Thiên 5 — Quyển 5

 Kinh Đại Uy Đức Đà-la-ni (đà-la-ni: thần chú, pháp "tổng trì" giúp ghi nhớ và giữ gìn trọn vẹn giáo pháp), quyển thứ năm.

 Đời Tùy, Tam tạng (vị thầy thông suốt cả ba kho kinh điển Phật giáo: Kinh, Luật, Luận) người Bắc Ấn Độ là Xà-na-quật-đa dịch.

 Thần chú lớn này có thể khiến chúng sinh phát sinh biện tài (tài ăn nói, khả năng giảng giải lưu loát, không vấp váp). Nếu có ai thọ trì (tiếp nhận, ghi nhớ, giữ gìn và đọc tụng) thần chú lớn này, thì người ấy ở nơi đây là bậc hơn hết. Thần chú sẽ khiến người ấy vui mừng, chắc chắn sinh ra sức mạnh, vì mình và vì người. Người ấy lại được bốn điều không hề thiếu sót. Bốn điều ấy là gì? Một là khẩu nghiệp (những việc tạo ra bằng lời nói) trong sạch. Hai là ý nghĩ trong sạch. Ba là dứt được lưới nghi ngờ. Bốn là không đi đến chỗ cùng tận (?) mà được sinh lên đường lành.

 Lại được bốn điều không thiếu nữa. Bốn điều ấy là gì? Một là được trì thức (khả năng giữ chặt trong trí những điều đã nghe biết). Hai là ngay đời này được thọ ký (được Phật báo trước về quả vị mình sẽ chứng đắc trong tương lai). Ba là khi gặp cảnh rối loạn không sinh sợ hãi. Bốn là dứt nghi ngờ, không bị vướng mắc.

 Người ấy lại được bốn điều không thiếu. Bốn điều ấy là gì? Một là trong một lượt lời, giữ được phân lượng sáu mươi ba bài kệ (những đoạn văn vần trong kinh Phật); có thể theo đó mà truyền trao lại đúng như pháp, thật sự làm được gấp bội (?); thọ trì nghĩa lý của pháp đã được giảng, và nghĩa lý đã giữ thì mãi mãi không quên, cho đến hết đời.

 Trong đó có hai thứ gốc rễ: vô minh (sự mê muội, không thấy rõ chân lý) và hữu ái (lòng ham muốn được tồn tại). Lại có hai gốc rễ, gọi là sự dỗ dành an ủi bằng phương tiện (?) và nơi phát khởi khát ái (lòng tham muốn như người khát nước). A-nan (em họ và là thị giả của Phật, người nghe và ghi nhớ nhiều nhất), lại có hai thứ gốc rễ: một là lòng ái hợp lại tụ tập, hai là khát ái không nhìn thấy. Lại có hai gốc rễ: một là ái do vô minh, hai là ái do vô minh đã thành tựu. A-nan, lại có hai thứ gốc rễ gọi là ái thiền định (lòng ưa đắm cảnh thiền định), ví như Ưu-đà-la A-la-ma tử (một đạo sĩ ngoài đạo Phật, tu thiền định rất sâu, Thái tử Tất-đạt-đa từng theo học). Nếu ai thọ sinh như thế thì sẽ rơi vào ác đạo (các đường xấu: địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh); bị khát ái làm rối loạn nên không biết được nhân duyên.

 Những gốc rễ đã nói thì tất cả đều phân biệt khác nhau. Như Lai (danh hiệu của Phật: bậc đến từ chân như) an trú trong đó rồi vì họ thuyết pháp. Giới (những điều răn cấm để giữ thân, miệng trong sạch) và tam muội (định: trạng thái tâm chuyên chú, lắng yên) có bốn gốc rễ. Họ biết rồi thì sinh ra phạm hạnh (đời sống tu hành trong sạch). Đó là bốn Thánh đế (bốn chân lý cao quý): Khổ (sự thật về khổ), Khổ tập (nguyên nhân gây ra khổ), Khổ diệt (sự chấm dứt khổ), và Khổ diệt đạo (con đường đưa đến chấm dứt khổ).

 Xà-trà-địa (1), A-nê-hề-la (2), Bà-bà-đa-tỳ-du (3), Y-đàm-phá-lô (4), Ni-da-ma-phá-lô (5), Tam-mục-đà-du (6), Tỳ-bồ-già (7).

 Lại nữa, A-nan, có điều không bị thế biện (lối biện luận của người đời) pha tạp. Như Lai Thế Tôn (Thế Tôn: bậc được cả thế gian tôn kính, tức Phật) biết rõ lời lẽ ấy. Như Lai đi vào rồi chỉ bày các việc.

 Tỳ-kheo (người nam xuất gia đã thọ giới đầy đủ) học rồi thì biết chỗ của lời nói, biết chỗ được thâu gồm, biết các nhóm tội phạm giới, biết lỗi của lời nói; biết danh xưng (?) về đời quá khứ, biết danh xưng về đời vị lai, biết danh xưng về đời hiện tại; biết danh xưng chỉ đàn bà, biết danh xưng chỉ đàn ông, biết danh xưng chỉ hoàng môn (người không có khả năng nam nữ, như người bị thiến); biết cách nói số một, biết cách nói số hai, biết cách nói số nhiều; biết danh xưng về sự quán xét, biết danh xưng về ý tứ tế nhị; biết năm cách hành sự theo Tỳ-ni (giới luật của người xuất gia); biết bảy việc phát ra từ nhóm giới đầu tiên; biết chỗ được che giấu, biết chỗ không được che giấu; biết bớt lời nói, biết lời nói hay và lành; biết ấn (khuôn phép, dấu niêm) về sự buông bỏ. Nhờ lời dạy này mà thành tựu nghĩa lý này. Lời lẽ của thế biện thì phải trừ diệt phiền não (những tâm xấu làm khổ não như tham, giận, si mê), phải giữ gìn, đọc tụng, tu tập.

 Lại có một thứ thế biện tên là "Bánh xe sợ hãi, tập luyện trí tuệ cho chín muồi". Như Lai biết rồi, đó là điều gắn liền trong văn tự, câu chữ của tu-đa-la (kinh, lời Phật dạy) đà-la-ni này. Nếu tỳ-kheo giữ được rồi thì khéo hiểu lời lẽ, biết đại chúng có đúng pháp hay không, cũng biết thời tiết, biết chỗ đứng của lời nói, dùng lời nói ấy mà khiến người an trú. Việc người kia làm cũng biết; nói lời ấy xong thì người kia không còn cãi được. Lại biết chỗ kia nên hỏi, chỗ này nên hỏi; như thế tự biết mình có thể quyết đoán việc này. Biết sáu chỗ ấy, hỏi xong thì chúng ta sẽ đáp lại. Cũng biết chỗ không nên đáp, biết lúc nên hỏi, biết chỗ tùy sức mình, biết chỗ hỏi về bát-nhã (trí tuệ thấy rõ thực tướng của mọi sự) và nơi sinh ra quả, cũng biết bốn tướng tạo nhân.

 Đứng ở chỗ ấy mà cùng nhau bàn luận thì không được nói loạn, cũng không được lừa dối người khác, không được tự giành phần, cũng không được nói lời chê bai người khác. Nếu muốn cùng người khác bàn luận thì phải đứng vững ở bốn chỗ. Bốn chỗ ấy là gì? Thâu gồm cái có, thâu gồm cái không, chỗ không cất lời, và vì hiện tại không còn sót lại (?). Muốn nói năng thì lại phải đứng vững ở bốn chỗ mà nói. Bốn chỗ ấy là gì? Không được giận dữ, tâm ngay thẳng không điên đảo; dùng phương tiện (cách khéo léo thích hợp) mà thâu nhận người; không phỉ báng bồ-đề (sự giác ngộ) của chư Phật; thành tựu đầy đủ thiền định của tám giải thoát (tám tầng thiền quán giúp tâm thoát khỏi trói buộc). Muốn nói năng thì lại phải đứng vững ở bốn chỗ mà cùng nhau bàn luận. Bốn chỗ ấy là gì? Không trái nghịch với các a-xà-lê (thầy dạy dỗ, bậc thầy mô phạm); không nói có cái "tôi"; biết chỗ đứng của đại chúng và chỗ đứng của con đường thế gian; muốn ở trong đó mà chỉ bày niết-bàn (cảnh giới tịch diệt, dứt hết phiền não và sinh tử).

