Kinh Thắng Thiên Vương Bát-nhã Ba-la-mật (kinh về trí tuệ thấu suốt đưa người sang bờ giác ngộ, do Thắng Thiên Vương thưa hỏi), phẩm thứ mười một: Hiện ra hóa thân
Bấy giờ, Bồ-tát Ma-ha-tát (vị Bồ-tát lớn; Bồ-tát là người tu hành phát nguyện thành Phật để cứu giúp mọi loài) Thiện Tư Duy hỏi Thắng Thiên Vương: “Vị hóa Phật (thân Phật do thần lực của Phật biến hiện ra) mà Như Lai (danh hiệu của Phật: bậc đến từ chân lý như thật) tạo ra, có thể lại biến hóa ra nữa không?”
Bấy giờ, Thắng Thiên Vương đáp Bồ-tát Thiện Tư Duy: “Nay có Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, chỉ Đức Phật) ở đây làm chứng rõ ràng: vị hóa Phật do Phật tạo ra lại có thể biến hóa ra vô lượng hóa Phật nhiều như cát sông Hằng, với đủ loại hình sắc, dùng thần thông (năng lực siêu phàm) mà thuyết pháp, làm lợi ích cho chúng sinh (mọi loài có sự sống và cảm giác). Này thiện nam tử (người con trai hiền lành, lời gọi người nghe pháp)! Vì nguyện lực (sức mạnh của lời nguyện) từ các đời trước của chư Phật thanh tịnh, nên mới làm được như vậy.”
Bồ-tát Thiện Tư Duy thưa với Thắng Thiên Vương: “Đại vương! Ngài khéo nói pháp rất sâu xa, rằng nguyện lực các đời trước của chư Phật là thanh tịnh. Chỉ mong Đại vương thỉnh cầu thần lực của Phật, khiến cho Bát-nhã ba-la-mật này được ở lâu trong thế gian, không bị chìm mất.”
Thắng Thiên Vương đáp Bồ-tát Thiện Tư Duy: “Này thiện nam tử! Bát-nhã ba-la-mật là điều mà tất cả chư Phật đều giữ gìn, che chở. Vì sao vậy? Bát-nhã ba-la-mật được nói ra bằng văn tự, nhưng văn tự ấy không sinh không diệt, không có chìm mất; ý nghĩa mà chữ nghĩa ấy diễn bày cũng không sinh không hết, không có chìm mất. Này thiện nam tử! Bát-nhã ba-la-mật rất sâu xa của chư Phật Như Lai cũng không chìm mất. Vì sao vậy? Vì pháp không sinh.
Nếu pháp không sinh thì cũng không diệt, đó chính là lời dạy bí mật của Như Lai. Dù Phật ra đời hay Phật không ra đời, thì bản tính và hình tướng (của các pháp) vẫn thường còn; đó gọi là pháp giới (toàn thể thực tại, cảnh giới chân thật của mọi pháp), cũng gọi là như như (cái vốn như vậy, không đổi khác), gọi là bất dị tế (cái giới hạn tận cùng không khác biệt, tức thực tại tuyệt đối). Thuận theo nhân duyên (các điều kiện tạo nên sự vật) mà không trái ngược, đó là chính pháp (giáo pháp chân chính); bản tính của nó thường còn, không có chìm mất.”
Bồ-tát Thiện Tư Duy thưa với Thắng Thiên Vương: “Đại vương! Người có thể bảo vệ chính pháp là người như thế nào?”
Thắng Thiên Vương đáp Bồ-tát Thiện Tư Duy: “Này thiện nam tử! Người không trái nghịch với tất cả các pháp, gọi là người bảo vệ chính pháp. Vì sao vậy? Không tranh cãi, không trái với đạo lý, gọi là bảo vệ chính pháp.”
Lại hỏi: “Thế nào là không trái với đạo lý?”
Đáp: “Nếu thuận theo văn tự mà không trái đạo lý, không có gì tranh cãi, gọi là bảo vệ chính pháp. Vì sao vậy? Phàm phu (người thường chưa giác ngộ) trong thế gian đều bám chấp vào các kiến giải, còn người thuận theo đạo lý thì thường nói về không (mọi sự đều trống rỗng, không có thật thể), cho nên thế gian sinh ra tranh cãi. Phàm phu như vậy thì ưa chuộng, coi trọng các pháp ‘có’, còn người thuận đạo lý thì coi nhẹ điều ấy.
