Thiên 47 — Khóa Hình Đức (tìm người trốn)

 Khóa Hình Đức (khóa: thế quẻ lập ra khi xem trong phép Đại Lục Nhâm; hình đức: hình phạt và ân đức — "đức" là ngôi đức của can ngày, "hình" là ngôi hình của chi ngày).

 Tượng rằng: Năm can dương thì đức tự lấy ở chính mình, can âm thì luận theo can thân hợp với nó. Ngày Ất lấy Canh làm đức, ngày Đinh thì cửa ở Nhâm; ngày Kỷ thổ thì ở Giáp dương; ngày Tân kim thì ở chỗ Bính; ngày Quý thì về Mậu thổ; còn hình thì luận theo chi ngày. Người hiền đi về phía dưới đức, tớ hầu chạy về làng của hình. Đức nếu khắc hình, kẻ trốn không có lối cửa.

 Lại nói: Người hiền có đức, đuổi kẻ trốn không chỉ một cách (?); đức ở can ngày, hình ở chi ngày. Đức của can âm ở can dương, can dương tự ở chỗ mình; người ngày Ất theo Canh, hại người tốt (?); ngày Tân ở Bính, ngày Đinh ở ngôi Nhâm; ngày Quý hướng vào Mậu mà tìm cái thật. Ngày Dần, Ngọ, Tuất thì hình ở hỏa; ngày Thân, Tý, Thìn thì ở láng giềng của mộc; ngày Tỵ, Dậu, Sửu thì ở phương tây; ngày Hợi, Mão, Mùi thì lấn về phương bắc.

 Khổng Minh (tức Gia Cát Lượng) nói: Đạo của trời đất, dương là đức, âm là hình; nên can ngày có đức, chi ngày có hình; đức chủ điều đẹp, hình chủ điều xấu; đức chủ quân tử, hình chủ tiểu nhân. Chỗ người quân tử đi tới và thân cận là chỗ đức ở; chỗ kẻ tiểu nhân hướng tới và gần gũi là chỗ hình ở. Cho nên quân tử và tiểu nhân khác nhau ở chỗ một bên nhớ đức, một bên nhớ hình. Vì thế người tốt thì xét ở đức, kẻ xấu thì xét ở hình; người hiền xét ở đức, kẻ ác xét ở hình; quân tử tôn quý xét ở đức, tớ hầu hèn mọn xét ở hình. Phát dụng (làm dụng thần, tức chi khởi đầu quẻ, cũng là sơ truyền) là đức của can thì việc công việc tư đều tốt; phát dụng là hình của chi thì việc công việc tư đều không thành.

