**Loại thứ hai mươi bốn: Lừa bằng cách dụ đi chơi gái**
**** Cha đi tìm con, rồi chính mình sa vào chuyện chơi gái
**** Có người nhà giàu tên Tả Đông Khê, chỉ sinh được một con trai là Thiếu Sơn. Thiếu Sơn thường mang nghìn lạng bạc tiền vốn đến Nam Kinh buôn bán.
**** Rồi Thiếu Sơn vào kỹ viện chơi gái (?) với cô Mao Nguyệt Hoa, suốt một năm không về. Đông Khê hỏi người ta thì biết con vì mê gái, ham vui mà quên đường về. Ông nhiều lần gửi thư giục con về. Lúc đầu con còn hồi âm, viện cớ chưa đòi xong nợ. Về sau thư gửi đi cũng không trả lời nữa. Đông Khê nghe nói tiền vốn của con đã tiêu quá nửa, trong lòng rất giận. Ông muốn tự đi tìm, nhưng lại nghĩ đi tay không thì tốn tiền đi đường (*bàn triền*: tiền ăn ở, lộ phí khi đi xa) vô ích. Vì thế ông mang theo ba trăm lạng bạc hàng hóa, thuê người đầy tớ tên Thi Lai Lộc cùng lên kinh tìm con. Người và hàng vừa đến kinh, đã có người báo trước cho Thiếu Sơn: "Cha anh mang hàng đến bán, lại muốn tìm anh."
**** Thiếu Sơn nghe vậy rất buồn bực. Anh vội gọi mụ chủ nhà chứa (?) là Mao Tích Khanh đến bàn: "Cha tôi đến đây để giục tôi về. Nếu bà có kế làm cho ông ấy cũng sa vào chơi gái thì tôi mới ở đây lâu được. Không thì hôm nay phải chia tay với bà rồi."
Tích Khanh nói: "Anh cứ trốn kỹ trong này, đừng ra gặp ông ấy, tôi tự có cách lo liệu." Mụ liền sai người mời mụ Tuân Vinh ở kỹ viện phía trước đến, nhờ mụ khéo léo giăng bẫy. Mụ Vinh nhận lời rồi đi.
Đông Khê hỏi các bạn buôn ở kinh, biết con mình đang ở nhà Mao Tích Khanh, chơi với con gái mụ là Nguyệt Hoa. Ông đi thẳng đến nhà Tích Khanh, định gọi con về. Tích Khanh ra tiếp đãi rất cung kính. Đông Khê nói: "Thằng con hư của tôi là Thiếu Sơn đang ở nhà bà. Tôi đến kinh đã hơn mười ngày rồi, bà gọi nó ra gặp tôi."
Tích Khanh làm ra vẻ kính sợ, nói: "Ông là thân phụ của cậu Thiếu Sơn đấy ư? Thiếp thật may như vén mây thấy mặt trời (ý nói được gặp bậc đáng kính). Cậu nhà trước đây có ở nhà tôi hai ba tháng, nhưng hơn một tháng trước đã từ biệt đi lâu rồi."
Mụ liền gọi con gái Nguyệt Hoa ra chào, chỉ vào ông mà bảo: "Đây là cha của chàng." Mụ bảo cô lạy, nhưng Đông Khê không đáp lễ. Mụ lại sai bày tiệc, Đông Khê nói: "Ta đến vì đứa con hư, chứ đâu phải đến xin rượu thịt của các người? Mau gọi con ta ra cho ta đưa về, cũng chẳng cần các người giả bộ giữ khách."
Nguyệt Hoa nói: "Chàng quả thật đã đi từ tháng trước, bảo là đi đòi nợ rồi về nhà. Nếu chàng còn ở đây, chúng tôi đâu dám giấu ông?"
Đông Khê không tin, nhất quyết đòi biết con ở đâu. Tích Khanh nói: "Nhà tranh chỉ có vài gian, ông cứ lục soát khắp nơi. Làm sao giấu được người?" Nguyệt Hoa dẫn Đông Khê vào trong, tìm khắp bốn phía cũng không thấy bóng dáng.
Đông Khê nổi giận: "Người môi giới (*nha nhân*: kẻ làm trung gian mua bán, quen biết khách buôn) bảo nó ở đây, sao lại giấu đi đâu mất? Toàn nói chuyện ma quỷ. Nếu con ta mất tích thì là nhà các người hại chết nó, ta nhất định đưa ra quan kiện, bắt các người phải đi tìm."
