Thiên 1 — Quyển 1 – Pháp hội núi Già Da, Bồ Tát Trừ Cái Chướng hỏi; mười pháp Bố thí và Trì giới

# Kinh Bảo Vân do Phật nói

 Kinh Bảo Vân do Phật nói, bảy quyển.

 Thuộc nhóm các kinh được dịch lại, nằm ngoài năm bộ kinh lớn của Đại thừa (dòng Phật giáo chủ trương tu để cứu độ khắp mọi người và thành Phật).

 Kinh Bảo Vân do Phật nói, bảy quyển.

 Đời Lương, Tam tạng (danh hiệu của vị pháp sư thông suốt cả ba kho kinh điển Phật giáo là Kinh, Luật, Luận) Mạn-đà-la-tiên người nước Phù Nam, cùng với Tăng-già-bà-la dịch.

 Kinh Bảo Vân do Phật nói, quyển thứ nhất.

 Tôi nghe như vầy. Một thuở nọ, Phật (bậc đã giác ngộ hoàn toàn, ở đây chỉ Phật Thích-ca Mâu-ni) ở trên đỉnh núi Già-da (núi gần nơi Phật thành đạo, ở Ấn Độ), cùng với bảy vạn vị đại tỳ-kheo (người nam xuất gia đã nhận đủ giới luật của Phật). Các vị ấy đều đã làm xong việc cần làm, đã buông bỏ mọi gánh nặng, tâm được tự tại. Họ đã dứt sạch các hữu kết (những phiền não trói buộc khiến con người cứ phải sinh ra mãi trong các cõi), có cái thấy chân chính và đã được giải thoát. Ai nấy đều như rồng lớn (ví bậc có uy lực lớn), khéo hiểu pháp giới (toàn thể mọi sự vật, hiện tượng và lẽ thật của chúng). Họ là những Pháp vương tử (con của vua Pháp, tức con của Phật), biết buông bỏ lợi lộc và sự cúng dường, xuất gia trọn vẹn, nhận giới cụ túc (bộ giới luật đầy đủ của tỳ-kheo) một cách đúng đắn, điều gì mong muốn đều được thỏa mãn, an trụ trên con đường đến niết-bàn (trạng thái tắt hẳn mọi phiền não và khổ đau, ra khỏi vòng sinh tử). Chỉ trừ A-nan (thị giả của Phật) vẫn còn ở bậc hữu học (bậc đang còn phải học, chưa đạt quả vị cao nhất).

 Lại có tám vạn bốn nghìn vị đại Bồ-tát (người phát tâm tu hành để thành Phật và cứu độ mọi chúng sinh) cùng ở đó. Các vị đều là bậc nhất sinh bổ xứ (chỉ còn một đời nữa là thành Phật, kế vị Phật trước), hướng đến nhất thiết trí (trí tuệ biết rõ tất cả, tức trí tuệ của Phật) mà không hề thoái lui. Các vị dốc chí cầu quả vị Phật, đã gần đến bờ bên kia (bờ giải thoát). Các vị đạt được vô số a-tăng-kỳ (con số lớn không thể đếm) môn đà-la-ni (năng lực ghi nhớ và nắm giữ trọn vẹn mọi giáo pháp, không để quên mất), chứng được các tầng thiền (các mức định tâm) và Thủ-lăng-nghiêm tam-muội (tam-muội là trạng thái tâm định sâu, chuyên chú một chỗ; Thủ-lăng-nghiêm nghĩa là "kiên cố vững chắc", là tầng định rất cao của bậc Bồ-tát lớn). Các vị dùng thần thông (năng lực siêu phàm do tu tập mà có) tự tại như dạo chơi. Lòng đại từ (thương yêu, ban niềm vui) và đại bi (xót thương, cứu khổ) của các vị trải khắp mười phương, cho đến vô lượng vô biên cõi Phật. Các vị đi trong cảnh giới Không (thấy rõ mọi sự vật đều không có tự thể cố định), đã trừ sạch các cái chướng (những phiền não che lấp tâm), dứt hết gốc rễ của tam độc (ba thứ độc của tâm: tham lam, giận dữ, si mê). Các vị khéo ở trong ngôi nhà vô tướng (cảnh giới không bám vào hình tướng nào), luôn muốn cứu giúp hết thảy chúng sinh, biết rõ các thế giới của chư Phật, đạt được trí tuệ không bị ngăn ngại. Tâm các vị như hư không, sâu rộng như biển cả, như núi Tu-di (ngọn núi lớn nhất, ở trung tâm thế giới theo vũ trụ quan Phật giáo) không bị tám ngọn gió (tám điều trong đời làm lay động lòng người: được, mất, bị chê sau lưng, được khen sau lưng, được khen trước mặt, bị chê trước mặt, khổ, vui) lay động. Tâm như hoa sen không dính bụi và nước, ý như ngọc báu thật, trong ngoài sáng suốt, như vàng ròng tinh khiết, bên trong không có tì vết dơ bẩn.

 Tên các vị là: Bồ-tát Bảo Quang, Bồ-tát Bảo Chưởng, Bồ-tát Bảo Ấn Thủ, Bồ-tát Bảo Thiên Quan, Bồ-tát Bảo Man, Bồ-tát Bảo Tích, Bồ-tát Bảo Tạng, Bồ-tát Bảo Sơn Đỉnh, Bồ-tát Bảo Tràng, Bồ-tát Kim Cang Thai, Bồ-tát Kim Thai, Bồ-tát Bảo Thai, Bồ-tát Công Đức Thai, Bồ-tát Tịnh Vô Cấu Thai, Bồ-tát Như Lai Thai, Bồ-tát Trí Thai, Bồ-tát Nhật Thai, Bồ-tát Tam Muội Thai, Bồ-tát Liên Hoa Thai, Bồ-tát Giải Thoát Nguyệt, Bồ-tát Phổ Nguyệt, Bồ-tát Quán Thế Âm, Bồ-tát Phổ Hiền, Bồ-tát Phổ Nhãn, Bồ-tát Liên Hoa Nhãn, Bồ-tát Đại Nhãn, Bồ-tát Phổ Uy Nghi, Bồ-tát Phổ Đoan Nghiêm, Bồ-tát Phổ Hạnh, Bồ-tát Tri Định Ý, Bồ-tát Pháp Ý, Bồ-tát Thắng Ý, Bồ-tát Tăng Trưởng Ý, Bồ-tát Kim Cang Ý, Bồ-tát Sư Tử Thần Thông, Bồ-tát Đại Âm Thanh Vương, Bồ-tát Sư Tử Hống Ý, Bồ-tát Thâm Âm Thanh, Bồ-tát Vô Nhiễm Ô, Bồ-tát Ly Nhất Thiết Cấu, Bồ-tát Nguyệt Quang, Bồ-tát Nhật Quang, Bồ-tát Trí Quang, Bồ-tát Trí Công Đức, Bồ-tát Nguyệt Công Đức, Bồ-tát Liên Hoa Công Đức, Bồ-tát Bảo Công Đức, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi, mười sáu vị hiền sĩ như Bạt-đà-bà-la, cùng một nghìn vị Bồ-tát ma-ha-tát (Bồ-tát lớn) của Hiền kiếp (kiếp hiện tại, thời kỳ có một nghìn vị Phật ra đời), trong đó Bồ-tát Di-lặc đứng đầu.

