Thiên 2 — Bàn về Mộc; can Giáp theo mười hai tháng

 Bàn về Mộc

 Tính của Mộc (hành Mộc – cây cối, một trong ngũ hành tức năm yếu tố Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ mà mệnh học dùng để luận số mệnh) là vươn lên mãi không dừng. Khí Mộc nặng (quá mạnh) thì cần có Kim (hành Kim – kim loại, như dao rìu) để sai khiến, tức cắt tỉa. Có Kim thì Mộc có cái đức vừa vươn cao vừa biết thu lại. Mộc lại ưa Thổ (hành Thổ – đất) dày, Thổ dày thì rễ bám sâu và chắc. Thổ ít thì có cái hại cành lá tươi tốt mà rễ chênh vênh.

 Mộc nhờ Thủy (hành Thủy – nước) sinh ra; Thủy ít thì thấm nhuần, Thủy nhiều thì cây bị trôi dạt.

 Giáp Tuất, Ất Hợi là nguồn của Mộc. Giáp Dần, Ất Mão là quê của Mộc. Giáp Thìn, Ất Tỵ là chỗ Mộc sinh ra. Những cặp này đều là Mộc sống. (Đây là các cặp can chi trong vòng sáu mươi năm. Giáp, Ất… là thiên can, tức mười ký hiệu: Giáp, Ất, Bính, Đinh, Mậu, Kỷ, Canh, Tân, Nhâm, Quý. Tý, Sửu, Dần… là địa chi, tức mười hai ký hiệu: Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi.)

 Giáp Thân, Ất Dậu thì Mộc bị khắc. Giáp Ngọ, Ất Mùi thì Mộc tự chết. Giáp Tý, Ất Sửu thì Kim khắc Mộc. Những cặp này đều là Mộc chết.

 Mộc sống gặp Hỏa (hành Hỏa – lửa) thì tươi đẹp; Bính hay Đinh đều như nhau. Mộc chết gặp Kim thì được đẽo thành đồ dùng; Canh hay Tân đều có lợi. Mộc sống gặp Kim thì tự bị thương. Mộc chết gặp Hỏa thì tự bị đốt cháy. Không có gió mà tự dừng (?), là vì thế của nó đã rối loạn. Gặp Thủy thì lại hóa về nguồn của nó, là vì thế của nó đã cạn.

 Kim và Mộc ngang sức nhau thì gọi là cách "đẽo bánh xe" (cây được đẽo thành bánh xe, tức thành vật hữu dụng). Nếu sinh vào mùa thu thì trái lại thành "rìu gây thương tổn", vì sinh mùa thu thì kỵ Kim nặng.

 Mộc sinh vào mùa xuân, khí lạnh vẫn còn sót lại. Mộc mừng có Hỏa sưởi ấm thì không lo bị co quắp, cong queo. Được Thủy giúp đỡ thì có vẻ đẹp thư thái, vươn duỗi. Đầu xuân không nên có nhiều Thủy, vì khí âm (khí lạnh, ẩm) đậm thì rễ bị hại, cành khô. Cuối xuân dương khí (khí nóng) khô bức, không có Thủy thì lá héo, rễ khô. Vì thế Thủy và Hỏa phải "ký tế" (bù đắp, điều hòa cho nhau) thì mới tốt.

 Thổ nhiều thì Mộc hao sức; Thổ mỏng thì tiền của dồi dào (Mộc khắc Thổ, nên Thổ là tiền tài của Mộc). Mộc kỵ gặp Kim nặng làm tổn thương, khắc phạt, vì như thế thì cả đời không được nhàn. Nếu Mộc vượng (mạnh) mà gặp Kim thì tốt, trọn đời được phúc.

 Mộc tháng hè rễ khô, lá héo; cây cong mà lại thẳng, co mà duỗi ra được. Mộc cần Thủy nhiều để có sức tưới nhuần, thật không thể thiếu. Rất kỵ Hỏa vượng, vì sẽ lo bị thiêu thành tro, cho nên coi là hung (xấu).

 Thổ nên mỏng, không được dày nặng; dày thì trái lại gây tai họa. Mộc ghét Kim nhiều nhưng cũng không thể thiếu Kim, vì thiếu thì không đẽo gọt được. Gặp Mộc trùng trùng thì chỉ thành rừng vô ích. Gặp hoa lớp lớp thì rốt cuộc không kết trái.

