Thiên 10 — Quyển 10

 Kinh Đại Uy Đức Đà-la-ni (đà-la-ni: thần chú, cũng là pháp "tổng trì", tức nắm giữ trọn vẹn mọi nghĩa lý không để quên mất), quyển thứ mười.

 Đời Tùy, pháp sư Tam tạng (vị tăng thông suốt cả ba kho kinh điển Phật giáo: Kinh, Luật, Luận) Xà-na-quật-na, người miền Bắc Ấn Độ, dịch.

 A-nan (vị đệ tử thường theo hầu Đức Phật)! Nếu có tỳ-kheo (người nam xuất gia đã thọ giới đầy đủ), tỳ-kheo-ni (người nữ xuất gia đã thọ giới đầy đủ), ưu-bà-tắc (nam cư sĩ tại gia giữ năm giới), ưu-bà-di (nữ cư sĩ tại gia giữ năm giới) biết được những lời lẽ này, thì người ấy gọi là có "trí không theo người khác" (trí tự mình thấu hiểu, không phải lệ thuộc vào người khác). Vì nghĩa gì mà gọi là trí không theo người khác? Vì nghe các pháp như thế rồi tụng tập, thọ trì các pháp hiện tại như thế, thì sẽ được các trời, rồng, thần, dạ-xoa (loài quỷ thần mạnh mẽ, nhanh nhẹn), ty-lê-đa (loài quỷ đói), phú-đan-na (loài quỷ thân hôi thối, hay gây bệnh), cưu-bàn-trà (loài quỷ hút tinh khí người) cùng các loài khác thường theo giữ gìn bảo hộ như vậy. Người ấy ngay trong đời hiện tại sẽ được tất cả các pháp công đức; về nhân cho đời vị lai, người ấy không đi vào địa ngục, súc sinh (cõi loài vật), cõi Diêm-ma-la (cõi do vua Diêm-la cai quản, nơi chúng sinh chịu xét xử và chịu khổ), cũng không rơi vào chỗ bất nhàn (những hoàn cảnh không có điều kiện thong thả để nghe pháp, tu hành). Vì sao vậy? A-nan, không có chuyện ấy. Các pháp trang nghiêm bằng văn câu như thế này, mà lọt vào tay những chúng sinh không có phúc đức thì không có chuyện ấy. Chỉ những chúng sinh thuở xưa từng cúng dường chư Phật, thì các kinh như thế mới đến tay họ; họ sẽ được lòng tin chân chính, đến chỗ giải thoát, chứng nghĩa chân thật; ngay trong đời hiện tại và cả đời vị lai còn được chứng sự thanh tịnh.

 A-nan, ở thế gian, khi các Như Lai (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc từ chân như mà đến) như thế xuất hiện ở đời, thì không có những bậc thiện trượng phu như thế lại làm trái nghịch. Vì sao vậy? Vì điều này sẽ cho họ gặp được bàn tay trí tuệ và chỗ có điều kiện tu hành (?), có thể ban cho quả báo, bàn tay báu tự tại và các lợi lộc tiền của. Do lòng tin và việc làm của họ mà căn lành rộng lớn; tất cả những điều ấy đều hưng thịnh, việc làm trong sạch. Như vậy, như vậy, vì khéo thọ trì nên sẽ được xa lìa tất cả chỗ bất nhàn, những sự nghiệp đã phát khởi sẽ được thành tựu trọn vẹn. A-nan, những chúng sinh tu hạnh này được lợi ích tốt đẹp. Nếu có ai thọ trì, đọc tụng, tu tập, thì sẽ dứt diệt tất cả dấu ấn bất thiện, sẽ giữ được sự thành tựu mọi điều lành. A-nan, nay ông nên thương xót ta và các chúng sinh. Vì sao nói là thương xót ta và các chúng sinh? Nếu các ông đối với các pháp kinh như thế này, mỗi người đều chỉ bày, mỗi người đều dạy bảo nhau, thì đó là thương xót. A-nan, chỗ thù thắng chân thật mà các căn và mạng sống đi vào này, nay ông nên vì bốn chúng (tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni, ưu-bà-tắc, ưu-bà-di), các trời, người mà phân biệt diễn nói. (Phần trên đã giảng rộng về các căn xong.)

 A-nan, thế nào là năm thời? Đó là lúc đi, lúc đứng, lúc bước đi, lúc bước lại, lúc nhập Niết-bàn (lúc dứt sạch phiền não, ra khỏi sinh tử). Đó là năm thời. Thế nào là năm tam-ma-da (thời điểm, khoảng thời gian thích hợp cho một việc)? Một là tam-ma-da phần đầu ngày, hai là tam-ma-da phần giữa ngày, ba là tam-ma-da phần cuối ngày, bốn là tam-ma-da giảng dạy tụng tập, năm là tam-ma-da may áo. Đó gọi là năm tam-ma-da. Thế nào là năm ma-hầu-luật-đa (đơn vị thời gian ngắn trong lịch Ấn Độ, khoảng bốn mươi tám phút; cũng dùng để chỉ khoảnh khắc)? Một là ma-hầu-luật-đa của người, hai là ma-hầu-luật-đa của trời, ba là ma-hầu-luật-đa tưởng nghĩ đến người khác, bốn là ma-hầu-luật-đa tưởng điên đảo (thấy biết trái ngược sự thật), năm là ma-hầu-luật-đa quá giờ. Đó là năm ma-hầu-luật-đa.

