quá khứ, thì người ấy có thể tin. Tu-bồ-đề! Nếu người không thể gieo trồng các thiện căn, cũng không tu hành cúng dường chư Phật, thì người như vậy rốt cuộc không thể được nghe pháp môn này." Tu-bồ-đề nói: "Thiện nam tử! Thế nào thì được gọi là cúng dường chư Phật?" Bồ-tát Vô Sở Phát nói: "Nếu người có thể an trụ trong sự tu hành đúng như thật, thì người ấy gọi là cúng dường chư Phật." Tu-bồ-đề nói: "Thiện nam tử! Thế nào là có thể an trụ trong sự tu hành đúng như thật?" Bồ-tát Vô Sở Phát nói: "Nếu người có thể vì các chúng sinh mà phát tâm tu hành." Tu-bồ-đề nói: "Thế nào là vì các chúng sinh mà phát tâm tu hành?" Bồ-tát Vô Sở Phát nói: "Nếu có thể không bỏ đại từ đại bi."
Tu-bồ-đề nói: "Thế nào gọi là đại từ của Bồ-tát?" Bồ-tát Vô Sở Phát nói: "Nếu có Bồ-tát có thể bỏ thân mạng và các thiện căn ban cho chúng sinh mà không mong đền ơn, thì đó gọi là đại từ." Tu-bồ-đề nói: "Thế nào gọi là đại bi của Bồ-tát?" Bồ-tát Vô Sở Phát nói: "Nếu Bồ-tát trước hết trao cho chúng sinh bồ-đề vô thượng, rồi sau đó mới tự mình chứng đắc, thì đó gọi là đại bi." Khi nói pháp môn rất sâu này, có bảy vạn sáu nghìn chúng sinh phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề; hai trăm vị tỳ-kheo (tăng sĩ xuất gia) xa lìa các lậu, tâm được giải thoát.
Bấy giờ trong hội có một vị thiên tử (con trời, vị trời trẻ) tên là Thiện Tư Duy, bạch Phật rằng: "Thế Tôn! Thế nào là Bồ-tát an trụ nơi chỗ hành căn bản của bồ-đề Phật?" Phật nói: "Thiên tử! Bồ-tát nếu có thể thành tựu tâm sâu xa và ngay thẳng mà phát ý vô thượng, thì đó gọi là chỗ an trụ căn bản của bồ-đề." Thiên tử Thiện Tư Duy nói: "Các Bồ-tát phát tâm như vậy lấy pháp gì làm cảnh giới (phạm vi hoạt động, đối tượng tu hành)?"
Phật nói: "Nếu có thể tu hành cảnh giới bố thí mà không mong cầu các cửa như đền ơn...; nếu có thể tu hành cảnh giới trì giới mà không phân biệt cửa hạnh trì giới; nếu có thể tu hành cảnh giới nhẫn nhục mà không thấy cửa pháp hết diệt; nếu có thể tu hành cảnh giới tinh tấn mà không khởi các cửa tu hành...; thường hành cảnh giới thiền mà có thể thấy hiện ra mọi pháp môn; tu hành cảnh giới bát-nhã mà không thấy cửa không hý luận (không lời bàn suông, không phân biệt vô ích) kia hiện ra; thường cầu cảnh giới văn tuệ mà không thấy các cửa ngôn ngữ... hiện ra; tu hành cảnh giới xa-ma-tha (chỉ: phép tu làm tâm dừng lắng, tập trung) mà thấy pháp môn các pháp xưa nay thanh tịnh vắng lặng; tu hành cảnh giới tỳ-bà-xá-na (quán: phép tu quán xét thấu suốt) mà cửa tất cả các pháp không thể thấy hiện ra;
tu hành cảnh giới tứ niệm xứ (bốn phép quán: quán thân, quán cảm thọ, quán tâm, quán các pháp) mà cửa không niệm, không suy nghĩ hiện ra; tu hành cảnh giới tứ chánh cần (bốn sự siêng năng đúng đắn: ngăn điều ác chưa sinh, dứt điều ác đã sinh, làm sinh điều lành chưa có, tăng trưởng điều lành đã có) mà cửa không có gì để làm hiện ra; tu hành cảnh giới tứ như ý túc (bốn nền tảng của thần thông: ý muốn, tinh tấn, tâm, quán xét) mà cửa dứt hết