Loại thứ hai mươi hai: Lừa đảo bằng luyện đan
Luyện đan dưới hầm sâu, đặt sẵn cọc "bùa" dài
Đời xưa có thuyết luyện đan (dùng lò nung các khoáng chất như chì, thuỷ ngân, chu sa… để luyện ra "đan", tương truyền có thể biến kim loại thường thành vàng bạc), có thể "điểm sắt thành vàng" (chấm thuốc vào sắt mà biến sắt thành vàng). Đó là phép của tiên, không phải thứ có ở cõi người. Thuật luyện đan đời nay truyền nhau thì dùng ba lạng (lạng: đơn vị cân thời xưa, khoảng 37 gam) bạc ròng loại tốt, trộn với chì, thuỷ ngân, thần sa (chu sa vùng Thần Châu, loại tốt nhất), chu sa (khoáng vật màu đỏ chứa thuỷ ngân) cùng các vị thuốc khác, cho vào lò luyện chung, mỗi mẻ phải luyện bốn mươi chín ngày. Từ ngày thứ bốn mươi trở đi, phải có hai người thay phiên canh lò, ngày đêm không được rời đi lúc nào. Đan luyện xong được chín lạng bạc. Trong đó trừ ba lạng bạc vốn, lại phải mất ba lạng mua thuốc, nên mỗi mẻ chỉ lời được ba lạng. Một năm luyện được bốn mẻ, tổng cộng được mười hai lạng, chỉ vừa đủ cho hai người ăn tiêu.
Cho nên người thật sự có được phương thuốc này cũng chẳng thèm làm. Bạc luyện từ đan ra cũng chịu được lửa nấu, nhưng mỗi lần nấu lại hao dần, cuối cùng chẳng còn gì. Hơn nữa, bạc này đến lần thứ hai thì không dùng làm "ngân mẫu" (bạc gốc, tức bạc làm vốn bỏ vào lò để đan "sinh" thêm bạc) được nữa. Nếu muốn luyện tiếp thì phải lấy bạc ròng khác làm bạc gốc. Phương thuốc thật truyền lại như vậy tốn công tốn sức, làm chẳng dễ chút nào.
Còn bọn phương sĩ (người theo các phép thuật, luyện đan, cầu tiên) đi khắp nơi, mượn tiếng luyện đan để lừa người, thì dùng thạch tín, hùng hoàng (một khoáng chất màu vàng, có độc) cùng các thứ khác, rang bạc tốt thành tro bột, giả gọi là "đan đầu" (mồi đan, tức chất đan gốc chấm vào kim loại để sinh ra bạc), rồi đem thứ ấy nấu chung với bạc tốt. Nấu xong vẫn ra bạc, thế là chúng bảo thuốc đan có thể biến thành bạc. Đó chính là ngón giả dối để lừa người.
Có một đạo sĩ tự xưng biết luyện đan. Trước hết hắn đem tro bạc ra nấu công khai cho người ta xem thấy ra bạc; người ta phần nhiều nửa tin nửa ngờ. Riêng một nhà giàu tin hắn, mời về nhà luyện. Đạo sĩ nói: "Luyện đan là phép tiên, trong nhà có nhiều thứ ô uế, e rằng không thành. Nên đến chỗ vắng vẻ, đào một cái hố sâu một trượng bốn thước (khoảng hơn bốn mét), dưới đáy chỉ vừa chứa một cái giường và một cái lò, luyện ở đó bốn mươi chín ngày, thì một trăm lạng bạc gốc có thể luyện ra ba trăm lạng."
