Phẩm Hàng Ma, thứ nhất (phẩm: chương; hàng ma: khuất phục ma vương)
Tôi nghe như vầy: Một thời, đức Bà-già-bà (một danh hiệu của Phật, nghĩa là Thế Tôn — bậc được cả thế gian tôn kính) ở bên ao Ca-lan-đà trong rừng Trúc thuộc thành Vương Xá, cùng với đại chúng tỳ-kheo (người nam xuất gia đã thọ giới đầy đủ) một nghìn người. Tất cả đều là A-la-hán (bậc đã dứt sạch phiền não, không còn tái sinh trong luân hồi): các lậu (phiền não rỉ chảy làm ô nhiễm tâm) đã hết, việc cần làm đã làm xong, đã trút bỏ gánh nặng, đạt được lợi ích của chính mình, dứt hết những trói buộc vào cõi hữu (sự tồn tại trong luân hồi), đều được hiểu biết chân chính, tâm khéo được giải thoát.
Lại cùng với mười nghìn vị đại Bồ-tát (người tu hạnh cầu giác ngộ để cứu độ chúng sinh). Tên các vị là: Đồng chân (bậc Bồ-tát giữ hạnh trong sạch như trẻ thơ) Trì Tu-di Đỉnh, Đồng chân Thủy Trí, Đồng chân Địa Trí, Đồng chân Thắng Trí, Đồng chân Không Trí, Đồng chân Minh Trí, Đồng chân Điện Trí, Đồng chân Văn-thù-sư-lợi, Đồng chân Hàng Phục Thắng, Đồng chân Thủy Thiên, Đồng chân Vô Cấu, Bồ-tát Ma-ha-tát (đại Bồ-tát) Di-lặc… làm bậc đứng đầu. Tất cả đều đắc Sằn-đề đà-la-ni tam-ma-đề (sằn-đề: nhẫn nhục; đà-la-ni: năng lực ghi nhớ, gìn giữ trọn vẹn giáo pháp; tam-ma-đề: thiền định, tâm chuyên nhất không tán loạn), đầy đủ trí không chướng ngại đối với mọi pháp, tâm bình đẳng với tất cả chúng sinh, vượt qua các cõi ma, khéo vào cảnh giới trí tuệ của tất cả Như Lai (danh hiệu của Phật, bậc đến từ chân lý), đầy đủ đại từ đại bi, khéo hiểu trí phương tiện (cách khéo léo, linh hoạt để dẫn dắt chúng sinh). Các vị đều theo Phật ở bên ao Ca-lan-đà trong rừng Trúc thuộc thành lớn Vương Xá.
Bấy giờ trong thành lớn Vương Xá có hai người ngoại đạo (người theo các đạo ngoài Phật giáo), thông minh sáng suốt, vượt qua cả mười tám ngành học thuật (các môn tri thức của Bà-la-môn), cùng năm trăm người, đứng đầu là một người tên Ưu-ba-để-sa, một người tên Câu-lợi-đa. Họ hẹn với nhau: “Ai được cam lộ (thuốc bất tử, ví cho chân lý giải thoát) thì cùng chia sẻ.”
Lúc ấy trưởng lão A-thuyết-thị (tiếng Đường gọi là Mã Thắng) vào buổi sáng sớm mặc y, cầm bát, vào thành lớn Vương Xá xin ăn. Ưu-ba-để-sa thấy A-thuyết-thị liền sinh lòng cho là hiếm có: “Ta chưa từng thấy vị sa-môn (người xuất gia tu hành) nào có oai nghi (cử chỉ dáng vẻ trang nghiêm) khoan thai đúng mực như thế, không có ai như vị tỳ-kheo kia. Ta nên đến hỏi: vị trưởng lão này thờ ai làm thầy, theo ai xuất gia, theo ai cầu pháp.” Ưu-ba-để-sa liền đến chỗ ấy, thăm hỏi, chuyện trò đôi điều rồi lui đứng một bên, thưa với trưởng lão A-thuyết-thị: “Ngài thờ ai làm thầy, theo ai xuất gia, theo ai cầu pháp?”
Trưởng lão A-thuyết-thị đáp Ưu-ba-để-sa: “Có một người con dòng họ Thích, dũng mãnh tinh tấn, làm được khổ hạnh lớn, ở mọi nơi đều là bậc tự tại cao nhất, đã vượt qua biển lớn sinh tử không bờ bến, nay vì lòng đại bi muốn cứu độ chúng sinh, hiệu là Phật (bậc đã hoàn toàn giác ngộ). Ngài giác ngộ chúng sinh, làm khô cạn biển khổ, không ai sánh bằng. Tôi luôn quy y (nương tựa) Ngài, cầu pháp không nhơ.” Ưu-ba-để-sa hỏi: “Thầy ấy nói pháp gì cho ngài, dạy bảo điều gì?” Trưởng lão A-thuyết-thị đáp: “Lành thay, vui thay! Hãy lắng nghe kỹ, lắng nghe kỹ, tôi sẽ nói cho ông.” Rồi nói kệ (bài thơ trong kinh) rằng:
Phiền não (những trạng thái làm tâm khổ như tham, giận, si mê) và nghiệp (hành động tạo ra quả báo) làm nhân duyên (nguyên nhân và điều kiện), / Thế gian cứ thế mà xoay vần.
Phiền não và nghiệp không còn sinh, / Bậc Đạo sư (người dẫn đường, chỉ Phật) đã nói như thế.
Sinh, già, chết ắt phải hoại diệt, / Sự giải thoát khỏi chúng là cao tột.
Như vua trâu dũng mãnh kia, / Như Lai tự mình giác ngộ mà nói ra.