 Mộc tháng thu khí dần lạnh lẽo, hình dần tàn úa. Đầu thu khí Hỏa chưa hết, càng mừng có Thủy và Thổ nuôi dưỡng cho nhau. Giữa thu cây đã kết quả, cần Kim cứng để tu sửa, đẽo gọt. Sau tiết Sương Giáng (một trong hai mươi bốn tiết khí, khoảng cuối tháng mười dương lịch) không nên có nhiều Thủy, vì Thủy nhiều thì Mộc bị trôi. Đến tiết Hàn Lộ (tiết khí khoảng đầu tháng mười dương lịch) lại mừng Hỏa nóng, vì Hỏa nóng thì gỗ chắc. Mộc nhiều thì có cái đẹp là nhiều gỗ tốt; Thổ dày thì Mộc không đủ sức tự gánh vác.

 Mộc tháng đông nằm cong queo dưới đất, cần nhiều Thổ để vun bồi. Mộc ghét Thủy nhiều, vì sẽ làm mất hình dạng. Kim dù nhiều cũng không khắc phạt được. Hỏa nặng thì có công sưởi ấm. Đây là lúc "về gốc, trở lại mệnh" (khí của cây thu hết về rễ để chờ sang xuân). Mộc đang bệnh thì làm sao giúp đỡ được? Phải kỵ đất "tử, tuyệt", chỉ nên ở phương "sinh, vượng". (Theo vòng trường sinh mười hai giai đoạn của mệnh học, "sinh, vượng" là lúc một hành mới sinh và đang mạnh; "tử, tuyệt" là lúc hành ấy chết và hết hẳn khí.)

 Bàn chung về Giáp Mộc ba tháng mùa xuân

 Mộc tháng xuân dần dần có dáng vẻ sinh trưởng. Đầu xuân vẫn còn hơi lạnh, nên dùng Hỏa để sưởi ấm thì có vẻ đẹp thư thái, vươn duỗi. Thủy nhiều thì sinh biến thành khắc, làm hao tổn tinh thần. Nếu gặp lại nhiều chỗ sinh vượng (Mộc quá mạnh) thì phải dùng Canh Kim để đẽo đục, mới thành rường cột.

 Cuối xuân dương khí mạnh, nước cạn, cần nhờ Thủy giúp đỡ thì hoa nhiều lá tốt. Đầu xuân không có Hỏa mà còn thêm Thủy thì khí âm đậm, khí Mộc yếu, rễ bị hại, cành khô, không thể nở hoa tươi tốt. Cuối xuân thiếu Thủy mà còn thêm Hỏa thì dương khí quá thịnh, khô hạn chồng chất, cành khô lá héo, cũng không thể nở hoa tươi tốt. Vì vậy Thủy và Hỏa phải đúng lúc mà giúp đỡ nhau thì mới đẹp.

 Giáp Mộc ba tháng mùa xuân

 Giáp Mộc (ở đây chỉ người sinh vào ngày Giáp; Giáp là thiên can thuộc dương Mộc, ví như cây to) sinh tháng Giêng (tháng Dần): đầu xuân vẫn còn hơi lạnh. Nếu trong lá số có cả Bính (dương Hỏa, như mặt trời) và Quý (âm Thủy, như mưa móc) thì giàu và sang đều đủ. Nếu Quý tàng (ẩn trong địa chi) mà Bính lộ (hiện ra ở thiên can) thì gọi là "cây lạnh hướng về mặt trời", chủ (báo trước) đại phú quý. Nếu phong thủy (thế đất mồ mả, nhà cửa ảnh hưởng tới vận người) không đủ tốt thì cũng không mất phần là người tài giỏi trong giới nho sĩ. Nếu không có Bính và Quý thì chỉ là người tầm thường.

 Giáp Mộc sinh tháng Giêng, tháng Hai vốn không có lý lấy các cách "tòng tài", "tòng sát", "tòng hóa". (Các "tòng cách" là những dạng lá số trong đó nhật chủ – can ngày sinh, đại diện cho bản thân người ấy – quá yếu nên phải "đi theo" hành đang mạnh nhất: theo Tài – hành mà bản thân khắc, tượng trưng tiền của, vợ; theo Sát – tức Thất sát, hành khắc mình mà cùng âm dương với mình; hay theo hành mà can ngày hợp hóa thành. Giáp Mộc tháng xuân đang mạnh nên không bao giờ thành các cách này.)

 Nếu cả loạt là Canh, Tân (hai can thuộc Kim) thì chủ cả đời vất vả, khắc con, hại vợ. Nếu thêm địa chi hội thành Kim cục (các địa chi kết hợp lại tạo thành một khối Kim mạnh) thì không nghèo cũng chết yểu.

 Nếu không có Bính, Đinh mà cả loạt là Nhâm, Quý (hai can thuộc Thủy), lại không có Mậu, Kỷ (hai can thuộc Thổ) chế ngự, thì gọi là "nước tràn cây nổi", chết không có quan tài.