Nhà giàu làm theo, đào một cái hố ở sau cửa, rộng tám thước, sâu một trượng bốn thước. Đạo sĩ xuống hố, bảo lấy mười lạng bạc mua chì, thuỷ ngân, thần sa, chu sa… về, luyện mồi đan trước, ba ngày thì xong. Nhà giàu giao một trăm lạng bạc cho hắn luyện, mỗi ngày thả dây đưa ba bữa cơm xuống cho ăn. Đạo sĩ lại bảo kiếm bảy khúc gỗ tròn, chắc, to vừa một nắm tay, mỗi khúc dài ba thước năm tấc, để dùng làm "bùa" (cọc trấn); thêm một sợi dây thừng lớn bện bằng xơ cọ, buộc chéo ngang lên các cọc gỗ ấy. Hằng ngày hắn lấy rìu lớn nện vào các cọc. Nhà giàu ngày nào cũng ra miệng hố nhìn xuống. Được hơn ba mươi ngày, các cọc dần dần bị nện lún xuống, chỉ còn nhô lên một thước, ông ta đoán bụng bạc sắp luyện xong rồi.
Đạo sĩ biết rằng đã lâu đến một tháng, người canh giữ ắt sinh lơ là. Ban đêm, hắn buộc một đầu dây vào gói bạc và thuốc, đầu kia buộc vào lưng mình, rồi đem bảy cọc dài, cứ cách hai thước lại đóng một cọc lên vách hố, bám vào đó mà trèo lên, kéo gói bạc lên theo, rồi nhân lúc đêm khuya trốn mất. Sáng hôm sau đưa cơm xuống, không ai đỡ; soi nến nhìn thì chẳng thấy đạo sĩ đâu. Bắc thang xuống xem, bạc đã bị lấy sạch, lúc ấy mới biết hắn đã giẫm lên cọc mà trèo lên, rõ ràng là bị hắn trộm lừa rồi.
Lời bàn: Luyện đan dưới hố sâu là để người ta không ngờ hắn có thể trốn. Thế nhưng việc dùng cọc, dùng dây đã là mưu tính sẵn từ trước để ra khỏi hố. Chính chỗ làm cho người ta không nghi ngờ lại là chỗ hắn thoát thân. Người đời sau soi vào chuyện này, còn cho rằng luyện đan là đáng tin nữa chăng!
Tin luyện đan mà gây hại cho cả nhà
Bọn phương sĩ mượn chuyện luyện đan để bóc lột người, kẻ bị lừa từ xưa đến nay không đếm xuể. Vì vậy người sáng suốt đều nhìn thấu sự giả dối, từ chối không tin. Có một đạo sĩ họ Bỉnh, phép thuật rất cao cường, què một chân, nói thẳng rằng mình đã được truyền thật thuật luyện đan, nhưng không chịu dễ dàng luyện cho ai. Cách của hắn là đưa mồi đan cho người ta, mặc họ đem nấu chung với đồng, chì, tất cả đều thành bạc. Còn hắn dùng cho mình thì chẳng cần luyện, cứ thò tay lấy ra là bạc. Có khi thấy người khốn khổ, hắn vê một cái trong lòng bàn tay là lấy được bạc đưa cho. Có khi trong tay áo, chộp ra một cái cũng là bạc. Hắn thường hay bố thí cho người nghèo, vì thế người ta gọi hắn là "bán tiên" (nửa tiên).
Có người bày bát đĩa bằng bạc, đặt tiệc lớn đãi hắn. Ăn xong, hắn sai lấy một cái thùng gạo đặt lên bàn, rồi lấy tay nhặt từng món đồ bạc bỏ vào thùng; đến khi nhìn lại thì thùng trống không, chẳng có gì. Hắn nói thẳng: "Ta thu đi rồi, không trả lại đâu." Nếu người ta nói lời tử tế xin lại, thì hắn bảo: "Đã ở trong nhà ngươi rồi." Đến chỗ vốn cất đồ mà xem thì quả nhiên có ở đó. Nếu dùng lời hung dữ đòi ép, thì rốt cuộc không bao giờ thấy lại. Đó gọi là được phép "ngũ quỷ bàn vận" (phép sai khiến năm con quỷ khuân chuyển đồ vật từ chỗ này sang chỗ khác). Hắn nhiều lần tỏ ra những phép lạ như thế, đều đủ khiến người ta kinh động.