 Thế nào là thế biện? Như điều Như Lai đã tuyên nói trong câu kinh này: để làm sáng đẹp nghĩa ấy, để hàng phục ngoại đạo (các giáo phái ngoài đạo Phật), có một thứ lộ-già-da-đa (học thuyết Thuận thế, một phái ngoại đạo duy vật ở Ấn Độ, giỏi lối biện luận thế gian) tên là A-la-đa-la-bệ-trù. Lại có lộ-già-da-đa tên là Úc-cù-lô-già-la-ca-lợi-du. Lại có lộ-già-da-đa tên là Hề-la-mạn-đa-la-cù. Lại có lộ-già-da-đa tên là Tam-ma-đa-ni-xá-xoa-ban-xư (chữ cuối có ghi chú cách đọc riêng).

 Trong bốn thứ lộ-già-da-đa ấy, nếu tỳ-kheo có hạnh tốt thấy các ngoại đạo muốn cùng mình luận nghĩa mà đến chỗ mình, thì nên nói thế này: "Thưa trưởng lão, ông cần gì?" Nếu người kia nói: "Nay tôi cố ý đến đây để cùng bàn luận", thì tỳ-kheo ấy nên nói với người kia: "Ông muốn bàn luận theo ấn (khuôn phép, quy ước tranh luận) nào? Ông dùng ấn hý luận (lối bàn bạc chơi chữ, phân biệt rỗng), dùng ấn hỏi đáp, dùng ấn quyết đoán, hay dùng ấn lộ-già-da-đa?" Nếu người kia nghe rồi nói: "Trong bốn ấn ấy, tôi chẳng biết lấy một", thì tỳ-kheo ấy nên nói với người kia: "Nếu muốn bàn luận mà nói không theo ấn, không giữ gìn lời, muốn bàn luận thì tùy ý thốt ra, mà nay ông nói năng không theo ấn, lời tự ý ông nói ra không có thứ lớp, thì ông hãy mau đi đi. Tôi không cùng ông luận bàn việc pháp."

 A-nan, có những tỳ-kheo khác tâm tán loạn, không biết phương tiện đối với tướng của pháp như thế, không có khẩu nghiệp này, mà lại có thể nói đúng pháp, có thể quyết đoán được, thì không có lẽ ấy.

 A-nan, nếu ngoại đạo kia nói: "Tôi đã định ấn xong, hoặc không định ấn; định ấn xong rồi sẽ nói (?)", thì tỳ-kheo nên nói với ngoại đạo ấy: "Nếu ông không có ấn thì không có tranh luận. Vì sao? Miệng ông đã hỏi về ấn rồi, nếu không nói thêm thì tự phá ấn; còn nói mà là lời phá ấn, thì người ấy gọi là giặc. Tôi không cùng giặc luận nghĩa." Đó gọi là đáp lại lời người kia. Ở trong đó không nhận lời bàn luận của ngoại đạo. Vì nhân duyên ấy, nên biết như vậy, ngăn chặn như vậy.

 Diêm-na-thí (1), Tô-ma-đô (2), A-nô-ma-đô (3), A-cú-mạn-đô (4), Xế-đà-bà-cú (5), Mạn-đà-la-sa-tha (6), Đà-xá-la (7), Tỳ-ba-la-phục-sa-đa (8), Y-xá-tư-tấn-đa (9), Tô-ni-ma (?) (10), Đế-xoa-na-ma-đề (11), A-lô-cú (12), A-đề-nhi-sa-na (13).

 Lại nữa, A-nan, lại có thần chú tên là Tam-mô-đề-đa, lại có chú tên là Tỳ-xá-trà-già, tên là Lê-khâu-ma, tên là Trù-ưu-sa-la, tên là Di-đa-la-sa-tha, tên là Tam-bạt-đà, tên là Dạ-xoa đồng nữ (cô gái thuộc loài dạ-xoa; dạ-xoa là một loài quỷ thần có sức mạnh, đi lại nhanh chóng). A-nan, các chú ấy có năm vạn bảy nghìn dạ-xoa canh giữ, khéo léo giữ gìn. Vì được họ canh giữ che chở, nên các dạ-xoa ấy nói ra những câu chú này. Nhưng những câu chú này chưa từng lưu hành ở cõi Diêm-phù-đề (cõi đất loài người chúng ta ở), cũng chưa lưu hành giữa các cõi trời, cũng không lưu hành giữa tất cả các dạ-xoa khác. Các chú ấy Như Lai đã nói, là để giữ gìn đà-la-ni này.

 A-nan, nếu có tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni (người nữ xuất gia đã thọ giới đầy đủ), ưu-bà-tắc (nam cư sĩ tại gia giữ giới), ưu-bà-di (nữ cư sĩ tại gia giữ giới), ở những chỗ như thế đã khéo xoay chuyển thông thạo, mang giữ trong thân mà thọ trì, thì người ấy sẽ đạt được một bậc gọi là "Phổ biến" (khắp cùng).

 A-nan hỏi: "Bạch Thế Tôn, thế nào gọi là bậc Phổ biến?" Phật dạy: "Đối với các kinh chưa từng nghe, nghe rồi thì khéo biết trí phương tiện để đi vào; khéo biết lời lẽ, biết lời xấu, biết gốc rễ ở trước và ý vị nghĩa lý ở sau, biết lời điên đảo, biết chỗ liền mạch và chỗ không đứt đoạn. Trong chúng một nghìn tỳ-kheo, có năm trăm tỳ-kheo hỏi không theo thứ tự trước sau, vẫn biện đáp cho họ được; có thể thọ trì thuận theo nghĩa lý nối tiếp nhau; khéo giải thích mà không mất chánh niệm (sự nhớ biết tỉnh thức đúng đắn); khéo tự giữ mình và cũng giữ được người khác; được ý nói năng trong sạch; giữa sự giận dữ và xấu ác mà mình và người đều được trong sạch; được tâm chánh niệm, được ý ngay thẳng, được hạnh chân chính, được an trú chân chính, được tâm trong sạch; không gì ngăn trở được, cũng không lệ thuộc vào người khác. Đi đến đâu cũng ít bệnh ít phiền não, không ai khuất phục được. Có người đến hỏi thì giải quyết không cùng tận. Không đi lại nhiều. Dù ở xa có nhiều người chê bai, nhưng khi họ đến đối mặt thì liền khen ngợi; như thế không bị hủy nhục. Khi chưa vào cung vua thì có người nói xấu, nhưng vào cung rồi thì liền được khen ngợi. Lại được y phục, đồ ăn uống, thuốc thang cần dùng. Trong mọi việc được nhiều người yêu kính, lời nói mềm mỏng dịu dàng, người ta chào hỏi trước. Không nặng lòng với quê quán, đi đến đâu cũng được nhiều lợi lộc cúng dường. Nếu muốn rời đi thì cũng chẳng ai nói gì, đi đâu tùy ý tự do; nếu muốn đến thì cũng được thuận theo; dù quay lưng đi rồi trở lại, người ta vẫn phụng sự cung cấp, mà người ấy không ưa đắm. Vì sao? Vì một mực tăng trưởng các căn lành (gốc rễ của điều lành). Các chúng sinh ở trong pháp này sinh khởi ý tưởng chân thật mà an trú, khiến họ phát tâm rồi thì không bị phá hỏng.