 Lại có chư thiên (các vị trời) cõi Tứ Thiên vương (bốn vị vua trời giữ gìn bốn phương), bốn vị Thiên vương đứng đầu. Chư thiên cõi Đao-lợi (cõi trời Ba mươi ba, ở trên đỉnh núi Tu-di), Đế Thích (vua cõi trời Đao-lợi) đứng đầu. Chư thiên cõi Diễm-ma, vua trời Diễm-ma đứng đầu. Chư thiên cõi Đâu-suất-đà, vua trời Đâu-suất-đà đứng đầu. Chư thiên cõi Hóa Lạc, vua trời Hóa Lạc đứng đầu. Chư thiên cõi Tha Hóa Tự Tại, vua trời Tha Hóa Tự Tại đứng đầu (các cõi này là những tầng trời càng lên càng cao trong cõi Dục). Chư thiên Thiện Đảng (?), vị Tát-đà đứng đầu. Hết thảy các vua trời Phạm thiên (các cõi trời thanh tịnh cao hơn cõi Dục), Đại Phạm thiên vương đứng đầu. Chư thiên Thủ-đà-hội (cõi trời Tịnh Cư, nơi ở của các bậc thánh không còn trở lại cõi Dục), Ma-hê-thủ-la đứng đầu.

 Lại có các vua A-tu-la (loài thần có sức mạnh lớn nhưng hay giận dữ, thường giao chiến với chư thiên) như vua A-tu-la Tì-ma-chất-đa-la, vua A-tu-la Bà-trĩ, vua A-tu-la La-hầu, cùng vô lượng trăm nghìn ức vua A-tu-la khác. Lại có các Long vương (vua loài rồng) như Long vương A-na-bà-đạt-đa, Long vương Ma-na-tư, Long vương Sa-già-la, Long vương Nan-đà, Long vương Hòa-tu-cát, Long vương Đức-xoa-ca, cùng trăm nghìn ức loài rồng, các rồng con và các thể nữ của rồng. Trăm nghìn vạn ức chúng như thế, gồm trời, rồng, dạ-xoa (loài quỷ thần nhanh nhẹn, có thể bay đi), càn-thát-bà (thần nhạc của chư thiên, sống bằng hương thơm), a-tu-la, ca-lâu-la (chim thần cánh vàng), khẩn-na-la (thần ca hát, hình dáng gần giống người), ma-hầu-la-già (thần rắn lớn), người và loài phi nhân (những loài không phải người), trăm nghìn ức chúng đều đến tụ hội.

 Lúc ấy, đỉnh núi Già-da rộng bốn do-tuần (đơn vị đo đường dài của Ấn Độ xưa, mỗi do-tuần khoảng mười mấy cây số) vuông; khắp hư không và mặt đất, đến chỗ nhỏ như hạt bụi hay đầu mũi kim, đều đầy chật đại chúng. Ở đó trải khắp các tòa sư tử (tòa ngồi cao quý dành cho Phật), trang hoàng rực sáng, cao một do-tuần, trang sức bậc nhất, rộng nửa do-tuần, tám nghìn tấm áo trời trải phủ trên tòa. Mặt đất đều bằng phẳng, biến thành kim cương. Treo đủ các phướn lụa, nước thơm rưới khắp mặt đất, vô lượng hoa trời rải đầy khắp nơi. Hai bên trái phải của tòa mọc lên các hoa sen lớn như bánh xe, mỗi hoa có trăm nghìn vạn cánh, cuống bằng vàng ròng, đài hoa đều bằng lưu ly xanh biếc, tràng hoa bằng ngọc Nhân-đà-ni (?) (một loại ngọc xanh quý), thơm sạch vừa ý, chạm vào thì thấy khoan khoái. Những đóa hoa tuyệt đẹp như thế dùng để cúng dường Phật. Ở bốn góc tòa sư tử ấy, mỗi góc mọc lên một cây báu, cao mười lăm dặm, bóng cây che rợp đến nửa do-tuần. Tòa sư tử được trang hoàng như thế.

 Phật ngồi trên tòa ấy, tâm ý thanh tịnh, khéo chuyển bánh xe pháp (tức giảng dạy giáo pháp, ví như bánh xe lăn đi nghiền nát mọi phiền não), hàng phục ma oán (các thế lực ma quấy phá người tu), không bị tám pháp thế gian (tức tám ngọn gió nói ở trên) làm ô nhiễm. Ngài đạt được sự không sợ hãi, trí tuệ và tài biện luận không vướng mắc, tâm không khiếp nhược, như sư tử. Ý và hạnh thanh tịnh như hồ sâu trong vắt, sâu rộng như biển cả, sinh ra mọi thứ báu; như núi Tu-di đứng giữa biển lớn; như mặt trời sáng rực chiếu khắp tất cả; như mặt trăng tròn đầy làm cho mọi thứ trong sạch; tuôn mưa pháp lớn như vị vua rồng làm mưa; ở giữa đại chúng cao vời nổi bật như Đại Phạm thiên. Vô lượng đệ tử đều thuần phục. Vô lượng Đế Thích, Phạm thiên, Tứ Thiên vương cùng ngước nhìn Phật, tâm không phân cao thấp. Ngài làm cho đại chúng ấm áp sáng sủa như mặt trời, được trang nghiêm bằng mọi thứ báu.

 Bấy giờ, Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, danh hiệu của Phật) sắc thân tươi vui, như mặt trời sưởi ấm chiếu khắp đại chúng, như được trang nghiêm bằng châu báu. Trên đỉnh đầu Ngài phóng ra luồng ánh sáng tên là Chu Biến, chiếu khắp trăm nghìn thế giới, có vô lượng luồng sáng khác làm quyến thuộc đi theo. Tất cả cùng chiếu khắp mười phương, rồi nhiễu quanh Phật ba vòng, ánh sáng đi vào miệng Phật mà miệng không có gì khác lạ. Ví như vầng trăng trong chiếu sáng hư không, mà hư không cũng không có gì khác lạ; ánh sáng đi vào miệng cũng như thế. Ví như rót bơ dầu vào đống cát, không thấy cát tăng hay giảm; ánh sáng của Phật đi vào miệng cũng như thế.

 Bấy giờ, ở phương Đông, đi qua vô lượng thế giới nhiều như số cát sông Hằng, có một cõi nước tên là Liên Hoa Tự Tại. Ở thế giới ấy có Phật hiệu là Liên Hoa Nhãn Như Lai (bậc từ chân như mà đến), Ứng Cúng (bậc xứng đáng nhận sự cúng dường), Chánh Biến Tri (bậc hiểu biết chân chính và khắp cùng), Minh Hạnh Túc (bậc trí tuệ và đức hạnh đều trọn vẹn), Thiện Thệ (bậc đã khéo đi đến nơi giải thoát), Thế Gian Giải (bậc hiểu thấu thế gian), Vô Thượng Sĩ (bậc cao nhất không ai hơn), Điều Ngự Trượng Phu (bậc khéo dạy dỗ, thuần phục người), Thiên Nhân Sư (thầy của trời và người), Phật Thế Tôn — đây là mười danh hiệu của một vị Phật. Ngài đang vì các Bồ-tát mà giảng pháp Nhất thừa (giáo pháp duy nhất đưa tất cả mọi người đến quả vị Phật). Ở cõi ấy không hề có tên gọi Thanh văn (người nghe lời Phật dạy mà tu, chỉ cầu giải thoát cho riêng mình) hay Bích-chi Phật (người tự mình giác ngộ nhờ quán sát lẽ nhân duyên, không có thầy và không đi giáo hóa). Chúng sinh ở đó đều đạt địa vị a-bệ-bạt-trí (bậc không còn thoái lui trên con đường tu thành Phật), hướng thẳng đến A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề (sự giác ngộ cao nhất, chân chính và trọn vẹn của Phật). Chúng sinh ở đó không ăn đồ ăn vật chất, chỉ dùng niềm vui của Pháp và niềm vui của thiền định làm thức ăn. Cõi ấy tuy có mặt trời, mặt trăng, các vì sao nhưng không dùng chúng để chiếu sáng, chỉ có ánh sáng của Phật soi khắp cõi. Ở đó không có núi rừng, gốc cây, gai góc; mặt đất bằng phẳng như lòng bàn tay.