 Trong đó, thế nào là năm loại tâm cuối cùng sinh ra (tâm vào lúc lâm chung dẫn đến chỗ tái sinh)? Nếu nhận lấy chỗ sinh: từ cõi người bỏ thân, chết mà còn dư sót (tức là sang cõi khác), chết ở đó rồi, những chỗ sinh có được là: hoặc trong cõi trời, hoặc trong cõi người, hoặc trong địa ngục, hoặc trong súc sinh, hoặc trong cõi Diêm-ma-la, ở nơi ấy nhận lấy sự sinh. Từ cõi trời bỏ thân, chết mà còn dư sót, nếu sinh ở nơi khác: hoặc trong cõi trời, hoặc trong cõi người, hoặc trong địa ngục, hoặc trong súc sinh, hoặc trong cõi Diêm-la, ở nơi ấy nhận lấy sự sinh. Ở trong địa ngục bỏ thân, những chỗ sinh có được là: hoặc trong cõi trời, hoặc trong cõi người, hoặc trong địa ngục, hoặc trong súc sinh, hoặc trong cõi Diêm-la, ở nơi ấy nhận lấy sự sinh. Từ địa ngục bỏ thân rồi, những chỗ sinh có được là: hoặc trong cõi trời, hoặc trong cõi người, hoặc trong địa ngục, hoặc trong súc sinh, hoặc trong cõi Diêm-la, ở nơi ấy nhận lấy sự sinh. Từ súc sinh bỏ thân rồi, những sự nhận sinh có được là: hoặc trong cõi trời, hoặc trong cõi người, hoặc trong địa ngục, hoặc trong súc sinh, hoặc trong cõi Diêm-la, ở nơi ấy nhận lấy sự sinh. Từ cõi Diêm-la bỏ thân rồi, những sự nhận sinh có được là: hoặc trong cõi trời, hoặc trong cõi người, hoặc trong địa ngục, hoặc trong súc sinh, hoặc trong cõi Diêm-la, ở nơi ấy nhận lấy sự sinh. Đó là năm chỗ nhận sinh của tâm cuối cùng.

 Trong đó, thế nào là năm điều không gì hơn? Chỗ nhận lấy sự sinh không gì hơn; ý và trí không gì hơn; sự hòa hợp của từng trí và sự giải thoát không gì hơn; các pháp bất thiện có cùng một vị, một nhân thì không gì hơn; ý trong lúc nhận lấy sự sinh không gì hơn, vì không thể lấy gì để ví dụ. Đó là năm điều không gì hơn.

 Trong đó, thế nào là năm sự đói kém, khốn thiếu? Đó là khốn thiếu vì ở chỗ bất nhàn, khốn thiếu vì phiền não, khốn thiếu vì đói khát; tạo thành đầy đủ nghiệp vô gián (năm tội nặng nhất như giết cha, giết mẹ…, chết đi rơi ngay vào địa ngục chịu khổ không gián đoạn) là sự khốn thiếu lớn; ở trong địa ngục khó được thoát, con đường đi ra khốn thiếu. Đó là năm sự khốn thiếu.

 Trong đó, thế nào là năm tai họa? Nếu có người trộm cắp tài vật của Tam bảo (ba ngôi báu: Phật, Pháp, Tăng), những người ấy sẽ gầy ốm, thân thể thối rữa, rữa nát cùng cực rồi mới chết. Đó là tai họa thứ nhất. Đối với tỳ-kheo giữ giới, không biết không thấy mà dùng ba cách giận dữ để vu khống: hoặc vu là phá giới, hoặc vu là tà kiến (thấy biết sai lệch), hoặc vu là uy nghi (cử chỉ đi đứng nằm ngồi) không đúng phép — người trí biết thấy điều ấy nên tránh xa; kẻ ấy khi thân hoại mạng chung sẽ rơi vào chỗ ác, sinh trong địa ngục. Đó là tai họa thứ hai. Lại nữa, có một người phỉ báng Phật pháp, dùng con đường không chính đáng trong văn câu và ý vị do ma dẫn dắt mà nói pháp, dạy người khác trụ vào đó, khuyên họ học theo. Do nghiệp ấy, khi sinh vào loài người sẽ bị điên cuồng. Đó là tai họa thứ ba.