 A-nan, ta nhớ thuở xưa, trong giáo pháp của Đức Thế Tôn Ca-diếp (một vị Phật ở thời quá khứ, trước Phật Thích-ca), có một tỳ-kheo tên là Sa-ma-bà-đà-na-bạt-đà. Vị ấy có bản pháp đà-la-ni gồm những câu kinh này. Khi ấy có năm trăm tỳ-kheo đến chỗ vị ấy, vì đà-la-ni; lại có năm trăm tỳ-kheo-ni, năm trăm ưu-bà-tắc, năm trăm ưu-bà-di cùng đến chỗ vị ấy, vì đà-la-ni. A-nan, ta không thấy trong hai nghìn người ấy có lấy một người yêu thích bản pháp đà-la-ni này; chỉ có lúc đầu chí thành phát tâm, xem xét rồi lại quay lưng bỏ vị tỳ-kheo ấy. Những người ấy bị vị tỳ-kheo mắng chửi quở trách. A-nan, như thế họ bảy lần đến chỗ vị ấy, rồi lại quay lưng bỏ đi, không thể học tụng, cũng không thọ trì.

 A-nan, bản pháp đà-la-ni này khó tu tập, khó tin như thế, nhiều trở ngại như thế, nhiều ma nghiệp (những việc chướng ngại do ma gây ra) như thế. Trong bản pháp đà-la-ni này thật khó mà an trú được. A-nan, vì vậy nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân (người nam, người nữ có lòng lành) muốn tự được lợi ích, muốn tự thâu giữ các căn lành, muốn tự phá tan mọi ma nghiệp, thì các tỳ-kheo ấy đối với bản pháp này phải siêng năng khó nhọc, khéo biết giảng nghĩa. Nếu đã được bản pháp đà-la-ni này thì không nên buông lung.

 Lại nữa, A-nan, trong pháp ấy, thế nào gọi là một sự mong muốn? Đối với pháp lành, nên sinh lòng mong muốn: vì muốn diệt hết mọi tướng, muốn diệt dâm dục, muốn diệt giận dữ, muốn diệt ngu si. Nên phát lòng mong muốn vượt qua hữu kết (những dây trói buộc vào sự tồn tại). Nên phát lòng mong muốn rằng, trong chỗ không ham muốn thì mong việc không ham muốn. Cũng nên biết trong pháp ấy, thế nào là ham muốn, thế nào là không ham muốn. Nói có ham muốn, là bị trói buộc dính mắc trong các pháp có kết buộc. Nói không ham muốn, là diệt được sự kết buộc.

 Lại thế nào là diệt các kết buộc? Tức là bốn Thánh đế, vì là những câu về sự việc chân thật nên gọi là Thánh đế. Trong đó, cái gọi là khổ là Khổ Thánh đế. Những gì bị bám chấp, vì thế gọi là Khổ tập Thánh đế. Diệt hết mọi khổ, đó gọi là Khổ diệt Thánh đế. Bát Thánh đạo (con đường cao quý gồm tám phần: thấy đúng, nghĩ đúng, nói đúng, làm đúng, sống đúng, nỗ lực đúng, nhớ biết đúng, định tâm đúng) là chỗ ra khỏi khổ; dạy dỗ như thế, rốt ráo như thế, cửa ngõ như thế, đường lối như thế, diệt các hý luận, vì vậy nói là Khổ diệt đạo Thánh đế.

 Bốn Thánh đế ấy là chân lý của các bậc thánh, nên gọi là Thánh đế. Thế nào là thánh? Vì các bậc thánh đã diệt ba kết (ba dây trói: chấp thân là ta, chấp giữ giới cấm sai lầm, và nghi ngờ), nên gọi là các bậc thánh, và an trú ở bậc cao hơn. Biết đúng như thật nghĩa của bốn Thánh đế, gọi là Tu-đà-hoàn (quả thánh đầu tiên trong bốn quả, người đã vào dòng thánh). Người ấy không rơi vào địa ngục, súc sinh, ngạ quỷ (quỷ đói) và cõi Diêm-ma-la (cõi của vua Diêm-la, nơi người chết bị xét xử), cũng trọn không tạo nghiệp vô gián (những tội cực nặng như giết cha, giết mẹ, giết bậc A-la-hán, làm thân Phật chảy máu, phá hòa hợp tăng, khiến phải đọa địa ngục chịu khổ không ngừng). Người ấy là con Phật đã thấy pháp, vì vậy gọi là thánh.

 Nói như thế rồi, trưởng lão A-nan bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, những phàm phu ấy có Thánh đế không?" Nghe nói như thế, Phật bảo trưởng lão A-nan: "A-nan, chỉ là do tiếng nói mà gọi là phàm phu, gọi tên Thánh đế được nói ra. Nhưng phàm phu ấy không phải là thánh, cũng không phải là thanh văn (đệ tử nghe tiếng Phật dạy mà tu chứng). Nên biết, người thấy pháp mới được gọi là thánh hay thánh thanh văn.

 Lại nữa, A-nan, nay ta vì ông mà nêu ví dụ; như người có trí nhờ ví dụ mà hiểu được nghĩa. A-nan, ví như có người tự mình không thấy cõi trời Ba mươi ba (cõi trời Đao-lợi, nơi trời Đế Thích ngự), chỉ nghe người khác nói có cõi trời Ba mươi ba. A-nan, ý ông thế nào? Người ấy nghe rồi thì có liền biết thấy cõi trời Ba mươi ba không?" A-nan bạch: "Thưa không, bạch Thế Tôn." Phật dạy: "Đúng vậy, đúng vậy, A-nan. Có những phàm phu khác nghe nói về Thánh đế, cũng không thể vì đã nghe nói mà bảo đó là thánh thanh văn. Dù theo Ba-la-đề-mộc-xoa (bộ giới luật căn bản của người xuất gia) mà giữ hạnh chân chính đầy đủ, thấy những lỗi nhỏ nhiệm cũng sinh sợ hãi, thành tựu việc học giới, thì người ấy trong trường hợp này cũng không thể gọi là thánh thanh văn. Vì đã thấy pháp nên mới gọi là thánh thanh văn."

 Lại nữa, A-nan, trong đời vị lai sẽ có các tỳ-kheo cậy mình có sức; vì có sức nên kiêu mạn ngu si, không thấy bốn Thánh đế, mà tự nghĩ: "Ta là Tu-đà-hoàn." Những việc họ làm đều vì lợi lộc cúng dường. Họ chỉ dạy người tại gia và xuất gia, và sẽ nói thế này: "Này các bậc trượng phu, nay các ông đã được quả Tu-đà-hoàn. Này các nhân giả, nay các ông được thân người không uổng. Đó là nghĩa chân thật trong giáo pháp của Phật." Những người ấy vì được gọi bằng lời thánh nên bị gọi là thánh thanh văn. Nên biết như vậy.

 Vào thời ấy, có những tỳ-kheo có trí sâu xa, đối với pháp không (giáo lý cho rằng mọi sự vật đều không có tự tính cố định) không chấp có chỗ được, đối với pháp không lại khéo hiểu biết. Những người kia nghe pháp sâu xa từ các vị ấy rồi thì sinh sợ hãi, sẽ sinh hối hận chìm đắm, sẽ bị mê lầm. Thế mà những kẻ chẳng phải bậc trượng phu ấy không thể nghĩ được rằng: "Chúng ta chính là kẻ không có trí tuệ nhất, bị phiền não khống chế, không được tự do, chỉ tự tại trong pháp của phàm phu, nên nghe pháp rất sâu mà sinh sợ hãi."