Bấy giờ Ưu-ba-để-sa nghe pháp ấy xong, xa lìa bụi bặm nhơ nhớp, pháp nhãn (con mắt thấy chân lý) trong sạch, đắc quả Tu-đà-hoàn (quả vị thánh đầu tiên, người đã vào dòng thánh, chắc chắn sẽ giải thoát), rồi nói kệ:
Tôi đã chứng hiểu pháp chân thật, / Mãi mãi làm cạn dòng sông sinh tử.
Ấy là điều Như Lai nói ra, / Là kho cam lộ khó được.
Chúng sinh được dứt khổ, / Trí tuệ có thể dứt trừ.
Tu các pháp bằng nhiều cách, / Có thể thành con đường rốt ráo.
Đi trên con đường rốt ráo này, / Được Niết-bàn (cảnh giới tịch diệt, dứt hết khổ đau và sinh tử) không gì sánh bằng.
Ưu-ba-để-sa nói kệ xong, thưa với trưởng lão A-thuyết-thị: “Thưa trưởng lão, thầy của ngài là Như Lai A-la-ha Tam-miệu-tam-Phật-đà (bậc đáng được cúng dường, bậc giác ngộ hoàn toàn chân chánh) nay ở đâu?” A-thuyết-thị đáp: “Này trưởng lão, thầy tôi là Như Lai nay ở bên ao Ca-lan-đà trong rừng Trúc thành Vương Xá, cùng đại chúng tỳ-kheo một nghìn người, vốn đều là ngoại đạo gặp Phật mà xuất gia.” Ưu-ba-để-sa nói: “Nay tôi xin từ biệt bạn lành và quyến thuộc để đến chỗ Phật xuất gia.”
Ưu-ba-để-sa lạy dưới chân A-thuyết-thị, đi quanh bên phải ba vòng (cách bày tỏ lòng tôn kính), từ biệt rồi đi đến chỗ Câu-lợi-đa. Câu-lợi-đa thấy Ưu-ba-để-sa từ xa đi lại, liền nói: “Nhân giả (cách gọi tôn trọng người đối diện), các căn (các giác quan) của ngài trong sạch, sắc mặt vui tươi, hẳn đã được cam lộ.” Ưu-ba-để-sa nói: “Đúng vậy, trưởng lão. Nay tôi đã được pháp cam lộ. Hãy lắng nghe kỹ, lắng nghe kỹ, nay tôi nói cho ông pháp tôi đã được.” Câu-lợi-đa liền đứng dậy, để trần vai phải, gối phải quỳ sát đất, chắp tay cung kính, nói kệ thỉnh rằng:
Xin nói con đường cát tường không lo âu này, / Con đường mau vượt biển Ba cõi (cõi Dục, cõi Sắc, cõi Vô sắc — toàn bộ thế giới luân hồi).
Phân biệt rõ các ấm (năm nhóm hợp thành thân tâm: sắc, thọ, tưởng, hành, thức) là giặc oán lớn, / Đi theo con đường này rồi không còn trở lại cõi hữu (sự tồn tại trong luân hồi).
Bấy giờ Ưu-ba-để-sa liền đem bài kệ đã nghe nói cho Câu-lợi-đa:
Phiền não và nghiệp làm nhân duyên, / Thế gian cứ thế mà xoay vần.
Phiền não và nghiệp không còn sinh, / Bậc Đạo sư đã nói như thế.
Sinh, già, chết ắt phải hoại diệt, / Sự giải thoát khỏi chúng là cao tột.
Như vua trâu dũng mãnh kia, / Như Lai tự mình giác ngộ mà nói ra.
Câu-lợi-đa nghe bài kệ ấy xong, lòng rất vui mừng, lại khen ngợi và thỉnh nói lại bài kệ trước:
Khổ diệt, vắng lặng, không nhơ, / Mâu-ni (bậc thánh lặng lẽ, chỉ Phật) nói pháp này.
Tất cả phiền não đều diệt, / Các tà kiến và sự không biết đều dứt.
Các pháp hữu vi (mọi sự vật do nhân duyên tạo thành) nhơ ác vốn là không, / Không có cái ta, chẳng thể tin cậy (?).
Xin nói lại câu kệ không nhơ, / Tôi nghe rồi sẽ được Niết-bàn.
Ưu-ba-để-sa liền nói lại bài kệ đã nghe:
Phiền não và nghiệp làm nhân duyên, / Thế gian cứ thế mà xoay vần.
Phiền não và nghiệp không còn sinh, / Bậc Đạo sư đã nói như thế.
Sinh, già, chết ắt phải hoại diệt, / Sự giải thoát khỏi chúng là cao tột.
Như vua trâu dũng mãnh kia, / Như Lai tự mình giác ngộ mà nói ra.
Câu-lợi-đa nghe bài kệ ấy xong, xa lìa bụi bặm nhơ nhớp, pháp nhãn trong sạch, đắc quả Tu-đà-hoàn, lại khen ngợi bằng kệ:
Pháp tu hành chân thật như vậy, / Là con thuyền nhanh vượt dòng nước.
Trí này dứt được ba thứ khổ (khổ vì đau đớn, khổ vì mất mát tan hoại, khổ vì mọi thứ đổi thay vô thường), / Có thể vượt khỏi thế gian.
Ma các ấm, ma phiền não, / Biết pháp này thì hàng phục được.
Giải thoát, xa lìa oán thù tranh chấp, / Làm khô cạn biển khổ.
