# Kinh Bồ Tát Trì Nhân Hỏi Phật (Trì Nhân Bồ Tát Sở Vấn Kinh; Bồ Tát là người tu hành đã phát nguyện cầu thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh)
Kinh Bồ Tát Trì Nhân Hỏi Phật, bốn quyển
Kinh dịch lại, nằm ngoài năm bộ lớn của Đại thừa (Đại thừa: "cỗ xe lớn", dòng Phật giáo chủ trương cứu độ tất cả chúng sinh; năm bộ lớn là năm nhóm kinh Đại thừa chính: Bát-nhã, Bảo Tích, Đại Tập, Hoa Nghiêm, Niết-bàn)
Kinh Bồ Tát Trì Nhân Hỏi Phật, bốn quyển
Tam tạng pháp sư (vị thầy thông suốt ba kho kinh điển Phật giáo: Kinh là lời Phật dạy, Luật là giới luật, Luận là sách giải thích) Trúc Pháp Hộ, đời Tây Tấn, dịch
Kinh Bồ Tát Trì Nhân Hỏi Phật, quyển thứ nhất
Phẩm thứ nhất (phẩm: chương trong kinh): Bốn việc giúp hiểu rõ đạo bằng trí tuệ về Ấm, Chủng và các Nhập (Ấm: năm nhóm hợp thành con người là sắc – thân xác vật chất, thọ – cảm giác, tưởng – nhận biết, hành – các hoạt động của tâm, thức – sự hay biết; Chủng: các "giới", tức mười tám yếu tố của nhận thức; Nhập: mười hai chỗ tiếp xúc giữa giác quan và đối tượng)
Tôi nghe như vầy. Một thuở nọ, Phật (bậc đã giác ngộ hoàn toàn) ở trong vườn tre Ca Lân (tức vườn tre Ca Lan Đà) thuộc thành Vương Xá. Cùng ở với Ngài có chúng đại Tỳ-kheo (tăng sĩ nam xuất gia đã thọ giới đầy đủ) một nghìn hai trăm năm mươi vị, và các Bồ Tát nhiều không đếm xuể. Tất cả đều là bậc đại thánh, đã thông đạt thần thông (năng lực siêu phàm có được nhờ tu tập), tài biện luận không bị ngăn ngại, trí tuệ không thể đo lường. Các căn (các giác quan và năng lực nhận biết) của các vị đều lặng yên, thấy được cội gốc của mọi sự. Các vị tùy bệnh mà cho thuốc, không ai là không được cứu giúp, làm cây cầu Pháp (Pháp: giáo lý của Phật) để đưa chúng sinh vượt thoát ba cõi (tam giới: cõi Dục là nơi chúng sinh còn ham muốn, cõi Sắc là nơi còn thân hình vi tế, cõi Vô sắc là nơi chỉ còn tâm thức).
Bấy giờ đức Thế Tôn (Đấng được cả thế gian tôn kính, một danh hiệu của Phật), có vô số trăm nghìn đại chúng quyến thuộc vây quanh, đang giảng kinh. Lúc ấy Bồ Tát Trì Nhân liền từ chỗ ngồi đứng dậy, sửa y phục ngay ngắn, quỳ thẳng hai gối, tiến lên hỏi Phật rằng:
"Bồ Tát tu hạnh gì để lập lời thệ nguyện, có công đức không giới hạn, hiểu rõ các pháp (ở đây: mọi sự vật, hiện tượng và mọi giáo lý), phân biệt được tất cả các độ vô cực (các phép tu hoàn hảo đưa người sang bờ giải thoát, tức ba-la-mật), thấu hiểu vô lượng phương tiện thiện quyền (khéo léo dùng những cách thích hợp với từng người để giáo hóa); khoác lên mình tấm áo giáp trọng yếu rộng lớn không gì sánh nổi (?), tấm giáp lớn là giới đức, và đạo nghĩa chân chính; vì chúng sinh mà phát nguyện, ân đức rộng lớn, lòng nhân từ che chở như hư không, không thể đo lường; tâm thanh tịnh, đức hạnh đầy đủ; thực hành bố thí, trì giới (giữ giới luật), nhẫn nhục, tinh tấn (siêng năng không lùi bước), nhất tâm (giữ tâm chuyên nhất, tức thiền định) và trí tuệ, để độ khắp đến chỗ vô cực?
