Tính Mệnh Song Tu Vạn Thần Khuê Chỉ (sách chỉ dạy chuẩn mực về việc tu cùng lúc cả "tính" và "mệnh"; "tính" là phần tâm thần, bản tính sáng suốt vốn có của con người; "mệnh" là phần thân thể, sinh lực, tinh khí duy trì sự sống. "Vạn thần khuê chỉ": tôn chỉ chuẩn mực của muôn vị thần tiên)
Tập Nguyên (tập thứ nhất của bộ sách, mang tên chữ "Nguyên")
Bàn về Đạo lớn
(Hình ba vị thánh: Khổng Tử, Lão Tử và Phật Thích Ca)
Bậc thánh tối cao Bào Hy (tức Phục Hy, vị vua thần thoại thời thượng cổ) vạch ra Bát quái (tám quẻ, tám hình gồm ba vạch liền hoặc đứt, tượng trưng cho tám hiện tượng cơ bản của trời đất) để chỉ dạy cho người, khiến muôn đời về sau biết rằng có đạo nuôi dưỡng sự sống.
Quảng Thành Tử (vị tiên thời thượng cổ, thầy của Hoàng Đế) nói với Hoàng Đế (vị vua huyền thoại của Trung Hoa): "Âm (phần tối, lạnh, tĩnh, thu nạp của vũ trụ) đến cực điểm thì lạnh lẽo nghiêm lặng; dương (phần sáng, nóng, động, phát tán của vũ trụ) đến cực điểm thì rực rỡ chói lòa. Cái rực rỡ phát ra từ đất, cái lạnh lẽo nghiêm lặng ra từ trời. Ta vì ngươi mà lên tới trên cõi sáng lớn, đến tận nguồn của dương cực điểm; vì ngươi mà vào cửa của cõi tối tăm sâu thẳm, đến tận nguồn của âm cực điểm."
Hiên Viên (tức Hoàng Đế) lạy hai lạy mà nói: "Quảng Thành Tử thật đáng gọi là trời vậy!"
Chu Công (người đặt lời giải cho từng hào trong Kinh Dịch) viết lời trong Kinh Dịch rằng: "Người quân tử suốt ngày hăng hái gắng sức không ngơi."
Khổng Tử viết lời giải thích (trong phần "Thập dực", mười thiên giải nghĩa Kinh Dịch tương truyền do Khổng Tử soạn) rằng: "Suốt ngày hăng hái gắng sức, tức là đi đi lại lại mãi theo Đạo."
Cái gọi là Đạo: đặt yên vị trí của trời đất, nuôi lớn muôn vật, gọi là Đạo; treo mặt trời mặt trăng lên cao, sinh ra Ngũ hành (năm yếu tố cơ bản là Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ, sinh ra và chế ngự lẫn nhau, tạo nên muôn vật), gọi là Đạo; nhiều hơn số cát sông Hằng (con sông lớn ở Ấn Độ, ví với con số nhiều không đếm xuể), gọi là Đạo; lẻ loi thì một mình không có bạn, gọi là Đạo; đi thẳng vào cõi hồng mông (trạng thái mịt mờ hỗn độn trước khi có trời đất) rồi lại trở về chốn mờ mịt nguyên sơ, gọi là Đạo; khéo gom góp tạo hóa mà vượt lên trên cả thánh lẫn phàm, gọi là Đạo; ngay trước mắt, cơ hội và cảnh huống chưa hề có điềm báo mà bỗng nhiên linh ứng thông suốt, gọi là Đạo; trước mắt sống chết rõ ràng mà không ai trốn tránh được, gọi là Đạo; ở chỗ thấp hèn dơ bẩn mà vô cùng tôn quý, gọi là Đạo; ở nơi u tối mà cực kỳ cao sáng, gọi là Đạo; nhỏ thì lọt vào hạt bụi của cõi nước, gọi là Đạo; lớn thì bao trùm trời đất, gọi là Đạo; từ không đi vào có, gọi là Đạo; làm Phật thành Tiên, gọi là Đạo.