mọi mong muốn hiện ra; tu hành cảnh giới ngũ căn (năm năng lực gốc: tín, tấn, niệm, định, tuệ) mà pháp môn vượt qua các căn hiện ra; tu hành cảnh giới ngũ lực (năm sức mạnh phát triển từ năm căn) mà pháp môn không bị phá hoại hiện ra; tu hành cảnh giới thất giác phần (bảy yếu tố của giác ngộ) mà cửa bồ-đề Phật hiện ra; tu hành cảnh giới bát thánh đạo (tám con đường chân chính: thấy đúng, nghĩ đúng, nói đúng, làm đúng, sống đúng, siêng năng đúng, nhớ nghĩ đúng, định tâm đúng) là để cứu chúng sinh đi theo đường tà;
tu hành cảnh giới giáo hóa chúng sinh mà pháp môn không có chúng sinh, không có sự độ thoát hiện ra; tu hành cảnh giới dứt phiền não mà cửa thấy bản tính các pháp vốn lìa phiền não hiện ra; tu hành cảnh giới các ba-la-mật là vì không dính mắc vào bờ bên này và bờ bên kia; tu hành cảnh giới thế gian mà cửa niết-bàn hiện ra; tu hành cảnh giới niết-bàn mà cửa không hành các hành hiện ra; tu hành cảnh giới sinh mà cửa không sinh không diệt hiện ra; tu hành cảnh giới ấm (năm nhóm hợp thành con người: sắc, thọ, tưởng, hành, thức) mà cửa không phiền não hiện ra; tu hành cảnh giới giới (mười tám giới: sáu giác quan, sáu đối tượng, sáu thức) mà cửa không sai khác hiện ra; tu hành cảnh giới nhập (mười hai xứ: sáu giác quan và sáu đối tượng) mà cửa thánh nhập hiện ra;
tu hành cảnh giới nghe pháp mà cửa thiền định vắng lặng hiện ra; tu hành cảnh giới thuyết pháp mà cửa không lời nói hiện ra; tu hành cảnh giới thành tựu sắc tướng (thân tướng hình sắc tốt đẹp) mà cửa pháp thân (thân chân thật của Phật, tức chính chân lý) hiện ra; tu hành cảnh giới chuyển pháp luân mà cửa không chuyển, không nói hiện ra; tu hành cảnh giới Thanh văn mà cửa các pháp Phật hiện ra; tu hành cảnh giới Bích-chi-phật (bậc tự mình giác ngộ nhờ quán xét nhân duyên, không nghe Phật dạy, và không đi giáo hóa) mà cửa thực hành các hạnh thù thắng của Bồ-tát hiện ra. Thiên tử! Đó gọi là cảnh giới của Bồ-tát ma-ha-tát."
Thiên tử Thiện Tư Duy bạch Phật rằng: "Thế Tôn! Thế nào gọi là các hạnh của Bồ-tát?" Phật nói: "Thiên tử! Tự bỏ niềm vui của mình để đem niềm vui cho tất cả chúng sinh. Thường ở trong thế gian mà có thể giữ giới, nghe nhiều, tâm không buông lung. Thường ở trong niết-bàn mà không bỏ đại bi. Cửa niết-bàn hiện ra mà không cầu chứng, vì để giáo hóa chúng sinh. Thuận theo hạnh thế gian, che chở các chúng sinh. Có thể giữ tâm bình đẳng đối với chúng sinh, khiến tất cả chúng sinh được tâm thanh tịnh. Đối với tất cả chúng sinh tâm không phân biệt. Mọi vật mình có đều chia chung với tất cả. Thuyết pháp cho người không vì thức ăn. Chứa vật thanh tịnh mà thường biết đủ. Thường ưa nơi vắng vẻ, chánh niệm suy nghĩ. Thường ở giữa đại chúng thuyết pháp không biết mỏi. Vào thành thị, làng xóm thì lòng từ bi hiện ra. Không cầu khen ngợi, cúng dường, cung kính. Thường có thể xa lìa những chuyện tạp nhạp của thế gian. Phàm nói điều gì cũng không trái với pháp Phật. Nói rộng hay nói gọn đều đúng chỗ, lời nói dễ thương, mềm mỏng.