Nếu có chúng sinh muốn vâng làm sự nghiệp này — cội nguồn đặc biệt, đạo lớn cao tột — thì nay vì họ mà con hỏi. Những điều như thế, con xin thưa hỏi Như Lai (danh hiệu của Phật: bậc đến từ chân như, tức từ chân lý). Các bậc Bồ Tát Đại sĩ (bậc người lớn, danh xưng tôn quý của Bồ Tát) thưa hỏi Như Lai về chỗ lời dạy, về việc đi khắp ba cõi mà mọi việc làm đều đầy đủ, siêng tu giới cấm, không quên điều đã giảng, giữ hạnh thanh tịnh, ở đâu đi đâu cũng thành tựu, theo trí tuệ vô cực, dùng vô lượng phương tiện tùy thời mà khai mở giáo hóa. Vì những chúng sinh có lòng giữ Pháp mà tự mình không thông đạt được, nên con thưa hỏi Như Lai.
Thế nào là Bồ Tát hiểu rõ các pháp, có thể tùy thời mà tuyên giảng cho người khác, tâm vững mạnh, sức nhớ không quên, đạt trí tuệ vi diệu, hiểu được tất cả pháp và chỗ phát sinh của từng chương, từng câu, từng nghĩa lý; thường biết túc mạng (các đời sống trước của mình), không giữa chừng quên mất, cho đến khi thành đạo vô thượng chính chân (đạo giác ngộ cao nhất, chân chính, không gì hơn), trở thành bậc tối chính giác (bậc giác ngộ chân chính tột bậc, tức thành Phật)?"
Phật nói: "Hay thay, hay thay! Bồ Tát Trì Nhân, ông thương xót nhiều, đem lại yên ổn nhiều, thương các vị trời và loài người trong mười phương, nên mới vì tất cả mà hỏi Như Lai nghĩa trọng yếu như thế. Công đức ấy không thể nói hết. Ông giúp giải quyết mọi nghi ngờ, phá tấm lưới do dự, đem lòng từ rộng lớn ban cho chúng sinh, chỉ bày ánh sáng lớn. Các Bồ Tát hiện tại và tương lai thực hành lòng thương không gì che lấp được; vì chúng sinh mà hiện bày khắp đạo lớn; phát thệ nguyện lớn để che chở tất cả; để khai mở giáo hóa, cứu những kẻ khổ nạn, khiến họ có chỗ nương về; giúp người và mình đều được cứu độ, kéo chúng sinh ra, không để rơi vào ngục khổ của ba đường ác (ba cảnh giới khổ: địa ngục, ngạ quỷ tức quỷ đói, và súc sinh); lại khuyên họ lập chí vào đạo lớn vô thượng chính chân; muốn cho chúng sinh thoát khỏi phiền não của sinh, già, bệnh, chết, khóc than, cùng nỗi lo âu khốn khổ, được yên ổn lâu dài; vào đời mạt thế (thời cuối, lúc chính pháp suy tàn) sau này vẫn lưu truyền chính pháp, tiêu trừ nỗi sợ lớn, khiến không còn gì phải sợ. Hãy lắng nghe kỹ, lắng nghe kỹ, và khéo suy nghĩ."
Bồ Tát Trì Nhân cùng đại chúng vâng lời lắng nghe.
Phật bảo Trì Nhân: "Bồ Tát có bốn việc, nhờ đó xem lời dạy mà hiểu rõ các pháp, có thể tùy thời tuyên giảng cho người. Bốn việc là gì? Một, tâm niệm thành tựu, đạt đến chân chính. Hai, chí giữ đạo pháp, chưa từng quên lãng. Ba, tính hạnh mềm mỏng hòa nhã, khoan thai có phép tắc, nhân từ. Bốn, tâm phát khởi điều gì cũng khác hẳn mọi người. Đó là bốn việc.