 Nếu cả loạt là Mậu, Kỷ, địa chi lại hội thành Kim cục, thì là cách "tài nhiều thân yếu" (tiền của nhiều mà bản thân yếu không giữ nổi), như người nghèo ở trong nhà giàu, trọn đời vất vả, lấy vợ muộn, có con muộn.

 Nếu không có Canh Kim mà có Đinh lộ thì cũng thuộc văn tinh (sao văn chương). Đó là tượng "Mộc Hỏa thông minh" (cây cháy thành lửa sáng, tượng người sáng suốt, có văn tài), lại gọi là cách "Thương quan sinh Tài" (Thương quan là hành do mình sinh ra mà khác âm dương với mình – ở đây Đinh Hỏa là Thương quan của Giáp; Thương quan lại sinh ra Tài), chủ người thông minh, thanh nhã, tài giỏi.

 Hễ thấy Quý Thủy làm hại Đinh thì chỉ là một nhà nho hiền hậu mà cổ hủ. Nếu trong tứ trụ (bốn cột năm, tháng, ngày, giờ sinh, mỗi cột gồm một can một chi, hợp thành lá số) có nhiều Quý, tưới thêm cho Mộc mà dập tắt Đinh Hỏa, thì người ấy là kẻ gian hùng, hiểm ác, cùng một loại với Tào Tháo: lời nói thanh cao mà việc làm nhơ bẩn, trong nụ cười giấu dao.

 Như lá số năm Canh Thân, tháng Mậu Dần, ngày Giáp Dần, giờ Bính Dần: một khi đi vận Kim, Thủy (vận là các giai đoạn mười năm trong đời, mỗi giai đoạn mang khí của một hành) thì đỗ tiến sĩ. Hoặc ngày Giáp Ngọ, giờ Canh Ngọ, người này ắt quý hiển. Nhưng cần có vận tốt thúc đẩy, không nên để Canh và Đinh bị chế ngự mất.

 Nếu địa chi thành Kim cục, thiên can lại lộ nhiều Canh, Tân, thì cũng không tốt, gọi là "cây bị Kim làm thương". Nếu không có Bính, Đinh để phá Kim thì ắt bị tàn tật.

 Nếu địa chi thành Hỏa cục thì khí Mộc bị tiết (thoát ra, hao đi) quá nhiều, chắc chắn chủ người ngu đần, nhút nhát, thường có tai ương, bệnh vặt đeo đẳng, cuối cùng mắc bệnh kín.

 Nếu địa chi thành Mộc cục, có Canh thì quý, không có Canh thì ắt hung. Nếu không làm sư tăng hay đạo sĩ thì đàn ông góa vợ, cô độc, đàn bà góa chồng, lẻ loi.

 Nếu địa chi thành Thủy cục, có Mậu lộ thì quý; nếu không có Mậu chế ngự thì không những nghèo hèn mà chết còn không có quan tài.

 Cho nên sách nói: "Giáp Mộc nếu không có gốc, hoàn toàn nhờ Thân, Tý, Thìn (ba chi hợp thành Thủy cục); thiên can có Tài, Sát lộ ra thì bước một bước lên mây xanh (thăng tiến dễ dàng)."

 Phàm Giáp Mộc ba tháng xuân: nếu dùng Canh (làm dụng thần – hành có ích nhất, then chốt của lá số) thì Thổ là sao vợ, Kim là sao con. Nếu dùng Đinh thì Mộc là sao vợ, Hỏa là sao con.

 Tóm lại, Giáp Mộc tháng Giêng, tháng Hai có Canh và Mậu là mệnh bậc trên. Nếu lại có Đinh lộ thì là mệnh đại phú đại quý.

 Giáp Mộc tháng Hai (tháng Mão), Canh Kim được chỗ đứng thì gọi là "Dương nhẫn giá sát" (Dương nhẫn là địa chi nơi khí của can ngày cực thịnh – với Giáp là Mão; dùng Dương nhẫn để chế ngự Thất sát Canh, như cưỡi ngựa dữ). Có thể nói là quý nhỏ, hiển đạt bằng dị đồ (con đường làm quan không qua thi cử), hoặc chủ làm quan võ, nhưng cần có Tài giúp đỡ. Trong trụ gặp Tài thì là bậc anh hùng một mình áp đảo vạn người.

 Nếu gặp Quý Thủy làm khốn Tài và Sát thì chủ làm kẻ du côn; Dương nhẫn trùng điệp thì chắc chắn gặp hung họa, tính tình hung bạo.

 Sách nói: "Mộc vượng nên được ánh sáng của Hỏa, có thể đi thi hương (kỳ thi cấp tỉnh tổ chức vào mùa thu). Mộc gặp xuân mà sinh thì ở đời yên ổn, sống lâu. Nhật chủ không có chỗ nương tựa thì lại mừng vận đi vào đất Tài."