Kinh Phật năm nghìn không trăm bốn mươi tám quyển cũng nói chưa tới chỗ tận cùng; sách Trung Dung ba mươi ba chương cũng nói chưa tới chỗ cùng tột; Đạo Đức Kinh hơn năm nghìn chữ cũng nói chưa tới chỗ cực điểm. Vậy Đạo rốt cuộc là gì? Một lời mà định, gọi là Khí (ở đây là khí tiên thiên, nguyên khí gốc có trước trời đất, nguồn sinh ra muôn vật).
Xét ra, lúc một khí cuộn lại tụ kết, mờ mịt mênh mang, sâu thẳm không lường, hơi khí hòa quyện bốc lên sống động, chứa cái linh diệu đến tột bậc, ấy là Thái Ất (cái Một tối cao, trạng thái nguyên sơ nhất của vũ trụ), là cái khởi đầu của lúc chưa có khởi đầu. Cái khởi đầu ấy chính là Đạo, nên gọi là Vô Thủy (không có khởi đầu).
Trời đất có khởi đầu là khi một khí chuyển động dập dờn, cõi hư vô mở ra khép lại, trống mái cảm ứng gọi nhau, đen trắng giao kết ngưng tụ, có và không soi chiếu lẫn nhau, hỗn hỗn độn độn, trống rỗng mà thánh diệu tột bậc, bao chứa nguyên khí, ôm giữ linh tính, thần minh biến hóa, mập mờ thoáng chốc mà ứng hiện ngay (?); ấy là Thái Dịch (giai đoạn khí bắt đầu chuyển biến), là cái khởi đầu của lúc có khởi đầu. Sự khởi đầu ấy gọi là "Đạo sinh ra Một", gọi là Nguyên Thủy (khởi đầu gốc).
Thái cực (trạng thái thống nhất ban đầu, chứa sẵn cả âm lẫn dương) của trời đất là khi một khí ấy tách ra, đấng chủ tể chân thật tự phân định, soi chiếu lẫn nhau bày ra la liệt, muôn linh thiêng nghiêm cẩn hộ vệ, âm dương phân chia; ấy là Thái cực, gọi là "Một sinh ra Hai", gọi là Hư Hoàng.
Âm dương đã phân chia thì trời đất định vị, con người theo đó được nuôi lớn; ấy gọi là "Hai sinh ra Ba", gọi là Hỗn Nguyên (cái gốc hòa lẫn trọn vẹn).
Phần trong nhẹ của dương bay lên mà rực rỡ, thì mặt trời, mặt trăng, các vì sao ở đó. Cho nên trời xoay về bên trái, còn ba nguồn sáng (mặt trời, mặt trăng, sao) xoay về bên phải. Phần trong nhẹ của dương bốc lên hội với dương, nên gió mây chuyển động, sấm mưa nổi lên. Phần đục của âm nặng nề trì trệ mà rơi về đất, thì biển yên, núi đứng sừng sững, ngũ cốc và cây cỏ tốt tươi. Cho nên hang núi tỏa ra mây, núi và đầm thông khí với nhau. Khí âm dương bế tắc không thông thì tuyết sương kết lại, nước đóng thành băng. Phần đục của âm dồn đọng giá lạnh mà ngưng kết xuống dưới, hang đá kín đáo sâu thẳm, nên ngũ cốc và tám loại khoáng thạch xen lẫn với nhau. Khoảng giữa trời đất là nơi chính khí âm dương giao nhau: có thánh nhân, có tiên, có Phật, có dân thường; người hiền kẻ ngu, sống lâu chết yểu, thật đều do đó chi phối. Các loài sinh từ thai, sinh từ trứng, sinh nơi ẩm ướt, tự hóa mà sinh (bốn cách sinh ra của muôn loài theo nhà Phật) không lúc nào ngừng. Ấy là Lục hợp (sáu phương: trên, dưới và bốn phương, tức toàn cõi vũ trụ), gọi là "Ba sinh ra muôn vật".