Lại có bốn việc. Bốn việc là gì? Phân biệt đạo nghĩa, phân định các chủng tính (căn tính, khả năng tiếp nhận khác nhau của từng loại người); hiểu rõ các hạnh và chỗ hướng về của nghĩa lý; tuyên bày điều cốt yếu của tất cả các pháp; thông đạt cội gốc của các pháp rồi theo đó mà khai mở cứu độ. Đó là bốn việc.
Lại có bốn việc. Bốn việc là gì? Hiểu vô số pháp cần tu; nhờ hạnh vượt trội mà thông suốt vô lượng pháp; tùy chỗ thích đáng mà phân tích việc làm; có công đức không đáy, phân biệt các pháp, nhờ đó dứt bỏ các tập khí (thói quen phiền não tích tụ lâu đời). Đó là bốn việc.
Lại có bốn việc. Bốn việc là gì? Nhờ hạnh chân chính mà đạt đạo vô thượng chính chân; mau đầy đủ pháp tu đạo diệt khổ, tức ba mươi bảy phẩm (ba mươi bảy phép tu hỗ trợ cho việc giác ngộ); thông đạt các pháp, có trí tự nhiên không cần nương dựa; hiểu phương tiện quyền xảo, thành tựu lòng thương xót tất cả. Đó là bốn việc.
Lại có bốn việc. Bốn việc là gì? Tâm lìa nhơ bẩn, không ôm lòng keo kiệt ganh ghét, đem ân đức nhân từ ấy thu nhiếp chúng sinh; giới hạnh thanh tịnh, việc làm sáng tỏ; thường giữ tinh tấn, chưa từng biếng nhác bỏ dở; siêng tu thanh tịnh, xây dựng thành tựu, hiểu rõ và làm theo đúng hạnh, chuyên tâm nghĩ về việc tu đạo. Đó là bốn việc.
Lại có bốn việc. Bốn việc là gì? Chí tính thanh tịnh, điều nguyện sáng tỏ; công đức việc làm, đức cao thanh tịnh; nhẫn nhục hiền hòa, xây dựng pháp mầu; đạt sự sáng suốt không chỗ nào không soi tới, phân biệt nghĩa kinh, thông suốt bước vào cửa đạo. Đó là bốn việc.
Lại có bốn việc. Bốn việc là gì? Ngày đêm siêng tu, cầu nhất thiết trí (trí biết hết thảy mọi sự của Phật); chí giữ nhất tâm, định ý chính thọ (tâm an trụ vững vàng trong thiền định đúng đắn); hiểu rõ các cửa giải thoát, vâng giữ đại bi (lòng thương lớn muốn cứu chúng sinh khỏi khổ), lòng từ vô cực (muốn đem vui cho chúng sinh), hỷ (vui theo điều lành của người) và hộ (che chở, xả bỏ phân biệt), cứu người khổ nạn; đạt trí tuệ sâu, tu hạnh thanh tịnh, thông đạt chính nghĩa, hiểu rõ đạo hạnh. Đó là bốn việc.
Lại có bốn việc. Bốn việc là gì? Vâng theo trí tuệ, việc làm đầy đủ; thánh minh thanh tịnh, chí nguyện rộng lớn; ưa thích đức cao, trí tuệ không vướng mắc; lòng luôn giữ ý cứu độ khắp nơi, chưa từng bỏ hạnh ấy. Đó là bốn việc.
Lại có bốn việc, nhờ đó xét lời xem nghĩa, lòng thệ nguyện vững chắc. Bốn việc là gì? Ý chí vững mạnh, điều mong cầu đầy đủ; tính hạnh an tường, điều suy nghĩ chu đáo; hạnh tu rốt ráo, không dứt niệm hướng về đạo; tu tứ ý chỉ (bốn phép quán giữ tâm: quán thân, quán cảm thọ, quán tâm, quán các pháp), thành tựu đức thanh nhã. Đó là bốn việc.