 Giáp Mộc tháng Ba (tháng Thìn) khí Mộc dần cạn. Trước lấy Canh Kim, sau dùng Nhâm Thủy. Canh và Nhâm cùng lộ thì có thể mong đỗ một bảng (đỗ cử nhân). Nhưng cần vận và dụng thần sinh trợ cho nhau, có phong thủy và âm đức (phúc đức tích từ việc thiện kín đáo), mới được phú quý.

 Nếu chỉ thấy một hai Canh Kim thì chỉ lấy Nhâm Thủy. Nhâm lộ là người thanh tú, tài học ắt dồi dào.

 Nếu thiên can lộ hai Bính, Canh ẩn dưới địa chi, thì là "rìu cùn không có thép", phú quý khó cầu. Nếu có Nhâm, Quý phá Hỏa thì có thể làm tú tài.

 Nếu trong trụ hoàn toàn không có chút Thủy nào, Mậu Kỷ lộ trên can, địa chi thành Thổ cục, thì lại thành cách "khí mệnh tòng tài" (bỏ bản thân yếu mà theo Tài), nhờ người khác mà được phú quý, vợ con giỏi giang.

 Nếu thấy Mậu Kỷ mà Tỷ kiếp nhiều (Tỷ kiếp gồm Tỷ kiên và Kiếp tài – các can cùng hành với nhật chủ, như anh em, bạn bè, hay tranh tiền của) thì gọi là "tạp khí đoạt tài" (tháng Thìn là tháng tạp khí, chứa lẫn nhiều khí; ở đây tiền của bị anh em tranh đoạt). Người này vất vả đến già, không có quyền cai quản việc nhà. Nữ mệnh gặp cách này thì đàn bà nắm quyền đàn ông, là người vợ hiền tài giúp chồng; nếu Tỷ kiếp trùng điệp thì dâm ác không chịu nổi.

 Nếu địa chi thành Kim cục thì mới có thể dùng Đinh; nếu không thì tháng Ba không có phép dùng Đinh, chỉ có trước lấy Canh, sau lấy Nhâm làm dụng thần.

 Sách nói: "Giáp Ất sinh tháng Dần, Mão, gặp Canh Tân trên can; vận về phương nam, cung Ly (phương Hỏa) thì luận là giàu sang, vận vào đất Khảm (phương bắc, phương Thủy) thì lại hung."

 Giáp Mộc ba tháng mùa hè

 Giáp Mộc tháng Tư (tháng Tỵ) khí đã lui, Bính Hỏa nắm quyền (khí của Bính đang làm chủ trong tháng). Trước dùng Quý, sau dùng Đinh.

 Canh Kim quá nhiều thì Giáp lại mắc bệnh. Nếu có Nhâm Thủy thì mới điều hòa được cân bằng. Người này tính thích thanh cao, giả làm ra vẻ giàu sang. Dù nhờ tập ấm (con cháu quan được hưởng chức nhờ công cha ông) mà hiển đạt, cũng suốt ngày thích gây chuyện rối loạn, giỏi biện luận, nói khéo, thích làm thơ văn. Lý này rất nghiệm.

 Nếu có một Canh, hai Bính thì hơi có phú quý. Kim nhiều, Hỏa nhiều thì lại là cách bậc dưới.

 Nếu Quý, Đinh và Canh cùng lộ trên thiên can thì mệnh này có thể nói là đỗ khoa giáp (đỗ đạt trong thi cử), dù phong thủy mỏng cũng có tài được tuyển bạt (được chọn đưa lên làm cống sinh). Nếu Quý Thủy không lộ, dù có Canh Kim, Đinh Hỏa, cũng chỉ là nhờ giàu mà có chút quý, làm quan theo dị đồ mà thôi. Nhâm lộ thì có thể nói là giàu. Nếu hoàn toàn không có chút Thủy nào, lại không có Canh Kim, Đinh Hỏa, cả loạt là Bính, Mậu, thì là người vô dụng.

 Giáp Mộc tháng Năm, tháng Sáu (tháng Ngọ, tháng Mùi) tính Mộc rỗng và khô cháy, luận chung cùng một lý. Tháng Năm trước dùng Quý, sau dùng Đinh, Canh Kim xếp sau. Tháng Sáu trong tam phục (ba tuần nóng nhất mùa hè) đã sinh khí lạnh, Đinh Hỏa lui khí, nên trước dùng Đinh, sau dùng Canh, không có Quý cũng được. Nếu tháng Năm thiếu Quý thì dùng Đinh cũng được, nhưng cần vận đi về phương bắc mới tốt.

