Phẩm thứ chín: Nhận biết việc làm của ma
Thiện Nghiệp (tức Tu-bồ-đề, đệ tử giỏi hiểu về tánh Không của Phật) hỏi Phật: "Hàng cao sĩ muốn học thì làm sao nhận biết được những trở ngại?"
Thiên Tôn (bậc được trời người tôn kính, tức Phật) nói: "Muốn học Minh độ vô cực (trí tuệ sáng suốt hoàn hảo đưa người sang bờ giác ngộ, tức Bát-nhã ba-la-mật) mà trong lòng không vui, thì nên biết đó là ma gây ra tâm ấy. Vội vàng khởi tâm muốn học, thì bỗng dưng tranh cãi rối loạn nổi lên. Nếu chép kinh này thì có sấm sét làm cho sợ hãi. Các khải sĩ (tức Bồ-tát, người phát tâm cầu giác ngộ để cứu độ mọi loài) đùa cợt với nhau, ngó trước nhìn sau; chép kinh này mà ý tà không chuyên vào kinh.
Rồi đứng dậy rời chỗ ngồi bỏ đi, tự nghĩ: 'Ta không có phần được pháp thọ quyết (được Phật báo trước chắc chắn sẽ thành Phật), ta không ở trong Minh độ.' Thế là tâm rối loạn nổi lên, trong lòng không yên. Lại tự nghĩ: 'Quê hương, quận nước, huyện ấp của ta không nghe nói đến kinh này.' Trong lòng hối hận mà bỏ đi.
Người ấy về sau trải qua bao nhiêu kiếp (khoảng thời gian cực kỳ dài), nghe kinh của đạo khác thì vui thích, không gánh vác nổi Minh độ, mà đi theo kinh khác, liền rơi vào đạo Ứng nghi (tức A-la-hán, bậc dứt phiền não, tự giải thoát cho riêng mình) hay đạo Duyên nhất giác (tức Duyên giác, Bích-chi-phật, người tự giác ngộ nhờ quán xét nhân duyên, không giáo hóa người khác). Đó là bỏ gốc mà theo cành lá. Ví như người đã có được con voi lại đi xem dấu chân của nó. Thế nào, người ấy có khôn không?"
Đáp: "Không, bạch Thiên Trung Thiên (Trời của các trời, danh hiệu tôn xưng Phật)."
Phật nói: "Cũng vậy, người cầu đạo khải sĩ mà bỏ Minh độ đi, quay lại tu học các kinh khác, rồi được đạo Ứng nghi, Duyên nhất giác. Ông nói người ấy có khôn không?"
Đáp: "Không, bạch Thiên Trung Thiên!"
Thiên Tôn nói: "Ví như người muốn thấy biển lớn mà lại nhìn vào ao nước, rồi nói: 'Đây là biển lớn.' Người ấy có khôn không?"
Đáp: "Không."
Thiên Tôn nói: "Khải sĩ bỏ Minh độ sâu xa, đi lấy kinh khác, rồi rơi vào đạo Ứng nghi, Duyên nhất giác. Có trí không?"
Đáp: "Không."
Thiên Tôn nói: "Ví như người làm một tòa cung điện tuyệt đẹp, người thợ cả có ý muốn làm cho bằng cung điện của mặt trời mặt trăng. Theo ý Thiện Nghiệp, có làm được không?"
Đáp: "Rốt cuộc không làm được."
"Người thợ ấy có khôn không?"
Đáp: "Không."
Thiên Tôn nói: "Người cầu đạo khải sĩ đã nghe Minh độ rồi lại bỏ đi, học pháp của đạo Ứng nghi, Duyên nhất giác, muốn ở trong đó mà cầu thành Phật. Người ấy có khôn không?"
Đáp: "Không, bạch Thiên Trung Thiên!"
Phật nói: "Ví như người muốn gặp Phi hành hoàng đế (tức Chuyển luân thánh vương, vị vua lý tưởng cai trị cả thiên hạ, có xe báu bay đi khắp nơi), lại gặp một ông vua nhỏ, nhìn kỹ dáng mạo và áo mũ của ông ta rồi nói: 'Đây chính là Phi hành hoàng đế.' Người ấy có khôn không?"
Đáp: "Không, bạch Thiên Trung Thiên!"
Phật nói: "Về sau, có khải sĩ đã được pháp sâu xa rồi lại bỏ đi, vào pháp Ứng nghi mà muốn cầu thành Phật. Thế nào, có trí không?"
Đáp: "Không."
"Ví như người đang đói lớn, được cơm trăm vị mà không ăn, lại muốn có cơm sáu mươi vị. Lại như người lái buôn được viên ngọc minh nguyệt (ngọc sáng như trăng) vô giá, lại đem thủy tinh bôi lên ngọc minh nguyệt, muốn cho hai thứ giống nhau. Những người ấy có khôn không?"
Đáp: "Không."
Phật nói: "Về sau, có khải sĩ được kinh Minh độ lại đem so sánh với đạo Ứng nghi, rồi bỏ đi, vào pháp Ứng nghi mà muốn thành Phật.
Lại nữa, khi đang chép kinh, ma khiến của cải lợi lộc từ phương khác đưa đến; người ấy nghe có lợi liền bỏ pháp mà đi, không chép kinh cho xong được. Nên nhận biết đó là việc ma làm.
Khi chép kinh này, chớ nói: 'Ta chép.' Chớ nói lời như vậy, mà nên theo trong kinh mà nghe lời quyết định. Ai nói lời như vậy thì ma được dịp hại. Không như thế thì cõi ma trống rỗng, không làm gì được.