 Như thế, A-nan, vào thời ấy, người nói dối đầy khắp thế gian. Kẻ kiêu mạn lại dạy bảo kẻ kiêu mạn, khiến những người ấy không tin ưa bồ-đề của Phật. Nếu có ai mong cầu bồ-đề, thì lúc ấy họ bị người khác coi thường, bị trêu chọc đủ cách, quở trách đủ cách, bị bôi nhọ danh tiếng. Vì việc ấy mà họ bị người ta mắng nhục, không cho ở trong chùa. Vào thời ấy, những người tại gia và xuất gia nhiễm đắm theo ma vương; đã tham đắm rồi thì dạy người tại gia và xuất gia bỏ bồ-đề của Phật.

 A-nan, bồ-đề của Phật khó mà biết được, khó mà giác ngộ được, nhỏ nhiệm rất sâu, chỉ người có trí khéo léo mới chứng biết được; đâu phải những kẻ phạm giới, những kẻ rơi vào tà kiến điên đảo và những kẻ không tu hành mà biết được! Vào thời ấy có nhiều chúng sinh bị dục vọng trói buộc, tham đắm, nôn nóng, rối loạn bất định, sợ hãi, tà vạy. A-nan, vào thời ấy có nhiều người xuất gia giữ theo pháp thế gian mà vứt bỏ chánh pháp. Vào thời ấy có nhiều người xuất gia và tại gia làm những việc như thế. Họ sẽ làm chìm mất bồ-đề của Phật này, vì phỉ báng.

 A-nan, vào thời ấy có các tỳ-kheo ở nơi a-lan-nhã (chốn vắng vẻ, yên tĩnh dành cho người tu hành) vắng lặng. Các tỳ-kheo ấy phần nhiều cầu lợi lộc, ưa thích danh tiếng. Cũng có những tỳ-kheo tu hành chứng vào thật tế (chân lý tột cùng của mọi sự). Những vị ấy lúc đó bị người khác khinh mạn, bị phỉ báng như kẻ phạm giới. Những người xuất gia thời ấy sẽ đến chỗ người thế tục mà nói điều không tốt về các tỳ-kheo đã được điều phục hiền lành. Người thế tục nghe rồi thì không gần gũi, cũng không cúng dường, lại không phụng sự, mà nghĩ rằng: "Như kẻ phạm giới vậy." Như thế, những tỳ-kheo nói lời chân thật ấy bị người khác phỉ báng; tự biết như vậy rồi, các vị sẽ ở nơi a-lan-nhã vắng lặng.

 A-nan, vì nhân duyên ấy, vào thời đó có nhiều tỳ-kheo giữ giới, nói về chân như (bản tính chân thật như thế, không đổi khác, của mọi sự), đi đến chỗ dân chúng ở vùng biên cương, vì người ở vùng trung tâm này không chịu nhận giáo pháp của Phật. Như thế, vào thời ấy, người ta phần nhiều nắm lấy tà kiến, bỏ lìa chánh kiến.

 A-nan, vào thời ấy, nếu có ai biết được mọi pháp đều là không, thì người ta đối với người ấy khởi ý tưởng cho là ngoại đạo, khởi ý tưởng cho là tà kiến. Họ bàn luận thế này: "Thưa trưởng lão, nếu nay ông nói rằng mọi pháp đều là không, thì ai tin lời ông? Ngay bây giờ chúng tôi ở đây tận mắt thấy người kia đến, người kia đi; người kia đem cho của bố thí lớn, người kia nhận của bố thí lớn. Nếu như thế, thì người cho và người nhận lẽ nào không có lợi ích?"

 A-nan, vào thời ấy, có những chúng sinh sinh lòng tham muốn. Những chúng sinh ấy ít làm bố thí; vì ít bố thí mà tự nghĩ: "Nay ta là đại thí chủ." Nghĩ như vậy rồi thì mất cái bố thí lớn. Vì sợ hãi nên họ nắm lấy nghĩa tranh luận của Ni-kiền (đạo Ni-kiền, tức đạo Kỳ-na, một phái ngoại đạo tu khổ hạnh lõa thể), đối với người nói về không thì sinh nhiều giận dữ, bỏ bồ-đề của Phật mà nắm lấy nghĩa tranh luận của Ni-kiền. A-nan, phẩm này tên là "Phá tan nghĩa tranh cãi tán loạn".

 A-nan, nếu có tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni, ưu-bà-tắc, ưu-bà-di tụng trì, thâu nhận bản pháp Phật đà-la-ni này, thì người ấy là thâu giữ bồ-đề của tất cả chư Phật trong quá khứ, vị lai, hiện tại. Người ấy vì lời nói của Như Lai mà giữ gìn, làm quyến thuộc vây quanh, khiến pháp bồ-đề của Phật như thế được trụ lâu, lại thâu nhận những kẻ phạm giới. A-nan, vì vậy nay ông nên hết lòng thọ trì đọc tụng cho tốt, để làm lợi ích rộng lớn cho bốn chúng (tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni, ưu-bà-tắc, ưu-bà-di), cho đến khiến chúng sinh trong tam thiên đại thiên thế giới (một vũ trụ rộng lớn gồm một nghìn lần một nghìn lần một nghìn thế giới nhỏ) đi vào bậc sáng suốt cao nhất, hơn hết.

 Điều mà các Tam-miệu-tam-phật-đà (bậc Chánh Đẳng Chánh Giác, tức các vị Phật) trong quá khứ đã tuyên nói, nay ta cũng nói; vì thọ trì chánh pháp, chứ không vì danh tiếng lợi lộc; vì các vị trời khuyên thỉnh; vì thâu nhận các con nhà dòng dõi; vì hàng phục những kẻ khó hàng phục; vì những kẻ không biết hổ thẹn mà trị phạt. Nên nói thần chú rằng:

 Tả-địa-dạ-thê-đàm (1), Sách-địa-mạt-đế (2), Tỷ-lô-ca-bà-đế (3), Ba-la-ha-đa (4), Ca-tra-nại-đa (5), Nại-đa-mạt-đế (6), Tỷ-già (7), Tỷ-bồ-đa-bà-đế (8), Dã-trà (9), Kế-la-đế (10), Tỷ-lợi-thẩn-đề (11), Hân-cụ-sắt-tễ (12), Phật-đề (13), Phật-đà-mạt-đế (14), Nhất-đô-di (15), Bô-lợi-bà-bá-la-ha-lê (16), A-tri-đa-phật-đà (17), A-na-già-đa-phật-đà (18), La-đế-úc-bàn-na-phật-đà (19), Chi-sơn-giá-di-xá-la-bà-ca (20), Du-giá-đế-nhữ-na-già-tăng-già (21), Dạ-thất-già-đế-sa-đề-bà-tăng-già (22), Du-ti-nhất-ha-na-già-tăng-già (23), Du-ti-nhất-ha-đề-bà-tăng-già (24), Du-nhất-di-hi-bát-đề-hi (25), Châu-địa-đa (26), Bồ-địa-đa (27), Tam-ma-lợi-đa (28), Đề-bà-a-đề-bát-đa-dạ (29), Na-già-a-địa-bát-đa-dạ (30), Dạ-xoa-a-địa-bát-đa-dạ (31), La-sát-sa-a-địa-bát-đa-dạ (32), Cung-bàn-trà-a-địa-bát-đa-dạ (33), Ti-ly-đa-bô-đa-na-a-địa-bát-đa-dạ (34), Phật-đà-đà-lợi-xa-tỷ-na (35).