 Lại có một loại người làm vua sát-lợi quán đỉnh (vua thuộc dòng chiến sĩ, được làm lễ rưới nước lên đỉnh đầu khi lên ngôi), dùng bốn loại binh (quân voi, quân ngựa, quân xe, quân bộ) cùng đánh nước láng giềng, muốn ép bức vua nước ấy. Do đó nhiều người bị thương tổn thân thể, chịu các khổ não. Vì nghiệp ấy đã thành, khi thân hoại mạng chung, vua ấy sinh trong địa ngục; chết ở đó rồi lại sinh vào loài người, cùng lúc với những người kia dùng dao gậy làm hại lẫn nhau, hoặc bị lửa thiêu, hoặc bị dạ-xoa làm hại, hoặc mắc bệnh nặng cực ác chạm đến thân tâm, hiếm có ở thế gian, rồi mới chết. Đó là tai họa thứ tư. Lại nữa, vào lúc kiếp thiêu (thời kỳ cuối kiếp, lửa lớn nổi lên thiêu rụi thế giới), đại thiên thế giới (một nghìn triệu thế giới gộp lại) này lửa bốc cháy rực, cháy suốt hoàn toàn, hủy hoại đại thiên thế giới. Đó là tai họa thứ năm. Đó là năm tai họa.

 Thế nào là năm loại tham lam? Loài chó (?) tham lam vì miếng ăn; bà-la-môn (giai cấp tu sĩ, tư tế trong xã hội Ấn Độ) tham lam vì được mời thỉnh cúng dường; vua tham lam vì muốn được ngôi vua; đàn ông tham lam vì cầu lợi; đàn bà tham lam vì cầu chồng. Trong những sự tham lam khó lấp đầy ấy, ta nói rằng sự tham lam vì dục của đàn bà là khó lấp đầy nhất. Đó là năm loại tham lam.

 Thế nào là năm thần thông (năng lực siêu phàm do tu tập thiền định mà có)? Thần thông trí tuệ trong sự chứng biết thù thắng về đủ loại thần thông (như biến hóa, bay đi tự tại); thần thông trí tuệ trong sự chứng biết, nhớ lại đủ loại đời trước; thần thông trí tuệ trong sự chứng biết sự chết và sinh của tất cả chúng sinh; thần thông trí tuệ của thiên nhãn (mắt trời, thấy được những gì ở xa, bị che khuất); thần thông trí tuệ của thiên nhĩ (tai trời, nghe được mọi âm thanh xa gần). Đó gọi là năm thần thông.

 Thế nào là năm điều đáng tin? Nghĩa lý đáng tin, chứ không phải chữ nghĩa; Như Lai đáng tin; lòng tin đáng tin; sự tinh tấn (siêng năng) đáng tin; chứng biết ai đã phát tâm A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề (tâm cầu sự giác ngộ cao tột, chân chính, trọn vẹn, tức quả vị Phật), người ấy cũng đáng tin; bản pháp kinh Đà-la-ni này do Như Lai nói cũng đáng tin, chuyển rồi lại chuyển. Đó là năm điều đáng tin.

 Thế nào là năm điều không đáng tin? Trong mọi việc, đàn bà không đáng tin; tỳ-kheo không đáng tin, tức là tỳ-kheo xấu ác, phá giới cấm; đối với quả Tu-đà-hoàn (quả vị thánh đầu tiên, mới dự vào dòng thánh), ngoại đạo (người theo đạo khác ngoài Phật giáo) và bà-la-môn không đáng tin; trong giáo pháp của bậc thánh, tỳ-kheo-ni không đáng tin, tức là người chưa chứng được chân lý thật; người bị hoạn không đáng tin. Đó là năm điều không đáng tin.

 Thế nào là năm loại sợ hãi? Sa-môn (người xuất gia tu hành) dòng họ Thích (dòng họ của Đức Phật, ở đây chỉ người xuất gia theo Phật) sợ hãi vì sự ưa thích, đắm chấp, ganh ghét đối với nhà người khác; các phụ nữ sợ hãi phụ nữ khác; các vua sợ hãi quân xe nước khác (?); ngoại đạo và bà-la-môn sợ hãi việc sa-môn xuất hiện; các loài rồng sợ hãi cát nóng. Đó là năm loại sợ hãi.

 Trong đó, thế nào là năm mối oán? Oán vì đàn bà, oán vì nhà cửa, oán vì tính tham dục, oán vì các vua đánh nhau, oán vì các sa-môn tranh đấu với nhau. Đó là năm mối oán. Trong năm mối oán này, oán của sa-môn là đáng ghét nhất. Vì sao vậy? Vì sao đã bỏ công đức năm dục (năm thứ ham muốn: sắc đẹp, âm thanh, hương thơm, vị ngon, xúc chạm êm ái), bỏ nhà xuất gia rồi mà lại yêu đắm nhà người khác, sinh oán ghét? Điều ấy không có nghĩa lợi, đáng phải vứt bỏ. Đó là năm mối oán.