Khi chép kinh, có lúc ý nghĩ vướng vào chuyện đời: binh đao, giặc cướp, đánh nhau loạn lạc, họ hàng, tiền của lợi lộc, cơm ăn, bệnh tật gầy yếu, thuốc thang; nhớ cha mẹ anh em và đủ mọi ý nghĩ khác. Khải sĩ nên sáng suốt nhận biết đó là ma xui khiến.
Lại nữa, ma mang đến một thứ kinh gọi là 'kinh sâu xa', đọc theo thứ lớp rồi đem đi truyền, làm rối ý người học Minh độ, khiến họ bỏ gốc mà theo ngọn, không được biến mưu minh tuệ (trí tuệ khéo léo, biết tùy cơ dùng cách thích hợp để cứu độ người)."
Phật nói: "Khải sĩ đại sĩ (đại sĩ: bậc người lớn, cũng chỉ Bồ-tát) muốn nói về biến mưu minh tuệ thì phải tìm trong Minh độ. Nay đã có được rồi lại bỏ đi, vào trong đạo Ứng nghi mà tìm biến mưu minh tuệ. Khải sĩ ấy có khôn không?"
Đáp: "Không, bạch Thiên Trung Thiên!"
Phật nói: "Người học kinh muốn nghe pháp thì vị thầy lại không được yên. Dù thầy được yên, muốn truyền Minh độ cho thì người học lại bỏ đi. Thầy trò không hòa hợp, nên việc chép kinh không thành. Người học đến xin thọ nhận thì thầy lại muốn đi phương khác, hai bên không hòa hợp. Hoặc thầy để tâm vào cơm áo, tiền của, lợi lộc, mà người học cũng không có gì để dâng cúng, nên không được Minh độ. Như vậy nên nhận biết đó là việc ma làm.
Người học dù không tiếc gì, không trái ý thầy, thầy có kinh này, đệ tử hỏi việc mà thầy không chịu giảng giải, người học mang lễ vật đến mà luôn phải lui về (?). Có khi thầy muốn giảng thì người học lại không vui. Có khi thầy mệt mỏi không dậy giảng kinh được, người học tuy chí hăng hái mà không được học. Nên nhận biết đó là việc ma làm.
"Lại nữa, khi pháp này được giảng, được chép, nếu có người đến nói: 'Địa ngục, ngạ quỷ (loài quỷ đói), cầm thú khổ sở lắm, nên sớm dứt bỏ đi, chứng quả Ứng nghi thì không còn phải mang hoạn nạn nặng nề nữa.' Hoặc lại khen ngợi trước mọi người về niềm vui trên cõi trời, nói rằng: 'Ở đó có năm thứ dục lạc (vui thích về sắc đẹp, âm thanh, hương thơm, vị ngon, cảm xúc), tha hồ hưởng theo ý muốn, mà cũng có thể một lòng nghĩ về tánh Không. Tuy vậy, dù có được điều mình mong thì rồi cũng phải chia lìa, chịu bao nhiêu khổ đau. Chi bằng ngay đây tìm đạo Câu cảng (tức Tu-đà-hoàn, quả vị đầu tiên của người tu, mới vào dòng thánh), Tần lai (tức Tư-đà-hàm, còn trở lại cõi đời một lần), Bất hoàn (tức A-na-hàm, không còn trở lại cõi dục nữa), Ứng nghi, chứ đừng dấn thân vào chuyện hư không đổ nát.'
"Lại nữa, vị thầy tự cho mình tôn quý, trong lòng nghĩ: 'Ai cung kính nương về ta thì ta trao Minh độ, ai không thì thôi.' Người học dù đã nương về, không ngại gian nan, mà thầy vẫn không chịu truyền, lại muốn đi đến những chỗ hiểm nguy đáng sợ. Thầy lại bảo: 'Chỗ thóc gạo đắt đỏ, chỗ có hổ sói giặc cướp, những vùng đầm hoang vắng, ta thích đến đó. Con hãy suy nghĩ kỹ, có theo ta đi được, chịu được khó nhọc này không, đừng để sau phải hối hận.' Đệ tử buồn rầu nói: 'Thầy hiểu hết điều sâu kín mà không chịu truyền cho, ta biết làm sao đây!' Thầy trò ý chí trái nhau đối với Minh độ. Lúc chép, học, tụng kinh, lúc đi kinh hành (đi bộ chậm rãi để tu tập), đệ tử bực bội chán nản không học nữa, dần dần bỏ về đời thường, khiến nghĩa lý của kinh pháp bị nghẽn tắc. Nên nhận biết đó là việc ma làm.
"Lại nữa, vị thầy hay đi xin xỏ, nhiều mánh khóe (?), muốn lười biếng bỏ đi, bèn nói lời dối gạt người học: 'Ta phải đến chỗ kia có việc thăm hỏi.' Người học không biết như vậy, đến khi học, tụng kinh, kinh hành thì gặp phải chuyện này. Nên nhận biết đó là việc ma làm.
"Lại nữa, ma xấu ác luôn tìm dịp hại, gây phiền não như thế, khiến không ai nhận được pháp sâu xa." Thiện Nghiệp hỏi: "Vì sao lại như thế?"
Phật nói: "Ma xấu ác chuyên đi chê bai Minh độ, nói: 'Ta có kinh sâu xa, nghĩa lý huyền diệu, còn những kinh khác đều không phải là pháp.' Vì thế, khải sĩ mới học trong lòng ngờ vực, sợ hãi, cho rằng không phải là Minh độ vô cực, từ đầu đến cuối không học. Đó là lúc việc ma nổi lên. Lại có khải sĩ chuyên giữ thiền hạnh, liền chứng đạo Câu cảng, đó là chứng cớ của việc ma (?)."
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video