 Ở cõi ấy có một vị Bồ-tát ma-ha-tát tên là Trừ Nhất Thiết Cái Chướng (Trừ hết mọi chướng ngại che lấp); ai nghe đến tên vị ấy thì mọi tội chướng đều được tiêu trừ. Lúc ấy, Bồ-tát ma-ha-tát Trừ Cái Chướng được ánh sáng chạm đến thân, liền đến chỗ Phật Liên Hoa Nhãn, cúi đầu sát đất lễ Phật, rồi lui về một bên, ngồi trên hoa sen. Lại có vô lượng Bồ-tát cũng được ánh sáng ấy chạm đến, cùng đến chỗ Phật, cúi đầu sát đất, đảnh lễ chân Phật rồi lui ngồi một bên. Bồ-tát Trừ Cái Chướng từ chỗ ngồi đứng dậy, sửa lại y phục, để trần vai phải, quỳ gối phải xuống đất, chắp tay hướng về Phật mà thưa:

 – Bạch Thế Tôn, do nhân duyên gì mà có ánh sáng này? Ai gặp ánh sáng này thì tâm ý vui sướng. Ánh sáng như thế từ đâu mà đến?

 Phật Liên Hoa Nhãn đáp:

 – Này thiện nam tử (người con trai hiền lành, cách Phật gọi người tu tại gia hay xuất gia), ở phương Tây có thế giới tên là Ta-bà (tức thế giới của chúng ta, nghĩa là "cõi phải chịu đựng"), có Phật hiệu là Thích-ca Mâu-ni Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật Thế Tôn. Ai nghe danh hiệu của Phật ấy đều được địa vị a-bệ-bạt-trí. Ánh sáng ấy là do Phật kia phóng ra.

 Bồ-tát Trừ Cái Chướng lại thưa:

 – Bạch Thế Tôn, do nhân duyên gì mà nghe danh hiệu của Phật ấy thì đều được a-bệ-bạt-trí, hướng đến A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề?

 Phật Liên Hoa Nhãn lại bảo Bồ-tát Trừ Cái Chướng:

 – Khi Phật ấy còn tu hạnh Bồ-tát, đã phát nguyện lớn rằng: "Nếu ta thành Phật, ai nghe danh hiệu ta đều phát tâm cầu A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề và được a-bệ-bạt-trí."

 Bồ-tát Trừ Cái Chướng lại thưa:

 – Bạch Thế Tôn, nếu nghe danh hiệu Phật ấy đều phát tâm A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề và được a-bệ-bạt-trí, vậy chúng sinh ở cõi ấy đều đã được hết chưa?

 Phật Liên Hoa Nhãn đáp:

 – Này thiện nam tử, có người được, có người không.

 Bồ-tát Trừ Cái Chướng lại thưa:

 – Bạch Thế Tôn, chẳng lẽ chúng sinh ở cõi ấy không được nghe sao?

 Phật Liên Hoa Nhãn đáp:

 – Này thiện nam tử, họ cũng được nghe danh hiệu.

 Bồ-tát Trừ Cái Chướng thưa:

 – Bạch Thế Tôn, nếu đã được nghe, sao lại có người được, có người không?

 Phật Liên Hoa Nhãn đáp:

 – Này thiện nam tử, chúng sinh ở cõi ấy đều là a-bệ-bạt-trí, mà cũng không phải là a-bệ-bạt-trí.

 Bồ-tát Trừ Cái Chướng thưa:

 – Bạch Thế Tôn, sao lại đều là a-bệ-bạt-trí mà cũng không phải là a-bệ-bạt-trí?

 Phật Liên Hoa Nhãn đáp:

 – Này thiện nam tử, người nghe danh hiệu Phật ấy tuy đã có được hạt giống và nhân duyên của a-bệ-bạt-trí, nhưng chưa tu hành đầy đủ, công hạnh chưa trọn, nên chưa được thọ ký (được Phật báo trước là sẽ thành Phật). Này thiện nam tử, nay ta nói cho ông một ví dụ. Ví như trồng cây, có hạt giống không bị hư mục, đủ nhân duyên để nảy mầm; vậy nên nói là đã sinh hay chưa sinh?

 Bồ-tát Trừ Cái Chướng thưa:

 – Bạch Thế Tôn, như vậy gọi là đã sinh.

 Phật Liên Hoa Nhãn đáp:

 – Này thiện nam tử, người nghe danh hiệu Phật là đã có được hạt giống ấy; khi đủ nhân duyên thì sẽ được thọ ký.

 Bồ-tát ma-ha-tát Trừ Cái Chướng thưa:

 – Bạch Thế Tôn, con muốn đến thế giới Ta-bà để lễ bái, cung kính Phật Thích-ca Mâu-ni.

 Phật Liên Hoa Nhãn liền đáp:

 – Này thiện nam tử, nay đúng là lúc, ông có thể đi lễ bái.

 Các Bồ-tát kia thưa Phật:

 – Bạch Thế Tôn, chúng con cũng muốn theo Bồ-tát Trừ Cái Chướng đến thế giới Ta-bà để lễ bái, cung kính, tôn trọng, ngợi khen.

 Phật Liên Hoa Nhãn bảo các Bồ-tát:

 – Nay đúng là lúc, các ông có thể đến đó. Chớ sinh lòng xem thường hay buông lung. Vì sao vậy? Chúng sinh ở cõi ấy phần nhiều tham dục, giận dữ, ngu si, không chịu cung kính sa-môn (người xuất gia tu hành) và bà-la-môn (giai cấp tu sĩ lo việc cúng tế ở Ấn Độ xưa), ưa làm điều trái phép, tâm ý thô ác, miệng nói lời độc ác, chửi mắng, ngang ngạnh khó dạy, keo kiệt tham lam, ganh ghét đố kỵ, biếng nhác lười trễ, buông thả, phá giới, bị vô lượng phiền não trói buộc. Phật ấy phải ở giữa những chúng sinh xấu ác như thế mà thuyết pháp.

 Bấy giờ, các Bồ-tát ấy thưa Phật:

 – Bạch Thế Tôn, Phật Thích-ca Mâu-ni thật là hiếm có, có thể ở giữa chúng sinh của thế giới xấu ác kia mà thuyết pháp.

 Phật Liên Hoa Nhãn đáp:

 – Này thiện nam tử, Phật Thế Tôn ấy thật là hiếm có, đúng như lời các ông nói, thường ở giữa chúng sinh xấu ác mà giảng pháp. Ở thế giới xấu ác ấy, người nào khởi được một niệm thiện cũng đã là khó có. Vì sao vậy? Chúng sinh ở thế giới thanh tịnh giữ lòng tin, tu điều thiện thì không khó. Còn ở thế giới xấu ác, trong khoảng một cái búng tay mà phát được lòng tin, quy y Phật, Pháp, Tăng (ba ngôi báu: Phật là bậc giác ngộ, Pháp là lời dạy, Tăng là đoàn thể người tu); trong khoảng một cái búng tay mà giữ được giới; trong khoảng một cái búng tay mà sinh được tâm xa lìa dục vọng; trong khoảng một cái búng tay mà sinh được lòng từ bi, phát tâm A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề — điều ấy thật là rất khó.

 Các Bồ-tát thưa Phật:

 – Thật hiếm có thay, Thế Tôn! Thật hiếm có thay, Thiện Thệ!

 Lúc ấy trong các Bồ-tát, Bồ-tát ma-ha-tát Trừ Cái Chướng đứng đầu. Bấy giờ, Bồ-tát ma-ha-tát Trừ Cái Chướng cùng các Bồ-tát vâng lời Phật dạy, vui mừng hớn hở, đảnh lễ chân Phật rồi ai về chỗ nấy. Các Bồ-tát ấy, có vị mang theo cây báu đầy đủ hoa trái, có vị mang cây lưu ly, có vị mang cây pha lê, có vị mang cây vàng, có vị mang cây kết bằng nhiều thứ báu, có vị mang cây hoa, có vị mang cây trái, có vị mang mây áo, có vị mang mây vòng xuyến chuỗi ngọc, có vị mang mây hương, có vị mang mây tràng hoa, có vị mang mây lọng báu, có vị mang mây cờ phướn báu, có vị mang mây âm nhạc, tất cả đều tụ hội lại, cùng Bồ-tát ma-ha-tát Trừ Cái Chướng đi đến thế giới Ta-bà.