Câu-lợi-đa hỏi: “Nay Phật Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính) ở đâu?” Ưu-ba-để-sa đáp: “Này trưởng lão, tôi nghe Thế Tôn ở bên ao Ca-lan-đà trong rừng Trúc thành lớn Vương Xá, cùng đại chúng tăng tỳ-kheo và chúng Bồ-tát. Nay tôi nhất định cùng ông đến chỗ Thế Tôn cầu Phật cho xuất gia.” Câu-lợi-đa nói: “Đúng vậy, trưởng lão. Nên bảo các đệ tử đến chỗ Thế Tôn, cùng theo xuất gia.” Bấy giờ Ưu-ba-để-sa cùng Câu-lợi-đa về chỗ đồ chúng của mình.
Lúc ấy Ác ma (ma vương độc ác, chúa cõi Dục, chuyên ngăn cản người tu đạo), trong khoảnh khắc một ý nghĩ, nghe biết giữa nước Ma-già-đà có hai người ngoại đạo là Ưu-ba-để-sa và Câu-lợi-đa cùng quyến thuộc, thông minh đầy đủ, danh tiếng xa rộng, là bậc trượng phu tốt lành, muốn xuất gia học đạo trong giáo pháp của sa-môn Cù-đàm (họ của Phật Thích-ca). Ma nghĩ: “Ôi, lạ thay! Nếu hai người này xuất gia trong pháp của sa-môn Cù-đàm thì cõi của ta sẽ trống không. Ta nên đến chỗ hai trượng phu ấy, phá việc xuất gia của họ, khiến họ bám vào tà kiến.” Ác ma trong khoảnh khắc một ý nghĩ biến mất khỏi cung mình, giả làm hình tướng và oai nghi của A-thuyết-thị, hiện ra trước mặt hai người giữa đường mà nói:
Những điều ta nói trước đây, / Chỉ là thử các ông, chẳng phải điều chắc thật.
Cứ theo ý các ông muốn làm, / Nên mau hưởng thú vui dục lạc.
Tất cả nghiệp đen và nghiệp trắng (nghiệp ác và nghiệp thiện), / Nhân và quả đều không có.
Không có sinh, già, bệnh, chết, / Cũng chẳng có đời sau.
Nghiệp và quả của phước và chẳng phải phước, / Không có nhân nào tạo ra cả.
Con dòng Thích vì lợi mà nói, / Các ông chớ tin mà đi theo.
Ưu-ba-để-sa và Câu-lợi-đa nghe nói vậy đều nghĩ: “Ác ma này đến muốn phá việc xuất gia của chúng ta.” Ưu-ba-để-sa quay lại nói với các đệ tử: “Các ngươi nay nên nhớ đến mọi lỗi lầm, tai họa của thế gian.” Rồi nói kệ:
Chúng sinh bị cái già bức bách, / Bị nỗi khổ chết quấn trói.
Phải dứt cả hai thứ ấy, / Quyết định phải xuất gia.
Câu-lợi-đa liền nói kệ đáp ma vương:
Đã biết trí lành vô thượng, / Giữ pháp diệt ba thứ khổ.
Ông nói đừng dứt lòng tham, / Trí ta trước sau không lay động.
Tâm vững chắc như vậy, / Người khác không có được.
Chúng ta ra khỏi vòng khổ, / Trí chân chính không bị mê hoặc.
Đừng mượn hình sư tử, / Mà kêu tiếng chồn hoang.
Bấy giờ các vị trời đã thấy chân lý ở giữa hư không khen hai trượng phu: “Lành thay, lành thay! Hai vị trượng phu là bậc đứng đầu trong tất cả chúng sinh. Con đường này thù thắng nhiệm mầu, đứng đầu trong tất cả thế gian. Con đường này dứt mọi khổ đau, đi vào chỗ tu hành của tất cả Như Lai, được chư Phật cùng khen ngợi — đó là nương theo Phật mà xuất gia.” Lúc ấy Ác ma lòng sầu khổ, liền biến mất.
Ưu-ba-để-sa cùng Câu-lợi-đa nhìn đồ chúng của mình, gọi các đệ tử nói: “Các ngươi nên biết, chúng ta vì muốn vượt qua biển khổ già chết nên nương theo Phật xuất gia. Nếu các ngươi không muốn theo Phật xuất gia thì có thể ở lại đây.” Năm trăm đệ tử đều nói: “Chúng con hiểu pháp đều nhờ học với thầy. Hai thầy quyết định xuất gia nơi chốn lớn lao; chỗ hai thầy nương xuất gia, chúng con cũng theo thầy, nương chúng ấy xuất gia học đạo.”
Bấy giờ Ưu-ba-để-sa và Câu-lợi-đa cùng năm trăm đồ chúng muốn đến chỗ Phật. Ác ma biết việc ấy, liền hóa ra một cái hố lớn ngoài thành Vương Xá, sâu một trăm do-tuần (đơn vị đo đường dài của Ấn Độ xưa, mỗi do-tuần khoảng mười mấy cây số), khiến hai người không đến được chỗ Phật Thế Tôn. Như Lai dùng sức thần thông khiến hai người không thấy hố lớn, cứ đi thẳng đường. Ác ma lại hóa ra trước mặt hai người một ngọn núi lớn cao vút, cao một nghìn do-tuần, hiểm trở vững chắc, không chỗ nào hở; trong núi lại hóa ra một nghìn con sư tử uy mãnh đáng sợ. Thế Tôn dùng sức thần thông gia hộ cho hai người, khiến họ không thấy núi lớn và bầy sư tử, cũng không nghe tiếng gầm đáng sợ, cứ đi thẳng đến chỗ Thế Tôn, là nơi có vô lượng trăm nghìn chúng vây quanh cúng dường (dâng lễ vật kính phụng) và nghe thuyết pháp.