Có nhà giàu tên Nghiêu Lỗ tin hắn, mời về nhà, sớm tối lạy chào, cung kính hết mực, mong được học phép. Đạo sĩ thản nhiên nhận lạy, nhưng chưa chịu truyền ngay. Ngày ngày hắn ngồi hưởng sự kính trọng, uống say rồi ngủ, ngủ dậy lại đi chơi, chẳng hề để tâm đến lễ kính của chủ nhà. Nhưng hắn có phép gì đó: hễ ai lạy hắn là liền một lòng tin phục; ai ngồi chung mâm uống rượu với hắn là liền ca ngợi đạo của hắn. Cả nhà Nghiêu Lỗ, già trẻ, tớ gái, đầy tớ, ai cũng tôn kính hắn. Chỉ có vợ Lỗ là Tân thị từ đầu đến cuối không tin, nhiều lần khuyên chồng nên cắt đứt với kẻ tà đạo ấy.
Về sau đạo sĩ Bỉnh biết chuyện, đưa hai tiền bạc (tiền: đơn vị cân, bằng một phần mười lạng) cho một đứa đầy tớ nhỏ trong nhà, dặn: "Lúc bà chủ mày chải đầu, lấy cho ta một sợi tóc rụng trên lược." Sáng sớm đứa đầy tớ lấy được, đem đưa cho hắn. Đạo sĩ có được sợi tóc liền làm phép. Đến giữa buổi sáng, trong lòng Tân thị chỉ muốn được ăn nằm với đạo sĩ, bà nói với tớ gái: "Hôm nay lòng ta lạ lắm."
Đến trưa càng dữ hơn, bà lại nói: "Hôm nay trong lòng ta lạ quá." Đến giữa buổi chiều, lòng không tự kìm được nữa, bà nói thẳng với tớ gái hầu: "Ngày trước ta ghét đạo sĩ Bỉnh vô cùng, sao hôm nay lại mê hắn thế này? Mày xem mặt ta thế nào?" Tớ gái đáp: "Trông bà như sắp buồn ngủ." Sau bữa cơm tối, ý muốn mây mưa (ân ái) với đạo sĩ của Tân thị càng thêm bức bách, chỉ hận vì cả nhà ở bên cạnh mà thôi!
Bà lại gắng gượng kìm mình, lén dặn tớ gái (?): "Hôm nay mày phải theo sát ta. Nếu ta đi vào phòng đạo sĩ, mày phải tát ta hai cái, vả vào mặt ta, nhất định không được quên." Đến khi lên giường ngủ, chồng đã ngủ say, Tân thị khoác áo trên, phần dưới để trần, mở cửa chạy thẳng sang phòng đạo sĩ. Đạo sĩ lúc ấy đang làm phép thúc bùa. Tớ gái vội theo ra, gọi: "Phòng đạo sĩ này không được vào!" Bà cũng không đáp. Đạo sĩ bảo tớ gái: "Mày ra ngoài." rồi lấy tay kéo Tân thị. Tớ gái bước tới tát hai bên má bà chủ, bà cũng mặc kệ; lại tát vào mặt hai cái nữa mà nói: "Bà chưa mặc quần áo!" Tân thị mới tỉnh ra, nói: "Ta tưởng mình đến đây trong mơ, sao thân thật lại ở chỗ này? May mà mày gọi ta tỉnh." Rồi nắm tay tớ gái nói: "Mau cùng ta về phòng, xấu hổ quá!"
Vào phòng, bà đá chồng dậy, kể tường tận sự tình, cùng chuyện được tớ gái gọi tỉnh. Chồng nói: "Làm gì có lý ấy? Mình vốn ghét hắn, nên bày đặt chuyện này mà vu cho hắn. Lẽ nào lòng đã muốn đi, lại còn bảo tớ gái kéo lại? Lời bịa này tôi không tin."