Dùng cả thân lễ kính tam bảo (ba ngôi báu: Phật, Pháp, Tăng), chủ động thăm hỏi trước. Tâm thường yêu thích đệ nhất nghĩa đế. Đối với mọi pháp tâm không dính mắc. Đối với các vật dụng nuôi sống, tâm không tham nhiễm. Thường gần bậc thánh, xa lìa điều trái pháp. Yêu pháp như thân mình, trọng Phật như mạng sống. Yêu kính sự tu hành như thân và đầu. Đối với mọi y phục, thức ăn uống, đồ nằm, thuốc men và các vật nuôi sống, được ít đã cho là đủ. Kính trọng thầy và bậc trưởng thượng như Thế Tôn. Cho đến mất thân mạng cũng không bao giờ bỏ tâm bồ-đề. Đầu hôm và cuối đêm siêng năng tu hành. Thiền định, tam-muội thường hiện tiền. Như pháp đã nghe mà suy nghĩ, quán xét đúng đắn. Dùng trí tuệ vi diệu mà cầu giải thoát.
Tu tập tâm thanh tịnh không cấu đục, có thể bỏ ra mọi vật mình có. Quán xét thân bên trong mà không chạy theo thân bên ngoài. Có thể bố thí điều cần cho, xa lìa giận dữ. Có thể diệt ngu si, tăng trưởng bát-nhã. Có thể giữ giới, không trái sự tu hành. Ở mọi nơi sinh tâm nhu hòa. Ở mọi nơi lấy trí tuệ làm đầu. Tâm không điên đảo, ánh sáng không cấu bẩn. Tâm thường tu các ba-la-mật. Tâm không bỏ tinh tấn, thường cầu thiện căn. Như pháp đã nghe mà không quên mất. Như pháp đã nghe mà nói lại cho người khác. Lìa tâm mong được cúng dường, ăn uống... Thường giữ gìn các căn, tâm thường ở trong định. Thường thuận theo tâm niết-bàn, thường không bỏ tâm thế gian. Được hay mất, lợi hay suy, chê hay khen, ca tụng hay chế giễu, khổ hay vui đều không thể lay động tâm. Ở mọi nơi sinh tâm như vậy.
Bố thí thì được giàu lớn. Giữ giới thì sinh làm trời, người. Nhẫn nhục thì được dung mạo đoan chính. Tinh tấn thì bỏ được phiền não. Thiền định, tam-muội thì được tâm nhu hòa. Tu tập bát-nhã thì biết được pháp thế gian và pháp xuất thế gian. Tu hành tứ nhiếp (bốn cách thu phục, gần gũi người: bố thí, nói lời dễ thương, làm việc lợi ích, cùng làm việc với người) thì không có lỗi lầm. Tu hành tứ vô lượng tâm thì không kiêu mạn. Tu hành đế, xả, tịch diệt, tuệ (?) thì được vắng lặng, điều hòa nhu thuận. Tu hành thiền định thì được tâm tự tại. Tu tập tam-muội thì được thâm tâm. Tu hành nơi chân đế thì biết các pháp đúng như thật. Tu hành nơi định thì xa lìa các kiến chấp (các quan điểm sai lầm). Tu hành vô tướng thì được không phân biệt. Tu hành vô nguyện thì được tâm không dính mắc. Tu hành các ba-la-mật thì được tâm Đại thừa rốt ráo. Tu hành phương tiện ba-la-mật (sự khéo léo dùng các cách thích hợp để giáo hóa chúng sinh) thì được chỗ của nhất thiết trí trí (trí tuệ biết hết thảy, trí tuệ của Phật). Tu hành mười địa của Bồ-tát (mười tầng bậc tu chứng của Bồ-tát) thì đầy đủ các hạnh Bồ-tát.