Nguyệt Hoa hoảng hốt nói: "Xưa nay trong kỹ viện có ai hại người bao giờ, ông đừng dễ dàng trách oan người ta."
Đông Khê chửi mắng rồi bỏ ra. Khi đi ngang kỹ viện phía trước, có một cô gái trong cửa sổ hắt chậu nước ra ngoài, xối ướt khắp người Đông Khê, mũ áo ướt sũng. Cơn giận chưa nguôi, ông hỏi đây là nhà ai.
**** Đầy tớ Lai Lộc nói: "Cả dãy này đều là nhà nhạc hộ (*nhạc hộ*: những hộ làm nghề ca hát, kỹ nữ, thuộc hạng người hèn trong xã hội)."
Đông Khê liền vào cửa chỉ mặt chửi. Mụ Tuân Vinh bước ra, làm ra vẻ hoảng sợ hỏi duyên cớ. Biết là con gái mình Tuân Khánh Vân lỡ tay hắt nước trúng khách, mụ liền gọi cô ra đánh không biết bao nhiêu gậy. Khánh Vân van xin, mong ông can giúp, nhưng Đông Khê cũng chẳng thèm để ý.
Mụ Vinh nói: "Mày mau lấy áo mới thay cho ông, tiến lên dập đầu xin tha, mời ông ở lại đây để tạ lỗi, kẻo sau này rước họa."
Khánh Vân dập đầu xong, dẫn ông vào phòng trong, lấy một bộ áo mới cho ông thay, rồi quỳ xuống nói: "Nhà như chúng tôi sợ nhất là đắc tội với người. Muôn mong ông rộng lượng như biển mà bao dung, tha tội cho thiếp."
Đông Khê nói: "Ta vốn không trách cô, chỉ vì áo ướt khó đi đường. Nay ta mặc bộ này đi, mai sẽ đem trả." Nói rồi phủi áo đứng dậy.
Khánh Vân níu lại: "Còn có chén rượu tạ lỗi. Nếu ông đi ngay, mẹ lại trách mắng thiếp mất."
Đông Khê nói: "Cần gì rượu?" Lúc ấy tiệc đã bày xong. Khánh Vân hết lòng chiều chuộng hầu hạ, Đông Khê cũng mở lòng vui uống, đến tối thì muốn về.
Khánh Vân tha thiết giữ lại: "Đã nửa năm nay thiếp ở phòng không. Nếu ông không ngủ lại mà đi thì thật đúng là gặp mặt mà như chẳng gặp (ý nói có duyên gặp gỡ mà bỏ lỡ). Ông chỉ cần ngủ lại thì mẹ thiếp sẽ vui, cho rằng thiếp khéo giữ khách, đâu có tốn tiền phòng của ông?"
Họ lại uống đến canh hai (khoảng 9 đến 11 giờ đêm) rồi đi ngủ. Đông Khê nghĩ rằng tiền phòng thì rốt cuộc mình cũng sẽ trả, nên tạm giả vờ không động lòng, để thử xem cô ta thế nào.
**** Khánh Vân ôm ấp vuốt ve ông, nói: "Chàng muốn làm Liễu Hạ Huệ, ngồi ôm gái trong lòng mà không loạn ư? (Liễu Hạ Huệ là hiền nhân nước Lỗ thời Xuân Thu, tương truyền từng để một cô gái bị lạnh ngồi trong lòng mình suốt đêm mà không hề có ý xằng bậy.) Như vậy là vào núi báu mà về tay không đấy (ý nói có dịp tốt mà bỏ phí). Vả lại đêm khuya không ai biết, ai khen chàng là người đàn ông tiết hạnh đâu."
Đông Khê cười rồi chiều theo. Hôm sau gần trưa ông mới dậy. Vừa chải đầu rửa mặt xong thì tiệc rượu đã bày sẵn. Cô thong thả mời rượu, lại đàn hát để hầu ông.
**** Gần tối, ông lại muốn về. Khánh Vân giữ lại: "Chàng chịu ngủ lại thì mẹ rất vui. Nếu chỉ một đêm rồi chia tay thì thật là cuộc gặp như bèo nước tình cờ, đúng là hoa rơi có ý mà nước chảy vô tình (ý nói một bên có tình, một bên thì không). Dù thiếp hầu hạ chưa chu đáo, sao chàng không làm cơn mưa lành cứu người đã hạn hán nửa năm như thiếp?"