Lại có bốn việc, nhờ đó xét lời xem nghĩa, chí giữ vững chắc. Bốn việc là gì? Ý đã được lập vững, tâm nhớ sự nghiệp của Phật, tức ba mươi bảy pháp đạo phẩm; ý căn sắc bén, hiểu rõ chỗ mình đã sinh ra trong vô số kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài) đã qua; ý bình chính, thánh tuệ thanh tịnh, không ai phá hoại được, mau thành Phật đạo; thu giữ nhất thiết trí của bậc Phật chí chân. Đó là bốn việc.
Lại có bốn việc. Bốn việc là gì? Xét biết phương tiện, ngưỡng mộ và đầy đủ nghĩa lý trí tuệ; hiểu rõ việc siêng tu, hiển bày trí chân đế (trí thấy chân lý tuyệt đối); nhờ đó gần gũi mà đến được Phật đạo; tinh tấn trong việc làm, chưa từng quên lãng. Đó là bốn việc.
Lại có bốn việc, chí tính vững chắc. Bốn việc là gì? Thường giữ tinh tấn, không xa Phật đạo; chí tính an hòa, chế ngự được ý mình; hiểu khắp các pháp, chưa từng buông lung; thông suốt các đạo, các căn lặng yên, thường hợp với nghĩa kinh, không trái lời Phật dạy. Đó là bốn việc.
Lại có bốn việc, chí tính vững chắc. Bốn việc là gì? Lập giới thanh tịnh, việc làm không nhơ; bỏ năm ấm cái (năm thứ che lấp tâm: tham muốn, giận dữ, mê mờ uể oải, xao động hối hận, nghi ngờ), không bị chúng che lấp; tâm không đắm trước, chưa từng biếng bỏ; trừ sạch mọi tội, diệt trần lao (phiền não làm tâm nhọc mệt, nhơ bẩn như bụi). Đó là bốn việc.
Lại có bốn việc, chí tính vững chắc. Bốn việc là gì? Tâm không rối loạn, cầu pháp chân chính; dùng phương tiện để an tâm, thuận theo tất cả pháp; hiểu rõ tùy thời, không mất lễ nghi phép tắc; sinh ra ở đâu cũng không tham sự nghiệp gia đình, chí hướng làm Sa-môn (người xuất gia tu hành). Đó là bốn việc.
Lại có bốn việc, chí tính vững chắc. Bốn việc là gì? Thường gần bạn lành, xa ác tri thức (bạn xấu, người dẫn mình vào đường sai); chí mộ pháp sâu xa, chưa từng buông lung; quy mạng (một lòng nương theo) chư Phật cùng các Bồ Tát; thưa hỏi về giới cấm, hiểu rõ các phép quán (phép tu dùng trí xét soi sự vật). Đó là bốn việc.
Lại có bốn việc, nhờ đó xem nghĩa xét lời, hiểu khắp các câu pháp. Bốn việc là gì? Lập các phương tiện, rõ các việc tu đạo; hiểu các pháp môn, hiểu nhân duyên và báo ứng (quả báo tương ứng với việc làm); chí hướng về nghĩa trí tuệ cao, phân biệt Phật đạo; thông suốt chỗ hướng về của từng chương câu trong các pháp. Đó là bốn việc.
Bồ Tát lại có bốn việc, nhờ đó xem nghĩa xét lời, hiểu rõ và phân biệt chương câu của các pháp. Bốn việc là gì? Thông suốt và tuyên bày lời dạy chân thật; diễn giảng các pháp, không gì không thông; phân tích các pháp, phương tiện đầy đủ; biết rõ các nghĩa và chỗ chúng phát sinh từ ban đầu. Đó là bốn việc.
Lại có bốn việc, nhờ đó xem nghĩa xét lời. Bốn việc là gì? Vâng làm theo thánh tuệ, phân biệt việc tu đạo; đạt sức mạnh để tuyên bày các pháp; mau thành trí tuệ thanh tịnh của Phật đạo; minh độ vô cực (sự hoàn hảo của trí tuệ, tức bát-nhã ba-la-mật) đều đầy đủ khắp. Đó là bốn việc.