Hôm sau, bất đắc dĩ, bà đem chuyện kể với anh chồng. Người anh bảo em đuổi đạo sĩ đi, Lỗ cũng không nghe. Bà bèn lên huyện tố cáo. Quan huyện bắt đạo sĩ về đánh hai mươi gậy. Nhưng hắn lại biết phép "ký bổng" (phép gửi đòn roi sang chỗ khác), nên bị đánh mà không đau; quan bèn tống giam. Đạo sĩ rõ ràng vào ngục tay không, vậy mà thò tay lấy ra đều là bạc, đem bạc đút lót cai ngục, sai mua rượu thịt vào ngục ăn. Cai ngục càng thêm nịnh bợ, mong xin được phép của hắn. Về sau hắn bị giải lên phủ, lên đạo (cấp hành chính trên phủ), các quan đều trừng phạt, nhưng vì không có chứng cứ gì rõ ràng nên không chịu xử tội chết. Cuối cùng hắn nhờ người có thế lực nói giúp, được thả ra rồi trốn mất, không biết đi đâu.
Cả nhà Nghiêu Lỗ, lớn nhỏ, về sau lần lượt mắc bệnh mà chết, ấy là vì bị phép của hắn làm hại. Chỉ có Tân thị là người trinh chính, sống lâu, vô sự, một mình cai quản việc nhà, nuôi đứa cháu nhỏ đến khi khôn lớn, thọ hơn chín mươi tuổi mới mất.
Lời bàn: Yêu thuật hại người trong chỗ tối, cũng như yêu hồ (hồ ly thành tinh) quyến rũ người, ắt lòng người phải tà trước rồi mới mê hoặc được. Nếu lòng ngay thẳng thì dù có vào giữa bầy yêu quái, yêu cũng không hại nổi. Cho nên Phó Dịch (một vị quan đời Đường) không tin phép chú làm chết người, mà vị sư người Hồ (người nước ngoài phía tây) tự mình chết; Phạm Trọng Yêm (danh thần đời Tống) không tin con ma giết con cái người ta, mà ma tự không đến. Tân thị lòng ngay thẳng, dù phép thiêng của kẻ yêu nhân tác động, bà vẫn sinh nghi sâu trong lòng, sớm dặn dò tớ gái, nên rốt cuộc không mắc phải cái độc dâm tà của hắn. Như vậy, phép dù khéo đến đâu, rốt cuộc cũng không bằng lòng người ngay thẳng. Người đời sau gặp kẻ yêu nhân, hãy giữ vững lòng mình mà đừng đoái hoài đến hắn, thì cái tà của hắn làm sao thi thố được!
Luyện đan khó thoát thân, bèn bỏ thuốc độc
Ở Cổ Đàm có một chàng trai trẻ tên Đinh Vũ Hoằng, mưu mẹo lanh lợi, biết hết mọi chuyện thật giả ở đời, người khác không lừa được.
Tình cờ anh gặp một phương sĩ tự xưng biết luyện đan. Vũ Hoằng sớm biết hắn giả dối, muốn nhân dịp này lừa lại phương sĩ, nên giả vờ như không biết gì mà hỏi han lặt vặt. Phương sĩ nói: "Đan là phép tiên, xưa nay chỉ truyền cho người lương thiện, chuyên để cứu giúp kẻ nghèo khổ. Trước hết phải hái thuốc, luyện thành mồi đan, sau đó dùng một tiền bạc nấu chung với mồi đan thì được ba tiền, một lạng thì được ba lạng." Vũ Hoằng hỏi: "Luyện nhiều hơn có được không?" Phương sĩ đáp: "Chỉ cần có mồi đan thì dù một trăm, một nghìn lạng cũng luyện được."
Vũ Hoằng trước đưa một tiền bạc cho hắn luyện. Phương sĩ cho thêm ba phân (phân: một phần mười tiền) mồi đan vào, liền nấu ra ba tiền bạc. Vũ Hoằng mừng, lại đưa một lạng cho nấu, được ba lạng. Vũ Hoằng càng mừng, mời phương sĩ về nhà, tiếp đãi ân cần. Đến khi bạc đã tiêu hết (?), anh lại xin luyện thêm để dùng, cứ thế lần lượt luyện ra hơn ba mươi lạng bạc. Anh chỉ dùng lời ngon ngọt chiều chuộng hắn, nói mong được học phép, nhưng trước sau không chịu bỏ nhiều bạc ra cho luyện, trái lại còn lừa được vốn mồi đan của phương sĩ.