 Ngày Giáp Tý đức ở Dần, hình ở Mão; ngày Ất Sửu đức Thân, hình Tuất; ngày Bính Dần đức Tỵ, hình Tỵ; ngày Đinh Mão đức Hợi, hình Tý; ngày Mậu Thìn đức Tỵ, hình Thìn; ngày Kỷ Tỵ đức Dần, hình Thân; ngày Canh Ngọ đức Thân, hình Ngọ; ngày Tân Mùi đức Tỵ, hình Tuất; ngày Nhâm Thân đức Hợi, hình Dần; ngày Quý Dậu đức Tỵ, hình Dậu; ngày Giáp Tuất đức Dần, hình Mùi; ngày Ất Hợi đức Thân, hình Hợi; ngày Bính Tý đức Tỵ, hình Mão; ngày Đinh Sửu đức Hợi, hình Tuất; ngày Mậu Dần đức Tỵ, hình Tỵ; ngày Kỷ Mão đức Dần, hình Tý; ngày Canh Thìn đức Thân, hình Thìn; ngày Tân Tỵ đức Tỵ, hình Thân; ngày Quý Mùi đức Tỵ, hình Tuất; ngày Giáp Thân đức Dần, hình Dần; ngày Ất Dậu đức Thân, hình Dậu; ngày Bính Tuất đức Tỵ, hình Mùi; ngày Đinh Hợi đức Hợi, hình Hợi; ngày Mậu Tý đức Tỵ, hình Mão; ngày Kỷ Sửu đức Dần, hình Tuất; ngày Canh Dần đức Thân, hình Tỵ; ngày Tân Mão đức Tỵ, hình Tý; ngày Nhâm Thìn đức Hợi, hình Thìn; ngày Quý Tỵ đức Tỵ, hình Thân; ngày Giáp Ngọ đức Dần, hình Ngọ; ngày Ất Mùi đức Thân, hình Tuất; ngày Bính Thân đức Tỵ, hình Dần; ngày Đinh Dậu đức Hợi, hình Dậu; ngày Mậu Tuất đức Tỵ, hình Sửu; ngày Kỷ Hợi đức Dần, hình Hợi; ngày Canh Tý đức Thân, hình Mão; ngày Tân Sửu đức Tỵ, hình Mùi; ngày Nhâm Dần đức Hợi, hình Tỵ; ngày Quý Mão đức Tỵ, hình Tý; ngày Giáp Thìn đức Dần, hình Thìn; ngày Ất Tỵ đức Thân, hình Thân; ngày Bính Ngọ đức Tỵ, hình Ngọ; ngày Đinh Mùi đức Hợi, hình Tuất; ngày Mậu Thân đức Tỵ, hình Dần; ngày Kỷ Dậu đức Dần, hình Dậu; ngày Canh Tuất đức Thân, hình Mùi; ngày Tân Hợi đức Tỵ, hình Hợi; ngày Nhâm Tý đức Hợi, hình Mão; ngày Quý Sửu đức Tỵ, hình Tuất; ngày Giáp Dần đức Dần, hình Tỵ; ngày Ất Mão đức Thân, hình Tý; ngày Bính Thìn đức Tỵ, hình Thìn; ngày Đinh Tỵ đức Hợi, hình Thân; ngày Mậu Ngọ đức Tỵ, hình Ngọ; ngày Kỷ Mùi đức Dần, hình Tuất; ngày Canh Thân đức Thân, hình Dần; ngày Tân Dậu đức Tỵ, hình Dậu; ngày Nhâm Tuất đức Hợi, hình Mùi; ngày Quý Hợi đức Tỵ, hình Hợi.

 Tượng rằng: Đức nếu khắc hình, kẻ trốn lạc đường mất hồn; hình mà khắc đức, kẻ chạy trên đường gặp ơn; hình đức không khắc nhau, thì theo phép Bế Khẩu mà tìm; hoặc có khi hình đức ở cùng một chỗ, thì kẻ sang người hèn cùng ẩn thân. Đức thắng hình thì dễ bắt, ngược lại thì bắt không có cách. Ngày Giáp Tuất tháng giêng, giờ Thìn phát dụng là hình. Người hiền đi về tây nam, đất Mùi có tai nạn. Tớ hầu chạy về chính bắc, ở đất của hình thì vượt tường rào. Gọi là khóa Đức Hình, kẻ chạy sẽ gặp oan. Ngày Kỷ Tỵ tháng sáu, giờ Mão xem người chạy mất. Người hiền đi về tây bắc, đất Hợi có ngăn chặn. Tớ hầu trốn về đông nam, ở đất Tỵ quyến luyến tình vui. Đây là hình khắc đức, người chạy khó mà thấy được. Hoặc có khi đức và hình cùng một ngôi, kẻ sang người hèn đều nhờ đức mà ẩn thân. Đức nếu thắng hình thì dễ bắt, hình nếu chế ngự đức thì bắt không có cách.

 Án xem ngày Giáp Tuất tháng giêng giờ Thìn.

 (Sơ truyền) Quan — Dậu — Câu Trần (Quan: hành khắc can ngày; Câu Trần: một trong mười hai thiên tướng — mười hai thần tướng gắn lên các chi trong quẻ)

 (Trung truyền) Tài — Thìn — Huyền Vũ (Tài: hành bị can ngày khắc)

 (Mạt truyền) Phụ — Hợi — Chu Tước (Phụ: hành sinh ra can ngày)

 Đằng Xà, Thái Thường, Huyền Vũ, Câu Trần (thiên tướng trên tứ khóa — bốn cặp trên dưới lập từ can và chi ngày)

 Tý Tỵ Thìn Dậu (hàng trên của tứ khóa)

 Tỵ Tuất Dậu Giáp (hàng dưới của tứ khóa)

 Tý Sửu Dần Mão (bàn trời, hàng trên)

 Hợi          Thìn

 Tuất          Tỵ

 Dậu Thân Mùi Ngọ

 Án xem ngày Kỷ Tỵ tháng sáu giờ Mão.