Lại có bốn việc, nhờ đó phân biệt các pháp. Bốn việc là gì? Hiểu rõ điều đã học tập, tinh tấn tu hành; tiêu diệt nhân duyên, không gì không hiểu rõ; nhờ đó đạt sức mạnh của bậc Ứng Chân (A-la-hán, bậc đã dứt sạch phiền não, xứng đáng được cúng dường); tùy thời siêng tu, vâng nhận kinh điển chân chính. Đó là bốn việc.
Lại có bốn việc, nhờ đó phân biệt các pháp. Bốn việc là gì? Hiểu rõ muôn vật thảy đều vô thường (không bền, luôn biến đổi); phân biệt nguyên nhân gốc do đâu tập thành muôn vật; xét kỹ muôn vật đều trở về chỗ diệt hết; biết vô thường thì tu việc đạo, tức tám chính đạo (tám con đường chân chính: thấy đúng, nghĩ đúng, nói đúng, làm đúng, sống đúng, siêng năng đúng, nhớ nghĩ đúng, thiền định đúng) — cội nguồn chân chính. Đó là bốn việc.
Lại có bốn việc, nhờ đó phân biệt các pháp. Bốn việc là gì? Hiểu rõ các hạnh đều do các tập (các nguyên nhân tích tụ) hợp lại mà thành; phân biệt tất cả đều diệt hết các tập; đạt sức lớn vô cực về nhân duyên; dùng phương tiện để dứt và phân biệt những hạnh hợp lại rồi tan ra. Đó là bốn việc.
Lại có bốn việc, nhờ đó phân biệt các pháp. Bốn việc là gì? Thông suốt chỗ hướng về của lời lẽ trong các nghĩa; hiểu rõ các nghĩa mà không phải nhờ người khác truyền cho; diễn giảng các pháp, là nguồn của tuệ ấn (dấu ấn trí tuệ xác chứng chân lý) về mọi tướng; khiến tất cả pháp đều đặt trên trí vô tướng (trí thấy các pháp không có hình tướng cố định). Đó là bốn việc.
Lại có bốn việc, nhờ đó sinh ra ở đâu cũng thường biết đời trước, tâm nhớ không quên, cho đến khi thành tựu ý vô thượng chính chân. Bốn việc là gì? Các căn sáng suốt, thông rõ pháp lành pháp dữ; biết được ý nghĩ đúng sai của người khác; tất cả ấm cái đều lắng dừng; sinh ra ở đâu cũng thường nhớ không quên, chí hướng về đạo vô thượng chính chân. Đó là bốn việc.
Lại có bốn việc, nhờ đó tâm nhớ không quên cho đến khi thành chính giác (sự giác ngộ chân chính). Bốn việc là gì? Thường giữ chí định vững, hiểu và tập phương tiện; trí tuệ thông suốt, lấy trí sáng làm đầu; sáng rõ các phép quán đã tu, không gì không thấy; phân biệt trí tuệ về đạo, ánh sáng chiếu xa. Đó là bốn việc.
Lại có bốn việc, nhờ đó tâm nhớ không quên cho đến tối chính giác. Bốn việc là gì? Đạt tổng trì (năng lực ghi nhớ và giữ trọn giáo pháp không quên mất) và trí vô sở sinh (trí thấy các pháp vốn không thật có sinh ra); được vượt lên, thánh tuệ trọn vẹn mãi mãi (?); dùng trí tiêu diệt (phiền não) mà quán ba cõi; dùng trí không đáy mà thấy ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai). Đó là bốn việc.
Lại có bốn việc, nhờ đó sinh ra ở đâu cũng thường biết đời trước, không ai làm rối loạn được, cho đến khi thành chính giác. Bốn việc là gì? Đã dứt các kết sử (những sợi dây phiền não trói buộc), nên không ai làm rối loạn được; lời nói ra chưa từng thiếu sót; thông đạt rằng mọi nghiệp và hoạn nạn của các cõi hữu (các cõi tồn tại trong sinh tử) đều là vô vi (không do tạo tác, vốn không thật có sinh diệt); đạt hạnh của Phật, đạo lớn vô cực. Đó là bốn việc."