 Thế nào là năm phần chung? Sắc (hình chất, thân thể vật chất), thọ (cảm nhận khổ, vui), tưởng (nhận biết hình ảnh, tên gọi), hành (các hoạt động tạo tác của tâm), thức (sự hay biết, phân biệt). Đó là năm phần chung. Thế nào là năm thuận nhiếp (năm điều hỗ trợ, thâu giữ để thành tựu)? Đó là chính kiến (thấy biết đúng đắn) thì tâm giải thoát sẽ được quả; tuệ giải thoát (giải thoát nhờ trí tuệ) sẽ được quả; tâm giải thoát sẽ được quả; công năng tuệ giải thoát sẽ được quả (?). Công năng gọi là chính kiến là: vì giữ giới mà thâu nhận được sự nghe nhiều; sẽ có sự thâu nhận chính niệm (ghi nhớ, tỉnh giác đúng đắn); sẽ có sự thâu nhận xa-ma-tha (phép tu làm tâm dừng lặng, an định); sẽ có sự thâu nhận tì-bà-xá-na (phép quán chiếu sáng suốt, thấy rõ bản chất các pháp); sẽ có sự thâu nhận những điều ấy. Đó là năm thuận nhiếp.

 Thế nào là năm điều tôn trọng? Tôn trọng Phật, tôn trọng Pháp, tôn trọng Tăng, tôn trọng giới, tôn trọng tam-muội (tâm định tĩnh chuyên nhất). Đó là năm loại tôn trọng. Thế nào là năm gánh nặng? Đó là năm ấm tụ (năm khối kết hợp tạo nên con người). Những gì là năm ấm tụ? Đó là sắc, thọ, tưởng, hành, thức. Lại có năm gánh nặng: điều mình đã hứa trước, đó là gánh nặng lớn; mang giữ theo người khác, đó là gánh nặng; gánh nặng phiền não; chết đi chết lại nhiều lần là gánh nặng; mang vật nặng là gánh nặng — đó là thứ năm. Đó là năm loại gánh nặng. Lại riêng có năm thứ nặng nề: ăn quá nhiều là nặng; đói quá là nặng; phụ nữ mang thai là nặng; mất lợi là nặng; tham dục nhiều là nặng. Đó là năm thứ nặng nề.

 Thế nào là năm việc tranh cãi phải cầu phân xử? Nếu có tỳ-kheo nói lời hai lưỡi để phá hoại; giả như người khác không nói mà truyền đi lời dối trá, việc tranh cãi ấy sinh ra — đó gọi là việc tranh cãi thứ nhất phải cầu phân xử. Có tỳ-kheo không thuận theo lời dạy — đó gọi là việc thứ hai, tranh cãi sinh ra phải cầu phân xử. Lại nữa, có một người thường làm trộm cướp, vật của người khác không cho mà tự lấy; vì người kia đòi lại nên sinh tranh cãi phải cầu phân xử. Lại có một người từ nhà bỏ nhà, xuất gia rồi lại tìm cầu đồ nuôi sống; vì tiền của lợi lộc mà chiều theo người khác, làm việc cho người khác mà không được như ý muốn; vì nhân duyên ấy mà sinh tranh cãi phải cầu phân xử. Lại có một người thường nói dối, người ấy nói: "Tôi sẽ cho vật này," rồi sau lại không cho; tranh cãi sinh ra phải cầu phân xử. Đó là việc tranh cãi thứ năm sinh ra phải cầu phân xử.

 Thế nào là năm sự trói buộc nối tiếp nơi thân hướng về Niết-bàn (?)? Theo nghĩa tối thắng, thân này đáng chán ghét; theo nghĩa tối thắng, thân này bị kẻ khác ăn; theo nghĩa tối thắng, thân này không phải của ta; theo nghĩa tối thắng, thân này là chỗ ở của vô lượng loài sâu bọ; theo nghĩa tối thắng, thân này hay lừa dối. Đó là năm sự trói buộc nối tiếp nơi thân hướng về Niết-bàn.

 Lại có năm sự dứt trói buộc nối tiếp nơi thân. Đó là: người đàn ông thấy người phụ nữ lúc sinh đẻ, từ đó sinh ý chán lìa — đó là thứ nhất dứt trói buộc nối tiếp nơi thân. Lại nữa, có một người đàn ông thấy người phụ nữ bị bệnh ở các phần thân thể, sinh ý chán lìa — đó là thứ hai dứt trói buộc nối tiếp mà thân trụ. Lại nữa, có một người đàn ông ở bên người phụ nữ thấy sự hôi thối, mùi hôi xông vào mình, liền sinh ý chán lìa — đó là thứ ba dứt trói buộc nối tiếp nơi thân. Lại nữa, có một người, ở bên phụ nữ hoặc bên đàn ông, ngửi thấy mùi hôi ở nách hoặc ở đại tiện, tiểu tiện, liền ngay đó sinh ý chán lìa — đó là thứ tư dứt trói buộc nối tiếp nơi thân. Lại nữa, có người đàn ông có trí, đối với người phụ nữ sinh ý tưởng không phải chỗ nương tựa — đó là thứ năm dứt trói buộc nối tiếp nơi thân. Đối với năm chỗ pháp này, tâm thường sinh khởi, thì ở mọi nơi đều nên suy nghĩ ghi nhớ; đó là dứt trói buộc nối tiếp nơi thân. Khi suy nghĩ ghi nhớ về pháp này, năm pháp dứt thân này, cho đến việc ý nương tựa trói buộc, sẽ có lợi ích cho pháp trói buộc nối tiếp (?).