Bấy giờ Thế Tôn bảo các tỳ-kheo: “Các ông có thấy hai vị thiện trượng phu kia đứng đầu đồ chúng, cùng các đồ chúng đi đến chỗ ta không?” Các tỳ-kheo đều đáp: “Chúng con thấy.” Phật nói: “Hai vị thiện trượng phu này cùng đồ chúng sẽ xuất gia nơi ta. Một người sẽ có trí tuệ bậc nhất trong tất cả đệ tử Thanh văn (người nghe lời Phật dạy mà tu chứng) của ta; một người sẽ có thần thông bậc nhất trong chúng Thanh văn của ta.”
Khi ấy trong chúng có một tỳ-kheo nói kệ khen:
Hai người thông tuệ cùng quyến thuộc, / Bậc làm lợi ích cao nhất đã được Phật thọ ký (báo trước về quả vị tương lai).
Đầy đủ trí tuệ, thần thông, không chút sợ hãi, / Vì vậy tôi ra đón hai vị trượng phu.
Vị tỳ-kheo nói kệ xong liền đứng dậy, cùng vô lượng tỳ-kheo và các ưu-bà-tắc (cư sĩ nam theo Phật) xuất gia (?) ra đón hai người, nói lời thăm hỏi tốt đẹp. Hai người đến chỗ Phật, cúi đầu lạy dưới chân Phật, đi quanh bên phải ba vòng, đứng trước Phật bạch: “Bạch Thế Tôn, nay chúng con cầu theo Phật xuất gia, thọ giới tỳ-kheo, tu phạm hạnh (đời sống trong sạch, dứt dục).”
Phật hỏi: “Này thiện nam tử, hai ông tên gì?” Ưu-ba-để-sa thưa: “Để-sa là cha con, Xá-lợi là mẹ con; nay con theo tên mẹ nên gọi là Xá-lợi-phất (con của bà Xá-lợi). Cha mẹ đã cho phép con xuất gia.” Câu-lợi-đa thưa: “Kiều-trần-như là cha con, Mục-già-la là mẹ con; nay con theo tên mẹ nên gọi là Mục-già-la. Cha mẹ đã cho phép con xuất gia.”
Phật nói: “Hai ông cùng quyến thuộc có thể ở chỗ ta xuất gia, thọ giới đầy đủ, tu phạm hạnh.” Phật nói lời ấy xong, hai người liền thành tựu giới cụ túc (giới đầy đủ của bậc tỳ-kheo). Năm trăm đồ chúng chẳng bao lâu sau cũng như hai thầy được giới cụ túc.
Bấy giờ Ác ma tự hóa thân thành hình Ma-hê-thủ-la (Đại Tự Tại Thiên, vị thần tối cao của đạo Bà-la-môn), đứng trước Phật nói kệ:
Những người trí sắc bén, giỏi biện luận trong đời, / Có trí phương tiện thù thắng, đã đến bờ bên kia,
Họ đều đến cúi đầu lạy ta, / Ta là bậc đại đạo sư của họ.
Đệ tử Cù-đàm cùng quyến thuộc, / Tất cả hãy mau quy y ta.
Nay ta sẽ vì các ngươi giảng rộng / Con đường an ổn, tịch diệt, tốt lành nhiệm mầu.
Bấy giờ Thế Tôn nói kệ đáp:
Con đường ông nói dẫn vào đường ác, / Chúng sinh đi theo chìm trong biển khổ.
Đạo của ta khiến kẻ dao động thành bất động, / Biển khổ thế gian đều khô cạn.
Cớ sao kiêu mạn, trơ trẽn không biết hổ, / Lại kêu tiếng chồn hoang khoe khoang cao ngạo?
Nay ta đẩy lùi, phá tan việc ma của ông, / Ông không còn làm gì được ta.
Bấy giờ Ác ma bỏ hình Ma-hê-thủ-la, biến mất rồi lại hóa thành hình Phạm Thiên Vương (vua trời Phạm, chủ cõi trời Sắc giới, được đạo Bà-la-môn xem là đấng tạo hóa), đứng trước Phật nói kệ:
Mầm nghiệp của phiền não và cõi hữu, / Trí tuệ Ngài đã chặt dứt.
Cớ sao còn gắng gượng ở đây, / Nhọc nhằn làm lợi cho chúng sinh?
Ở đời không được tự tại, / Vì không có ai đủ sức nhận lãnh đạo pháp.
Bệnh của Mâu-ni đã trừ, / Nên mau vào Niết-bàn.
Bấy giờ Thế Tôn liền nói kệ đáp ma vương:
Ta xem các chúng sinh, / Nhiều hơn số cát sông Hằng,
Dùng sức đại từ bi, / Giáo hóa cho được giải thoát.
Chúng sinh bậc thượng, trung, hạ, / Ta khiến thế gian được giải thoát.
Chúng sinh đã giải thoát rồi, / Sau đó ta mới vào Niết-bàn.
Cớ sao dùng trí ác, / Dối trá xiểm nịnh mà thỉnh ta?
Bấy giờ Ác ma lòng sầu não hối hận, biến mất trước Phật, trở về cung trời của mình, vào phòng sầu muộn ngồi im lặng. Ngay lúc ấy, trong một sát-na (khoảnh khắc cực ngắn), các quyến thuộc của ma hỏi nhau: “Nay đại vương của chúng ta vì nhân duyên gì mà vào phòng sầu muộn, không ai biết cả?” Năm trăm kỹ nữ của ma vương trang sức đủ kiểu, mỗi người cầm tràng hoa, hương bột, hương xoa, tấu nhạc trời với năm trăm âm thanh, ca múa vui chơi tuyệt diệu bậc nhất, rất đáng ưa thích, tụ họp trước ma vương.
