Khóa Loạn thủ (khóa "rối loạn từ đầu": kẻ dưới làm loạn bề trên; "khóa" là một dạng thế quẻ trong phép bói Đại Lục Nhâm, đặt tên theo quan hệ sinh khắc giữa bốn khóa và ba truyền), còn gọi là khóa Phản thường (khóa trái lẽ thường).
Lời tượng (lời giải hình tượng của khóa) nói: Nhật (can ngày, tức thiên can của ngày xem quẻ) là bậc tôn trưởng, là cha; Thần (chi ngày, tức địa chi của ngày xem quẻ) là kẻ thấp bé, là con nhỏ. Bậc tôn trưởng đến gia (đặt chồng lên trong bàn xoay của quẻ) lên con, kẻ nhỏ lại khắc (chế ngự, làm hại theo lẽ ngũ hành tương khắc) người ấy. Đó gọi là Loạn thủ, người già ắt suy sụp. Trong nhà hẳn không có lễ phép, lòng quan trên không ưa. Tổ tông trước có khi là người họ ngoài, ông tổ đời trên là con nhà khác. Nhận ra như thế thì từ đó nhà hòa thuận, việc công việc tư đều khỏi bị lấn ép. Trên hành niên (năm tuổi của người xem, tính theo một phép riêng trong Lục Nhâm) gặp Công Tào (tên thần chỉ chi Dần trên thiên bàn) thuộc mộc, trên năm tuổi của vợ gặp Khôi Cương (Hà Khôi là chi Tuất và Thiên Cương là chi Thìn, hai thần hung dữ) thì có chuyện buồn. Ngày Nhâm, ngày Quý mà gặp thế ấy ở trên thì từ nay ắt chia lìa.
Lại nói: Nhật đức (thần đức của can ngày) gia lên chi ngày, chi ngày khắc can ngày, mà lấy làm phát dụng (sơ truyền, tức truyền đầu tiên, điểm khởi đầu của việc) thì gọi là Loạn thủ. Bề tôi phản vua, con hại cha, vợ phụ chồng, em lấn anh. Tôi tớ trở lòng lấn chủ, tướng quân ra ải mất quân. Can ngày là bậc tôn trưởng, chi ngày là kẻ thấp nhỏ; lúc phạm đến bề trên thì kỵ cái hình khắc này. Ví như tháng giêng, giờ Dậu, ngày Canh Ngọ: Truyền Tống (tên thần chỉ chi Thân) đến chi ngày Ngọ, Ngọ hỏa khắc Canh kim; tạm nêu một khóa, phải nhận cho biết, khi xem việc khác cứ theo lệ này mà hiểu rõ.
Thí dụ khóa Loạn thủ:
Thân – Chu (sơ truyền là chi Thân, có thiên tướng Chu tước đi kèm; thiên tướng là mười hai vị thần tướng gắn lên các cung trong quẻ)
Tuất – Câu (trung truyền là chi Tuất, thiên tướng Câu trần)
Tý – Không (mạt truyền, tức truyền cuối, là chi Tý, thiên tướng Thiên không)
Câu, Chu, Không, Câu (hàng thiên tướng của bốn khóa, đọc từ phải sang trái là khóa một đến khóa bốn)
Tuất, Thân, Tý, Tuất (hàng thần ở trên của bốn khóa)
Thân, Ngọ, Tuất, Canh (hàng ở dưới của bốn khóa; Canh là can ngày, Ngọ là chi ngày)
Mùi Thân Dậu Tuất (từ đây là thiên bàn: mười hai chi xếp vòng quanh bốn phía)
Ngọ Hợi
Tị Tý
Thìn Mão Dần Sửu
Lại nói: Chi ngày khắc can ngày mà can ngày gia lên chi ngày, hoặc lấy chỗ khắc hại can ngày làm nguyên do khởi đầu. Đây là Loạn thủ không đầu không đuôi, đường lối rối ngang dọc, việc không phân minh. Nếu là mộ của Thái tuế (thần của năm) gặp hung thì phần nhiều có chuyện giết hại (?); nếu gặp nguyệt kiến (chi của tháng) thì có bề tôi phản nghịch. Lại xem người thân hay sơ mà xét kỹ chỗ phát dụng; gặp Dậu, Tuất là tôi tớ hại chủ. Nếu là người khác họ hoặc là sư sãi, đạo sĩ thì có thể suốt đời khỏi tai ương.
Lại nói: Chi ngày khắc can ngày mà can ngày cũng khắc chi ngày, là trái lẽ thường, làm việc không thích hợp. Nhỏ làm thành lớn, đều rối loạn trái nghịch; lúc này lòng người không thuận thời. Dưới cướp quyền trên, nhỏ đè lớn, trăm việc tai họa không lường được. Lại xét tình hình ở khóa Loạn thủ, loại khí ở sơ truyền thì thấy nguy ngay.
Khổng Minh (tức Gia Cát Lượng) nói: Can ngày đi gia lên chi ngày mà bị chi khắc, gọi là cách Loạn thủ. Hoặc chi ngày khắc can ngày lại gia lên nhau mà làm dụng, cũng gọi là Loạn thủ. Hoặc thần trên chi khắc thần trên can, cũng gọi là Loạn thủ, nghĩa là không có kỷ cương. "Thủ" (đầu) là nói bậc tôn trưởng. Tôn trưởng không có kỷ cương lại không giữ mình nghiêm trang, thì kẻ dưới có sự lừa dối, khinh nhờn; vì bề trên không ngay thẳng nên kẻ dưới lấn phạm, làm loạn kỷ cương của bề trên. Kinh nói: "Can khắc chi, chi lại khắc can, Loạn thủ tai ương sâu, vua tôi trở mặt."