Thế gian nói có thường, lạc, ngã, tịnh (thường còn, vui sướng, có cái ta thật, trong sạch), còn người thuận đạo lý thì nói vô thường, khổ, bất tịnh, vô ngã (không thường còn, đau khổ, không trong sạch, không có cái ta thật), cho nên thế gian sinh ra tranh cãi. Này thiện nam tử! Tất cả phàm phu xuôi theo dòng chảy của thế gian, người thuận đạo lý thì đi ngược dòng chảy của thế gian, cho nên thế gian sinh ra tranh cãi.
Tất cả phàm phu bám chấp vào ấm, giới, nhập (ấm: năm nhóm hợp thành thân tâm gồm hình sắc, cảm thọ, tri giác, hành động tâm ý, nhận thức; giới: mười tám yếu tố của nhận thức; nhập: sáu giác quan và sáu đối tượng của chúng), còn người thuận đạo lý thì nói tất cả các pháp đều không có gì để bám chấp, cho nên thế gian sinh ra tranh cãi. Này thiện nam tử! Người thuận theo thế gian thì không thực hành đạo lý; người thuận theo đạo lý thì trái ngược với thế gian.”
Bồ-tát Thiện Tư Duy thưa với Thắng Thiên Vương: “Đại vương! Nay ngài nắm giữ pháp gì?”
Thắng Thiên Vương đáp Bồ-tát Thiện Tư Duy: “Tôi không nắm giữ người, cũng không nắm giữ pháp.”
Lại hỏi: “Thế nào là không nắm giữ?”
Đáp: “Cái ta là lìa (vốn vắng lặng, không có thật thể), chúng sinh là lìa, pháp là lìa, mà cái lìa ấy cũng đều không thể nắm bắt được. Quá khứ, vị lai, hiện tại đều lìa, mà cái lìa cũng không thể nắm bắt được. Chư Phật là lìa, chư Phật là không lìa; cõi Phật là lìa, cõi Phật là không lìa; pháp là lìa, pháp là không lìa. Này thiện nam tử! Thực hành như vậy gọi là thuận theo đạo lý, không có nắm giữ, cũng không có không nắm giữ.”
Bấy giờ, Bồ-tát Thiện Tư Duy khen Thắng Thiên Vương: “Lành thay, bậc Đại sĩ (người lớn, chỉ Bồ-tát)! Lành thay, bậc Chính sĩ (người chân chính)! Ngài có thể nói Bát-nhã ba-la-mật rất sâu xa như thế: không nắm giữ, không bám chấp, không tên gọi, không chữ nghĩa, diệt hết các hý luận (lời bàn suông, phân biệt vô ích), xa lìa cái tâm phân biệt và đối tượng bị suy nghĩ.”
Bấy giờ, trong hội chúng có một vị thiên tử (con trời, chỉ chư thiên ở các cõi trời) tên là Hiền Đức, liền đứng dậy khỏi chỗ ngồi, để trần vai phải, quỳ gối phải sát đất, chắp tay hướng về Phật cúi đầu đảnh lễ, rồi bạch Phật: “Bạch Thế Tôn! Cái ‘không phân biệt’ mà Thắng Thiên Vương nói, đó là pháp gì?”
Phật bảo thiên tử Hiền Đức: “Pháp không phân biệt chính là sự vắng lặng. Vì sao vậy? Không có cái nắm giữ và cái bị nắm giữ, xa lìa ý niệm ‘ta’ và ‘cái của ta’, không khởi lên cũng không dứt đi, đó gọi là pháp không phân biệt. Này thiện nam tử! Bồ-tát Ma-ha-tát quán xét như vậy thì có thể bảo vệ chính pháp, mà không thấy có người bảo vệ và cái được bảo vệ.”
Khi pháp này được giảng nói, trong hội chúng có mười nghìn vị tỳ-kheo (người xuất gia đã thọ đủ giới) được tâm giải thoát, một nghìn thiên tử đạt được pháp nhãn thanh tịnh, xa lìa bụi bặm, dơ bẩn (con mắt thấy rõ chân lý một cách trong sạch, là bước đầu chứng nhập thánh quả).
Bấy giờ, Bồ-tát Thiện Tư Duy thưa với Thắng Thiên Vương: “Phải có biện tài (tài ăn nói, giảng giải lưu loát) như thế nào mới có thể nói pháp rất sâu xa như vậy?”