Gần gũi thiện tri thức thì được cửa mọi công đức. Kính thuận hòa thượng (thầy truyền giới, thầy dạy chính) và a-xà-lê (thầy dạy phép tắc, khuôn phép) thì có thể được thuận theo tất cả chư Phật. Biết rõ thân tâm mình thì được nhất thiết chủng trí (trí tuệ biết rõ mọi loại, mọi chi tiết của các pháp). Tập không kiêu mạn thì được uy thế lớn. Cung kính lễ lạy tất cả chúng sinh thì được tướng đỉnh đầu mà không chúng sinh nào nhìn thấy được (một trong các tướng tốt của Phật). Tu hành các thứ bố thí thì được thân đầy đủ tướng tốt. Thuận theo các chúng sinh thì được đầy đủ tám mươi vẻ đẹp (tám mươi nét đẹp phụ trên thân Phật). Nói pháp Đại thừa thì được đạt tới địa vị tự tại. Dạy chúng sinh phát tâm bồ-đề thì được địa vị không thoái chuyển. Nói các pháp là không thì có thể dứt phiền não và tập khí (thói quen, dấu vết còn sót lại của phiền não). Bố thí pháp thì được tứ vô ngại.
Đem sức ghi nhớ cho chúng sinh thì được đà-la-ni. Khiến chúng sinh hiểu pháp thì được tứ vô ngại. Cho chúng sinh nhân duyên ưa nói pháp thì được sự ghi nhớ (?) không sai lầm. Đối với chúng sinh yếu kém mà khởi tâm nhẫn nhục thì được thân na-la-diên (thân cường tráng như vị thần lực sĩ Na-la-diên). Đối với chúng sinh phá giới mà khởi tâm nhẫn nhục thì được tâm khiến chúng sinh thấy mình đều cung kính. Có thể diệt tâm giận hờn của chúng sinh thì được tâm thường định. Siêng năng tinh tấn thì được mau chứng pháp tu hành. Đem tam-muội ban cho chúng sinh thì được tướng âm tàng (tướng chỗ kín ẩn sâu như ngựa chúa, một trong ba mươi hai tướng tốt của Phật). Ban cho oai nghi (dáng vẻ, cử chỉ đúng phép) thì được mọi việc trang nghiêm khắp nơi. Khiến chúng sinh gần thiện tri thức thì được Phật, Bồ-tát, Thanh văn, Bích-chi-phật thường hiện ở trước mắt.
Bỏ tâm tham dục thì thường được tất cả thế gian tin tưởng. Bỏ tâm giận dữ thì được tất cả thế gian yêu mến. Bỏ tâm keo kiệt ganh ghét thì được mọi danh tiếng và lợi lộc cúng dường. Có thể làm chỗ nương tựa cho chúng sinh thì được tất cả thế gian quy về nương tựa. Bỏ mọi sự cúng dường, cung kính, ngợi khen thì được món ăn pháp hỷ (niềm vui do giáo pháp đem lại, nuôi dưỡng tâm như thức ăn) và được tiếng tốt. Thăm hỏi người trước thì được tiếng nói trong sạch. Nói lời dễ thương thì được phạm âm (giọng nói trong trẻo, thanh cao như của Phạm thiên). Nói lời mềm mỏng thì được giọng ca-lăng-tần-già (giọng hót tuyệt hay của loài chim thần Ca-lăng-tần-già). Xa lìa giận hờn thì được thân thù thắng vi diệu bậc nhất thế gian. Không lừa dối chúng sinh thì được tất cả thế gian đều tin tưởng. Không nói lỗi người khác thì được không phải vào thai (không còn bị trôi lăn tái sinh do nghiệp).