 Bồ-tát ma-ha-tát Trừ Cái Chướng bảo các Bồ-tát:

 – Chúng sinh ở thế giới Ta-bà kia phải chịu nhiều khổ não. Các ông hãy mỗi người hiển hiện sức thần thông, khiến cho chúng sinh ấy được an vui.

 Các Bồ-tát đều đáp: "Vâng."

 Bấy giờ, Bồ-tát ma-ha-tát Trừ Cái Chướng dùng sức thần thông, từ thân phóng ra ánh sáng thanh tịnh không chút nhơ bợn, chiếu khắp ba nghìn đại thiên thế giới (một hệ thế giới rộng lớn gồm một tỷ thế giới nhỏ, mỗi thế giới nhỏ có một mặt trời, một mặt trăng) cõi Ta-bà. Ánh sáng ấy chiếu đến các nẻo địa ngục, ngạ quỷ (loài quỷ đói), súc sinh và cõi của vua Diêm-la (vua cai quản cõi chết). Những kẻ đang chịu khổ não được ánh sáng chạm đến thân đều thấy thân an vui, tham dục và giận dữ đều tiêu tan, lấy lòng thương yêu đối đãi nhau như cha mẹ. Những chỗ tối tăm trong ba nghìn đại thiên thế giới, những nơi ánh sáng mặt trời mặt trăng không chiếu tới, nhờ ánh sáng của Bồ-tát mà đều thấy được nhau. Núi Thiết Vi và núi Đại Thiết Vi (dãy núi sắt bao quanh thế giới), núi Mục-chân-lân-đà và núi Ma-ha Mục-chân-lân-đà, cùng những chỗ tối tăm của các núi khác đều được ánh sáng chiếu tới; trên đến cõi Phạm thiên, dưới đến địa ngục A-tỳ (địa ngục sâu nhất, khổ đau không lúc nào ngừng), khoảng giữa đều được ánh sáng chiếu khắp. Các Bồ-tát khác cũng đều phóng ánh sáng từ thân. Ai được ánh sáng ấy chiếu đến thì người đói được ăn, người khát được uống, người trần truồng được áo mặc, người nghèo được của cải, người mù thấy được, người điếc nghe được, người câm nói được, người què đi được, người điên trở lại tỉnh táo, người khổ được vui, những người mang thai được sinh nở yên ổn. Ngay lúc ấy, mọi khổ đau đều được trừ sạch.

 Bồ-tát Trừ Cái Chướng cùng các Bồ-tát đồng thời đến đỉnh núi Già-da. Lưới báu che phủ khắp ba nghìn đại thiên thế giới. Trong hư không, mây hoa sen tuôn mưa hoa sen, mây trái quý tuôn mưa trái quý, mây tràng hoa tuôn mưa tràng hoa, mây hương tuôn mưa hương, mây vải bông trắng tuôn mưa vải bông trắng, mây hương bột tuôn mưa hương bột, mây y phục tuôn mưa y phục, mây lọng báu tuôn mưa lọng báu, mây cờ báu tuôn mưa cờ báu, mây phướn báu tuôn mưa phướn báu. Các thứ mây như thế, mỗi thứ tuôn mưa theo loại của nó; mưa chạm vào thân thì thấy mềm mại dễ chịu. Bấy giờ trên núi Già-da, hố sâu và gò đống tự nhiên trở nên bằng phẳng; cây cối trên các núi biến thành rừng báu, lại hóa thành cây chiên-đàn (một loại gỗ thơm quý), cây trầm hương và các loại cây thơm, trang hoàng khắp nơi. Trăm nghìn nhạc trời trong hư không không ai đánh mà tự vang lên; trong các tiếng nhạc đều phát ra những bài kệ (bài thơ tụng ca trong kinh Phật):

 Sinh ra ở vườn Lâm-tì-la (vườn Lam-tì-ni, nơi Phật ra đời), chẳng phải do nghiệp trói buộc mà có thân,

 Vượt trội không ai sánh bằng, nay con kính lễ Ngài.

 Tâm bình lặng như hư không, Ngài đến núi Già-da,

 Nay con quy về đấng tuyệt diệu nhất, bậc bồ-đề (giác ngộ) cao tột thù thắng.

 Ngồi dưới cây đạo (cây bồ-đề, nơi Phật thành đạo), mới tỏ ngộ chánh giác (sự giác ngộ chân chính),

 Chỉ tay xuống đất làm chứng, quân ma oán đều lui tan.

 Nay con đến Già-da, cúi đầu lạy đấng không chút nhơ bợn.

 Thế gian đều như huyễn hóa, cũng như bọt nước, bong bóng, ánh nắng dợn,

 Hư dối như trăng dưới nước; tướng trạng của các pháp cũng như thế.

 Nay con đến nơi đây, kính lễ cây trí tuệ chân chính.

 Ví như người làm trò ảo thuật, hiện ra đủ mọi trò biến hóa,

 Các pháp có đủ thứ loại, ví như ngựa trời màu đỏ (?).

 Cúi đầu lạy đấng bất động, kho tàng chứa đựng công đức,

 Nay con từ cõi kia đến, kính lễ đấng cao tột không ai hơn.

 Ngài khởi lòng đại bi sâu xa, suốt vô lượng trăm nghìn kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài),

 Tu giới (giữ giới luật), định (thiền định), tuệ (trí tuệ), tích chứa các nghiệp lành.

 Nay con từ cõi kia đến, lễ đấng có gương mặt như trăng trong.

 Trăm nghìn ức Bồ-tát, vô lượng chúng chư thiên,

 Đều từ cõi kia đến, để lễ đấng xua tan bóng tối.

 Ngài có được kho tàng giáo pháp, vì lòng từ bi mà giảng cho chúng sinh,

 Là bậc làm lợi ích cho đời, là đấng không ai sánh bằng.

 Nay con từ cõi kia đến, cúi đầu lạy đấng Chánh Giác.

 Từ bi cứu giúp chúng sinh, vắng lặng mà an nhiên,

 Như hoa sen không dính nước, phiền não không nhiễm được tâm.

 Nay con đến quy mạng (đem cả thân mạng nương về), lễ bậc đức hạnh tối thắng này.

 Thân thanh tịnh không nhơ bợn, các tướng tốt (những đặc điểm tốt đẹp đặc biệt trên thân Phật) nở rộ như hoa,

 Tám mươi vẻ đẹp (tám mươi nét đẹp phụ trên thân Phật) là trái, thế gian có được chỗ nương tựa.

 Nay con từ cõi kia đến, cúi đầu lạy cây báu,

 Có vô lượng cành nhánh, chúng con đều cúng dường.

 Bấy giờ, tôn giả Mục-liên (Mục-kiền-liên, đệ tử lớn của Phật, nổi tiếng thần thông bậc nhất) từ chỗ ngồi đứng dậy, quỳ thẳng chắp tay, để trần vai phải, thưa Phật:

 – Bạch Thế Tôn, nay con không thấy hình dáng ai, mà lại nghe những bài kệ tuyệt diệu.

 Phật bảo Mục-liên:

 – Ở phương Đông, đi qua vô lượng cõi Phật nhiều như số cát sông Hằng, có thế giới Liên Hoa, có Phật hiệu là Liên Hoa Tịnh Nhãn, hiện đang ở đó thuyết pháp cho đại chúng. Ở đó có vị Bồ-tát ma-ha-tát tên là Trừ Cái Chướng, lại có vô lượng trăm nghìn ức Bồ-tát, đều đến thế giới Ta-bà này để lễ bái, cung kính ta và hết lòng nghe pháp. Các Bồ-tát ấy làm ra những bài kệ này.