Con người nhận khí hòa quyện của trời đất mà sinh ra, lớn lên đến năm mười sáu tuổi thì phần dương của hào Cửu tam (hào thứ ba của quẻ Càn; quẻ Càn gồm ba vạch liền, thuần dương; ở đây chỉ khí dương đầy đủ trong thân) mới thuần khiết. Lúc ấy chẳng phải là bậc đại nhân có đức cao nhất sao? Bỗng một sớm kia, kẻ muốn báo đáp ơn đức của Hỗn Độn kéo đến, mỗi ngày đục một lỗ (điển trong sách Trang Tử: Hỗn Độn vốn không có mắt, tai, mũi, miệng; hai vị vua Thúc và Hốt muốn đền ơn bèn mỗi ngày đục cho một lỗ, đến ngày thứ bảy thì Hỗn Độn chết; ví việc dục vọng, tri thức khơi mở làm mất sự hồn nhiên trọn vẹn vốn có), thì phần dương của hào Cửu tam phi nước đại, chạy vấp ngã, bỏ đi vào giữa hào Lục nhị (hào thứ hai, hào giữa của quẻ Khôn; quẻ Khôn gồm ba vạch đứt, thuần âm). Từ đó Càn không còn thuần nữa mà vỡ thành quẻ Ly (hai vạch liền kẹp một vạch đứt ở giữa: ngoài dương trong âm); Khôn có chứa thêm vào mà đặc lại thành quẻ Khảm (hai vạch đứt kẹp một vạch liền ở giữa: ngoài âm trong dương).
Còn như những bậc chí thánh, thần nhân, biết được vì sao thể Đạo là Thái cực phân chia ra, biết được vì sao gốc rễ của sống chết bắt đầu, biết được vì sao Càn Khôn, âm dương nương cưỡi lên nhau, biết được vì sao cái cửa sinh hóa huyền diệu của trời đất (?) giao hợp với nhau, cho nên lấy Càn Khôn làm phép cho phần thể, bắt chước Khảm Ly cho phần dụng, nắm lấy cán của âm dương, vượt qua cửa ải sống chết, lấy phần dương trong Khảm lấp vào phần âm trong Ly; phần âm của Ly đã được lấp đặc thì lại trở về thành quẻ Càn thuần trắng.
Lúc ấy, bổ đủ được nguyên khí của Càn, khôi phục trọn vẹn Hỗn Độn, giữ trọn cái mà cha mẹ sinh ra, giữ trọn cái mà trời phú cho, ấy là một con người hoàn toàn trọn vẹn. Lại thêm công phu hướng lên cao hơn, tinh tấn không lười biếng, thì đan (?) thành tựu mà thánh thai (bào thai thánh: khối tinh, khí, thần ngưng kết trong thân như một bào thai, về sau hóa thành chân thân) tròn đầy; thánh thai tròn đầy thì chân nhân (người tu đã đắc đạo, đạt được bản thân chân thật) hiện ra. Chân nhân xuất hiện thì biến hóa vô cùng, lúc ẩn lúc hiện không lường được, sánh vai cùng các vị Chung (Chung Ly Quyền), Lữ (Lữ Động Tân), Vương (Vương Trùng Dương), Mã (Mã Đan Dương) — những bậc tiên tổ của Đạo giáo — thì có gì là khó?
Khổ nỗi người đời không hiểu rõ đạo này: lúc khỏe mạnh không biết nuôi dưỡng, lúc suy yếu không biết cứu chữa, ngày qua ngày, dương cạn hết, chỉ còn toàn âm, chết đi thành ma. Cho nên Tử Dương chân nhân (tức Trương Bá Đoan, đạo sĩ đời Tống) nói: "Than ôi! Thân người khó được, thời gian dễ trôi, chẳng lường được đời dài hay ngắn, sao tránh khỏi nghiệp báo (quả báo do những việc làm thiện ác của mình gây ra)? Không tự sớm tỉnh ngộ, chỉ cam phận chờ chết. Nếu đến lúc lâm chung một niệm sai lệch, lập tức rơi vào tam đồ (ba đường ác: địa ngục, ngạ quỷ tức quỷ đói, súc sinh), thì cứ thế trải qua số kiếp nhiều như bụi, không có ngày ra. Lúc ấy dù có hối hận thì sao còn kịp?"