 Tóm lại tháng Năm, tháng Sáu dùng Đinh Hỏa, dù vận đi về phương bắc cũng không đến nỗi chết. Nhưng không lợi khi vận đi vào đất Hỏa, gọi là "cây hóa thành tro", ắt chết. Đi vận phương tây (phương Kim) cũng không tốt, gọi là "Thương quan gặp Sát", tai họa bất ngờ ập đến. Chỉ phương đông (phương Mộc) là tốt, phương bắc xếp sau. Đó là thuyết dùng Đinh trong tháng Năm, tháng Sáu.

 Phàm dụng thần quá nhiều thì không nên khắc chế, phải làm tiết bớt khí của nó đi mới hay.

 Giáp Mộc tháng Năm, tháng Sáu: Mộc thịnh thì trước dùng Canh, Canh thịnh thì trước dùng Đinh. Tháng Năm có Quý và Canh cùng lộ là cách bậc thượng thượng. Tháng Sáu có Canh và Đinh cùng lộ cũng là cách bậc thượng thượng. Dụng thần đã lộ, Mộc Hỏa thông minh, tự nhiên đại phú đại quý. Nếu Đinh Hỏa quá nhiều mà Quý Thủy cũng nhiều thì lại chỉ là người thường.

 Nếu trong trụ có nhiều Kim thì gọi là "Sát nặng thân nhẹ" (sức khắc mình mạnh mà bản thân yếu), trước giàu sau nghèo; vận không giúp đỡ thì không nghèo cũng chết yểu. Nếu Canh nhiều mà có một hai Bính Đinh chế ngự, lại có Nhâm Quý lộ trên can để tiết khí Kim, thì lại là trước nghèo sau giàu.

 Nếu đầy trụ là Bính Hỏa, lại thêm Đinh Hỏa, không thấy Quan Sát (Quan là Chính quan, hành khắc mình mà khác âm dương với mình; Sát là Thất sát), thì gọi là "Thương quan thương tận" (Thương quan diệt sạch sao Quan), là cách quý lạ nhất, trái lại thành người thanh quý, chắc chắn tài học hơn người, có hy vọng đỗ khoa giáp. Nhưng tuế vận (vận mười năm và từng năm) không nên gặp Thủy. Nếu trong trụ có Nhâm Thủy, vận lại gặp Thủy, thì ắt nghèo, chết yểu.

 Phàm người có Mộc Hỏa Thương quan thì thông minh khéo léo, nhưng bề ngoài như mọi người mà lòng dạ khác, thấy nhiều thì nghi nhiều; tuy không gây chuyện hại người nhưng thường ôm lòng ghen ghét đố kỵ. Nữ mệnh luận cùng một lý.

 Nếu tứ trụ nhiều Thổ mà trên can có Ất Mộc thì chớ xem là cách khí mệnh tòng tài.

 Nếu trụ giờ và trụ tháng cùng lộ Kỷ Thổ thì gọi là "hai Thổ tranh hợp" (Giáp hợp với Kỷ; hai Kỷ cùng tranh hợp một Giáp). Đàn ông chủ trôi dạt lang bạt, đàn bà chủ dâm tiện. Nếu có hai Giáp thì không còn tranh nữa, nhưng cũng thuộc hạng tầm thường. Nếu tứ trụ có Thìn, trên can có hai Kỷ, hai Giáp, thì người này danh lợi song toàn, đại phú đại quý.

 Nếu sinh tháng Sáu mà gặp chi Thìn thì gọi là cách "gặp thời hóa hợp" (Giáp hợp Kỷ hóa thành Thổ, đúng lúc Thổ vượng nên hóa được). Lấy Quý Thủy làm sao vợ, Đinh Hỏa làm sao con. Nếu hai Kỷ một Giáp tranh hợp thì lấy Tỷ kiếp trong địa chi làm dụng thần. Lấy Giáp làm dụng thần thì Nhâm Quý là sao vợ, Giáp Ất là sao con. Còn lại, dùng Canh thì Thổ là vợ, Kim là con; dùng Đinh thì Mộc là vợ, Hỏa là con. Nữ mệnh thì lấy hành làm sao vợ ở trên làm sao chồng, còn sao con thì dùng như trên (?). Mười thiên can đều như vậy.

 Nếu chỉ có Kỷ Thổ mà không thấy Mậu Thổ thì là "giả tòng" (theo hành mạnh mà không theo trọn), người ấy cả đời rụt đầu, lại sợ vợ con. Nếu không có Ấn thụ (hành sinh ra mình, như cha mẹ che chở) thì cả đời nghèo khổ. Tháng Sáu còn tạm được, tháng Năm thì quyết không được.