Phương sĩ nghĩ ở trong nhà thì chẳng làm gì được anh ta, nên nói: "Mồi đan của ta đã dùng hết rồi, nên mang nhiều bạc làm vốn ra ngoài hái thuốc, rồi luyện một mẻ lớn ở bên ngoài." Vũ Hoằng biết rõ hắn muốn dụ ra ngoài để lừa, nhưng tự nghĩ: "Ta dốc lòng đề phòng, hắn lừa ta bằng cách nào được?" Anh còn muốn lừa cho hết số bạc mồi đan trên người hắn. Bèn mang năm mươi lạng bạc cùng đi ra ngoài, nhưng không chịu lấy ra tiêu. Phương sĩ bảo anh lấy bạc mua đồ, Vũ Hoằng nói: "Đan là để đổi ra bạc, nay bạc đã thành sẵn, cần gì phải tiêu bừa? Hãy lấy đan ra luyện bạc làm lộ phí, bạc của tôi để dành mua thuốc." Phương sĩ đem hết ba lạng mồi đan của mình, Vũ Hoằng bỏ mười lạng bạc, cùng luyện thành ba mươi lạng, hai bên mỗi người chia một nửa.
Lại đi xa thêm hai ngày, lúc ăn lúc ngủ anh đều đề phòng nghiêm ngặt. Phương sĩ không có cách nào thoát thân, bèn lén mua thạch tín giấu trong người. Tối đến lại mua một con cá tươi đem vào quán trọ. Vũ Hoằng đi nấu chín, chia làm hai bát. Phương sĩ đến bưng một bát đặt lên bàn, bỏ thuốc độc vào trong. Rồi lại bưng bát kia, cố ý hắt hơi một cái, để nước bọt văng vào cá. Phương sĩ nói: "Bát này bẩn rồi, để ta ăn."
Đến nửa đêm, Vũ Hoằng đau bụng, kéo dài đến sáng. Phương sĩ đến nhà thầy thuốc xin thuốc giảm đau, sắc cho uống thì càng đau dữ hơn. Đến trưa, Vũ Hoằng phát sốt (?), môi nứt nẻ, bụng đau không chịu nổi. Trong lòng ngờ là phương sĩ bỏ độc, anh van xin hắn: "Tôi chỉ có năm mươi lăm lạng bạc, nếu ông cứu được mạng tôi, tôi xin đưa hết cho ông." Lúc ấy Hoằng đã không dậy nổi khỏi giường. Phương sĩ lấy bạc của anh bỏ vào tay nải mình, rồi đến bên giường đưa thuốc cho anh mà nói: "Ta là kẻ đi khắp nơi, vốn định gom bạc của người khác, vậy mà ngươi gian xảo quá, lại lừa của ta năm mươi lạng bạc. Nay ta chỉ lấy thêm của ngươi năm lạng; ta tự làm việc thiện mà đưa thuốc này cho ngươi. Sống hay chết là tuỳ số mệnh ngươi." Nói xong vác hành lý bỏ trốn.
Vũ Hoằng vội bảo chủ quán đem thuốc đi sắc. Có người nhận ra, nói: "Đây là thuốc giải thạch tín." Uống liền mấy lần, cơn đau dịu dần; lại nhờ người gần quán chữa trị, ba ngày sau mới khỏi hẳn.
Bạc đã bị phương sĩ cướp sạch, anh đành dọc đường đi xin ăn mà về nhà.
Lời bàn: Biết đề phòng chuyện luyện đan thì không ai bằng Vũ Hoằng. Dù kẻ kia trăm phương nghìn kế cũng không lừa được anh, trái lại anh còn lừa gần hết vốn bạc của phương sĩ, có thể nói là khôn khéo đến cùng cực. Vậy mà rốt cuộc vẫn bị hắn bỏ độc, bạc phải trả lại hết, lại mất thêm năm lạng, suýt nữa mất mạng. May mà sống sót, phải dọc đường xin ăn, vừa khổ sở vừa nhục nhã. Chuyện phương sĩ luyện đan, há có thể tin được sao?
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video