 A-nan, ta không thấy có vị trời, rồng hay dạ-xoa nào, đối với điều đã nói về sự biến hóa công đức của Phật này, nói ra rồi mà diễn đạt đầy đủ được (?). Nếu có tỳ-kheo thọ trì được đà-la-ni này, thì dù ở nơi a-lan-nhã vắng lặng hay nơi đất trống, có kẻ muốn làm hại, lúc ấy sẽ có Thiên vương Đế Thích (vua cõi trời Ba mươi ba), Phạm Thiên vương là chủ thế giới Ta-bà (thế giới chúng ta đang sống), và bốn vị Đại Thiên vương (bốn vị vua trời hộ trì bốn phương) đến giúp đỡ che chở, vì người ấy thọ trì bồ-đề của Phật này.

 A-nan, nếu có tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni, ưu-bà-tắc, ưu-bà-di thọ trì bản pháp đà-la-ni này, thì người ấy liền thâu nhận giáo pháp chân chính của chư Phật Thế Tôn quá khứ, vị lai, hiện tại. Những điều được nói ra từ cửa ngõ của kinh như thế, người ấy nên khéo thọ trì, để tự giữ mình và để giữ người khác. Người ấy sẽ tự được đầy đủ, lại có thể giữ gìn đầy đủ các căn lành của người khác; sẽ được thân bền chắc đầy đủ, lại có sức uy lực bền chắc đầy đủ; sẽ được trí tuệ đầy đủ khắp cùng; sẽ được khẩu nghiệp đầy đủ vươn đến khắp nơi; sẽ được ba thứ khẩu nghiệp trong sạch; sẽ được hạnh thấy biết khéo léo; sẽ được như ý, được sự thâu nhận như ý đầy đủ; sẽ được hạnh sinh khởi (?); sẽ được ý ngay thẳng, an trú chân chính, chánh niệm; sẽ được mềm mỏng, khéo giữ giới cấm; sẽ được bạn lành cùng tu, bền chắc; sẽ được khéo léo, không nghi ngờ đối với pháp; sẽ được lời nói quyết định đầy đủ; sẽ được đầy đủ ý phá trừ nghi ngờ; sẽ được đầy đủ trí làm lợi ích khắp nơi; sẽ được đầy đủ trí rộng lớn trong sạch; sẽ được đầy đủ biện tài đến khắp mọi bờ cõi. Người ấy có bốn biện tài (bốn khả năng thuyết giảng không trở ngại: thông suốt về pháp, về nghĩa, về ngôn từ, và về sự giảng nói ưa thích không dứt), ở đây chỉ dùng ít công sức mà được đầy đủ.

 Ở nơi người ấy sinh ra, sẽ được trong sạch, không rơi vào chỗ xấu; được cúng dường chư Phật Thế Tôn; không tốn nhiều công sức mà được niềm tin trong sạch; dùng biện tài của mình đứng trước Như Lai mà ca ngợi Như Lai; sớm được xuất gia; dù còn ở bậc đang học mà không có mũi tên độc (phiền não); nhận sự cúng dường của người khác; trong nửa tháng sẽ chứng bốn biện tài. Ví như thượng tọa (vị tăng tuổi đạo cao, đứng hàng đầu) Xá-lợi-phất (đệ tử lớn của Phật), Như Lai nói là trí tuệ bậc nhất trong tất cả, vì có bát-nhã ba-la-mật (sự hoàn thiện về trí tuệ, đưa người sang bờ giác ngộ), có thể làm ruộng phước lớn (chỗ cho người gieo phước, như ruộng tốt cho người gieo hạt) cho chúng sinh. Ví như thượng tọa Mạt-điền-để ở đời vị lai, các trời và người đều đến đón rước, vì có phúc đức ba-la-mật đầy đủ, dùng phương tiện của bồ-đề sâu xa của Phật mà độ người, khiến nhiều người an trú. Ví như ở đời vị lai có vị thượng tọa tên là A-thấp-bà-cúc-bá-đa, được các công đức hơn hết vây quanh, làm rực sáng toàn bộ giáo pháp của Như Lai, rồi nhập bát-niết-bàn (hoàn toàn tịch diệt, qua đời) trong vô dư niết-bàn (niết-bàn trọn vẹn, không còn sót lại thân và phiền não).

 Nghe nói như thế rồi, bấy giờ trưởng lão A-nan bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, con không biết giáo pháp của Như Lai này có sức oai thần lớn lao như thế. Khi chúng tỳ-kheo cử con làm thị giả của Phật Thế Tôn, lúc ấy con đã tự nói mình không kham nổi." Nói như thế rồi.

 Phật bảo trưởng lão A-nan: "A-nan, nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân cầu lợi ích, thì giả sử lửa mưa xuống đầy khắp Diêm-phù-đề, cũng phải đi qua giữa đó, để được nghe điều lợi ích lớn như thế, để phát khởi việc trừ bỏ sinh tử và phiền não.

 A-nan, ông hãy xem: nếu có tỳ-kheo thật sự sinh lòng hâm mộ ưa thích pháp này, thì người ấy ở đời sau sẽ bỏ cái thấy biết về chúng sinh, về phú-già-la (cá thể, "người" được chấp là có thật) mà người khác chỉ bày, mà có thể chỉ bày cái thấy biết về pháp không trống rỗng (?). Vào thời ấy, nếu có tỳ-kheo siêng năng tu hành mà xa lìa pháp không đã được nghe như thế, thì dù đã thọ giới cụ túc (giới đầy đủ của người xuất gia) được hai mươi hạ (hai mươi mùa an cư, tức hai mươi năm tuổi đạo), vẫn mạng chung với thân phận phàm phu."

 A-nan hỏi Phật: "Bạch Thế Tôn, các tỳ-kheo ấy có gì đầy đủ?" Phật dạy: "A-nan, họ chỉ có cái tên là đầy đủ. Đã có tên đầy đủ rồi, mà chỉ đầy ắp tham dục, giận dữ, ngu si; có dấu hiệu của sa-môn (người xuất gia tu hành) mà ở đời sau không thể thành Phật. A-nan, các ông nên siêng năng bỏ ngã chấp (sự bám chấp vào cái tôi) cùng sự nghi ngờ, hối hận, nên sinh lòng vui mừng hớn hở. Đây là bờ tận cùng trong sạch, lìa dục. A-nan, Như Lai nói chỗ ra khỏi sinh tử này, các ông nên thọ trì đọc tụng."

 Phật bảo A-nan: "Có đủ hai kiến chấp thì không vào được niết-bàn. Hai kiến chấp ấy là gì? Đó là đoạn kiến (cái thấy sai lầm cho rằng chết là hết, không có gì nối tiếp) và thường kiến (cái thấy sai lầm cho rằng thân hay cái tôi tồn tại mãi mãi không đổi).

 Thế nào là đoạn kiến? Cho rằng: đây là đời cuối cùng, sau đời này sẽ không còn có đời nào nữa. Đó gọi là đoạn kiến. Mọi đoạn kiến đều là tà kiến. Vì nghĩa gì mà gọi là đoạn kiến? Người ấy thấy như thế này: không có quả báo của bố thí, không có vô già hội (đại hội bố thí rộng rãi cho tất cả mọi người, không ngăn ai), không có tế lễ, không có thiện ác và quả báo của nghiệp, không có cha, không có mẹ, không có đời này và đời khác, không có chúng sinh và loài hóa sinh (loài tự nhiên sinh ra, không qua cha mẹ), không có sa-môn, bà-la-môn (tu sĩ thuộc giai cấp tăng lữ của đạo Bà-la-môn) nào tin và an trú chân chính. Lại thấy như thế này: [không có ai] đối với đời này, đời khác mà tự chứng thần thông, tự chứng biết rồi rộng nói cho người khác (?). Tất cả chúng sinh ở Diêm-phù-đề này, nếu dùng dao lớn sắc bén mà cắt đứt mạng sống của họ, thì do nhân duyên ấy cũng không có tội nghiệp, không có chỗ tội đến; làm như thế rồi cũng không gọi là gây tội. Tất cả chúng sinh ở Diêm-phù-đề này, dù đem việc lành mà tôn trọng họ, khiến họ đều vui mừng, hoặc cúng dường, hoặc dâng hiến, hoặc thêm lòng yêu kính, dù làm như thế cũng không có phúc đức, không có chỗ phúc đến. Dù làm như vậy, cũng chẳng tạo nghiệp phúc, chẳng tạo nghiệp tội. Đó gọi là đoạn kiến.