Ma vương khóc than, nắm chặt tay, nén tiếng khóc; làm vậy rồi tạm ngồi im. Các kỹ nữ lại ca múa, làm vẻ vui tươi cho ma vương vui. Ma vương giơ tay kêu lớn: “Im đi! Im đi!” đến bảy lần. Các kỹ nữ im lặng đứng yên. Lúc ấy trong cung ma có một kỹ nữ tên là Điện Khả Ý Thanh, đến chỗ ma vương, cúi mình chắp tay, nói kệ:
Ngài nay ở ngôi tự tại, / Mà buồn như thấy điềm chết.
Hay là vì gánh gánh nặng, / Nên nay sinh lòng sợ hãi?
Có kẻ oán nào mạnh hơn ngài, / Mà ngài buồn bã chẳng vui?
Ma vương nói kệ đáp:
Ta có kẻ oán lớn đã điều phục được tâm, / Là con dòng Thích, khéo học phép huyễn thuật.
Ta không có cách nào phá được hắn, / Cứ thế chẳng bao lâu cõi Dục (cõi của chúng sinh còn tham dục, nơi ma vương làm chủ) sẽ trống không.
Kỹ nữ ấy nói kệ:
Phương kế của chủ nhân thật vô lượng, / Gắng sức phá hắn ắt không còn sót.
Dây trói lâu dài của Ba cõi (cõi Dục, cõi Sắc, cõi Vô sắc) ai cởi được? / Biển tham chìm đắm ai làm cạn được?
Ma vương nói kệ đáp:
Bố thí và khổ hạnh, / Lòng bi và thệ nguyện làm dây thòng lọng.
Cầm cây cung không và vô tướng (thấy mọi vật không có tự thể, không có hình tướng cố định), / Là thứ bậc nhất trong các khí giới.
Có thể chặt đứt sinh tử, / Các cõi hữu hết sạch không còn.
Lấy tánh không làm thành trì và rừng, / Đệ tử ở trong núi hang.
Siêng năng thường tu thiền định, / Dứt hết lỗi lầm tai họa của các cõi hữu.
Sức phương tiện và thần thông, / Từ bi làm bạn hỗ trợ.
Ưu-ba-để-sa, Câu-lợi-đa…, / Mâu-ni đều hàng phục hết.
Ở trong Ba cõi kia, / Dùng phương tiện khéo điều phục, thu nhiếp.
Muốn làm trống cõi của ta, / Tất cả hết sạch không còn sót.
Bấy giờ năm trăm kỹ nữ ở bên ma vương, nghe ma khen ngợi mọi công đức của Như Lai, liền được tam-muội (trạng thái thiền định, tâm chuyên nhất) của Bồ-tát tên là Tam-muội Ánh Chớp Lìa Mọi Tướng. Năm trăm kỹ nữ liền đem các đồ trang sức cõi trời, mưa xuống hương hoa trời và nhạc trời, từ xa hướng về chỗ Phật cúng dường Thế Tôn; trên rừng Trúc như mưa rơi xuống. Nhờ được thần lực của Như Lai gia hộ, các thiên nữ ấy từ xa thấy được Thế Tôn cùng các đồ chúng; thấy rồi vui mừng, sinh lòng tin trong sạch, kính yêu bậc nhất.
Bấy giờ các tỳ-kheo trong chúng thấy giữa rừng Trúc có cảnh tượng như vậy, liền sinh nghi lạ, bạch Phật: “Bạch Thế Tôn, từ trước đến nay chúng con chưa từng thấy, chưa từng nghe giữa rừng Trúc có điềm lành mưa hương hoa như thế này. Phải chăng Xá-lợi-phất, Mục-kiền-liên hiện ra cảnh này? Do nhân duyên gì mà thấy điều hiếm có này?” Thế Tôn bảo các tỳ-kheo: “Không phải hai người ấy hiện thần thông. Đó là năm trăm kỹ nữ của Thiên ma (ma vương ở cõi trời), từ cung ma mưa xuống hương hoa và đồ trang sức để cúng dường ta. Chẳng bao lâu họ sẽ đến đây, và đều được ta thọ ký A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chánh, trọn vẹn, tức quả vị Phật).”
Năm trăm kỹ nữ của ma vương từ xa nghe Phật thọ ký, càng thêm vui mừng, sinh lòng tin trong sạch; nhờ lòng tin trong sạch, liền được Tam-muội Không Quên Tâm Bồ-đề (tâm cầu giác ngộ). Bấy giờ năm trăm kỹ nữ của ma vương mặc áo để trần một vai, gối phải quỳ sát đất, ở trong cung ma hướng về phía Phật, chắp tay cung kính, nói kệ:
Tất cả thế gian đều mù, không có mắt, / Chỉ một mình Phật được gọi là bậc thấy.
Làm cạn được dòng sông khát ái của người và trời, / Như Lai tự độ mình và độ tất cả.
Chúng con làm sao mau thành Phật, / Thành bậc được người, trời cung kính, có thể giảng nói?
Thân nữ đáng chán, nên bỏ đi, / Mau đến gần Mâu-ni nghe chánh pháp.
Trí thần thông cao tột của Như Lai, / Xin chỉ bày cho chúng con, làm bậc dẫn đường thù thắng.
Ngài giữ báu giác chi (các yếu tố đưa đến giác ngộ) vô thượng, / Lời nói nhiệm mầu không nhơ như ngọn đèn sáng.
Sức mạnh hàng ma không ai sánh bằng, / Xin giác ngộ chúng con, để chúng con được thọ ký.