Đông Khê lại vì thế ở thêm một đêm. Đến ngày thứ ba, ông nhất quyết đòi về, xin lại bộ áo cũ. Khánh Vân nói: "Thiếp đã sai người mang đến chỗ trọ của chàng rồi."
Đông Khê nói: "Bộ áo cô cho ta mặc trên người, mai ta sẽ đem trả."
Khánh Vân nói: "Chỉ sợ áo mặc không vừa thôi, sao chàng không giữ lại làm vật kỷ niệm?"
**** Cô lại lấy ra một hòm đồ chơi quý, muốn chọn một món tặng ông. Đông Khê thấy trong hòm toàn là ngọc trai, ngọc quý, đồ báu, bèn chỉ lấy một chiếc mặt dây quạt bằng ngà.
Khánh Vân nói: "Cái này thiếp không dám biếu. Thiếp xin kính tặng cái bằng bạc này."
Đông Khê nói: "Ta chỉ nhận tấm lòng của cô thôi, cần gì phải tặng đồ bạc."
Khánh Vân nói: "Chiếc bằng ngà này là do một công tử nhà quan bộ Lễ (*Lễ bộ*: cơ quan triều đình lo việc lễ nghi, thi cử) tặng, bên cạnh có khắc tên hiệu của chàng ấy. Phàm đồ khách quen (*cô lão*: tiếng trong kỹ viện chỉ khách làng chơi thân quen) tặng, chỉ có bạc là được đem dùng. Còn trâm cài, đồ trang sức và các món đồ chơi thì phải cất giữ. Mai sau có gặp lại, người ta hỏi đến thì đồ vẫn còn, như thế mới tỏ được lòng không quên. Vì thế thiếp không dám đem tặng lại cho người khác. Còn chiếc mặt dây quạt bằng bạc này là thiếp đặt làm sẵn để đáp lễ khách, bên cạnh có đúc tên thiếp, nên thiếp muốn tặng chàng."
**** Đông Khê nhận rồi về. Hôm sau, ông bảo Lai Lộc: "Xem ra làm kỹ nữ thật khó lắm. Chỉ lỡ tay hắt một chậu nước mà phải hết sức dè dặt hầu hạ người ta, chỉ sợ không vừa ý khách. Ta đâu thể ăn của người ta quá mức? Ta ngủ hai đêm, lại ăn bốn bữa tiệc, vậy đưa cho họ bốn lạng bạc. Ta nhận một chiếc mặt dây quạt bạc thì đáp lại bằng ba cây trâm vàng, bạc và ngọc. Cùng với bộ áo này, ngươi đem đến trả cho họ, ta sẽ không đến nữa."
Thì ra hai đêm trước, Lai Lộc cũng được ngủ với con hầu tên Quế Anh. Hai người tình ý quấn quýt, càng không nỡ rời nhau. Lúc chia tay, Quế Anh dặn: "Nếu chủ anh còn đến chơi thì chúng ta lại được gặp nhau."
Vì thế Lai Lộc chỉ mong chủ chịu đi chơi gái, ra sức khuyên: "Hôm trước ông đi tay không mà người ta còn kính trọng như thế. Hôm nay có bạc, có trâm tặng họ, dù họ không giữ ông ngủ lại thì lẽ nào không mời rượu? Ăn thêm của họ thì có hề gì?"
Đông Khê tin lời, lại cùng đầy tớ đến, đem bạc và trâm tặng. Khánh Vân nhận được, mặt mày rạng rỡ, cầm vào khoe với mẹ: "Ông Tả tặng con bốn lạng bạc, ba cây trâm. Nếu con không hầu hạ cho ông vui thì đâu có tặng nhiều lễ như vậy?"
Mụ Tuân cũng rất mừng, ra dập đầu cảm tạ: "Vốn không đáng nhận lễ hậu như vậy. Đã được ông ban cho thì xin ông ở lại nhà tôi chơi vài ngày."
Đông Khê giả vờ từ chối đòi về. Khánh Vân kéo ông vào phòng trong, tiệc rượu đã bày sẵn. Đông Khê nói: "Lại phiền cô đãi tiệc ta, sau này lấy gì báo đáp?"