 Phật nói vừa xong, các Bồ-tát ấy liền đến trước Phật, Bồ-tát ma-ha-tát Trừ Cái Chướng đứng đầu, tất cả cùng cúi đầu đảnh lễ chân Phật, lui đứng một bên, chắp tay hướng về Phật, nói kệ ngợi khen:

 Quy mạng đấng danh tiếng lớn, bậc trí tuệ đầy đủ,

 Quy mạng đấng đại tinh tấn, Mâu-ni (bậc tịch tĩnh, danh xưng của Phật) tôn quý tối thắng.

 Ngài nhổ được chúng sinh ra khỏi ba cõi (cõi Dục, cõi Sắc, cõi Vô sắc — toàn bộ nơi chúng sinh còn luân hồi), vượt qua bờ phiền não,

 Ánh sáng thần diệu chiếu khắp thế gian, quy mạng đấng không ai sánh bằng.

 Bốn phương được ánh sáng chiếu tới, khắp nơi đều được giải thoát,

 Quy mạng đấng danh tiếng không ai bằng, bất động như vua của các núi.

 Sâu rộng như biển lớn, trí tuệ không thể lường,

 Hết thảy các ngoại đạo (những người theo giáo thuyết ngoài Phật pháp), không ai quấy rối được Ngài.

 Nay con cúi đầu kính lễ, quy mạng đấng vua Pháp.

 Đạo tịch diệt (tắt hết phiền não, vắng lặng) bậc nhất, không sinh cũng không diệt,

 Thể và tướng như niết-bàn, xin quy y đấng vua thuyết pháp.

 Bậc chuyển bánh xe pháp, hiển bày con đường chân chính,

 An trụ nơi chân lý, mở bày con đường niết-bàn,

 Và trao lời thọ ký về bồ-đề, khéo biết tướng trạng các pháp,

 Cùng bản tính của phiền não, tu hành đúng như lời đã nói.

 Ngài quán xét giới luật và oai nghi; tham dục cùng các thứ giận hờn,

 Vô lượng cấu uế trong tâm, hết thảy các chướng ngại trần lao,

 Dưới cây bồ-đề, lửa trí tuệ đã đốt sạch hết.

 Ngài cứu độ chúng sinh, tự độ mình và độ người,

 Giữa đồng hoang sinh tử, gắng sức cứu các chúng sinh,

 Những kẻ ngủ say mãi trong bóng tối dày đặc, bị trói trong ngục tù ba cõi,

 Ngài khuyên họ sớm tỉnh ngộ, hướng về nơi nương tựa.

 Ngài làm bạn thân cho họ, đến cùng không buông lơi,

 Những người theo Ngài mà đến, đều an trụ nơi bồ-đề.

 Chúng con vì muốn nghe chánh pháp, nguyện kịp thời được giải thoát.

 Bấy giờ, Bồ-tát ma-ha-tát Trừ Cái Chướng nói kệ ngợi khen Phật xong, Phật bảo các Bồ-tát ai về chỗ nấy. Bồ-tát ma-ha-tát Trừ Cái Chướng cùng các Bồ-tát đều ngồi trên đài hoa sen. Rồi Bồ-tát ma-ha-tát Trừ Cái Chướng từ chỗ ngồi đứng dậy, sửa lại y phục, để trần vai phải, quỳ gối phải xuống đất, chắp tay hướng về Phật mà thưa:

 – Bạch Thế Tôn, con có điều muốn hỏi, xin Ngài cho phép.

 Phật liền đáp:

 – Nếu có điều gì nghi ngờ, ông cứ tùy ý hỏi, ta sẽ vì ông mà phân tích giảng giải.

 Bồ-tát Trừ Cái Chướng thưa Phật:

 – Bạch Thế Tôn, thế nào là Bồ-tát đầy đủ hạnh bố thí (đem của cải, giáo pháp, sự che chở ban cho người khác)? Đầy đủ hạnh trì giới (giữ gìn giới luật)? Đầy đủ hạnh nhẫn nhục (chịu đựng được mọi điều trái ý)? Đầy đủ hạnh tinh tấn (siêng năng không lười trễ trên đường tu)? Đầy đủ thiền định (giữ tâm yên lặng, chuyên chú)? Đầy đủ trí tuệ (hiểu thấu lẽ thật)? Đầy đủ phương tiện (khéo léo dùng cách thích hợp để giáo hóa)? Đầy đủ nguyện (lời thề nguyện lớn cứu độ chúng sinh)? Đầy đủ lực (sức mạnh tu tập không gì lay chuyển)? Đầy đủ trí (sự hiểu biết rõ ràng về mọi pháp)?

 Thế nào là Bồ-tát giống như đất? Thế nào là Bồ-tát giống như nước? Thế nào là Bồ-tát giống như lửa? Thế nào là Bồ-tát giống như hư không? Thế nào là Bồ-tát như mặt trăng? Thế nào là Bồ-tát như mặt trời? Thế nào là Bồ-tát như sư tử? Thế nào là Bồ-tát khéo được điều phục? Thế nào là Bồ-tát khéo điều khiển? Thế nào là Bồ-tát như hoa sen? Thế nào là Bồ-tát có được tâm ý rộng lớn? Thế nào là Bồ-tát có được tâm ý trong sạch? Thế nào là Bồ-tát có được tâm không còn lưới nghi ngờ? Thế nào là Bồ-tát sâu xa như biển lớn? Thế nào là Bồ-tát có được trí tuệ vi tế? Thế nào là Bồ-tát có được tài biện luận thuận theo lẽ? Thế nào là Bồ-tát có được tài biện luận không cùng tận? Thế nào là Bồ-tát có được tài biện luận trong sạch? Thế nào là Bồ-tát có thể khiến chúng sinh ít ham muốn và biết đủ? Thế nào là Bồ-tát có được tài biện luận đáp ứng đúng từng trường hợp? Thế nào là Bồ-tát làm pháp sư (người giảng dạy giáo pháp)? Thế nào là Bồ-tát có được pháp thuận theo? Thế nào là Bồ-tát khéo hiểu pháp giới?

 Thế nào là Bồ-tát đi trong cảnh giới Không? Thế nào là Bồ-tát đi trong cảnh giới Vô tướng (không bám vào hình tướng)? Thế nào là Bồ-tát đi trong cảnh giới Vô nguyện (không còn mong cầu, mong muốn điều gì)? Thế nào là Bồ-tát thực hành tâm từ (ban vui cho chúng sinh)? Thế nào là Bồ-tát thực hành tâm bi (cứu khổ cho chúng sinh)? Thế nào là Bồ-tát thực hành tâm hỷ (vui mừng khi người khác được an vui)? Thế nào là Bồ-tát thực hành tâm xả (buông bỏ, bình đẳng không thiên vị)? Thế nào là Bồ-tát có được thần thông tự tại như dạo chơi? Thế nào là Bồ-tát lìa được tám nạn (tám hoàn cảnh khó gặp Phật, khó nghe pháp, như sinh vào địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, ở cõi trời sống lâu, ở vùng biên địa, bị đui điếc câm ngọng, có tà kiến, sinh trước hoặc sau khi Phật ra đời)? Thế nào là Bồ-tát không quên tâm bồ-đề (tâm cầu giác ngộ thành Phật)? Thế nào là Bồ-tát có được túc mạng trí (trí biết được các đời trước)? Thế nào là Bồ-tát không rời thiện tri thức (bạn lành, người thầy tốt dẫn dắt mình tu hành)? Thế nào là Bồ-tát lìa được ác tri thức (bạn xấu dẫn dắt vào đường sai)? Thế nào là Bồ-tát có được thân thanh tịnh của Phật? Thế nào là Bồ-tát có được thân kim cương (thân vững chắc không gì phá hoại được)? Thế nào là Bồ-tát trở thành vị đại thương chủ (người dẫn đầu đoàn buôn — ví bậc dẫn dắt chúng sinh đến chỗ báu)? Thế nào là Bồ-tát khéo biết các con đường? Thế nào là Bồ-tát chỉ ra được con đường không điên đảo sai lầm? Thế nào là Bồ-tát luôn có tâm định?