Bấy giờ năm trăm kỹ nữ trong cung ma đứng dậy, đến chỗ ma vương, cùng một lời nói kệ:
Đức thù thắng của Như Lai trước sau không lay động, / Cớ sao ngài lại sinh lòng giận đối với Phật?
Thân này bị bao nỗi khổ bức bách, / Lại khởi say sưa kiêu mạn mà tự bôi nhơ.
Nên bỏ cơn giận này, quyết lòng tin theo, / Nhổ mình khỏi bùn kiêu mạn của sinh tử.
Bản tánh của chúng sinh Phật đều biết rõ, / Chúng con nên đến chỗ bậc từ bi.
Bấy giờ ma vương nghĩ đến các kỹ nữ ấy, sinh ác ý càng thêm nặng: “Nay ta nên dùng năm thứ trói buộc mà trói năm trăm kỹ nữ này, khiến họ ở lại đây, không đến chỗ Phật được.” Nhưng năm trăm kỹ nữ được sức nhớ nghĩ của Như Lai gia hộ, nên ma vương không thể chế ngự được.
Bấy giờ năm trăm kỹ nữ từ cung ma muốn đến chỗ Phật. Khi họ vừa cất bước, ma vương rất giận hận, nghĩ: “Nay ta tự dùng sức mạnh trong cõi của ta để chế ngự các nữ này.” Liền nổi lên trận gió lớn Tỳ-lam (loại gió bão cực mạnh, có thể thổi tan cả núi) trái mùa, đầy khắp hư không, muốn khiến các nữ lạc mất phương hướng, quay về ở lại cung ta, không thấy được Cù-đàm. Nhưng do sức của Phật, đến một làn gió nhỏ nhất ma cũng không làm nổi lên được, thậm chí không lay động được một đầu sợi lông, huống chi là gió lớn vô lượng.
Bấy giờ ma vương càng thêm sầu khổ, lòng ân hận buồn bực, khóc lớn tiếng, gọi các con và quyến thuộc; tiếng vang khắp cả cung ma. Ma nói kệ:
Các con yêu và quyến thuộc hãy tụ họp lại hết, / Lòng ta nóng bức như cây độc.
Kẻ phá sức thần thông trong cõi của ta, / Là sư tử dòng Thích, lời ngọt xiểm nịnh, huyễn hoặc.
Bấy giờ tất cả con trai, con gái và quyến thuộc của ma vương nghe tiếng ấy đều chạy đến đứng trước ma vương. Trong số quyến thuộc có một người con của ma tên là Thắng Trí, chắp tay đứng nói kệ:
Đây chẳng phải lửa kiếp thiêu (lửa lớn thiêu hủy thế giới vào cuối một kiếp), chẳng phải điềm chết, / Cớ sao sinh ra bao nỗi sầu muộn?
Ở đây không ai đủ sức mạnh thắng được ngài, / Cớ sao trí hơn người mà lại như kẻ ngu si?
Ma vương nói kệ đáp:
Nay người con dòng Thích kia, / Ngồi dưới gốc cây trong rừng ấy.
Trước mắt có kẻ oán lớn, / Sao con lại nói là không?
Kẻ xiểm nịnh ấy có sức mạnh hơn người, / Khiến lòng ta hoang mang sợ hãi.
Quân ta và con ta, / Như than bỏ vào lửa rực.
Những trượng phu thù thắng có danh tiếng, / Thông tuệ, nhiều tài nghệ,
Kẻ đã tụ về và chưa tụ về, / Nay đều quy y hắn.
Kẻ oán của ta giả làm thân thiết, / Trí xiểm nịnh, sức lực rất hay tranh đua (?).
Những người danh cao trí giỏi, / Đều bị lưỡi câu giáo pháp lôi kéo.
Nay các thị nữ này, / Đối với ta chẳng chút xót thương.
Ta thấy họ bỏ những gì xưa yêu thích, / Đều đi đến chỗ sa-môn.
Lấy ta ra làm chứng, / Hôm nay quy y hắn.
Tất cả đất đai của Ba cõi, / Bị trò huyễn xiểm nịnh làm trống hết.
Hắn dù có sức lớn, / Ta sẽ phá cho thành tro.
Tất cả bọn chúng ta, / Phải gắng sức mà làm.
Bấy giờ tất cả các con của ma vương cùng mọi quyến thuộc trong ngoài đều chắp tay nói: “Tất cả chúng con đều sửa soạn xe ngựa, dùng sức thần thông tự gia hộ, đem sức mạnh trong cõi này bày ra cho hắn biết, đánh lui con dòng Thích, đập nát như tro. Nếu thắng thì tốt cho chúng ta; nếu không thắng thì sẽ quy y hắn. Thuở trước chúng ta có đại quân vây quanh, đến cây Bồ-đề (cây nơi Phật ngồi thành đạo) đối mặt với con dòng Thích; hắn chỉ một mình không bè bạn, vậy mà bằng sức thần thông, quân chúng ta đều bị đánh lui tan vỡ. Huống chi nay hắn có vô lượng đồ chúng đều đã thành tựu.” Ma đáp: “Hãy đi đi, các con. Nếu giết được sa-môn Cù-đàm thì hãy trở về. Nếu không giết được thì cũng phải về cung mà tự giữ gìn.”