 Thế nào là thường kiến? Cho rằng: thân này thường hằng, thân này thường trụ, thân này ngày ngày đều có, thân này lúc nào cũng có, thân này chỉ là một, không có pháp xoay chuyển, thân này không lay động, thân này giữ vững. Vì vậy thân này không có chỗ đứt đoạn ở giữa, không có hao giảm, không có tướng khác, không có tướng riêng, không có già suy, không có trôi lăn, không có niềm vui khác, không có pháp sa đọa, không có hư hoại, không sinh ở nơi khác, không có cái có khác, không có chỗ già, không có tan rã. Như vậy chỉ là thường, chỉ là trụ, chỉ là vui, chỉ là ngày ngày đều có, chỉ là không thuộc về ai khác. Đó gọi là thường kiến.

 Như vậy, mọi đoạn kiến, mọi thường kiến, tất cả đều gọi là kiến, vì có chỗ thấy được nắm giữ, tức là tà kiến. Như vậy, Như Lai không nói là có thể nắm được. Vì không nắm giữ nên không sinh nhớ nghĩ; vì không nhớ nghĩ nên tự vào niết-bàn, dứt hết bờ sinh. Vì nghĩa gì gọi là dứt hết sự sinh? Chẳng phải là dứt hết sự sinh ở quá khứ, chẳng phải là dứt hết sự sinh ở vị lai, chẳng phải là dứt hết sự sinh ở hiện tại, vì vậy gọi là dứt hết sự sinh.

 Như vậy, Như Lai thuyết pháp vì không nắm được sự diệt, thuyết pháp vì không nhớ nghĩ, thuyết pháp vì đã không nhớ nghĩ, thuyết pháp vì lìa dục, vì diệt, vì vắng lặng. Pháp Phật nói ra chẳng phải trời, chẳng phải rồng, chẳng phải dạ-xoa, chẳng phải càn-thát-bà (thần âm nhạc của cõi trời), không có tên gọi, không thể nắm giữ, không thể lấy lời nói, tên gọi mà trói buộc như trói giặc; vì diệt tham dục, vì diệt giận dữ, vì lìa ngu si, không có các ấm tụ (các nhóm yếu tố hợp thành thân tâm).

 Nếu đối với pháp này mà thật sự đi vào, vượt qua, thực hành và tin như thế, không chìm đắm, không mỏi mệt, không dừng lại, không hối hận, thì đó là lời Như Lai không đổi lại, là lời nói lìa khát ái, lời nói lìa phiền não. Nếu đối với pháp này mà thân đã chạm đến, đã thực hành, thì được gọi là nhẫn (sự an nhận chân lý vững vàng, không lay chuyển), được bậc mặc áo giáp, được việc phát khởi hành động, sẽ được xa lìa tham dục, giận dữ, ngu si. Người ấy biết sự sai khác của các việc làm mà không lẫn lộn, người ấy biết các thứ lời nói và tên gọi.

 Độ-bát-xà-na-đế (1), Hậu-đế-xà-na-đế (2), Tỵ-la-bà-đế-xà-na-đế (3), Nhân (?)-na-xà-na-đế (4), Vị-na-xà-na-đế (5), Tra-bá-xà-na-đế (6), Đa-trà-bá-xà-na-đế (7).

 Bốn Thánh đế ấy, Như Lai biết là Khổ, Khổ tập, Khổ diệt và Khổ diệt đạo Thánh đế. Chúng có tên là Áo-cúc-sắt-tra, tên là Tỵ-cúc-sắt-tra, tên là Tam-bồ-đa, tên là Tỵ-phù-đa. Như thế, biện biệt và hiểu rõ các thứ âm thanh lời nói, biết sự bức bách của thân, biết đường lối của ý điên đảo, biết chỗ sinh nghi ngờ, biết tên gọi của khát ái.

 Tỵ-bát-la-bà-tả (1), Tỵ-sa-bà (2), Tỵ-tát-lợi-tu-ca (3), Đà-xá (4), Hân-hân-ma (5).

 Nên biết trí biện tài đã được nói như thế.

 Áo-ca (1), Thế-la (2), Xoa-ma (3), Điệt-lợi-sắt-tra (4), Bát-la-úc-la (5), Na-sa (6), Tỵ-địa-dụ (7), Đế-hi-na (8), Lô-dạ (9), La-đa-la (10), Ma-đậu-mạn (11), Sa-na-đà (12).

 Nên biết tên gọi của trí biện tài như thế. A-nan, nếu có tỳ-kheo biết được chỗ như thế, thì trong thế giới đại châu của tứ thiên hạ (một thế giới gồm bốn châu lục lớn bao quanh núi Tu-di) thứ hai, người ấy biết được sự vận chuyển của trí, khéo biết khuôn phép chữ viết, khéo biết các hạnh tu. Như thế, tên gọi được đầy đủ, khuôn phép của pháp được đầy đủ, thọ ký được đầy đủ, bàn tay pháp của sự nhớ nghĩ và trí tuệ được đầy đủ, mọi vật sở hữu đều thường đầy ắp. Như thế, trong hai thế giới, khéo biết lời lẽ, khéo biết tên gọi, thành tựu trí hơn hết, không ai địch nổi, nói được nghĩa chân chính; chỗ nào chưa đầy đủ thì làm cho đầy đủ; tiếp nhận phương tiện, đầy đủ trăm bài kệ, khéo làm cho chín muồi, có thể vì tất cả mà trình bày giải nói. Hướng đi chân chính như thế, an trú chân chính như thế, đều thâu nhận cả mà không có hối hận.

 Phật bảo A-nan: "Riêng còn có hai thứ: có đủ hai kiến chấp thì không vào được niết-bàn. Hai thứ ấy là gì? Đó là ngã kiến (cái thấy sai lầm chấp có một cái "tôi" thật sự thường còn) và kiến chấp an trú không nhất định. Thế nào là ngã kiến? Nói ngã kiến, là lìa các ấm mà chứng biết có cái tôi. Lại nữa, nói ngã kiến, là thấy các ấm là trong sạch, thấy là vui, thấy là thường; hoặc lại thấy là trụ, thấy là ngày ngày đều có. Lại nữa, nói ngã kiến, là nắm lấy ngã sở (những gì cho là thuộc về cái tôi), thì sẽ có ngã kiến."

 Bấy giờ tôn giả Xá-lợi-phất bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, vì nắm lấy tưởng (sự nhận biết, hình dung thành khái niệm) về người khác nên có ngã kiến. Bạch Thế Tôn, nếu lại như thế, thì có bao nhiêu tưởng về người khác, lẽ ra cũng phải có bấy nhiêu tưởng về cái tôi."