 Thế nào là Bồ-tát mặc áo phấn tảo (áo may bằng vải vụn người ta vứt bỏ)? Thế nào là Bồ-tát chỉ giữ ba y (ba tấm áo của người xuất gia)? Thế nào là Bồ-tát mặc áo bằng vải lông thô? Thế nào là Bồ-tát giữ phép khất thực (đi xin ăn)? Thế nào là Bồ-tát giữ phép mỗi ngày ngồi ăn một lần? Thế nào là Bồ-tát giữ phép chỉ nhận thức ăn một lần? Thế nào là Bồ-tát giữ phép không ăn thêm sau bữa ăn đã định (?)? Thế nào là Bồ-tát giữ hạnh a-lan-nhã (ở nơi vắng vẻ yên tĩnh xa làng xóm)? Thế nào là Bồ-tát ngồi dưới gốc cây? Thế nào là Bồ-tát ngồi giữa đất trống? Thế nào là Bồ-tát đi lại ở bãi tha ma? Thế nào là Bồ-tát thường ngồi không nằm? Thế nào là Bồ-tát gặp chỗ nào trải tòa ngồi chỗ ấy? (Các điều trên là những hạnh đầu-đà — lối tu sống khổ hạnh, giản dị, để gột bỏ tham muốn.)

 Thế nào là Bồ-tát khéo biết dạy phép thiền? Thế nào là Bồ-tát giữ gìn được tu-đa-la (kinh điển)? Thế nào là Bồ-tát giữ gìn được Luật tạng (kho giới luật)? Thế nào là Bồ-tát giữ gìn được oai nghi (phép tắc đi đứng nằm ngồi đúng mực)? Thế nào là Bồ-tát khéo biết nơi nên đến? Thế nào là Bồ-tát khéo biết phép tu hành? Thế nào là Bồ-tát trừ được tham lam ganh ghét? Thế nào là Bồ-tát đối với hết thảy chúng sinh khởi được tâm bình đẳng? Thế nào là Bồ-tát khéo biết cúng dường Như Lai? Thế nào là Bồ-tát trừ được kiêu mạn? Thế nào là Bồ-tát khéo có được lòng tin kính? Thế nào là Bồ-tát khéo hiểu đệ nhất nghĩa đế (chân lý tối thượng, lẽ thật rốt ráo)? Thế nào là Bồ-tát khéo biết mười hai nhân duyên (mười hai khâu nối tiếp nhau làm thành vòng sinh tử, từ vô minh đến già chết)? Thế nào là Bồ-tát khéo biết thể tướng của chính mình? Thế nào là Bồ-tát khéo biết tướng trạng của thế gian? Thế nào là Bồ-tát được sinh vào cõi Phật thanh tịnh? Thế nào là Bồ-tát ở trong thai mẹ mà không bị ô nhiễm? Thế nào là Bồ-tát bỏ nhà đi xuất gia? Thế nào là Bồ-tát có được cách sống thanh tịnh? Thế nào là Bồ-tát tâm không buồn rầu phiền não? Thế nào là Bồ-tát khéo thuận theo lời Phật dạy? Thế nào là Bồ-tát luôn nói năng với nét mặt hòa nhã, không nhăn nhó cau mày? Thế nào là Bồ-tát được đầy đủ sự học rộng nghe nhiều? Thế nào là Bồ-tát khéo giữ gìn chánh pháp? Thế nào là Bồ-tát làm Pháp vương tử? Thế nào là Bồ-tát được Tứ Thiên vương, Đế Thích, Phạm thiên cúng dường? Thế nào là Bồ-tát biết được thể tướng của người khác? Thế nào là Bồ-tát khéo biết làm cho chúng sinh được thuần thục (chín muồi căn lành, sẵn sàng giác ngộ)? Thế nào là Bồ-tát khéo tu hạnh mềm mỏng hòa nhã? Thế nào là Bồ-tát sống chung với người khác được an vui? Thế nào là Bồ-tát khéo tu bốn pháp nhiếp (bốn cách thu phục, gần gũi người để giáo hóa: bố thí, nói lời dịu dàng, làm việc lợi ích, cùng làm việc với họ)? Thế nào là Bồ-tát có được oai nghi đoan chính? Thế nào là Bồ-tát khéo làm chỗ nương tựa cho chúng sinh? Thế nào là Bồ-tát được ví như cây thuốc? Thế nào là Bồ-tát luôn tu các điều thiện? Thế nào là Bồ-tát khéo làm phép biến hóa? Thế nào là Bồ-tát ma-ha-tát mau thành A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề?

 Phật bảo Bồ-tát ma-ha-tát Trừ Cái Chướng:

 – Lành thay, lành thay! Này thiện nam tử, ông vì muốn làm lợi ích cho trời người, cứu vớt hết thảy chúng sinh nên mới hỏi như vậy. Nay ta sẽ nói cho ông nghe.

 Bồ-tát ma-ha-tát Trừ Cái Chướng thưa Phật:

 – Lành thay, Thế Tôn! Xin Ngài giảng cho.

 Phật liền bảo:

 – Này thiện nam tử, nay ta sẽ nói, các ông hãy lắng nghe kỹ. Bồ-tát thành tựu mười pháp thì đầy đủ hạnh đàn (đàn-na, tức bố thí). Mười pháp ấy là gì? Đó là: đầy đủ pháp thí (bố thí giáo pháp), đầy đủ vô úy thí (bố thí sự không sợ hãi, che chở cho người), đầy đủ tài thí (bố thí của cải), đầy đủ bố thí không mong đền đáp, đầy đủ bố thí vì lòng thương xót, đầy đủ bố thí không có tâm khinh suất, đầy đủ bố thí với lòng tôn trọng, đầy đủ bố thí bằng sự cung kính hầu hạ, đầy đủ bố thí không cầu được sinh vào các cõi, đầy đủ bố thí thanh tịnh.

 Này thiện nam tử, thế nào gọi là Bồ-tát đầy đủ pháp thí mà không có tâm mong cầu? Tự mình thọ trì giáo pháp rồi giảng nói cho người khác, không cầu lợi lộc, không vì danh tiếng; vì muốn trừ bỏ lỗi lầm điều ác cho hết thảy chúng sinh chứ không vì lợi; tâm không phân cao thấp, nói pháp một cách bình đẳng; dù nói pháp cho vua, cho người ngang hàng vua hay cho kẻ chiên-đà-la (giai cấp thấp hèn nhất trong xã hội Ấn Độ xưa) cũng như nhau không khác; không vì sự bố thí này mà sinh lòng tự cao kiêu mạn. Nếu được như vậy, gọi là Bồ-tát đầy đủ pháp thí.

 Thế nào gọi là Bồ-tát đầy đủ vô úy thí? Bồ-tát tự mình lìa bỏ dao gậy, cũng dạy người khác lìa bỏ dao gậy; đối với hết thảy chúng sinh đều nghĩ như cha mẹ, như con trai con gái, như người thân bạn bè. Vì sao vậy? Phật nói rằng hết thảy chúng sinh từ vô số kiếp không có khởi đầu đến nay, không ai là không từng làm cha mẹ, con cái của mình. Bồ-tát đối với cả những loài nhỏ bé cũng thường xả thân mà ban cho, huống gì là các chúng sinh lớn khác. Đó gọi là Bồ-tát đầy đủ vô úy thí.