 (Sơ truyền) Tử — Thân — Câu Trần (Tử: hành do can ngày sinh ra)

 (Trung truyền) Tài — Hợi — Đằng Xà

 (Mạt truyền) Quan — Dần — Thái Âm

 Đằng Xà, Câu Trần, Thiên Hậu, Chu Tước (thiên tướng trên tứ khóa)

 Hợi Thân Sửu Tuất (hàng trên của tứ khóa)

 Thân Tỵ Tuất Kỷ (hàng dưới của tứ khóa)

 Thân Dậu Tuất Hợi (bàn trời, hàng trên)

 Mùi          Tý

 Ngọ          Sửu

 Tỵ Thìn Mão Dần

 Khổng Minh nói: Người trốn lấy hình đức làm mệnh; chạm vào đức thì thịnh, chạm vào hình thì mất. Đức ở trong truyền thì mọi điều xấu đều trừ, không kể việc công hay mưu riêng đều thành. Âm hình ở trong truyền thì tình người không tốt đẹp, hai bên không giữ được nhau, việc công việc tư đều không thành. Nếu xem tìm ẩn sĩ, hoặc chỗ người quân tử trốn tránh, chỉ xem chỗ đức của can ngày lâm (đóng) thì biết được phương hướng. Nếu là tiểu nhân, tớ hầu, nô tỳ, thê thiếp, trộm cướp trốn chạy, thì xem chỗ thần trên chi ngày lâm, có thể biết được phương hướng. Nếu bậc quân tử tôn quý muốn đuổi bắt kẻ trộm cướp hèn mọn, thì cần đức thần khắc hình thần, bắt ắt được. Nếu hình thần lại khắc đức thần thì bắt không được, ngược lại còn bị chế ngự, sỉ nhục. Nếu đức và hình cùng một ngôi, là tốt xấu, hiền ngu, sang hèn ở cùng nhau, thì có sự phân biệt trời đất. Kinh nói: "Ở trời là đức, ở đất là thức (?). Đất như ngày Giáp thì lấy Giáp ở dưới đất làm âm đức, nên gọi là thức; còn trời thì..." (?). Như ngày Giáp lấy Dần trên bàn trời làm dương đức, Dần dưới bàn đất làm âm hình. Dần trên trời là dương hình, hình của Dần ở Tỵ. Đức của ngày Bính cũng ở Tỵ, đó là hình đức cùng một ngôi. Nhưng Tỵ lâm Dậu thì đức thần thành kim; Dần mộc lâm Ngọ là âm hình thuộc hỏa; nhưng hình của Dần ở Tỵ, kẻ hèn không dám ngang hàng với người tôn quý, đức bèn lui về mà yên ở đất; hình là Dần thì đức kim khắc nó, nên đi bắt có thể hướng về ngôi Dần mà bắt được. Xem cho quân tử thì lợi, cho tiểu nhân thì không lợi; lại lấy sự suy vượng của ngũ hành mà quyết đoán.

 Viên Thiên Cương (thuật sĩ đời Đường) nói: Hình ở mộc thì người trốn ở vùng sông nước; hình ở thủy thì người trốn ở vùng cây cối; hình ở thổ thì người trốn ở vùng lửa; hình ở hỏa thì người trốn ở vùng đất. Đây là phép xem khi hình đức cùng một ngôi. Lại xem hình của ngày hôm nay có đi cùng Câu Trần (thiên tướng chủ tranh đấu) hay không; trên dưới khắc nhau mà gặp hình thì đánh nhau; Câu Trần hòa hợp lại không dính đến hình, là không gặp nhau, thì không tranh đấu. Nhưng khóa Hình Đức cũng có thể định phẩm cách của người. Nếu chỗ đức thần lâm, trên dưới sinh nhau, hòa hợp, vượng tướng (ở trạng thái mạnh theo mùa), sinh cho thân mệnh, chế được hình, thì là quân tử có đức, người tốt tôn quý, hoặc được quý nhân nâng đỡ. Nếu đức thần bị không vong (chi trống trong tuần, chủ rỗng không), bị phá, hình, khắc, ở hưu tù (trạng thái yếu theo mùa) mà khắc thân mệnh, thì dù là con nhà thế tộc cũng phần nhiều yếu đuối không phấn chấn, bị kẻ hèn chế ngự; nếu hình vượng đức suy thì là nô lệ, tiểu nhân.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video