 Bàn chung về Giáp Mộc ba tháng mùa thu

 Giáp Mộc ba tháng thu, tính Mộc khô héo, Kim và Thổ đang vượng. Trước dùng Đinh, sau dùng Canh. Có đủ cả Đinh và Canh thì Giáp được chế thành cây kích chạm vẽ (binh khí trang trọng dùng trong nghi trượng). Giáp tháng Bảy (tháng Thân) có thể làm kích: không có Đinh Hỏa thì không rèn được Canh, không có Canh thì không đẽo được Giáp. Đinh và Canh cùng lộ thì chắc chắn đỗ khoa giáp. Canh có Lộc ở Thân (Lộc là địa chi nơi một can đóng chỗ vững vàng nhất), Sát và Ấn sinh nhau (Sát sinh Ấn, Ấn sinh thân), vận đi Kim Thủy thì được ở bên cạnh vua sáng.

 Nếu Canh lộ mà không có Đinh thì chỉ giàu mà thôi, chủ người lo nghĩ quá nhiều, không thể ngồi hưởng. Nếu Đinh lộ, Canh ẩn thì cũng chủ làm học trò (đỗ tú tài), giàu nhỏ. Nếu Canh nhiều mà không có Đinh thì là người tàn tật; nếu làm sư tăng hay đạo sĩ thì tránh được tai ách.

 Nếu tứ trụ Canh vượng, trong địa chi Thủy nhiều thì không xem là cách khí mệnh tòng sát. Thấy Thổ nhiều thì có thể xem là cách tòng tài.

 Canh nhiều, không có Quý mà Nhâm Thủy nhiều, Mậu Kỷ cũng nhiều, thì chuyên dùng một điểm Đinh Hỏa, mới chế được Kim mà nuôi được đám Thổ; mệnh này đại phú. Đinh ẩn thì giàu nhỏ, không hiển đạt. Đinh lộ thì chắc chắn là phú hào. Được hai Đinh mà không ngồi trên đất tử tuyệt thì ắt giàu sang song toàn; dù phong thủy không đủ tốt cũng có thể nhờ giàu mà có quý, nộp thóc để được ghi tên (bỏ tiền của ra mua chức tước).

 Nếu Quý trùng điệp chế ngự Đinh Hỏa thì dù đầy bụng văn chương cũng khó hiển đạt. Được vận đi Hỏa Thổ phá Quý thì tạm có chút công danh. Nếu tuế vận đều trái thì chỉ là hạng đao bút (viết giấy tờ, làm thầy kiện, lại viên).

 Nếu địa chi thành Thủy cục, Mậu Kỷ lộ trên can chế đi Quý Thủy, giữ được Đinh Hỏa, thì cũng có thể nói là đỗ khoa giáp. Nhưng mệnh như thế chủ người lòng gian xảo, trá ngụy, thích kiện tụng gây chuyện thị phi, vì tham mà chuốc họa; là kẻ gian hiểm, quyết không phải người an phận.

 Giáp Mộc ba tháng mùa thu

 Giáp Mộc tháng Bảy lấy Đinh Hỏa làm trọng, Canh Kim xếp sau; Canh Kim không thể thiếu. Hỏa bị Thủy ngăn cách thì không nung chảy được Kim, cho nên Đinh Hỏa muốn nung Kim phải nhờ Giáp Mộc dẫn dắt giúp sức mới thành lò lửa lớn. Nếu có Quý Thủy ngăn cách thì dập tắt Đinh Hỏa. Nhâm Thủy thì không ngại, lại còn hợp được với Đinh, nhưng phải có Mậu Thổ mới chế được Thủy mà giữ được Hỏa.

 Giáp Mộc tháng Tám (tháng Dậu), Mộc ở thế tù (bị giam hãm, suy yếu), Kim vượng. Trước dùng Đinh Hỏa, sau dùng Bính Hỏa, Canh Kim lại xếp sau nữa.

 Một Đinh một Canh thì chắc chắn đỗ khoa giáp hiển đạt. Quý Thủy hễ lộ ra thì khoa giáp không trọn vẹn.

 Bính và Canh cùng lộ thì giàu lớn, quý nhỏ. Hoàn toàn không có Bính Đinh thì là mệnh sư tăng, đạo sĩ.

 Bính lộ mà không có Quý thì giàu sang song toàn. Có Quý chế Bính thì là người tầm thường.

 Địa chi thành Hỏa cục thì có thể có quý giả (sang trọng không thực, hoặc mua mà có). Mậu Kỷ hễ lộ thì có thể làm phú ông.

 Nếu địa chi thành Kim cục, thiên can lộ Canh Kim, thì là "cây bị Kim làm thương", ắt chủ tàn tật; có Bính Đinh phá Kim thì về già cũng chủ mắc bệnh kín.