 Thế nào gọi là Bồ-tát đầy đủ tài thí? Bồ-tát thấy chúng sinh làm nhiều điều ác, liền gom góp của cải châu báu mà ban cho họ, khiến họ lìa nghiệp ác, an trú vào chỗ lành. Lại nghe Phật Thế Tôn nói rằng: "Bố thí là điều giúp Bồ-tát trừ được cấu uế keo kiệt, tham lam, ganh ghét." Bồ-tát theo đúng lời Phật dạy mà tập làm hạnh bố thí, không vì bố thí mà tâm tự cao. Đó gọi là Bồ-tát tài thí đầy đủ.

 Thế nào gọi là Bồ-tát đầy đủ bố thí không mong đền đáp? Không vì muốn có quyến thuộc mà bố thí, không vì muốn có bạn bè thân thích mà bố thí, không vì dục vọng mà bố thí. Bồ-tát bố thí với ý nghĩ rằng: "Bố thí và giữ giới trong sạch là pháp Bồ-tát phải thường làm." Vì nhân duyên ấy, gọi là Bồ-tát đầy đủ bố thí không mong đền đáp.

 Thế nào gọi là Bồ-tát thành tựu đầy đủ bố thí vì lòng thương xót? Bồ-tát thấy chúng sinh đói khát chịu khổ, trần truồng hay áo quần rách rưới, không nơi nương tựa, không chốn quy về, không đường đi, không chỗ ở, xa lìa phước nghiệp, liền sinh lòng thương xót sâu nặng, nghĩ rằng: "Nay ta vì chúng sinh khổ đau mà phát tâm A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề, chỉ vì chúng sinh trôi lăn chịu khổ, trần truồng rách rưới, không nơi nương tựa, không chốn quy về, không đường đi, đói rét khốn khổ. Đến bao giờ ta mới có thể làm áo mặc, đồ ăn thức uống, cho đến làm chỗ quy y, nhà cửa cho những chúng sinh này?" Của cải hiện có, Bồ-tát đều đem ban cho hết. Tuy bố thí như vậy, mà không khởi ý nghĩ còn có ta, có người, có của cải. Bố thí như thế gọi là Bồ-tát đầy đủ bố thí vì lòng thương xót.

 Thế nào gọi là Bồ-tát đầy đủ bố thí không có tâm khinh suất? Bố thí mà không phân biệt, bố thí với lòng đại bi bình đẳng, bố thí không khinh suất, bố thí với tâm không tiếc nuối, bố thí không giận hờn, bố thí không kiêu căng buông thả, bố thí không vì muốn được danh tiếng, bố thí không vì cho rằng mình học rộng nghe nhiều. Bố thí như vậy gọi là bố thí chuyên tâm, bố thí tôn trọng, bố thí cung kính, bố thí tự tay mình trao. Những cách bố thí như thế gọi là Bồ-tát đầy đủ bố thí không có tâm khinh suất.

 Thế nào gọi là Bồ-tát đầy đủ bố thí bằng sự hầu hạ? Đối với những bậc cùng tu phạm hạnh (đời sống trong sạch của người tu) đáng được tôn kính phụng sự, như hòa thượng (vị thầy truyền giới cho mình), a-xà-lê (vị thầy dạy dỗ phép tắc, khuôn phép) và những người như thế, Bồ-tát hết lòng tôn kính sâu nặng, đứng dậy đón tiếp, chắp tay, ngước nhìn cung kính; nếu các vị có việc gì cần làm thì tự thân đứng ra làm thay, phụ giúp. Bố thí như thế gọi là Bồ-tát đầy đủ bố thí bằng sự hầu hạ.

 Thế nào gọi là Bồ-tát đầy đủ bố thí với lòng cung kính? Đó là cúng dường Phật, cúng dường Pháp, cúng dường Tăng. Dâng hương, hoa, âm nhạc, đi nhiễu quanh tháp Như Lai, quét dọn và tô trát nơi thờ Phật; nếu các tháp miếu cũ nát đổ vỡ thì sửa sang trang hoàng lại. Như vậy gọi là cung kính Phật. Cung kính Pháp là nghe pháp, đọc tụng, thọ trì, chép viết, giảng giải, suy ngẫm ý nghĩa, tu hành đúng như pháp, không hiểu nghĩa một cách điên đảo sai lệch. Đó gọi là cung kính Pháp. Cung kính Tăng là cung cấp áo mặc, đồ ăn thức uống, đồ nằm, thuốc men và đủ các vật dụng khác mà chư Tăng cần dùng, dâng cúng cho chư Tăng; cho đến khi nghèo khó không có gì, thì cũng nên dùng nước sạch, với lòng cung kính mà dâng cúng. Bố thí như thế gọi là bố thí cung kính Tăng. Nếu cúng dường Tam bảo được như vậy thì gọi là Bồ-tát đầy đủ bố thí với lòng cung kính.

 Thế nào gọi là Bồ-tát đầy đủ bố thí không cầu được sinh vào các cõi? Khi bố thí, Bồ-tát không nghĩ rằng: "Ta sẽ được sinh lên cõi trời"; cũng không nghĩ rằng: "Ta sẽ được làm vua, làm tể tướng, đại thần hay quan lại." Đó gọi là Bồ-tát đầy đủ bố thí không cầu được sinh vào các cõi.

 Thế nào gọi là Bồ-tát đầy đủ bố thí thanh tịnh? Bồ-tát quán xét kỹ sự bố thí này, thấy nó không cấu bẩn, không ô uế, không pha tạp. Bố thí như thế gọi là Bồ-tát đầy đủ bố thí thanh tịnh.

 Này thiện nam tử, có đủ mười điều này thì gọi là Bồ-tát đầy đủ hạnh bố thí.

 Này thiện nam tử, Bồ-tát lại có mười pháp gọi là thành tựu giới thanh tịnh. Mười pháp ấy là gì? Đó là: khéo học giới Ba-la-đề-mộc-xoa (bộ giới luật căn bản của người xuất gia, giữ từng điều thì được giải thoát khỏi từng lỗi lầm); khéo giữ giới tinh mật (những giới luật chi li, tỉ mỉ) của Bồ-tát; diệt các phiền não; trừ bỏ những ý nghĩ bất thiện; sợ hãi nghiệp ác; đối với tội nhỏ còn sinh lòng kinh sợ; tâm thường biết sợ; thọ trì hạnh đầu-đà vững chắc không thiếu sót; giữ giới không vì cầu được sinh vào các cõi mà tạo nghiệp; làm thanh tịnh giới của ba nghiệp (việc làm của thân, lời nói của miệng, ý nghĩ của tâm).

 Thế nào gọi là Bồ-tát khéo học giới Ba-la-đề-mộc-xoa? Đối với giới luật trong các kinh, vì đó là do Phật chế định, Bồ-tát đều chuyên tâm thọ trì. Không vì dòng dõi mà giữ giới, không vì chấp vào cái ta mà giữ giới, không vì muốn thu nhận đồ chúng mà giữ giới, không vì thấy người khác có lỗi lầm khiếm khuyết mà khinh chê, hủy phạm giới. Đó gọi là Bồ-tát khéo giữ giới Ba-la-đề-mộc-xoa.

 Thế nào gọi là Bồ-tát khéo giữ giới tinh mật? Bồ-tát nghĩ rằng: "Không phải chỉ riêng giới Ba-la-đề-mộc-xoa mới có thể giúp ta thành A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề. Các giới hạnh oai nghi khác của Bồ-tát, ta cũng phải học, tu hành đúng như pháp." Thế nào là giới của Bồ-tát? Những nơi Bồ-tát không nên đến thì trọn không qua lại; không phải lúc thì không nói, khéo biết thời điểm; khéo biết phong tục từng nơi, thuận theo lòng người, không để chúng sinh chê bai chán ghét; khéo bảo hộ chúng sinh, đưa họ đến bồ-đề; tự mình cũng đầy đủ oai nghi của bậc bồ-đề; lời nói dịu dàng, ít nói; không thích thân cận đại thần, quan lại; luôn tu hạnh a-lan-nhã; nét mặt hòa nhã vui vẻ. Có đủ những giới oai nghi của Bồ-tát như thế, cùng các giới Bồ-tát trong những kinh khác cũng đều tu hành đầy đủ, đó gọi là giới tinh mật của Bồ-tát.