Vì vậy, các bậc thánh nhân của ba giáo (Nho, Phật, Đạo) lấy học thuyết về tính mệnh mà mở cửa phương tiện (cách dẫn dắt khéo léo, phù hợp với khả năng mỗi người), dạy người tu tập thấm dần như ướp hương, để thoát khỏi sống chết.
Đạo Nho dạy người thuận theo tính mệnh để trở về với tạo hóa; đạo ấy công chính, chung cho mọi người.
Thiền tông (một tông phái Phật giáo chú trọng thiền định, trực tiếp thấy bản tâm) dạy người coi tính mệnh là hư ảo để vượt lên đại giác (sự giác ngộ lớn, hoàn toàn); nghĩa lý ấy cao xa.
Đạo của Lão Tử dạy người tu tính mệnh để được sống lâu; tôn chỉ ấy thiết thực.
Giáo tuy chia làm ba, nhưng Đạo chỉ là một.
Giáo lý của bậc thánh nhà Nho nói: "Yên ở chỗ dừng của ngươi", "kính cẩn giữ chỗ dừng ấy", "dừng ở nơi đáng dừng", "dừng ở chỗ của nó", "sáng rỡ mãi mãi, kính cẩn mà dừng", "cốt ở chỗ dừng nơi điều thiện tột bậc". "Sắc vàng ở giữa, thông suốt lẽ phải, ở đúng ngôi chính, giữ yên bản thể"; "suy nghĩ không vượt ra ngoài vị trí của mình", "đứng vững không đổi phương hướng"; "ở trong ngôi nhà rộng lớn của thiên hạ, đứng ở ngôi vị chính đáng của thiên hạ, đi trên con đường lớn của thiên hạ". Trọn vẹn ở chính giữa, thuần túy tột bậc thiện. Chỗ lòng thành trọn vẹn là trong lồng ngực, chỗ niềm vui ở là trong tấc lòng (?). Là nhà của thần minh, là cửa của đạo nghĩa, sống động linh hoạt, niềm vui ở trong đó. "Đôn hậu thay lòng nhân ấy, sâu thẳm thay vực sâu ấy, mênh mông thay trời ấy"; "thiên hạ quy về điều nhân"; "lui về cất giấu nơi kín đáo"; giữ lấy cõi trời "có nghĩ gì, có lo gì", cõi đất "chẳng biết chẳng hay". Khó mà ghi chép hết; tóm lại mà nói, chẳng gì khác ngoài đạo tính mệnh này.
Giáo lý huyền diệu của Đạo gia nói: cửa Huyền tẫn (cửa mẹ huyền nhiệm, nơi sinh hóa của trời đất và của thân người), gốc của trời đất, chỗ sinh ra thân, cửa ải trở về mệnh gốc, mẹ của kim đan (viên thuốc vàng; trong nội đan chỉ tinh, khí, thần được luyện kết lại trong thân, không phải thuốc thật), khiếu Huyền quan (cửa ải huyền diệu trong thân, nơi khí và thần hội tụ, then chốt của việc tu luyện), chỗ ngưng kết, gốc của hơi thở. Đàn Giáp Ất (Giáp Ất thuộc hành Mộc, phương Đông), cửa Mậu Kỷ (Mậu Kỷ thuộc hành Thổ, ở trung ương), nguồn của tâm, biển của tính, Linh phủ, Linh đài (phủ thiêng, đài thiêng — đều là tên gọi của tâm), đảo Bồng Lai (đảo tiên trong truyền thuyết). Vạc chu sa (vạc son, tức vạc luyện đan), lò Yển nguyệt (lò hình trăng khuyết), Thần thất (nhà của thần), Khí huyệt (huyệt chứa khí), Thổ phủ (nồi đất), Cốc thần (thần của hang trống, chỉ cái hư linh không bao giờ chết), Linh căn (rễ thiêng), Bả bính (cán để nắm giữ), làng nơi Khảm và Ly giao hợp, tổ của nghìn biến muôn hóa, cõi đất mà sống chết chẳng dính dáng tới, then máy mà quỷ thần nhìn không thấu. Khó mà ghi chép hết; tóm lại mà nói, chẳng gì khác ngoài đạo tính mệnh này.