Ma vương liền dẫn mười hai vạn quân tả hữu, lại còn hơn số ấy, cho đến binh chúng đầy khắp cả tám vạn bốn nghìn do-tuần (đơn vị đo đường dài của Ấn Độ xưa, mỗi do-tuần khoảng mười mấy cây số). Lại dùng sức thần thông mau lẹ hiện ra gió đen lớn, thổi mây đen lớn, mưa xuống những đuốc lửa lớn, tràn khắp cả bốn châu (bốn đại lục quanh núi Tu-di, tức toàn thế giới). Lại lấy tay đập núi chúa Tu-di (ngọn núi lớn ở trung tâm thế giới theo quan niệm Phật giáo), cả bốn châu đều rung chuyển. Lại phát ra tiếng cực ác đáng sợ, khiến núi chúa Tu-di cùng các núi chúa khác, mặt đất, đỉnh đá thảy đều kinh động. Do sự chấn động ấy, ao hồ sông ngòi lớn nhỏ và nước biển cả đều nổi sóng. Tất cả các loài rồng, rồng lớn, dạ-xoa (loài quỷ thần nhanh nhẹn, hung dữ), dạ-xoa lớn thấy vậy đều vọt lên hư không.
Đám ma đứng trên đỉnh Tu-di lại ném xuống những tảng đá lớn bằng một do-tuần, rơi vào giữa nước Ma-già-đà như mưa bão lớn, chấn động kinh hoàng. Lại mưa xuống dao, chày, roi, thuổng, đá lớn, giáo lưỡi hình trăng khuyết, móc câu cong, giáo ngắn, chĩa sắt, gậy lớn gắn nanh hổ và tên lớn hình trăng khuyết, như mưa rơi.
Bấy giờ Thế Tôn liền nhập Tam-muội (trạng thái thiền định, tâm chuyên nhất) Đập Tan Trận Quân Ma. Mọi binh khí và đuốc lửa lớn giữa hư không đều biến thành mưa hoa: mưa hoa ưu-bát-la (sen xanh), mưa hoa ba-đầu-ma (sen đỏ), mưa hoa câu-vật-đầu (sen vàng), mưa hoa phân-đà-lợi (sen trắng), mưa hoa mạn-đà-la (một loài hoa trời), mưa hoa ma-ha mạn-đà-la (hoa mạn-đà-la lớn), rơi xuống giữa nước Ma-già-đà. Lại biến tiếng đáng sợ kinh động thành đủ thứ âm thanh vi diệu, đó là: tiếng Phật, tiếng Pháp, tiếng Tăng, tiếng ba-la-mật (các hạnh tu đưa người sang bờ giác ngộ), tiếng thần thông, tiếng a-bệ-bạt-trí (bậc không còn thoái lui trên đường giác ngộ), tiếng thọ chức (Bồ-tát được Phật trao ngôi vị như vua truyền ngôi cho thái tử), tiếng bốn thứ ma bị đánh lui (ma phiền não, ma năm ấm, ma chết, ma cõi trời), tiếng đi đến đạo tràng Bồ-đề (nơi Phật thành đạo), cho đến tiếng “chấp lấy cả hai” và tiếng “không chấp lấy cả hai” (?). Lại biến tất cả cây thuốc, rừng rậm, núi đá, đất đai khắp bốn châu đều thành bảy thứ báu (vàng, bạc, lưu ly, pha lê… ). Lúc ấy thế giới không có gió bụi, hết thảy đều yên tĩnh.
Bấy giờ Thế Tôn hiện thân tướng vượt hơn cõi Phạm thiên, tự tại chuyển hiện. Từ mỗi tướng trên các phần thân thể, cho đến tướng vô kiến đảnh (đỉnh đầu mà không ai nhìn thấy được chỗ cao tột, một trong các tướng tốt của Phật), đều phóng ra ánh sáng lớn, chiếu khắp tam thiên đại thiên thế giới (một nghìn triệu thế giới, phạm vi giáo hóa của một vị Phật), khắp nơi đều sáng rực. Lúc ấy trong tam thiên đại thiên thế giới, tất cả trời, rồng, dạ-xoa, càn-thát-bà (thần âm nhạc), a-tu-la (loài thần hiếu chiến), ca-lâu-la (chim thần cánh vàng), khẩn-na-la (thần ca hát), ma-hầu-la-già (thần rắn lớn), bệ-lệ-đa (quỷ đói), tỳ-xá-xà (quỷ ăn tinh khí), cưu-bàn-trà (quỷ hình như cái vò), người, phi nhân (các loài không phải người), cõi địa ngục, cõi súc sinh, cõi Diêm-la (cõi do vua Diêm-la cai quản), tất cả đều thấy Thế Tôn và ánh sáng lớn.
Lúc ấy trời, rồng, dạ-xoa, người, phi nhân… mỗi vị cùng mấy trăm nghìn quyến thuộc, từ mặt đất và hư không đến chỗ Phật rải hoa cúng dường (dâng lễ vật kính phụng); đến nơi rồi đi quanh bên phải, khen ngợi, lễ lạy. Lúc ấy chúng sinh ở địa ngục, súc sinh và cõi Diêm-la, số đông vô lượng trăm nghìn a-súc-bệ câu-chi na-do-tha (những con số cực lớn), mỗi người tự nhớ lại căn lành đã gieo từ trước, xưng “Nam-mô Phật-đà” (con xin quy kính Phật), liền hết kiếp ở đường ác mà sinh lên cõi trời.
Bấy giờ hai vạn hai nghìn người con của ma vương cùng quyến thuộc thấy cảnh thần biến của Phật như vậy, mỗi người đều sinh lòng tin hiếm có đối với Phật, cùng với năm trăm kỹ nữ của ma vương lạy dưới chân Thế Tôn, chắp tay cung kính, nói kệ khen ngợi:
Sắc thân đẹp đẽ trong sạch soi biển trí, / Danh tiếng cao xa, không nơi nào không đến.