 Thế nào gọi là Bồ-tát diệt hết mọi kết sử (phiền não trói buộc và sai khiến tâm), thiêu đốt sạch cả? Tham dục, giận dữ, ngu si, các triền phược (phiền não quấn chặt) và chướng ngại khác, cùng mọi thứ làm duyên cho chúng, cũng đều bị thiêu đốt. Đối với chỗ sinh tham dục thì khởi pháp đối trị (phép tu dùng để chế ngự, hóa giải); những chỗ có thể khởi dục vọng đều cắt đứt trừ bỏ. Thế nào là chỗ sinh tham dục? Đó là nơi sắc đẹp, có thể khởi nhân duyên của dục vọng. Thế nào gọi là phép quán bất tịnh (quán thân là nhơ nhớp để dứt lòng ham muốn)? Như quán thân mình gồm: tóc, lông, móng, răng, da, thịt, máu, gân, mạch, xương, tủy, mồ hôi, nước mắt, nước mũi, nước bọt, mỡ, chất nhờn, não, màng, cổ họng, tim, mật, gan, phổi, lá lách, thận, ruột, dạ dày, trăm lớp màng(?), sinh tạng (chỗ chứa thức ăn chưa tiêu), thục tạng (chỗ chứa thức ăn đã tiêu), phân, nước tiểu, mủ. Bồ-tát thường quán ba mươi sáu thứ này. Nếu quán được như vậy thì không sinh lòng tham. Đến như kẻ ngu si, trẻ thơ, người điên loạn tâm trí rối bời, thấy ba mươi sáu thứ này còn không khởi lòng ham muốn, huống gì các bậc trí như Bồ-tát thường quán sự bất tịnh này, làm sao còn khởi lòng ham muốn được nữa. Bồ-tát ma-ha-tát khi thấy sắc đẹp mình ưa thích, vừa ý, có thể sinh lòng đắm nhiễm, thì ngay khi vừa thấy sắc liền tự nhủ rằng: "Như Phật đã dạy, sắc như giấc mộng, như tiếng vang, không có thật. Sao người trí lại có thể sinh lòng ham muốn hão huyền trong giấc mộng?" Vì vậy Bồ-tát đều xa lìa những chỗ có thể sinh dục vọng.

 Thế nào là Bồ-tát đối với chỗ có thể sinh giận dữ mà khởi pháp đối trị, lìa được giận dữ và nhân duyên của giận dữ? Bồ-tát đối với chúng sinh luôn khởi lòng từ, nhờ nhân duyên ấy mà trừ được giận dữ. Nếu có nhân duyên bị quấy nhiễu, làm hại khiến lòng giận dữ nổi lên, thì nên chú tâm sâu vào pháp đối trị. Đó gọi là phương cách trừ giận dữ của Bồ-tát.

 Thế nào là phương cách trừ ngu si của Bồ-tát? Nên nghĩ rằng tâm ngu si không phân biệt được thiện ác, cứ giữ mãi sự tối tăm, về sau phải chịu quả khổ; người không có trí tự che lấp mình, tuy nhân duyên làm phiền người khác ít, không như tham và giận có nhiều oán hại. Khi quán như vậy thì diệt được tâm ngu si. Đó gọi là Bồ-tát thiêu đốt phiền não.

 Thế nào gọi là Bồ-tát trừ bỏ những ý nghĩ bất thiện? Bồ-tát ở nơi a-lan-nhã vắng lặng, nghĩ rằng: "Nay ta đã xa lìa chốn ồn ào náo nhiệt, ở nơi thanh vắng mà thực hành lời Phật dạy. Các sa-môn, bà-la-môn khác gần gũi chốn ồn ào, bị nhiều xáo trộn nên xa rời lời Phật dạy." Đó gọi là Bồ-tát trừ bỏ những ý nghĩ bất thiện.

 Thế nào gọi là Bồ-tát sợ hãi nghiệp ác? Bồ-tát quán xét, lựa chọn những điều đã từng nghe Phật dạy, chuyên tâm tu phước, giữ vững giới thanh tịnh, khéo học trí tuệ. Vì nhân gì mà được quả báo thù thắng nhất? Vì có đủ nghiệp phước đức và xa lìa các điều ác. Đó gọi là Bồ-tát sợ hãi nghiệp ác.

 Thế nào gọi là Bồ-tát sợ cả điều ác nhỏ nhặt? Đối với tội nhỏ, Bồ-tát luôn sinh lòng sợ hãi lớn, trọn không xem nhẹ những điều ác nhỏ nhặt. Vì nhân duyên gì? Vì từng nghe Phật dạy: "Chút ít chất độc cũng giết được người, huống gì là nhiều chất độc." Điều ác nhỏ nhặt còn có thể đưa người vào ba đường ác (địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh), huống gì là nhiều điều ác mà tâm lại không sợ. Đó gọi là Bồ-tát sợ điều ác nhỏ nhặt.

 Thế nào gọi là Bồ-tát tâm thường biết sợ? Khi được người khác tin tưởng, như các bà-la-môn, sát-đế-lợi (giai cấp vua chúa và võ sĩ ở Ấn Độ xưa), cư sĩ (người tu tại gia) và những người khác, vì tin tưởng nên gửi gắm vàng bạc và đủ thứ châu báu, đem lòng tin mà giao phó, không lập giấy tờ hay người làm chứng, Bồ-tát trọn không sinh lòng muốn chiếm giữ, che giấu. Đối với vật của Phật, vật của Pháp, vật của Tăng-kỳ (tài sản chung của chúng Tăng), vật của chư Tăng bốn phương, Bồ-tát thà tự ăn thịt mình chứ trọn không xâm phạm của người. Dù là đồ uống, đồ ăn hay vật dụng nuôi thân cũng không dám tự tiện làm hư hại. Đó gọi là Bồ-tát tâm thường biết sợ.

 Thế nào gọi là Bồ-tát thọ trì hạnh đầu-đà vững chắc không thiếu sót? Nếu quyến thuộc của ma cùng các vị trời đem của báu và sắc đẹp tuyệt diệu đến quấy nhiễu, bức bách Bồ-tát, thì Bồ-tát liền giữ chí vững chắc không lay động, tâm không bị phá hoại. Đó gọi là Bồ-tát thọ trì hạnh đầu-đà vững chắc không thiếu sót.

 Thế nào gọi là Bồ-tát giữ giới không vì cầu được sinh vào các cõi mà tạo nghiệp? Bồ-tát giữ giới không cầu quả báo ở thế gian, chỉ vì muốn làm tròn đầy hết thảy pháp lành, đạt được đạo vô thượng. Đó gọi là Bồ-tát giữ giới không vì cầu được sinh vào các cõi mà tạo nghiệp.

 Thế nào gọi là Bồ-tát làm thanh tịnh ba nghiệp? Thế nào là làm thanh tịnh thân nghiệp? Đó là lìa bỏ giết hại, trộm cắp, tà dâm; vì nghĩa ấy nên gọi là làm thanh tịnh thân nghiệp. Thế nào là làm thanh tịnh khẩu nghiệp? Đó là lìa bỏ lời nói độc ác, nói dối, nói hai lưỡi (đâm bị thóc, chọc bị gạo, gây chia rẽ), nói lời thêu dệt vô ích; vì thế gọi là làm thanh tịnh khẩu nghiệp. Thế nào là làm thanh tịnh ý nghiệp? Đó là trừ bỏ tham lam, giận dữ, ngu si và tà kiến (cái thấy sai lệch); đó gọi là làm thanh tịnh ý nghiệp. Như vậy gọi là Bồ-tát làm thanh tịnh ba nghiệp.

 Này thiện nam tử, có đủ mười điều này thì gọi là Bồ-tát thành tựu giới thanh tịnh.

Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video