Thiên 15 — Phương vị xen tạp

 Thứ ba: Bàn về sự xen lẫn trong phương vị

 Ngũ hành (năm hành: Mộc – cây, Hỏa – lửa, Thổ – đất, Kim – kim loại, Thủy – nước; năm loại khí cơ bản mà người xưa cho là tạo nên và chi phối vạn vật) không phải mỗi hành chỉ có một tính thuần nhất, mà xen lẫn vào nhau. Ngay trong cùng một phương cũng có sự xen lẫn.

 Phương Đông gồm Giáp, Ất (hai thiên can – thiên can là mười ký hiệu Giáp, Ất, Bính, Đinh, Mậu, Kỷ, Canh, Tân, Nhâm, Quý, dùng để đếm ngày, tháng, năm và được phối với ngũ hành, phương hướng) và Dần, Mão, Thìn (ba địa chi – địa chi là mười hai ký hiệu Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tị, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi, cũng dùng để đếm thời gian và phối với phương hướng). Giáp là Mộc. Trong Ất có Kim xen lẫn. Trong Dần có Hỏa ở giai đoạn "sinh" (mỗi hành đi qua một vòng mười hai giai đoạn thịnh suy; "sinh" là giai đoạn khí của hành ấy mới ra đời). Thìn là Thổ. Trong Mão có Thủy ở giai đoạn "tử" (giai đoạn khí của hành ấy chết, tắt hẳn).

 Phương Nam gồm Bính, Đinh, Tị, Ngọ, Mùi. Bính là Hỏa. Trong Đinh có Thủy xen lẫn. Trong Tị có Kim ở giai đoạn sinh. Mùi là Thổ. Trong Ngọ có Mộc ở giai đoạn tử.

 Phương Tây gồm Canh, Tân, Thân, Dậu, Tuất. Canh là Kim. Trong Tân có Hỏa xen lẫn. Trong Thân có Thủy ở giai đoạn sinh. Tuất là Thổ. Lại nữa, trong Dậu có Mộc ở giai đoạn "thai" (giai đoạn khí của hành ấy mới thụ thai, chuẩn bị sinh lại).

 Phương Bắc gồm Nhâm, Quý, Hợi, Tý, Sửu. Nhâm là Thủy. Trong Quý có Thổ xen lẫn. Trong Hợi có Mộc ở giai đoạn sinh. Trong Tý có Hỏa ở giai đoạn thai. Trong Sửu có Kim ở giai đoạn tử. Đó là nói mỗi phương đều riêng có đủ ngũ hành.

 Dần, Ngọ, Tuất là vị trí của Hỏa. Trong Dần có Hỏa ở giai đoạn sinh, nằm ở phương Đông. Trong Ngọ có Hỏa ở giai đoạn "vượng" (giai đoạn khí thịnh nhất), nằm ở phương Nam. Trong Tuất có Hỏa ở giai đoạn tử, nằm ở phương Tây.

 Hợi, Mão, Mùi là vị trí của Mộc. Trong Hợi có Mộc ở giai đoạn sinh, nằm ở phương Bắc. Trong Mão có Mộc ở giai đoạn vượng, nằm ở phương Đông. Trong Mùi có Mộc ở giai đoạn tử, nằm ở phương Nam.

 Thân, Tý, Thìn là vị trí của Thủy. Trong Thân có Thủy ở giai đoạn sinh, nằm ở phương Tây. Trong Tý có Thủy ở giai đoạn vượng, nằm ở phương Bắc. Trong Thìn có Thủy ở giai đoạn tử, nằm ở phương Đông.

 Tị, Dậu, Sửu là vị trí của Kim. Trong Tị có Kim ở giai đoạn sinh, nằm ở phương Nam. Trong Dậu có Kim ở giai đoạn vượng, nằm ở phương Tây. Trong Sửu có Kim ở giai đoạn tử, nằm ở phương Bắc. Đó là bản thể của một hành xen lẫn nằm ở ba phương.

 Mùi, Thìn, Sửu, Tuất là vị trí của Thổ. Trong Mùi có Thổ ở giai đoạn vượng. Trong Thìn có Thổ ở giai đoạn tử. Trong Sửu có Thổ ở giai đoạn "suy" (khí đã yếu đi). Trong Tuất có Thổ ở giai đoạn "tráng" (khí đang mạnh mẽ). Đó là bản thể của Thổ xen lẫn nằm ở cả bốn phương.

 Triệu Di nói: "Ngũ hành xen lẫn nhau như những sợi đan thành tấm gấm vóc có hoa văn." Lời ấy thật đúng.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video