Ánh sáng sắc vàng rực rỡ như núi Tu-di, / Chúng con không nơi nương tựa, xin quy y Ngài.
Chúng sinh lạc đường, không thể thấy, / Mặt trời trí tuệ của Như Lai chiếu sáng được.
Nuôi dưỡng che chở chúng sinh mãi không thoái lui, / Đích thân dẫn dắt chúng con, xin quy y Ngài.
Tích chứa kho trí tuệ giàu có vô lượng, / Tánh tâm giải thoát như hư không.
Từ bi thấm nhuần, tùy căn cơ mà giảng nói, / Khiến tất cả thành tựu, xin quy y Ngài.
Đồng hoang sinh tử khó vượt qua, / Như Lai chỉ bày được đường giải thoát.
Khéo giảng nhân quả, làm sáng tỏ được, / Trụ trong lòng từ bậc nhất, xin quy y Ngài.
Cảnh vật như ảo ảnh, như trăng dưới nước, / Kẻ không trí bị màn tối che phủ, đắm say các dục.
Phật là vua thầy thuốc cứu thế gian, / Vì vậy chúng con quy y Ngài.
Cây cầu pháp chân thật của Phật đưa qua bốn dòng lũ (lũ tham dục, lũ ham tồn tại, lũ tà kiến, lũ si mê — bốn dòng cuốn trôi chúng sinh), / Giàu bảy thứ của báu (lòng tin, giữ giới, biết hổ mình, biết thẹn với người, nghe nhiều, bố thí, trí tuệ), thường ban phát cho người.
Thế Tôn chỉ đường chính cho thế gian, / Bậc đại bi, người thân của chúng con, đáng được cúng dường.
Chúng con từng có ý ác với Như Lai, / Nay xin sám hối trước bậc Giác ngộ đệ nhất.
Mọi điều ác đều dứt hẳn được, / Xin Phật nhận chúng con nương tựa tối thượng.
Chúng con đều bỏ bè đảng của ma, / Cùng phát tâm Bồ-đề (tâm cầu giác ngộ) vô thượng.
Xin mời khắp mọi loài chúng sinh, / Đều phát nguyện lớn Bồ-đề, không sót một ai.
Phật chỉ bày được hạnh thù thắng cho chúng con, / Như các ba-la-mật chúng con sẽ thực hành.
Lời Như Lai nói không hề sai khác, / Đủ bao nhiêu pháp thì đến được Bồ-đề?
Hoa rải lên Phật thành lọng hoa, / Hiện ra vô lượng cõi Phật.
Nay chúng con cúi lạy bậc Lưỡng Túc Tôn (bậc tôn quý nhất trong loài hai chân, chỉ Phật), / Nguyện niềm vui Niết-bàn (cảnh giới tịch diệt, dứt hết khổ đau) làm lợi cho thế gian.
Bấy giờ tất cả quyến thuộc của ma cùng các kỹ nữ của ma, mỗi người cầm hoa trời từ xa rải lên Phật. Nhờ thần lực của Phật Thế Tôn gia hộ, hoa biến thành lọng hoa, che khắp vô lượng câu-chi na-do-tha trăm nghìn số cát sông Hằng cõi Phật ở mười phương; lại còn hơn số ấy, biến thành lọng hoa che khắp chư Phật hiện tại ở mười phương, ở giữa hư không sát trên đỉnh đầu các Phật. Năm trăm kỹ nữ của ma vương cùng quyến thuộc đều thấy vô lượng a-tăng-kỳ (số nhiều không thể đếm được) cõi Phật ở mười phương đang an ổn thuyết pháp; thấy quyến thuộc vây quanh các đức Phật ấy, đại chúng ngồi đó oai nghi vi diệu rực rỡ; lại thấy lọng hoa ở trên hư không, sát che đỉnh đầu các Phật.
Các đức Phật ấy đều cùng một sắc thân, hình tướng hiện ra đều như nhau; chỉ có các Thế Tôn ấy ngồi trên tòa sư tử, quyến thuộc đủ loại và công đức trang nghiêm hiện ra thì khác nhau. Lại nghe âm thanh của chư Phật vang khắp, nói pháp bằng những câu nghĩa. Quyến thuộc của ma nhờ sức nhớ nghĩ của Phật Thế Tôn gia hộ nên thấy được sự biến hóa thần thông như vậy. Thấy rồi, họ vô cùng yêu kính, sinh lòng tin trong sạch, lạy chân Phật rồi ở trước Phật nghe pháp.
Bấy giờ các con của ma vương cùng quyến thuộc, số đông đến mười hai tần-bà-la (một đơn vị số cực lớn), lui về cung ma, thưa với ma vương: “Chúng con đã làm đủ mọi việc ác như vậy, mà không phá hoại được dù chỉ một lỗ chân lông của Cù-đàm.” Lúc ấy lại có hai vạn ma quy y Như Lai, ở trước Phật nghe pháp.
Bấy giờ ma vương đã mất uy đức, lại nổi giận dữ dội, nói rằng: “Hôm nay ta không còn kế nào khác (?), mà cũng không thể giết diệt người con sinh ra từ dòng Thích, khiến hắn tiêu vong. Ở lại đây làm gì?” Liền trở về cung ma, vào phòng sầu muộn, ngồi im lặng.
Kinh Bảo Tinh Đà-la-ni, quyển thứ nhất
Kinh Bảo Tinh Đà-la-ni, quyển thứ hai
Đời Đường, Tam tạng (vị sư thông suốt ba kho kinh điển: kinh, luật, luận) người Thiên Trúc (Ấn Độ) là Ba-la-phả-mật-đa-la dịch
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video