 Nếu địa chi thành Mộc cục, thiên can lộ Tỷ kiếp, thì trái lại lấy Canh Kim trước, sau dùng Đinh Hỏa.

 Giáp Mộc tháng Chín (tháng Tuất), Mộc tàn úa, chỉ ưa Đinh Hỏa, cần Nhâm Quý tưới đỡ. Đinh, Nhâm, Quý lộ, Mậu Kỷ cũng lộ, thì mệnh này điều hòa cân bằng, có thể đỗ một bảng. Canh Kim được chỗ đứng thì chắc chắn đỗ khoa giáp.

 Nếu thấy một hai Tỷ kiên (can giống hệt nhật chủ) mà không có Canh Kim chế ngự thì là người tầm thường; nếu vận không giúp dụng thần thì nghèo đến không có chỗ cắm dùi. Có một lá số: năm Giáp Thìn, tháng Giáp Tuất, ngày Giáp Thìn, giờ Giáp Tuất, được ở bên vua sáng, giàu sang sống lâu. Đây là cách "thiên nguyên nhất khí" (bốn thiên can đều là một chữ), lại gọi là "một Tài một dụng" (?). Gặp Tỷ kiên thì dùng Tài, chuyên lấy Thổ cuối mùa (Thìn, Tuất, Sửu, Mùi là bốn tháng cuối mỗi mùa, đều thuộc Thổ). Nếu thấy Canh, Bính thì có thể vào học trường huyện (đỗ tú tài), tay trắng làm nên cơ nghiệp. Dùng Hỏa thì Mộc là vợ, Hỏa là con; con giỏi giống cha, vợ hiền.

 Nếu tứ trụ nhiều Mộc thì dùng Bính hay dùng Đinh đều chưa đủ (?), chỉ dùng Canh Kim là hay. Phàm Giáp Mộc bốn mùa đều không ra ngoài Canh Kim. Ví như Mộc là cái cày, có thể xới Thổ cuối mùa, nhưng không có Canh Kim làm lưỡi cày thì làm sao xới đất được. Dù dùng Bính Đinh thì Quý và Canh cũng quyết không thể thiếu. Tháng Chín không lấy Thổ làm vợ, Canh làm con, mà phải lấy Thủy làm vợ, Mộc làm con.

 Phàm Giáp Mộc thấy nhiều Mậu Kỷ thì chắc chắn xem là cách khí mệnh tòng tài. Cách tòng tài lấy Hỏa làm vợ, Thổ làm con.

 Nếu thấy cả loạt Bính Đinh làm hại Kim thì chẳng qua là kẻ giả làm văn nhã. Có Nhâm Quý phá Bính Đinh thì là hạng thợ nghề. Không có Nhâm Quý phá Hỏa, địa chi lại thành Hỏa cục, thì là cây khô mục, có Canh cũng chẳng làm được gì, chắc chắn là hạng cô độc, nghèo hèn. Nam nữ cùng một lý.

 Nếu có giả Thương quan (?) được đất, gặp sinh, thì đúng với thuyết "Giáp Ất sinh mùa thu quý ở Huyền Vũ" (Huyền Vũ chỉ phương bắc, tức Thủy; Giáp Ất sinh mùa thu gặp Thủy là quý). Dùng Thủy chế Thương quan thì lấy Kim làm vợ, Thủy làm con.

 Nếu Đinh và Mậu đều nhiều mà hoàn toàn không thấy Thủy thì lại là cách Thương quan sinh Tài, cũng có thể nói là phú quý. Cách này lấy Hỏa làm vợ, Thổ làm con.

 Phàm Giáp nhiều mà Canh lộ thì đại quý; Canh ẩn thì quý nhỏ. Nếu trong trụ nhiều Canh thì lại lấy Đinh làm quý lạ, là người phú quý. Như lá số năm Canh Thân, tháng Bính Tuất, ngày Giáp Thân, giờ Nhâm Thân, chủ công danh hiển đạt, có văn học. Nếu năm, tháng không có Canh, Bính, lại không có sao Hỏa lộ trên can, thì dù gọi là ham học, rốt cuộc cũng khốn đốn nơi trường thi.

 Giáp Mộc tháng Chín chỉ dùng Đinh, Quý; thấy Mậu lộ thì ắt quý. Như lá số năm Mậu Tuất, tháng Nhâm Tuất, ngày Giáp Tý, giờ Giáp Thân: địa chi thành Thủy cục, thiên can có Nhâm Thủy, đúng với thuyết "quý ở Huyền Vũ". Lá số điều hòa cân bằng, là mệnh đỗ một bảng, gia đình sung túc. Nhưng Canh và Đinh không lộ trên can nên không được quán tuyển (chọn vào Hàn lâm viện).