Giáo lý thiền của nhà Phật nói: Pháp môn bất nhị (cửa vào chân lý không có hai, vượt lên mọi đối đãi như có-không, phải-trái), Pháp giới rất sâu (cõi chân lý trùm khắp), Hư không tạng (kho tàng rộng như hư không), biển Tịch diệt (biển lặng tắt, tức Niết bàn: cảnh giới dứt hết phiền não, khổ đau), đất chân thật, cửa Tổng trì (nắm giữ tất cả). Bỉ ngạn (bờ bên kia, tức cõi giải thoát), Tịnh độ (cõi thanh tịnh), cảnh giới chân thật, đất của tâm (?), nước Cực Lạc (cõi vui sướng tột bậc của Phật A Di Đà). Như Lai tạng (kho Phật tính sẵn có trong mỗi người), Xá lợi tử (hạt kết tinh quý báu, ở đây chỉ chân tính kết tụ), Bồ Tát địa (các bậc tu chứng của Bồ Tát), Quang minh tạng (kho ánh sáng), biển Viên giác (biển giác ngộ tròn đầy), bờ Bát nhã (bờ trí tuệ siêu việt thấu suốt chân lý), thành Pháp vương (thành của Phật, vua của các pháp), Tây phương, thiên đường, chỗ trống ở giữa, Chân tế (bờ cõi chân thật), "cái này" (cách nói của nhà thiền để chỉ thẳng bản thể không thể gọi tên), Tam ma địa (trạng thái định, tâm chuyên nhất không tán loạn), biển Hoa tạng (thế giới trang nghiêm của Phật Tỳ Lô Giá Na), cửa Đà la ni (thần chú, pháp nắm giữ mọi điều thiện), Đạo tràng bất động (nơi tu chứng không lay chuyển), đất Ba la mật (sự đến bờ bên kia, tức các hạnh tu đã viên mãn). Khó mà ghi chép hết; tóm lại mà nói, chẳng gì khác ngoài đạo tính mệnh này.
Nhà Nho nói: giữ lấy tâm, nuôi dưỡng tính. Nhà Đạo nói: tu tâm, luyện tính. Nhà Phật nói: làm sáng tâm, thấy được tính. Tâm và tính ấy chính là bản thể (cái thể gốc vốn có, chưa bị pha tạp).
Nhà Nho "chấp trung" (giữ lấy cái Trung, chỗ chính giữa không lệch), là giữ cái Trung của bản thể này. Nhà Đạo "thủ trung" (giữ gìn cái Trung), là giữ gìn cái Trung của bản thể này. Nhà Phật "không trung" (cái Trung trống rỗng), là vì cái Trung của bản thể vốn trong suốt mà trống rỗng.
Nhà Đạo "đắc nhất" (được cái Một), là được cái Một của bản thể này. Nhà Phật "quy nhất" (trở về cái Một), là trở về cái Một của bản thể này. Nhà Nho "nhất quán" (một lẽ mà xuyên suốt tất cả), là lấy cái Một của bản thể này mà xâu suốt mọi điều.
Từ đó tôi biết rằng: không giữ cái Trung, không một lẽ xuyên suốt, thì có thể thành thánh như Khổng Tử được chăng? Không gìn giữ cái Trung, không được cái Một, thì có thể đạt chỗ huyền diệu như Lão Tử được chăng? Không làm trống cái Trung, không trở về cái Một, thì có thể đạt thiền như Thích Ca được chăng? Chỉ có bản thể này mà thôi. Vì nó trống rỗng không dấu vết nên gượng gọi là "Trung"; vì nó lộ ra đầu mối nên gượng gọi là "Một". Nói cho rõ thì Trung chính là chỗ chứa của Một, còn Một là chỗ phát dụng của Trung.
Cho nên trời được nó mà trời ra trời, đất được nó mà đất ra đất, người được nó mà người ra người. Đạo lớn của trời, đất, người đều bắt nguồn từ đây.