 Thế nào là năm tưởng chấp giữ? Chấp giữ là: tưởng tham dục, tưởng giận dữ, tưởng lừa dối, tưởng không chịu rời lìa (không xuất gia), tưởng tà kiến chấp lấy các vật. Đó là năm tưởng chấp giữ. Nếu có tưởng dục này, thì vì việc gì mà chấp giữ? Vì sinh ra từ cái không thật, vì tưởng điên đảo: các dục vốn không thuận mà sinh tưởng là thuận; các dục đáng vứt bỏ mà sinh tưởng là mùi vị ngon ngọt; các dục có quả báo khổ mà sinh tưởng là quả báo vui. Cứ lần lượt như vậy, vì chấp lấy một cách điên đảo mà sinh ra lời hư vọng; vì chấp lấy cái không thật, vì chấp lấy theo kiểu phàm phu, chấp lấy chỗ không phải của bậc thánh, nên sẽ sinh ra tưởng ấy. Tưởng ấy sinh rồi thì tạo nghiệp vô gián; khi thân hoại mạng chung, người ấy sinh vào địa ngục. Rơi vào địa ngục rồi chịu khổ não cùng cực; đã chịu khổ não thì không có vui mừng; vì không có vui mừng nên càng thêm khổ não. Vì thế gọi là chấp giữ.

 Nói tưởng giận dữ: người ấy trụ trong hư vọng, trụ trong điên đảo, trụ trong cái không thật; tự mình trụ ở chỗ không lợi ích, khiến người khác cũng trụ ở chỗ không lợi ích; đã trụ ở chỗ không lợi ích rồi thì sinh giận dữ. Vì không có lòng từ nên sinh các mối hoạn nạn trói buộc, không làm lợi cho mình cũng không làm lợi cho người. Người ấy đầy đủ mối hoạn xấu ác nhất. Như vậy, như vậy, lại sẽ tạo nghiệp vô gián, khi thân hoại mạng chung sinh vào địa ngục; rơi vào đó rồi chịu khổ não cùng cực, không mừng không vui, vì không có mừng vui. Đó là tưởng giận dữ thứ hai, chỗ không mừng vui.

 Có tưởng lừa dối: người ấy do tưởng tham dục mà sinh tham, rồi sinh ra vô minh (sự mê muội, không thấy rõ sự thật) đứng đầu; tuổi đang sung sức mà sinh vui sướng, sinh tưởng vui mà buông thả theo tình dục, trộm lấy vật của người khác. Lấy vật của người rồi bị người bắt giữ, sắp bị giết, vì sự giận dữ. Như vậy, ở tâm cuối cùng mà mạng chung, sẽ rơi vào địa ngục. Rơi vào địa ngục rồi chịu khổ não cùng cực, không mừng không vui; vì không mừng vui nên hoàn toàn không có niềm vui. Đó là tưởng lừa dối người thứ ba, chỗ không mừng vui.

 Trong đó, tưởng không xuất gia là: người ấy do dục mà sinh, do dục mà ra, do tưởng dục nhiều; vì tưởng dục nhiều nên bị dục trói buộc, bị dục che lấp, gần gũi điều bất tịnh, tin ưa điều bất tịnh, thích lời hư vọng, như con chó gặm khúc xương khô, nằm ở chỗ bất tịnh, thường ở trong dục — đó gọi là tưởng không xuất gia. Khi người ấy ở nhà hưởng các dục, vì nhân duyên của dục, vì tham dục nhiều, vì các dục, mà sẽ tạo đủ thứ nghiệp ác như thế; khi thân hoại mạng chung sinh vào đường ác hoặc vào địa ngục, ở trong đó chịu khổ não cùng cực; vì chịu khổ não nên không mừng không vui; vì không có mừng vui nên hoàn toàn không vui không mừng. Đó là tưởng không xuất gia thứ tư, chỗ không mừng vui.