Thắng Thiên Vương đáp Bồ-tát Thiện Tư Duy: “Này thiện nam tử! Người không còn chút tập khí (thói quen còn sót lại) nào của phiền não (những thứ làm tâm rối loạn, khổ sở như tham, giận, si mê), thì biện tài có được mới nói được như vậy. Đó là trí tuệ về đệ nhất nghĩa (chân lý cao nhất, tuyệt đối), vượt khỏi con đường ngôn ngữ, không thể dùng tên gọi mà diễn bày; biện tài như thế mới có thể nói ra điều này.”
Bấy giờ, Bồ-tát Thiện Tư Duy hỏi thiên tử Hiền Đức: “Này thiện nam tử! Trong pháp vô sinh (không có sinh ra) thì làm sao lại dùng biện tài mà nói?”
Bấy giờ, thiên tử Hiền Đức đáp Bồ-tát Thiện Tư Duy: “Bồ-tát Ma-ha-tát nếu không an trụ trong pháp không sinh không diệt thì không có biện tài để nói pháp sâu xa (?). Vì sao vậy? Vì xa lìa hý luận, không thấy đối tượng được nhận biết, không thấy chủ thể nhận biết, tâm không dừng trụ vào đâu, cho nên nói được. Không dừng trụ nơi người, nơi pháp, không dừng trụ nơi bên này bên kia, chỉ an trụ nơi đệ nhất nghĩa đế (chân lý cao nhất) thanh tịnh, cho nên nói được.”
Bấy giờ, Bồ-tát Thiện Tư Duy liền bạch Phật: “Bạch Thế Tôn! Thiên tử Hiền Đức thật hết sức hiếm có, có thể thấu suốt pháp rất sâu xa, biện tài không cùng tận.”
Phật bảo Bồ-tát Thiện Tư Duy: “Này thiện nam tử! Thiên tử Hiền Đức này từ chỗ Phật Bất Động ở thế giới Diệu Hỷ đến cõi Ta-bà (thế giới mà chúng ta đang sống, nơi chúng sinh phải chịu đựng nhiều khổ) này để nghe nhận Bát-nhã ba-la-mật rất sâu xa.” Phật lại bảo Bồ-tát Thiện Tư Duy: “Thiên tử Hiền Đức đã ở quá khứ, trong vô lượng trăm nghìn ức kiếp (khoảng thời gian dài vô cùng), tu tập pháp môn đà-la-ni (tổng trì: năng lực ghi nhớ, nắm giữ trọn vẹn mọi giáo pháp không quên mất), nên dù thuyết pháp suốt cả kiếp cũng không cùng tận.”
Bồ-tát Thiện Tư Duy bạch Phật: “Bạch Thế Tôn! Đó là đà-la-ni gì?” Phật dạy: “Này thiện nam tử! Tên là ‘Đà-la-ni mọi pháp không vào được’. Này thiện nam tử! Đà-la-ni này vượt khỏi mọi văn tự, lời nói không vào được, tâm không đo lường được, mọi pháp trong ngoài đều không thể nắm bắt. Này thiện nam tử! Không có chút pháp nào vào được nơi đây, nên gọi là đà-la-ni mọi pháp không vào được.
Vì sao vậy? Pháp này bình đẳng, không có cao thấp, cũng không có ra vào: không có một chữ nào từ bên ngoài đi vào, cũng không có một chữ nào từ pháp này đi ra, lại không có một chữ nào dừng ở trong pháp này, cũng không có những chữ cùng thấy nhau, cũng không phân biệt pháp và phi pháp. Các văn tự ấy, nói ra cũng không bớt, không nói cũng không thêm; từ xưa đến nay không có ai tạo dựng, không có ai phá hủy.
Này thiện nam tử! Văn tự thế nào thì tâm cũng thế ấy; tâm thế nào thì tất cả các pháp cũng thế ấy. Vì sao vậy? Pháp lìa ngôn ngữ, cũng lìa suy lường; vốn không sinh diệt nên không có ra vào. Đó gọi là đà-la-ni mọi pháp không vào được. Nếu ai thấu suốt được pháp môn này thì biện tài không cùng tận. Vì sao vậy? Vì thấu suốt pháp không dứt, không cùng tận. Này thiện nam tử! Người vào được hư không thì vào được pháp môn đà-la-ni này.