Bậc Hoàng (các vua thời Tam Hoàng thượng cổ) được nó mà ra bậc Hoàng, bậc Đế (các vua thời Ngũ Đế) được nó mà ra bậc Đế, bậc Vương (các vua lập nước thời Tam Đại) được nó mà ra bậc Vương. Đạo lớn của Hoàng, Đế, Vương đều bắt nguồn từ đây.
Bậc thánh (của Nho) được nó mà ra thánh, đạo huyền (của Đạo gia) được nó mà ra huyền, nhà thiền (của Phật) được nó mà ra thiền. Đạo lớn của thánh, huyền, thiền đều bắt nguồn từ đây.
Các bậc đế vương đắc đạo thì như Hy (Phục Hy), Nông (Thần Nông), Hoàng Đế. Người làm quan rồi ở ẩn mà đắc đạo thì như Lão Tử, Trang Tử, Quan lệnh (Doãn Hỷ, quan giữ cửa ải Hàm Cốc, người được Lão Tử trao Đạo Đức Kinh). Bậc vương hầu mà đắc đạo thì như Tử Phòng (Trương Lương, mưu thần khai quốc nhà Hán), Hoài Nam (Hoài Nam vương Lưu An đời Hán). Người ở núi non hang đá mà đắc đạo thì như Chung Ly Quyền, Lữ Động Tân, Hy Di (Trần Đoàn, đạo sĩ đời Tống).
Đạo ở giữa trời đất, người thành tiên làm Phật nhiều rõ ràng, không thể đếm trên đầu ngón tay. Cúi đọc sách truyện tổng hợp về các vị tiên, mới biết từ xưa đến nay số người bay lên trời có hơn mười vạn, số nơi cả nhà cùng bay lên trời có hơn tám nghìn. Kỳ lạ thì như Tử Tấn (Vương Tử Tấn, thái tử nhà Chu) cưỡi chim loan, Cầm Cao cưỡi cá chép; sống lâu thì như Lý Thoát tám trăm tuổi, An Kỳ (An Kỳ Sinh) ba nghìn tuổi. Có người ở lại đời mà giữ nguyên hình hài, có người chán đời mà thi giải (bỏ lại xác như ve lột xác, còn chân thân thì thành tiên mà đi). Lại có người đạo thành rồi đi ẩn, chỉ lo cho bản thân, không chịu lưu danh ở đời, thì kể sao cho xiết? Vì thế trong núi sâu hang kín, đời nào cũng có người, kẻ ẩn người hiện, làm sao biết hết được?
Các bậc vương công đại nhân thời xưa hạ mình trọng đãi kẻ sĩ, chỉ vì người ấy có đạo mà thôi. Chu Tử (Chu Đôn Di, nhà Nho đời Tống) nói: "Giữa trời đất, cái tôn quý nhất là đạo, cái quý giá nhất là đức, cái khó có được nhất là con người. Người mà khó có được nhất, ấy là người có đạo đức nơi thân mình mà thôi."
Bậc hiền triết xưa nói: "Thân người khó được, nay đã được; đạo lớn khó tỏ, nay đã tỏ. Thân này không cứu độ (đưa qua biển sống chết để giải thoát) ngay trong đời này, thì còn đợi đời nào mới cứu độ thân này?"
Người đời không hiểu rằng thân này hư ảo, chỉ là vật do tứ đại (bốn yếu tố cấu thành vật chất theo nhà Phật: đất, nước, lửa, gió) tạm hợp lại mà thôi. Mau như bọt trên mặt nước, chớp nhoáng như tia lửa từ đá. Tuổi thọ con người tuy nói là trăm năm, nhưng sống được đến bảy mươi đã là hiếm.
Nay đem cái thân có hạn, dễ bị bẻ gãy, ngày ngày chạy theo những việc không bờ bến, khó lường. Một hơi thở không trở lại là thoắt đã đi mãi; mệnh chưa hết mà chân linh (phần linh hồn chân thật) đã mất vào cái vỏ khác. Lúc ấy, dù được vinh hiển ở phẩm trật cao nhất, hưởng lộc nghìn chung (chung là đơn vị đo lương thực, ý chỉ bổng lộc cực hậu), nhà đầy ngọc quý vô giá, phòng có mỹ nhân đẹp nghiêng thành, cũng đều phải bỏ lại hết, chẳng phải của mình. Thứ cùng đi theo mình chỉ có tội nghiệp đã gây ra lúc bình thường mà thôi. Cho nên nói: "Muôn thứ mang chẳng đi, chỉ có nghiệp theo thân."