 Nói như thế rồi, Phật bảo trưởng lão Xá-lợi-phất: "Xá-lợi-phất, vì việc gì mà ông nói như vậy? Những pháp ấy, các A-la-hán (bậc thánh đã dứt sạch phiền não, giải thoát khỏi sinh tử) không có nghĩa như thế, tức là tưởng về cái tôi và tưởng về người khác. Xá-lợi-phất, nếu tưởng về người khác ấy chính là tưởng về cái tôi; Xá-lợi-phất, nếu là tưởng về cái tôi thì chính là tưởng về chúng sinh; Xá-lợi-phất, nếu là tưởng về đàn bà thì chính là tưởng về đàn ông; với mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý cũng như vậy. Xá-lợi-phất, nếu có tưởng về sắc (hình sắc, vật chất mà mắt thấy) thì liền có tưởng về cái tôi. Xá-lợi-phất, nếu có tưởng về tiếng, mùi, vị, xúc chạm, pháp (đối tượng của ý), thì đó chính là tưởng về cái tôi. Xá-lợi-phất, nếu có tưởng về đạo, tưởng về sự thật, tưởng về Phật, tưởng về pháp, tưởng về tăng, tưởng về niết-bàn, thì đó chính là tưởng về cái tôi. Xá-lợi-phất, những loại tưởng như thế, những loại hành như thế, A-la-hán không có. Vì vậy các A-la-hán trừ bỏ tưởng về đất, tưởng về nước, tưởng về lửa, tưởng về gió, tưởng về giải thoát, tưởng về quán xét.

 Xá-lợi-phất, ý ông thế nào? Có A-la-hán nào khi đến, khi đi, khi đứng, khi ngồi, hoặc khi kinh hành (đi bộ chậm rãi qua lại để tu tập) mà có tưởng về lời nói không?" Xá-lợi-phất bạch Phật: "Thưa không, bạch Thế Tôn."

 Phật lại bảo Xá-lợi-phất: "Vì vậy, ông nên biết, ví như thế gian có hai chỗ nương: có ở giữa và không ở giữa. Đúng như vậy, đúng như vậy: có và không là thế gian, không lìa có và không là thế gian. Cũng vậy, dục là thế gian, không lìa dục là thế gian. Cũng vậy, nhớ nghĩ là thế gian, không lìa nhớ nghĩ là thế gian. Cũng vậy, lời nói là thế gian, không lìa hý luận là thế gian. Cũng vậy, suy nghĩ cân nhắc là thế gian, không lìa suy nghĩ cân nhắc là thế gian. Cũng vậy, phân biệt, đủ thứ phân biệt, sự phân biệt là thế gian; không lìa phân biệt, đủ thứ phân biệt, sự phân biệt là thế gian. Vì vậy ngã kiến có sự phân biệt ấy, do đó không thật. Vì vậy nói mọi kiến chấp đều không thật.

 Xá-lợi-phất, vì vậy Phật nói chánh kiến không phải là kiến chấp. Vì sao gọi là chánh kiến? Vì không phân biệt sự vật nên gọi là chánh kiến. Ai phân biệt sự vật, và sự vật nào không thể nắm được? Đó là các sắc, các tiếng, các mùi, các vị, các xúc chạm, các pháp; những vật như thế thật không thể nắm được. Trong chỗ không có vật mà có sự phân biệt, Như Lai nói sự phân biệt ấy là tham dục, là dục của người đàn ông. Mọi thứ dục ấy, dục đối với vật, dục của các phiền não: trong đó có các dục đối với vật, thì đó chính là không phải dục; mọi dục của phiền não trong đó cũng không phải là dục. Vì sao? Vì dục ấy vô thường; nếu là vô thường thì chúng không phải là dục. Nếu trong cái vô thường mà sinh tưởng là thường, thì đó gọi là ngã kiến.

 Như thế, kiến chấp an trú không nhất định chính là ngã kiến; ngã kiến chính là sự an trú không nhất định. Cái thấy của bất cứ ai, cái thấy ấy chính là không đúng như điều được thấy; không đúng như điều được thấy chính là tà kiến. Mọi tà kiến chính là cái tôi; đó gọi là ngã kiến. Vì nghĩa gì gọi là ngã kiến? Tà kiến là cái thấy không thật: trong cái vô thường mà phân biệt cho là thường; không biết đúng như thật rằng năm thủ ấm (năm nhóm yếu tố hợp thành thân tâm bị bám chấp: sắc là thân thể vật chất, thọ là cảm giác, tưởng là nhận biết, hành là ý chí tạo tác, thức là sự hay biết) giống như đám bọt nước, như bong bóng, như ánh nắng dợn, như thân cây chuối (rỗng ruột), như trò ảo thuật, như giấc mộng. Trong các pháp ấy vốn là hư không, mà đối với pháp không thật lại có sự nhiễm đắm. Người phân biệt có cái tôi thì nhiễm đắm, tham chấp, làm tăng thêm lòng ham muốn mong cầu; đó gọi là ngã kiến. Vì ngã kiến nên liền sinh tham dục, liền sinh giận dữ, liền sinh ngu si. Nếu đối với tưởng về không mà sinh tham dục, thì không có lẽ ấy; nếu sinh giận dữ hay sinh ngu si, cũng không có lẽ ấy. Đúng như vậy, đúng như vậy: vì sinh ra tùy miên (phiền não ngầm sai khiến tâm) tham dục nên có ngã kiến."

 Lại nữa, A-nan, thế nào gọi là kiến chấp về chỗ không nhất định? Vì không hiểu rõ lời nói phương tiện nên đối với chỗ đứng không nhất định, đó gọi là kiến chấp về chỗ không nhất định. Lại nữa, thế nào là kiến chấp về chỗ không nhất định? Đó là cái thấy sa đọa, kiến chấp về chỗ không nhất định. Thế nào là cái thấy sa đọa? Là rơi vào chỗ không có trí, đó gọi là kiến chấp về chỗ không nhất định.

 Lại nữa, thế nào là chỗ không có trí? Đối với khổ không có trí, đối với nguyên nhân của khổ không có trí, đối với sự diệt khổ không có trí, đối với con đường diệt khổ không có trí; đối với nghiệp không có trí, đối với quả báo không có trí, đối với quả báo của nghiệp không có trí; đối với duyên sinh (sự vật do nhiều nhân duyên hợp lại mà sinh ra) không có trí; đối với các pháp đen trắng (xấu và lành) không có trí; đối với các pháp có duyên và không có duyên không có trí; đối với các pháp có hình bóng và không có hình bóng không có trí; đối với các pháp có tội và không có tội không có trí; đối với các pháp nên phụng sự và không nên phụng sự không có trí; đối với mọi thứ đang có không có trí; không có cái thấy, cũng không có sự sáng suốt, không chứng con đường của trí, không thể thấu suốt, không khéo léo phương tiện. Đó gọi là không có trí.

 Từ không có trí sinh ra nghi ngờ; từ nghi ngờ sinh ra chỗ không nhất định. Đó gọi là chỗ thấy không nhất định. Nói chỗ không nhất định, là rơi vào điều ác. Thế nào gọi là rơi vào các điều ác? Nói ác, là nguyên nhân bất thiện; người ấy lại sẽ sinh vào địa ngục A-tỳ (địa ngục Vô Gián, nơi chịu khổ nặng nhất, không lúc nào ngừng), hoặc rơi vào các địa ngục khác. Đó gọi là rơi. Nếu sinh vào chỗ bất nhàn (nơi không có cơ hội tu học chánh pháp), dù ở chỗ ấy hay ở không yên, thì không được phụng sự chư Phật Thế Tôn, không được nghe chánh pháp, không thấy Tăng bảo (đoàn thể tăng chúng, một trong ba ngôi báu), không nhận lấy pháp trắng (điều lành), chậm chạp lười biếng, không được tự tại, thường mang nỗi nhớ nghĩ trong các cái (những phiền não che lấp tâm, như tham dục, giận dữ, hôn trầm, xao động, nghi ngờ). Đó gọi là chỗ không nhất định. Trong chỗ không nhất định ấy, mọi sự tham đắm, thấy không đúng như thật, an trú trong tâm điên đảo, đó gọi là chỗ an trú không nhất định.