Phật bèn nói bài tụng (thơ kệ tóm lại ý kinh) rằng:
Tâm niệm đã thành tựu, chí tính thường sáng rõ,
Chưa từng quên mất pháp, nhờ đó đạt chính giác.
Hiểu rõ tất cả pháp, hòa nhu, làm điều nhân từ,
Thông đạt các pháp vốn không, hiểu vô số hạnh tu.
Vâng theo trí tuệ chân thật, thánh đạt đã đầy đủ,
Bỏ hết nhơ bẩn trong tâm, chưa từng ôm lòng ganh ghét.
Dùng phương tiện tùy thời, phân biệt trí vô thượng,
Chí nguyện thật rộng lớn, cho đến tối chính giác.
Ý được tự tại, nắm ba mươi bảy đạo phẩm,
Tâm căn đã thông đạt, biết vô số kiếp trước.
Biết khổ do đâu sinh, nhân tập (nguyên nhân gây khổ) vốn gốc là không,
Tất cả những gì có đều hết, hiểu ra đều vốn không.
Dùng chính pháp của Bồ Tát, khai hóa khổ nạn ba cõi,
Khiến những kẻ vô minh (mê muội, không thấy chân lý), đều thông đạo vô thượng.
Phật bảo Trì Nhân: "Bồ Tát có năm việc, tu hạnh với sức thanh tịnh mà đạt được câu đức này. Năm việc là gì? Lấy tính nhân hòa làm sức trí tuệ vốn thanh tịnh; điều nguyện thanh tịnh; sức thánh minh trí tuệ, gốc đức thanh tịnh; sức đạo vô lượng, điều thệ nguyện thanh tịnh, ấy là sức trí tuệ; sức trí tuệ làm lắng dứt tội nghiệp thanh tịnh. Đó là năm việc.
Sức trí tuệ thanh tịnh lại có năm việc. Năm việc là gì? Sức ấy thông suốt uy nghi lễ tiết; niệm này thành tựu là sức trí tuệ thanh tịnh; sức phương tiện thiện quyền hiểu rõ chỗ không nhơ; vì chúng sinh mà sức thánh sáng tỏ; dùng sức thông đạt mà siêng tu, có điềm lành ứng hiện. Đó là năm việc.
Lại có năm việc, nhờ sức trí tuệ thanh tịnh mà đạt mọi công đức. Năm việc là gì? Bố thí thanh tịnh gọi là sức trí tuệ; cứu giúp thu nhiếp chúng sinh là sức thanh tịnh; lập đại từ là sức trí tuệ thanh tịnh; lòng ôm đại bi là sức trí tuệ thanh tịnh; lấy niềm hỷ vô cực mà giữ sức trí tuệ thanh tịnh. Đó là năm việc.
Lại có năm việc, là sức thanh tịnh để đạt công đức. Năm việc là gì? Giới thanh tịnh, thành trí tuệ không lệ thuộc quyền biến (?); lấy giới cấm làm hạnh, hạnh trí tuệ cứu giúp; nhẫn nhục thanh tịnh, không ôm hận ai; lấy sức trí tuệ thanh tịnh cứu giúp kẻ không có thế lực; nghe nhiều mà thanh tịnh, sức ấy không gì không thông. Đó là năm việc.
Lại có năm việc, đầy đủ mọi công đức. Năm việc là gì? Lấy hạnh tinh tấn làm sức trí tuệ của chí tính; nhờ siêng tu mà hợp với trí tuệ thanh tịnh; sức trí tuệ nhất tâm mau được định ý, hiểu rõ trí tuệ thiền định; lấy sự vắng lặng thanh tịnh mà xét thấy ba cõi đều là không. Đó là năm việc.