Sách Hồi Quang tập nói: "Cây sắt nghìn năm nở hoa còn dễ, một lần mất thân người khó mà có lại."
Sách Ngộ Chân thiên (tác phẩm luyện đan nổi tiếng của Trương Bá Đoan) nói: "Thử hỏi chất vàng cao như núi, có mua được cái chết khỏi đến chăng?"
Lữ Thuần Dương (tức Lữ Động Tân) nói: "Muôn kiếp nghìn đời mới được làm người, nên biết là do kiếp trước gieo nhân lành. Mau giác ngộ, ra khỏi bến mê, chớ để luân hồi (vòng sinh tử xoay vần không dứt) chịu cay đắng khổ sở."
Trương Tử Dương (tức Trương Bá Đoan) nói: "Đừng để ngọn đuốc bị gió thổi tắt, rồi sa vào lục đạo luân hồi (sáu nẻo luân hồi: trời, người, a tu la, súc sinh, ngạ quỷ, địa ngục) thì chớ oán trời."
Đọc đi đọc lại những lời này, lẽ nào không bàng hoàng lo sợ như mất mát (?)?
Người muốn thoát luân hồi, không rơi vào lưới đời, thì không gì bằng tu luyện kim đan; đó là chiếc thang thiêng để lên trời, là con đường vượt khỏi phàm tục. Đạo ấy rất giản dị, rất dễ dàng, dù kẻ ngu muội tầm thường mà được rồi thực hành, cũng lập tức bước lên cõi thánh. Khổ nỗi những người tu chân (tu luyện để đạt chân tính, thành tiên) ở đời, có chí theo đạo mà không chuyên nhất tinh tường, chuyên nhất tinh tường mà không siêng năng bền bỉ, vì thế người học thì đông mà người thành thì ít.
Kinh Thượng thư nói: "Biết thì không khó, làm mới là khó."
Đạo kinh nói: "Kẻ sĩ bậc trên nghe đạo thì siêng năng mà làm theo." Nghe mà không làm, đạo sao có thể thành?
Trần Nê Hoàn (Trần Nam, đạo sĩ đời Tống) nói: "Ta xưa tu hành được bí quyết chân thật, công phu ngày đêm không gián đoạn. Một sớm công hạnh viên mãn mà người không hay biết, bốn bề đều hóa thành cung điện sáng giữa đêm."
Mã Đan Dương nói: "Ơn thầy sâu nặng, rốt cuộc khó đền, thề đến chết ở trong vòng tường kín (tự giam mình trong nhà vây tường kín để tu) luyện đến chỗ chân thật tột bậc."
Hai ông nghĩ đến việc sống chết là việc lớn, vô thường (sự đổi thay, cái chết) đến mau chóng, nên phát tâm dũng mãnh, gắng sức tinh tấn; nếu không lập chí lớn ấy, sao có thể thoát khỏi lồng chim mà vượt lên trời cao?
Lữ tổ (Lữ Động Tân) có nói: "Vất vả hai ba năm, sung sướng nghìn muôn kiếp."
Trời có lúc nghiêng, đất có lúc sụt, núi có lúc lở, biển có lúc cạn. Chỉ sau khi đạo thành, cưỡi rồng bay, đi trên mây tía, bay lượn ngoài trời, thong dong trong cõi hư không, số trời không giới hạn được, vận mệnh không trói buộc được, bản thể chân thường (chân thật và thường còn) không lúc nào hết; ngoảnh lại nhìn niềm vui ở thế gian, có niềm vui nào bằng?
Tôi từng xem xét Đạo Đức Kinh có câu: "Dù có ngọc bích ôm tay dâng lên trước cỗ xe bốn ngựa, cũng không bằng ngồi yên mà tiến vào Đạo này." Đó là lý do tôi viết ra thiên bàn về Đạo này.
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video