 Trong đó, tưởng tà kiến khởi lên từ sự phân biệt: tưởng này rất ác, không phải là không ác; đã không phải là không ác thì là ác cùng cực. Nếu ác cùng cực thì người ấy chấp lấy biên kiến (cái thấy lệch về một phía cực đoan, như cho rằng chết là hết hoặc cho rằng có cái ta thường còn); nếu chấp lấy biên kiến thì người ấy chính là biên kiến; nếu có biên kiến thì người ấy phá giới; nếu phá giới thì người ấy hủy hoại căn lành, đối với gốc bất thiện thì thuận miên (phiền não nằm ngầm như ngủ yên trong tâm). Nếu thuận miên thì người ấy chấp thủ; nếu chấp thủ thì người ấy tạo tác sự chấp thủ; nếu tạo tác sự chấp thủ thì người ấy sợ hãi; nếu sợ hãi thì rơi vào địa ngục. Rơi vào địa ngục rồi chịu khổ não cùng cực; đã chịu khổ cùng cực thì không mừng không vui; vì không có mừng vui nên đắm vào tà kiến. Đó là cái khởi lên từ sự phân biệt. Tưởng tà kiến — đó là năm tưởng không mừng vui.

 Trong các tưởng ấy, cái có thể sinh ra sự không mừng vui chỉ có một tưởng. Một tưởng nào có thể sinh ra? Đó là đối với các pháp không sinh lòng kính trọng. Vì không kính trọng nên sẽ không tu học; vì không học nên không tăng trưởng Bát-nhã (trí tuệ thấu suốt bản chất thật của mọi sự vật); người ấy không có trí tuệ rồi sẽ thành phàm phu ngu si. Đó là phàm phu. Đó là cái gọi là năm loại tưởng không mừng vui; năm tưởng này vận hành thì gọi là không mừng vui.

 A-nan nên biết, khi ấy, trong khoảng năm trăm năm lúc chính pháp diệt mất, có các tỳ-kheo đối với chính pháp không có lòng cung kính; họ đối với chỗ pháp không để tâm đến, sẽ không phải là sa-môn. Đã không phải sa-môn rồi, vì miếng ăn mà tự nói như vầy: "Tôi có lòng tin, tôi có lòng tin." Họ như vậy, ở trong chính pháp của Phật nói ra lòng ưa thích. Khi ấy ma Ba-tuần (vua ma, chuyên phá hoại người tu) vì muốn diệt tâm lành của họ nên sẽ ra sức siêng năng. Họ đối với Bát-nhã sẽ không tăng trưởng; vì không tăng trưởng Bát-nhã nên họ sẽ mắc phải pháp như thế này, tức là không có trí tuệ. Vì không có trí tuệ nên đối với pháp như thế không biết nhân, cũng không biết chỗ công đức. Đã không biết thì sẽ thành kẻ không có trí tuệ. Như vậy, đối với các pháp thù thắng họ sẽ xa lìa, sẽ nghi hoặc mà không tụng tập. Nếu ai xa lìa các chính pháp như thế, người ấy không thọ trì chính pháp của chư Phật. Họ không thọ trì chính pháp của chư Phật thì không gọi là người thọ nhận Phật pháp. Nếu không thọ nhận chính pháp của chư Phật, họ sẽ sa đọa khỏi giáo pháp của Phật. Nếu sa đọa khỏi giáo pháp của Phật, họ sẽ chìm vào ba đường ác (địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh).

 A-nan, vì thế ta bảo ông, ta nói với ông: nếu có chúng sinh đối với các pháp như thế này chỉ sinh lòng tin, mà đối với sự giác ngộ của Phật như thế lại không tu tập, thì các chúng sinh ấy nên hết lòng suy nghĩ thế này: "Ta thuở xưa ở chỗ tám nghìn Đức Phật đã từng hủy hoại sự giác ngộ của chư Phật, tạo nghiệp phỉ báng chính pháp. Vì thế nay ta đối với trí tuệ vô thượng của Phật lại bị sa đọa và trái nghịch." A-nan, chẳng phải những chúng sinh không tạo phúc mà các pháp như thế lần lượt đến được tay họ hoặc đến được thân họ (?). Họ đối với giáo pháp của Như Lai sẽ sa đọa một cách điên đảo, đối với giáo pháp của Như Lai sẽ trái nghịch.