Xa lìa sát sinh thì được thọ mạng vô lượng. Xa lìa trộm cướp thì được lấy hư không làm kho tàng. Bỏ những thứ mình yêu thích thì được bàn tay như ngọc như ý (ngọc báu muốn gì được nấy). Hồi hướng (đem công đức hướng về) bồ-đề thì được của cải không cùng tận. Xa lìa tà dâm thì được thân đại trượng phu. Xa lìa nói dối thì được khẩu nghiệp kín đáo vi mật. Xa lìa nói hai lưỡi (nói đâm thọc gây chia rẽ) thì được không mất tâm bồ-đề. Xa lìa nói lời ác thì được tất cả thế gian ngợi khen. Xa lìa nói lời thêu dệt thì được quyến thuộc không tan rã. Xa lìa tâm tham thì được kho tàng không cùng tận. Xa lìa tâm giận thì được làm cầu nối cho tất cả chúng sinh. Xa lìa tà kiến thì được dùng chánh kiến giáo hóa chúng sinh. An trụ trong Đại thừa thì được mười lực của Phật. Có thể bố thí tất cả mà không cầu quả báo thì được mười tám pháp bất cộng (mười tám đức tính riêng chỉ Phật mới có). Bỏ mọi sự dính mắc thì được tứ vô úy (bốn điều không sợ hãi của Phật khi thuyết pháp).
Thiên tử! Nếu Ta nói rộng vô lượng cảnh giới của Bồ-tát và vô lượng sự tu hành của Bồ-tát như thế, thì cho đến trăm nghìn vạn ức kiếp cũng không thể nói hết. Thiên tử! Đó gọi là cảnh giới và sự tu hành của Bồ-tát. Thiên tử! Nếu Bồ-tát thành tựu cảnh giới như thế, tu hành như thế, thì việc đạt bồ-đề sẽ không khó."
Thiên tử Thiện Tư Duy nói: "Thế Tôn! Thế nào là Bồ-tát được gọi là an ổn?" Phật nói: "Thiên tử! Nếu Bồ-tát thường không rời tam-muội mà không nương tam-muội để thọ sinh; đã được tam-muội rồi thì tùy nơi nào có lợi ích cho chúng sinh, liền sinh vào nơi ấy. Thiên tử! Bồ-tát như vậy gọi là an ổn." Thiên tử Thiện Tư Duy nói: "Thế Tôn! Thế nào là Bồ-tát được gọi là vắng lặng?" Phật nói: "Thiên tử! Nếu Bồ-tát thấy được tất cả chân như (sự thật như vốn có), pháp giới, thực tế, thì Bồ-tát ấy dù ở giữa đại chúng vẫn có thể vắng lặng; nên biết như vậy. Thiên tử! Đó gọi là sự vắng lặng của Bồ-tát. Thiên tử! Nếu Bồ-tát không khởi tâm hai bên thì gọi là Bồ-tát vắng lặng."
Thiên tử nói: "Thế Tôn! Thế nào là Bồ-tát được gọi là thường ở trong tam-muội?" Phật nói: "Thiên tử! Nếu Bồ-tát tâm thường không mong cầu mọi việc, không thấy một pháp nào có thể lấy, không thấy một pháp nào có thể bỏ; Bồ-tát ấy thấy pháp nào cũng đều biết là không, vắng lặng, không có thật. Thiên tử! Bồ-tát như vậy gọi là thường ở trong tam-muội." Thiên tử Thiện Tư Duy nói: "Thế Tôn! Thế nào là Bồ-tát được gọi là đến khắp mọi nơi?" Phật nói: "Thiên tử! Nếu Bồ-tát có thể thấy tự thân và các chúng sinh bình đẳng, không, vắng lặng. Thiên tử! Bồ-tát như vậy gọi là đến khắp mọi nơi."