 Vì sao gọi là kiến chấp về chỗ không nhất định? Vì không có nhân duyên, vì nói rằng không thấy, đó gọi là kiến chấp về chỗ không nhất định. Lại nữa, kiến chấp về chỗ không nhất định, cho đến chỉ có thức (sự hay biết), gọi là nghĩa đầy đủ điều ác, nghĩa của người nắm giữ, nghĩa của sự không quán xét, nghĩa của sự đắm vào quyến thuộc. Các câu về những pháp như thế đều sa đọa; đã rơi lại rơi nữa, vì rơi không chân chính, vì gọi là phân biệt, nên là kiến chấp về chỗ không nhất định. Như thế nghĩa lẫn lộn, lời lẫn lộn, vật lẫn lộn, câu nói lẫn lộn.

 A-lê-da (1), Tỵ-ma-đế (2), Ma-đầu (3), Tư-bát-la-thủ-đà (4), A-mộc-xoa (5), Đế-hi-na (6), Tỵ-bà-cù (7), Úc-lô (8), Đố-lô-ti (9), Già-la-tư-đà-cù-tư (10), A-nô-thi-thất-tra (11), Tỵ-ma-đế-bát-đầu (12), Vật-đà-nễ-ca-sa (13), Úc-đậu-lưu (14), Độ-trừ (15), Tô-lưu (16), Bộ-lưu (17), Tỵ-thâu (18), Tỵ-ma-đế (19), Già-ca-la (20), Ha-sa-đế-da (21), Bát-la-hà-tư-đế-da (22), Na-sa-đế-da (23), Lê-bà (24), Tô-tô-la (25), A-nô-ma (26), Na (27), Đề-tỵ-ha-đốt (28), A-na-đốt (29).

 Những câu chữ và ý vị như thế, tụng trì và thọ nhận rồi.

 Nễ-thất-tỳ-sắt-tra-bà-la-ma-nê (1), Ba-la-nhã-bệ-đề-dạ (2), A-na-ma-hê-đa-nê (3), A-già-đa-tô-thi-lê-sắt-tra-tỵ-phù-đa-nê (4), Sa-la-xoa (5), A-già-la-bà-đa-bà-đề-na (6), Tỵ-thư-địa-ba-la (7), A-già-la-sa-la-bát-la-bà-la-noa (8).

 Lại nữa, nói về chỗ ba mươi câu của pháp môn truyền trao theo tháng (?): bánh xe thân, bánh xe lời nói, bánh xe ý (bánh xe: chỉ sự vận hành xoay vòng); bánh xe đàn bà, bánh xe đàn ông; bánh xe trời, bánh xe người; bánh xe sát-na (khoảnh khắc cực ngắn); bánh xe hành động, bánh xe ý niệm. Nghe thì sinh niềm tin trong sạch; lắng nghe tiếp nhận thì có sức mạnh; tâm không dua nịnh quanh co, dứt điên đảo; vượt ra khỏi biển nghi ngờ, tăng thêm quả về sau; hạnh không phân biệt; nhớ nghĩ những điều mà hạnh trí bát-nhã thực hành; làm các điều lành, chịu đựng được cả điều tốt lẫn điều xấu; tâm không điên đảo, được không sợ hãi; khéo thâu nhận, rồi trao cho chỗ biện tài; phân biệt chỗ thấy; thân thể mạnh mẽ; khẩu nghiệp rốt ráo; tâm không vẩn đục rối loạn; lìa trói buộc mà giải thoát; ủng hộ chánh pháp; không có gốc rễ tranh đấu; không có oán hại; lời nói mềm mại dễ nghe; giới cấm không giảm sút, tam muội không giảm, trí tuệ không giảm; gần gũi bát-nhã; điều mong cầu đều thành tựu; có thể tụng đọc thọ trì hai trăm bài kệ tụng; sinh ra phương tiện; sẽ được gặp chánh pháp như thế. Khéo suy nghĩ về câu kinh này rồi, sẽ được hiện bày công đức như thế, sẽ được công năng như thế tăng trưởng.

 A-nan, đó gọi là kiến chấp trừ dứt, xa lìa sự phân biệt và buông lung. Một trí mà phải gọi là không có trí, ấy là vì chấp vào lời nói. Thế nào là một trí mà phải gọi là không có trí? Là trong các hành hữu vi (những gì do nhân duyên tạo tác nên có sinh có diệt), trí hữu lậu (trí còn phiền não rỉ chảy) sinh ra và vận chuyển; một trí ấy phải gọi là không có trí.

 Bấy giờ Thế Tôn nói lời ấy xong, tuệ mạng (cách gọi tôn kính một vị tỳ-kheo, người lấy trí tuệ làm mạng sống) Xá-lợi-phất bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, nếu có trí về phép tính toán và ấn, trí khéo léo khắp về chữ viết, trí về thuốc men và những thứ tương tự, trí về đủ các phương tiện, trí về lời dạy, trí khéo léo; những trí ấy thì các chúng sinh vừa yêu thích vừa ưa muốn, nhờ đó mà mong cầu được thụ hưởng quả báo. Bạch Thế Tôn, trí ấy lẽ nào lại nói là không phải trí?"

 Nói như thế rồi, Phật bảo tuệ mạng Xá-lợi-phất: "Xá-lợi-phất, trí ấy sẽ có lợi ích, thành tựu việc thụ hưởng quả báo, nhưng không phải là lợi ích của trí về pháp như thật mà các Như Lai giảng nói. Xá-lợi-phất, lại có một thứ trí tên là A-bà-sa-la. Xá-lợi-phất, thế nào là trí A-bà-sa-la? Đó là việc gây dựng việc nhà; tướng về cái tôi, tướng về chúng sinh, tướng về thọ mạng, tướng về phú-già-la (cá thể con người); tướng đàn bà, tướng đàn ông; tướng đất, tướng nước, tướng lửa, tướng gió; tướng mắt, tướng tai, mũi, lưỡi, thân, ý; tướng sắc, tiếng, mùi, vị, xúc chạm, pháp; và tướng về ngã sở; lòng ái hữu lậu tràn khắp; thọ mạng bằng nhau hay không bằng nhau; trao gậy, trao dao, trao nắm đấm (?), đánh đập; mười nghiệp bất thiện (giết hại, trộm cắp, tà dâm, nói dối, nói hai lưỡi, nói lời ác độc, nói lời thêu dệt, tham lam, giận dữ, tà kiến); ba gốc bất thiện (tham, sân, si); hai mươi thứ phiền não phụ; phiền não của một tâm; tham đắm sắc dục; bị tham dục trói buộc; suy nghĩ theo niệm tà khiến tâm tối tăm; ôm lòng giận dữ; khéo về binh khí, khéo về cung tên, khéo về dáng vẻ oai nghi, khéo bán thân, khéo nịnh hót lừa dối người, khéo làm điều ác, khéo bám chấp; 'ta làm như thế này, người kia như thế kia, ta sẽ làm, ta sẽ làm; việc này làm như thế rồi, việc kia làm như thế rồi; làm như vậy rồi thì như thế sẽ có cái kia, như thế sẽ có cái này'; cứ như thế, như thế: nghiệp hữu lậu, tâm hữu lậu, cùng nghiệp oán thù và tâm oán thù; không vì diệt độ, không vì lìa dục, không vì trừ dứt, không vì vắng lặng, không vì bồ-đề, không vì hạnh sa-môn, không vì niết-bàn; nhân xoay chuyển mà được cái nhân xoay chuyển hơn nữa. Đó gọi là trí A-bà-sa-la. Vì trí này mà khiến tâm vẩn đục nhơ bẩn, khiến địa ngục đầy ắp, súc sinh đầy ắp, cõi Diêm-ma-la đầy ắp; trái lìa chỗ có cơ hội tu học mà đi đến chỗ bất nhàn. Như thế, một trí này phải gọi là không có trí."

 Kinh Đại Uy Đức Đà-la-ni, quyển thứ năm.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video