Lại sách Kim Quỹ nói: Can ngày là người lớn, là bản thân; chi ngày là kẻ dưới, là nhà, là người thân thuộc. Thần trên can đến chi mà bị chi khắc là tự chuốc họa: ấy là ta làm bậc tôn trưởng không phải lẽ, tự đi chịu kẻ nhỏ khắc phạm, việc hơi nhẹ. Nếu thần trên chi đến can mà khắc can là Loạn thủ đến tận cửa: ấy là kẻ dưới tự đến phạm trên, việc hơi nặng. Can đến chi bị khắc là nói tự mang can đến chỗ chi, như: ngày Bính Tý, Thái Ất (chi Tị) mang Bính gia lên Tý; ngày Ất Dậu, Thái Xung (chi Mão) mang Ất gia lên Dậu; ngày Nhâm Tuất, Đăng Minh (chi Hợi) mang Nhâm gia lên Tuất; ngày Quý Mùi, Thần Hậu (chi Tý) mang Quý gia lên Mùi; ngày Đinh Hợi, Thắng Quang (chi Ngọ) mang Đinh gia lên Hợi; ngày Giáp Thân, Công Tào (chi Dần) mang Giáp gia lên Thân; ngày Tân Tị, Tòng Khôi (chi Dậu) mang Tân gia lên Tị; ngày Kỷ Mão, Tiểu Cát (chi Mùi) mang Kỷ gia lên Mão; ngày Mậu Dần, Thiên Cương (chi Thìn) mang Mậu gia lên Dần. Những khóa này đánh vào can ngày, lại dùng chỗ dưới khắc trên, thuộc về thể quẻ Lâm (một quẻ trong Kinh Dịch), là tượng chim phượng sa vào bầy gà.
Lời tượng nói: Bề tôi, con cái không theo đạo, trái nghịch cương thường (đạo lý vua tôi, cha con, vợ chồng); hoặc bề trên thất lễ, hoặc kẻ dưới gây họa; nhà cửa không tốt, nhiều đời không thịnh. Trộm doanh cướp trại, phần nhiều chủ về tù tội, thương tích. Nếu gặp hung tướng (thiên tướng xấu) lại ở thế tử, tù (khí suy kiệt, bị giam hãm theo mùa) thì rất hung. Nếu được cát tướng (thiên tướng tốt) mà ở thế vượng, tướng (khí đang mạnh, đang lên theo mùa) thì còn được.
Nếu tướng được Thanh long, có một chỗ khắc, thì ý người đến hỏi là vì chuyện ngầm nhỏ không hòa, việc mượn chỗ ở riêng. Nếu được Huyền vũ cùng các hung tướng khác, ắt có phản nghịch: bề tôi giết vua, con giết cha, vợ mưu hại chồng, tôi tớ hại chủ, trăm việc đều hung.
Viên Thiên Cương nói: Bậc tôn đến chỗ kẻ thấp mà kẻ thấp khinh rẻ, ấy là khách đến chỗ chủ mà chủ khắc khách; việc từ trong mà phát ra ngoài; dụng binh không nên làm khách (bên đi đánh), chỉ nên giữ chắc, giải vây, đóng trại thì không lợi. Nếu chi ngày đến gia lên can ngày mà can bị chi khắc, chủ kẻ dưới để tâm mưu phản, phạm thượng làm loạn; ấy là bậc tôn không trêu kẻ dưới mà kẻ dưới tự hại; khách không phạm chủ, chủ đến thắng khách; việc ẩn ở ngoài mà phát từ trong, dụng binh bất lợi cho chủ (bên giữ). Lại nếu bốn khóa đều là dưới khắc hại trên, thì không khỏi chứa chấp chuyện xấu, tiếng nhơ, họa từ trong mà ra. Trên dưới vô lễ, trong nhà sinh kẻ làm loạn, đi hay đến đều không nên, đánh cướp thì bị thương. Xem việc quan không tốt; chi bị thương thì mưu cầu không thành; xem bản thân thì chủ nhà bị kìm chế; kẻ nhỏ ở thế hưu, tù thì mềm yếu không phấn chấn, đến nỗi người dưới khinh nhờn. Nếu ở thế vượng tướng mà mang hung tướng, chủ người cứng cỏi hung hăng ngang ngược, muốn lấn kẻ dưới, lại bị kẻ dưới hại; hoặc ở rể mà bị vợ khinh; hoặc dâm dật với tôi tớ, lại bị tôi tớ hại. Can ngày đến chi ngày mà bị chi khắc thì không lợi ra ngoài; chi đến gặp can khắc (?) thì không lợi giữ nghiệp tổ, hoặc vì nghiệp tổ hư hại mà chuốc họa. Lại chủ dưới khắc trên, không lợi con cái, chủ con ngỗ nghịch, hoặc là con nuôi; lại chủ tôi tớ phạm chủ. Nếu xem việc vua, việc nước, chủ bề tôi không trung tiết, mưu lừa vua. Nếu thiên tướng gặp Thanh long, Thái thường thì là kẻ che giấu lỗi lầm, tô vẽ điều sai. Nếu gặp Thái âm, Thiên hậu, Lục hợp thì là kẻ ngầm nịnh hót, gian tà. Nếu gặp Chu tước, Câu trần thì là kẻ giả vờ ngay thẳng để cầu được dung nạp. Nếu Bạch hổ cùng Tử thần (một sát thần chủ chết chóc) gặp nhau ở trên can ngày, chi ngày hay năm tuổi, lại gặp Khôi Cương cùng đến, thì nguy hiểm càng nặng.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video