Thiên tử Thiện Tư Duy nói: "Thế Tôn! Thế nào là Bồ-tát được gọi là điều phục (đã thuần hóa được tâm)?" Phật nói: "Thiên tử! Nếu Bồ-tát không bị mọi sự phân biệt lay động thì gọi là điều phục." Thiên tử nói: "Thế nào là Bồ-tát được gọi là đạt được sự diệt?" Phật nói: "Nếu Bồ-tát không nhiễm, không tịnh thì gọi là đạt được sự diệt."
Thiên tử Thiện Tư Duy nói: "Thế Tôn! Như con hiểu nghĩa Phật nói, thì nương vào tâm mình mà được bồ-đề. Thế Tôn! Bồ-tát như vậy lìa các phiền não, như vậy như vậy mà nắm lấy pháp Phật. Thế Tôn! Các pháp của Phật không từ đâu đến, đi cũng không đến đâu. Thế Tôn! Trí thanh tịnh đối với các pháp gọi là bồ-đề." "Thiên tử! Bồ-tát thuận theo nhẫn như vậy gọi là bồ-đề; có thể biết như vậy gọi là bậc nhất thiết trí (bậc biết hết thảy)."
"Thế Tôn! Nếu có thể vào pháp giới bình đẳng như vậy, thì Bồ-tát ấy gọi là thành tựu đàn ba-la-mật (bố thí ba-la-mật: hạnh bố thí hoàn hảo). Nếu có thể biết như vậy mà thành tựu pháp giới bình đẳng, thì Bồ-tát ấy gọi là thành tựu thi ba-la-mật (trì giới ba-la-mật: hạnh giữ giới hoàn hảo). Nếu có thể biết như vậy mà nhẫn chịu pháp giới bình đẳng, thì gọi là thành tựu nhẫn nhục ba-la-mật. Nếu có thể ở trong pháp môn này tu hành văn tuệ, tư tuệ, tu tuệ (trí tuệ do nghe, do suy nghĩ, do tu tập), thì gọi là thành tựu tỳ-ly-da ba-la-mật (tinh tấn ba-la-mật: hạnh siêng năng hoàn hảo). Nếu có thể suy nghĩ về pháp giới bình đẳng của pháp này, thì gọi là thành tựu thiền ba-la-mật (hạnh thiền định hoàn hảo). Nếu có thể thấu suốt pháp giới bình đẳng của pháp như vậy, thì gọi là bát-nhã ba-la-mật (hạnh trí tuệ hoàn hảo).
Thế Tôn! Nếu người có thể tin pháp môn này thì người ấy gọi là thấy pháp, gọi là chứng pháp, gọi là hàng phục ma (những thế lực ngăn trở việc tu hành). Thế Tôn! Nếu người có thể nói pháp môn này thì người ấy có thể tiếp nối chuyển bánh xe pháp mà Như Lai đã chuyển. Thế Tôn! Nếu người có thể đạt được pháp môn này thì người ấy gọi là được pháp mầu cao tột."
Bấy giờ Thế Tôn khen ngợi pháp môn mà thiên tử Thiện Tư Duy đã nói: "Lành thay, lành thay! Thiên tử! Đúng như vậy, đúng như vậy, như lời ông nói. Thiên tử! Kho tàng A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề của tất cả chư Phật đều được thâu gồm trong pháp môn này. Thiên tử! Mọi ý chỉ của tất cả chư Phật đều đã được bày tỏ trong pháp môn này. Thiên tử! Nếu người nghe pháp môn này, nên biết Bồ-tát ấy may mắn được lợi ích lớn. Thiên tử! Nếu người cầm giữ pháp môn này trong tay, nên biết Bồ-tát ấy được kho pháp lớn. Thiên tử! Nếu người thu nhận giữ gìn pháp môn này, nên biết Bồ-tát ấy gọi là người đáng tin, gọi là người thọ trì kho tàng bí mật của Như Lai, gọi là người dùng sự cúng dường cao tột mà cúng dường Như Lai, gọi là người thu nhận pháp môn của Như Lai. Thiên tử! Nếu người nghe pháp môn này, nghe rồi có thể tin, nên biết Bồ-tát ấy gọi là người đền ơn Như Lai. Thiên tử! Nếu người tin pháp môn này, nên biết Bồ-tát ấy ở khắp mười phương không có sự tối tăm chướng ngại."