 A-nan, ví như trong cõi tam thiên đại thiên thế giới (cõi rộng lớn gồm một nghìn triệu thế giới) này, trên cây kiếp-ba (cây như ý vào thời đầu kiếp, trên cây tự nhiên có áo quần) có đủ các loại áo. Khi ấy có một người thân mặc áo dạ lông thô (?), vì muốn lấy áo nên đi đến chỗ áo đầu kiếp. Người ấy lúc ấy thấy áo đầu kiếp, liền lấy tay chạm vào; chạm xong thì kinh sợ, lập tức hối hận rút lui. Kinh sợ rồi người ấy nói lời hư vọng: "Đây là cái gì vậy? Sao mà mịn màng như thế, sao mà mềm mại như thế!" Rồi người ấy sợ hãi chạy trốn thật nhanh. Lại có một người thấy người kia chạy trốn, bèn nói với người ấy: "Này anh, vì sao anh kinh sợ chạy trốn như thế?" Người ấy liền đáp: "Này anh, nếu anh muốn biết vì việc gì mà tôi chạy trốn như thế, thì dù tôi có nói với anh, anh cũng không hiểu nổi, cũng không thấy được." Người kia lại nói: "Lành thay anh, chuyện như thế xin cứ nói cho tôi: anh vì việc gì mà chạy trốn như thế?" Khi ấy người kia đáp: "Tôi không thể dừng lại để giải thích cho anh vì việc gì mà tôi chạy trốn. Nhưng nay khi tôi chạy, anh hãy theo sau tôi, đi theo tôi, rồi sau đó tôi có thể nói cho anh."

 Khi ấy người đàn ông kia dùng phương tiện khéo léo, chạy theo, đuổi theo mà đi. Khi người đàn ông kia chạy như vậy, không ngừng không nghỉ, người chạy trước nói: "Này anh, trên cây kia có đủ các màu sắc như thế treo trên cây ấy; tay tôi sờ chạm, muốn lấy áo ấy, mà lúc ấy tôi liền sinh sợ hãi. Nếu không chạy trốn thì ở nơi ấy tôi đã chết rồi." Khi ấy người đàn ông kia nói với người ấy: "Này anh, anh thật quá ngu si! Anh không biết đó là áo đầu kiếp sao?" Rồi nói: "Này anh, anh nên đến đây, bây giờ cùng anh đi, tôi sẽ cho anh áo ấy." Khi ấy người đàn ông kia nghĩ thế này: "Cái mà trước kia tay ta sờ chạm, hẳn là áo đầu kiếp ấy." Rồi lại như trước, trong tâm sinh sợ hãi, không chịu đi theo, nói: "Đừng để chúng ta ở chỗ ấy, kẻo nó xé nát tim ta mà ta phải chết."

 A-nan, cũng như vậy, như vậy, ở đời vị lai có các tỳ-kheo nghe đến tên những kinh như thế này: "Có tên kinh như thế, gọi là Đà-la-ni, do Như Lai nói." Họ cũng sẽ nghĩ như vầy: "Nay chúng ta vì cầu kinh này mà phát lòng siêng năng bền chắc." Khi họ siêng năng tìm cầu, ngay lúc mới cầu thì đã sinh giận dữ; vì giận dữ nên tâm không vui khi thấy. A-nan, như người đàn ông muốn cầu áo kia, với tâm giận dữ xấu ác chạm vào áo đầu kiếp rồi liền sinh ý nghi ngờ, khởi sợ hãi lớn, bỏ đó mà quay lưng chạy. Cũng như vậy, như vậy, A-nan, đối với kinh như thế này, lúc mới phát lòng muốn đọc tụng tu tập, họ sẽ sinh nghi ngờ mà có sợ hãi; sinh sợ hãi rồi sẽ quay lưng chạy trốn, đối với pháp này mà nói lời hư vọng.

 Trong đó, những tỳ-kheo khác đã sinh được đà-la-ni sẽ nói như vầy: "Các trưởng lão, vì sao đối với những kinh như thế này mà không đọc tụng, thâu nhận, thọ trì, lại quay lưng chạy trốn?" Họ đáp lại: "Các trưởng lão, nếu muốn biết thì các ông cũng không có khả năng hiểu nổi như thế." Giống như người đàn ông kia bị người thứ hai hỏi: "Này anh, vì sao anh chạy trốn như thế?" Hỏi như vậy rồi, người ấy đáp: "Này anh, nếu anh muốn biết, thì như vậy nay anh cũng không hiểu nổi." Các tỳ-kheo kia nói như vầy: "Chúng tôi muốn cầu căn lành ấy, các trưởng lão nên nói cho chúng tôi." Họ lại nói: "Đây không phải lời Phật nói." Khi ấy các tỳ-kheo lại nói: "Các trưởng lão chớ nói như thế. Chúng tôi đã từng tu học trong các Phật pháp này. Các trưởng lão chỉ cần tu học như vậy, như vậy trong các Phật pháp." Bấy giờ các tỳ-kheo kia lại nghĩ thế này: "Những người này cũng tà kiến như vậy." Nếu thọ trì kinh như thế thì theo đó lần lượt sẽ phỉ báng chính pháp, lại sẽ chê trách các tỳ-kheo giữ giới.