 Giáp Ất là Tỷ kiên, lại gặp vận Tỷ kiếp, chủ anh em tranh giành tiền của, kiện tụng, hại vợ, tổn con. Giáp Ất sinh tháng Giêng, tháng Hai mà không có gì chế ngự, không có gì tiết khí, thì chủ (với nữ) làm ni cô để tóc (tu tại gia).

 Giáp Mộc ba tháng mùa đông

 Giáp Mộc tháng Mười (tháng Hợi), Canh Đinh là quan trọng, Bính Hỏa xếp sau. Kỵ Nhâm Thủy tràn ngập thân, phải có Mậu Thổ chế ngự.

 Nếu Canh Đinh cùng lộ, lại thêm Mậu lộ trên can, thì gọi là "bỏ đục giữ trong", phú quý đến cực điểm; dù thiếu Đinh Hỏa cũng hơi có phú quý. Nếu Giáp nhiều chế Mậu, Canh Kim không có gốc, thì là người tầm thường. Nếu Canh, Mậu lộ thì dù có Tỷ kiếp lộ ra cũng chắc chắn giàu và sống lâu.

 Nếu nhiều Tỷ kiếp, chỉ có một Canh lộ trên can, ngồi trên đất Lộc gặp sinh, thì là "bỏ Đinh theo Canh", hơi có phú quý. Nếu địa chi thấy Thân, Hợi, Mậu Kỷ được chỗ đứng để cứu Canh Đinh, thì có thể đỗ khoa giáp. Nếu chỉ có một Kỷ lộ thì sức yếu nhỏ, chẳng qua làm cống sinh, giám sinh (học trò được tiến cử hoặc vào học Quốc tử giám, chưa đỗ cao) mà thôi.

 Dùng Canh thì Thổ là vợ, Kim là con. Dùng Đinh thì Mộc là vợ, Hỏa là con.

 Giáp Mộc tháng Mười Một (tháng Tý), tính Mộc lạnh lẽo; trước Đinh sau Canh, có Bính Hỏa giúp thêm. Quý Thủy nắm quyền, là bệnh của Hỏa và Kim. Canh Đinh cùng lộ, địa chi thấy Tỵ, Dần, thì đỗ khoa giáp là chắc; phong thủy không đủ tốt thì cũng được tuyển bạt. Nếu Quý lộ làm hại Đinh mà không có Mậu Kỷ cứu giúp thì là người tàn tật. Nếu Nhâm Thủy lộ nhiều, hoàn toàn không có Đinh Hỏa, thì là người tầm thường; có Bính mới hay.

 Nếu địa chi thành Thủy cục, thêm Nhâm lộ, thì gọi là "nước tràn cây nổi", chết không có quan tài.

 Tóm lại Giáp Mộc tháng Mười Một là cành lạnh, không như cây mùa xuân tươi tốt, chỉ lấy Canh Đinh. Nhâm lộ mà không có Bính thì chẳng qua là hạng đao bút, làm quan theo dị đồ; làm quan võ thì nghiệm.

 Dùng Canh thì Thổ là vợ, Kim là con. Dùng Hỏa thì Mộc là vợ, Hỏa là con.

 Giáp Mộc tháng Chạp (tháng Sửu), trời lạnh, khí đông giá, tính Mộc cực lạnh, không có dáng sinh sôi. Trước dùng Canh bổ Giáp (chẻ củi), mới dẫn được Đinh Hỏa, khi ấy Mộc Hỏa mới có tượng thông minh, cho nên Đinh xếp sau.

 Canh Đinh cùng lộ thì đỗ khoa giáp, được vua ban ân phong (ban tước hiệu). Canh lộ, Đinh ẩn thì quý nhỏ. Đinh lộ, Canh ẩn thì giàu sang nhỏ. Không có Canh thì nghèo hèn. Không có Đinh thì là nhà nho nghèo. Nếu có Đinh lộ trùng trùng thì cũng là người trong hàng phú quý, nhưng cần có Tỷ kiên mới làm bùng được ngọn lửa Đinh, tự nhiên có đức nghiệp, tài năng. Nếu không có Tỷ kiên thì là kẻ sĩ tầm thường, chỉ hơi có cơm áo mà thôi. Nếu địa chi thấy nhiều Thủy thì dù có Tỷ kiên cũng thuộc hạng bình thường.

 Tóm lại Giáp Mộc tháng Chạp, dù có Canh Kim thì cũng không thể thiếu Đinh. Thiếu Canh còn tạm được, thiếu Đinh thì vô dụng. Sách kinh nói: "Giáp Mộc không có gốc thì nam hay nữ đều chết yểu."

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video