Bấy giờ Thế Tôn bảo khắp đại chúng, cất lời rằng: "Ai có thể ở đời vị lai giữ gìn pháp môn này?"
Bấy giờ Bồ-tát Vô Sở Phát liền từ chỗ ngồi đứng dậy, trật áo để lộ vai phải, gối phải quỳ sát đất, chắp tay hướng về Phật mà nói rằng: "Thế Tôn! Con sẽ có thể ở đời vị lai giữ gìn pháp môn này. Thế Tôn! Nếu Bồ-tát còn có chỗ phát khởi thì không thể giữ gìn pháp này. Vì thế con không phát, không khởi, không nhận; với tâm bình đẳng đối với tất cả chúng sinh, có thể giữ gìn pháp môn vô sinh pháp nhẫn rất sâu này. Con xa lìa tâm mong được ăn uống, không cầu mọi sự cúng dường, cung kính, ngợi khen. Vì sao vậy? Thế Tôn! Nếu nương vào sự cúng dường, cung kính thì không thể giữ gìn pháp này. Thế Tôn! Sau khi Như Lai diệt độ (nhập niết-bàn, qua đời), nếu có người nghe pháp này mà có thể nhận, có thể giữ, có thể chép, có thể đọc tụng, chép xong cho đến thọ trì quyển kinh, nên biết đều là nhờ sức oai thần của Bồ-tát Vô Sở Phát."
Bấy giờ Thế Tôn khen Bồ-tát Vô Sở Phát rằng: "Lành thay, lành thay! Thiện nam tử! Nếu ai có tâm như vậy thì người ấy có thể giữ gìn pháp mầu."
Bồ-tát Quán Thế Âm nói: "Thế Tôn! Nếu người không dứt đại bi thì người ấy có thể giữ gìn pháp mầu. Vì thế nay con nương vào tâm đại bi mà giữ gìn pháp môn này."
Bồ-tát Di-lặc (vị Bồ-tát sẽ thành Phật kế tiếp ở thế giới này) nói: "Thế Tôn! Nếu người có tâm đại từ thì người ấy có thể thu nhận pháp mầu. Vì sao vậy? Nếu người hay giận dữ thì người ấy không thể thu nhận pháp mầu. Vì thế con nương vào tâm từ mà lưu truyền pháp môn này."
Bồ-tát Kiến Giả Ái Lạc nói: "Thế Tôn! Nếu Bồ-tát mà chúng sinh nhìn thấy không chán, thì người ấy có thể giữ gìn pháp mầu. Thế Tôn! Vì thế con đối với tất cả chúng sinh không khởi tâm giận, giữ gìn pháp môn này."
Bồ-tát Đạo Sư nói: "Thế Tôn! Nếu Bồ-tát vì tất cả chúng sinh mà khởi tâm rằng: 'Ta sẽ nhổ sạch khổ của tất cả chúng sinh'; nếu muốn gom tụ bồ-đề Phật cho tất cả chúng sinh, muốn độ tất cả chúng sinh, thì Bồ-tát ấy có thể thọ trì pháp môn này. Vì thế, thưa Thế Tôn, con vì tất cả chúng sinh mà thành bồ-đề Phật. Thế Tôn! Con độ tất cả chúng sinh trước rồi sau mới tự độ, mà không thấy có người độ và người được độ, cũng không thấy có pháp độ chúng sinh. Vì thế, thưa Thế Tôn, con rốt ráo khởi tâm như vậy mà giữ gìn pháp môn này."
Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi nói: "Thế Tôn! Người thế gian điên đảo. Nếu người sinh tâm như vầy: 'Ta giữ gìn pháp mầu', thì đó là điên đảo. Vì sao vậy? Thế Tôn! Bồ-tát điều phục nhu hòa tự thân, làm vắng lặng tự thân; Bồ-tát ấy tự nhu hòa, tự vắng lặng pháp thân chân thật, đó chính là giữ gìn pháp mầu. Vì thế, thưa Thế Tôn, con làm cho tự thân nhu hòa, tự thân vắng lặng, tự thân là pháp thân, đó tức là giữ gìn pháp mầu."
Bấy giờ Thế Tôn khen các Bồ-tát giữ gìn pháp mầu ấy rằng: "Lành thay, lành thay! Thiện nam tử! Các ông thật là bậc đại sĩ. Nay các ông có thể vì làm an vui tất cả chúng sinh mà giữ gìn pháp mầu. Bồ-tát hộ pháp đúng phải như vậy. Vì sao vậy? Đây là sự nghiệp thù thắng vi diệu nhất của các Bồ-tát, tức là giữ gìn pháp mầu.
Thiện nam tử! Đây là pháp môn Pháp tập tương ưng với các pháp. Nếu Bồ-tát thọ trì, đọc tụng, tu hành, thì Bồ-tát ấy đối với chư Phật được ánh sáng hiện ra trước mắt: biết thân của tất cả chư Phật không sinh không diệt. Đối với Pháp được ánh sáng lớn hiện ra trước mắt: biết tất cả các pháp không phải do tạo tác, không phải hữu vi. Đối với Tăng được ánh sáng hiện ra trước mắt: biết Tăng là đệ tử của Như Lai, không có ngã, không có cái thuộc về ngã. Đối với việc Bồ-tát tu trì giới được ánh sáng hiện ra trước mắt: biết trong mọi điều học của Bồ-tát, đại bi là gốc. Được ánh sáng lạc thuyết hiện ra trước mắt: biết mọi lời nói và sự ưa nói đều lấy vô sinh làm thể.
Thiện nam tử! Pháp môn này phần nhiều lưu hành ở thế giới của Long vương Sa-già-la (vua rồng ở biển lớn), phần nhiều lưu hành ở cung trời của Đế Thích, phần nhiều lưu hành ở chỗ ở của Long vương A-na-bà-đạt-đa (vua rồng ở hồ Vô Nhiệt Não), sau đó mới lưu hành ở Diêm-phù-đề (châu lục phía nam, nơi loài người chúng ta sinh sống). Dù lưu hành ở Diêm-phù-đề, nhưng thường lưu hành trong những chúng sinh được chư Phật che chở, lưu hành trong những chúng sinh có tâm ngay thẳng, không dua nịnh quanh co; với những người có thể tin pháp sâu xa, pháp môn này thường ở trong tâm và trong tay của những chúng sinh như vậy."
Khi Như Lai nói pháp môn này, Bồ-tát Vô Sở Phát, Bồ-tát Phấn Tấn Tuệ, các vị Bồ-tát ma-ha-tát ấy, các vị đại Thanh văn, cùng trời, rồng, dạ-xoa, càn-thát-bà (thần âm nhạc), a-tu-la (loài thần hiếu chiến), ca-lâu-la (chim thần cánh vàng), khẩn-na-la (thần ca hát), ma-hầu-la-già (thần rắn lớn), người và loài không phải người..., tất cả đại chúng nghe nói pháp môn này đều vui mừng, vâng làm theo.
Phật thuyết Pháp Tập Kinh, quyển thứ sáu (hết).
◄ Trước
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video