Lại có năm việc, đạt được công đức này. Năm việc là gì? Trí tuệ thanh tịnh, nghe học nhiều không chán; nhờ sức thấy rõ thế gian mà được sức vượt ra khỏi thế gian; mạnh mẽ có thế lực, cứu thoát kẻ yếu kém; lấy sức thánh minh hiểu rõ sự thanh tịnh; lấy sức trí tuệ thanh tịnh thông đạt có và không, sinh tử và vô vi. Đó là năm việc.
Lại có năm việc, thành tựu sức thánh minh mà đạt công đức này. Năm việc là gì? Nhờ sức trí tuệ mà phân tích các phép quán; nhờ sức hiểu rõ mà thấu đến cùng chỗ vốn thanh tịnh; trí sáng giải thoát thành sức thánh; dứt hết, có trí vô sinh, đạt sức đạo; lấy một tướng tự nhiên thanh tịnh, dùng sức trí xét thấy mọi thứ đều vốn thanh tịnh. Đó là năm việc."
Phật bảo Trì Nhân: "Bồ Tát Đại sĩ thường nên vâng làm các pháp thanh tịnh như thế." Phật bèn nói bài tụng rằng:
Năm sức (năm năng lực tu tập vững mạnh) không gì địch nổi, mới đạt trí tuệ thanh tịnh,
Năm ấm cái tiêu trừ, thần thông tự nhiên thành.
Bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, nhất tâm, trí tuệ:
Sáu độ (sáu phép tu hoàn hảo đưa sang bờ giải thoát) vốn không hình, nhờ người tu mới có tên.
Đạo hạnh là vì tất cả, những ai còn chưa thông kinh,
Hiểu ba cõi như huyễn hóa, mới đạt chỗ không từ đâu sinh ra (vô sinh: chân lý các pháp vốn không thật có sinh diệt).
Phật bảo Trì Nhân: "Bồ Tát Đại sĩ có ba pháp, nhờ đó dù đang ở tuổi sung mãn (?), vẫn nhờ sức thanh tịnh của Pháp mà thường siêng tu trí tuệ. Ba pháp là gì? Ưa thích đạo pháp; tinh tấn không mỏi mệt; làm việc không buông lung. Đó là ba pháp.
Lại có ba việc, nhờ đó dù ở giữa sắc pháp (thế giới vật chất có hình tướng) mà sức trí tuệ vẫn thanh tịnh, mau thành Phật đạo, đến nhất thiết trí. Vì sao vậy? Người siêng năng tinh tấn, không buông lung, vốn thành tựu các pháp; nhờ sự thanh tịnh ấy mà đạt sức đạo, mau thành tinh tấn; hạnh trí tuệ thương xót tất cả không thoái chuyển (không lùi lại); vì không thoái chuyển nên thông suốt đạo pháp; thành tựu công đức, công lao đã thành, mau đạt sức trí tuệ thông đạt các pháp. Đạt được điều ấy thì là chỗ nương tựa của mọi người trong đời, liền đạt đức thông suốt trọn vẹn không ngăn ngại, liền làm theo hạnh Như Lai, đạt thánh tuệ thấy được Như Lai, không bao lâu sẽ chứng được trí tuệ về đạo của Như Lai."
Phật bảo Trì Nhân: "Phật ta đời trước tu hạnh Bồ Tát trải vô số kiếp, được Phật Đăng Quang (tức Phật Nhiên Đăng, vị Phật đời quá khứ) thụ ký (báo trước rằng sẽ thành Phật); cuối cùng rốt ráo đạt được sức trí tuệ thanh tịnh như thế, cứu độ đến vô cực. Nếu có Bồ Tát đạt trí tuệ này thì sẽ chuyển pháp luân (giảng dạy giáo pháp, ví như lăn bánh xe Pháp đi khắp nơi), cũng như ta nay chuyển pháp luân; rống tiếng sư tử (lời giảng uy dũng, không sợ hãi, khiến tà thuyết phải khuất phục) cũng như vậy. Đạt trí tuệ này thì được tự tại đối với các pháp; đã được tự tại thì thành đạo lớn. Nếu muốn đạt trí tuệ về đạo vô cực này, hãy nên học pháp này, thì cũng không bao lâu sẽ mau thành Phật, đạt chính giác vô cực."
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video