 Vì sao vậy? Vì những kẻ ngu như thế đắm vào lợi lộc thô kém của thế gian, đối với đó mới sinh lòng tin mà siêng năng tìm cầu; còn đối với giáo pháp của bậc thánh, của chư Phật vô cùng sâu xa này thì lại sinh sợ hãi. Như người đàn ông kia đối với tấm áo vải thô màu đen thì tin ưa đắm chấp, mà đối với áo đầu kiếp mịn màng lại sinh sợ hãi. Cũng như vậy, như vậy, A-nan, những kẻ ngu ấy đối với lợi lộc thế gian lại sinh tin ưa đắm chấp mà siêng năng tìm cầu; còn đối với lời của chư Phật, đối với giáo pháp của chư Phật thì sẽ sinh sợ hãi. A-nan, nếu ở đời sau có những chúng sinh đã từng gieo căn lành, thì họ đối với sự giác ngộ của Phật sâu xa này không sinh sợ hãi. Họ có thể sinh ý tưởng chân thật, đối với pháp này sẽ vượt qua bờ bên kia; trong việc làm này họ sẽ vượt qua bờ bên kia; trong tất cả mọi điều họ sẽ vượt qua bờ bên kia. A-nan, các pháp như thế Như Lai đã biết như vậy; các ông nên sinh lòng tin như vậy, như đối với áo đầu kiếp; chớ lại làm như kẻ chỉ biết có tấm áo dạ lông đen thô (?).

 Trong đó, thế nào là năm nỗi đau? Đó là đau nơi thân, đau nơi tâm, đau do nghiệp, đau do quả đã chín, đau do suy nghĩ về thế gian. Đó là năm nỗi đau. Trong đó, đau nơi thân là: nếu khởi tưởng về thân, nếu có thân này thì người ấy ngu si, không phân biệt được gì, cũng không biết gì. Đối với bản tính của thân, nếu có cái đau nơi thân mà chấp lấy một cách không thật, thì đó là đau nhất. Trong đó, thế nào là đau nơi tâm? Do ý dẫn đầu mà hành động nên tâm đau. Lại có cái đau nơi tâm: nếu dùng tâm suy nghĩ về các pháp, nghe người khác nói rồi trụ vào đó mà nhớ nghĩ suy xét, ví như hòn đá đè gốc rộng lớn. Thế nào là hòn đá đè gốc rộng lớn? Nói hòn đá đè gốc rộng lớn, tức là ái (lòng yêu thích, khao khát đắm luyến). A-nan, những tên gọi của ái, như ở trong các nước và làng xóm, cái gọi là ái có những tên gọi như sau:

 Đát-sai-na, Tư-bà-da, Sa-na-na, Đế-lật-sắt-na, Xà-lê-ni, A-la-dạ, Ni-kỳ-đặng, A-địa-da-bà-sa-nam, A-la-già, Ni-bàn-đà, Tì-lê-(?), Ba-già-ma, (?)-la-bạt-đế, Sa-la-đế, Sa-la-bạt-đế, Ưu-bát-thế (chữ cuối đọc theo cách ghép âm "tha" và "địa"), Già-la-tứ-ni-kê-đa-bạt-đế, Sa-đà-mục-đại-la, Ba-da-bạt-tất-(?), Tỉ-mâu-đạt-la-đà-già-noa, Bệ-đại-bệ-đại-bạt-đế, Sa-mê-đế, Tỉ-mộ-ha-na, Xiển-đà, Tam-(?)-già.

 A-nan, đó là những tên gọi của ái. Vì những điều ấy mà sẽ có đau nơi tâm: vì khi phải xa lìa người mình yêu, chấp lấy sự việc không thật, vì suy nghĩ phân biệt. Trong đó, đau do nghiệp là: đây là nghiệp hữu lậu (nghiệp còn dính phiền não, còn dẫn đến tái sinh). Trong đó, thế nào là lậu (phiền não rỉ chảy ra từ các giác quan làm tâm nhơ bẩn)? Đó là nghiệp của thân, nghiệp của miệng, nghiệp của ý. Vì sao vậy? Vì ý nhiều, vì ý dẫn đầu, kế đến mới có lời nói, tên gọi. Trong đó, dù là nghiệp lành của thân, nghiệp lành của miệng, nghiệp lành của ý, thì nghiệp của ý ấy Như Lai vẫn nói là hữu lậu. Vì sao vậy? Vì nó chính là nghiệp. Nếu có nghiệp mà không thọ quả báo, dứt sạch phiền não, thì Như Lai nói là nghiệp đã hết, phiền não đã hết. Trong đó, đau do quả đã chín là: phải thọ nhận quả hoặc đen (quả của nghiệp ác) hoặc trắng (quả của nghiệp lành); nếu có sự thọ nhận thì đó chính là khổ; nếu đó là khổ thì đó chính là đau; vì nhân của sự đau nên có chỗ đau, chỗ nương mà trụ. Lại có, nói tóm lại, năm loại đau do Như Lai nói. Những gì là năm? Trong phiền não của sự trôi lăn sinh tử: địa ngục, súc sinh, cõi Diêm-la, cõi trời, cõi người. Đó là năm nỗi đau.

 Kinh Đại Uy Đức Đà-la-ni, quyển thứ mười.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video