Khánh Vân nói: "Hôm trước chỉ là tạ lỗi. Số bạc hôm nay chàng cho, thiếp đã tính trừ vào tiền về sau rồi."
Đông Khê nói: "Bạc trước là trả cho lần trước. Nếu ta chơi thì phải tính từ hôm nay trở đi."
Từ đó ngày đêm ông mải mê vui chơi, quên cả ngày tháng. Lai Lộc cũng được gặp lại Quế Anh, hai người mừng không xiết. Hắn hầu hạ chủ càng ân cần, sai bảo gì cũng càng vâng lời. Cả chủ lẫn tớ đều vui đến quên về.
**** Thỉnh thoảng Đông Khê bảo đầy tớ: "Phải biết dừng lại thôi. Bạc tiêu nhiều lắm rồi."
Lai Lộc liền dụ dỗ: "Người có vàng lụa là để mua vui, mua tiếng cười. Ông nắm cả cơ nghiệp lớn như thế, mới được mấy tháng vui lòng. Dù có tiêu hết số bạc này, ở nhà lo gì thiếu ăn thiếu mặc. Không nhân lúc này vui chơi thì về già còn vui được nữa sao? Đời người nào có được trăm năm, việc gì phải làm kẻ nô lệ giữ bạc."
Lòng Đông Khê vốn đã mê đắm, lại nhiều lần bị Lai Lộc khuyên dụ, nên chẳng biết quay đầu. Bất giác đã hơn nửa năm, ba trăm lạng gần hết. Quế Anh thường đòi Lai Lộc quần áo, trâm hoa tai, Lai Lộc lại xin chủ. Chủ nói: "Cũng chưa biết ta đã tiêu hết bao nhiêu? Phải tính sổ với mụ Tuân đã, rồi giữ lại tiền lộ phí mà về."
Khi tính xong thì đã tiêu hơn ba trăm lạng. Đem hết hàng hóa ra trả cũng chưa đủ, còn tiền đi đường thì hoàn toàn không lo được. Lai Lộc nói: "Cậu chủ còn nhiều vốn, ông có thể đến mượn ít."
**** Đông Khê nói: "Ta khó mở miệng, ngươi đi nói khéo giúp ta."
Thiếu Sơn biết cha đã tiêu sạch vốn vào chuyện chơi gái, vỗ tay cười lớn, sai Nguyệt Hoa bày tiệc, mời cha và Khánh Vân đến tiễn đưa. Sau đó Đông Khê lặng lẽ cùng con về. Ông chỉ cho rằng duyên gặp gỡ khiến nên như thế, không hề biết mình đã bị người ta lập kế gài bẫy.
**** Lời bàn: Người con gái đẹp làm lay chuyển lòng người, sắc đẹp làm nghiêng cả thành, xưa nay ai cũng than thở về điều đó. Có ai vào chỗ bùn nhơ (?) mà vẫn trong trắng không bị vấy bẩn đâu?
Đông Khê đâu phải đến để chơi gái, ông chỉ muốn tìm con đưa về. Ông vốn biết rõ kỹ nữ làm mê hoặc người ta thế nào, chơi gái làm tan nhà nát cửa ra sao. Vậy mà khi vào chốn ấy, ông lại khuấy bùn tung sóng (lấy ý từ bài "Ngư phủ" trong Sở từ, ý nói cùng chìm đắm theo chỗ ô trọc), còn tệ hơn cả con mình. Người không gần thanh sắc (*thanh sắc*: tiếng đàn hát và sắc đẹp, chỉ chuyện ăn chơi trai gái), không chìm đắm trong tình dục, được mấy ai đâu!
Khổng Tử nói: "Ta chưa thấy ai yêu đạo đức như yêu sắc đẹp." Vậy thì việc quý trọng người hiền thay cho lòng ham sắc (lời trong sách Luận Ngữ) quả thật là khó.
Cho nên trong kỹ viện có câu: "Không sợ anh đến rồi mới khôn ra, chỉ sợ anh khôn mà không chịu đến." Như vậy, chỉ ai không đặt chân đến chốn ấy mới thoát ra ngoài được cái lồng giam (ý nói thoát khỏi vòng trói buộc của sắc dục).
**** Nếu không thì chẳng ai không bị nó trói buộc và mê hoặc.
◄ Trước
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video