Này thiện nam tử! Bồ-tát Ma-ha-tát thấu suốt pháp môn đà-la-ni này thì tâm được thanh tịnh, thân và miệng cũng vậy; việc làm hợp với lẽ thật, trí bát-nhã bền vững; không ma quân nào quấy rối được, không ngoại đạo (người theo đạo khác ngoài Phật pháp) nào dám nhìn thẳng, không phiền não nào phá hoại được; sức thân thành tựu, tâm lìa nhút nhát yếu đuối, lời nói không cùng tận, có thể tuyên giảng tất cả thánh đế (những chân lý của bậc thánh) rất sâu xa.
Trí tuệ và sự học rộng như biển lớn; an trụ trong tam-muội (trạng thái tâm định sâu, chuyên chú tuyệt đối) vững như núi Tu-di (ngọn núi lớn nhất ở trung tâm thế giới theo quan niệm Phật giáo); ở giữa đại chúng không sợ hãi như sư tử chúa; không nhiễm pháp thế gian như hoa sen (mọc trong bùn mà không dính bùn); làm lợi ích cho chúng sinh như mặt đất; rửa sạch mọi cấu uế như nước lớn; làm cho thế gian chín muồi như lửa lớn.
Mát mẻ, bình đẳng, làm vui lòng mọi người như mặt trăng; phá tan mọi bóng tối như mặt trời; dẹp tan giặc phiền não nên gọi là dũng mãnh; tâm tính điều phục như rồng lớn; có thể nổi sấm pháp như đám mây lớn; mưa khắp mọi pháp như trận mưa lớn; trừ bệnh phiền não cho chúng sinh như thầy thuốc giỏi; dùng pháp trị đời như vị quốc vương; có thể che chở chúng sinh và bảo vệ chính pháp ngang với Tứ Thiên Vương (bốn vị vua trời giữ gìn bốn phương); giàu có hơn hết trong cõi người và cõi trời như Đế Thích (vua trời cõi Đao-lợi).
Tâm được tự tại như Đại Phạm Vương (vua cõi trời Phạm thiên) tự tại làm chủ cõi Ta-bà; thân được không ngăn ngại như chim Ca-lâu-la (chim cánh vàng khổng lồ trong thần thoại, bay lượn không gì cản trở); dạy bảo chúng sinh như người cha trong đời; có thể sản sinh ra của báu là pháp, như vua Tỳ-sa-môn (vị Thiên vương phương Bắc, chủ về của cải) sản sinh ra mọi thứ của báu; được trang nghiêm bằng công đức và trí tuệ; chúng sinh nào trông thấy cũng đều được lợi ích; được chư Phật Thế Tôn khen ngợi; tất cả chư thiên đều che chở.
Này thiện nam tử! Bồ-tát Ma-ha-tát đạt được pháp môn đà-la-ni mọi pháp không vào được này thì dùng đủ mọi cách tự tại làm lợi ích cho chúng sinh, dùng phương tiện (cách thức khéo léo, linh hoạt phù hợp từng người) thuyết pháp không cùng tận; tâm không mỏi mệt, không cầu danh lợi; bố thí pháp bình đẳng, không ganh ghét; giữ giới thanh tịnh, thân miệng ý mãi không lỗi lầm; nhẫn nhục thanh tịnh, xa lìa mọi giận hờn; tinh tấn thanh tịnh, việc làm đều hoàn thành; thiền định thanh tịnh, khéo điều phục tâm; bát-nhã thanh tịnh, không còn chút nghi ngờ vướng mắc.
Có đủ tứ vô lượng tâm (bốn tâm rộng lớn không giới hạn: từ — ban vui, bi — cứu khổ, hỷ — vui theo cái vui của người, xả — buông bỏ, bình đẳng) như Phạm Vương; thực hành các tam-muội và tam-ma-bạt-đề (các tầng định sâu, nơi tâm lắng đọng bình đẳng); tu đạo vô thượng hơn hết trong thế gian; có đủ mọi công đức và trí tuệ biết tất cả; được nhận ngôi vị quán đỉnh (lễ rưới nước lên đỉnh đầu như khi lập thái tử; ở đây chỉ địa vị Bồ-tát cao nhất, sắp thành Phật, được chư Phật thừa nhận).”
Khi pháp môn đà-la-ni này được giảng nói, trong hội chúng có sáu vạn bốn nghìn vị Bồ-tát đạt bất thoái chuyển (địa vị tu hành vững chắc, không còn lùi bước); ba vạn vị Bồ-tát đạt vô sinh pháp nhẫn (sự hiểu chắc chắn, an trụ vững vàng nơi chân lý rằng các pháp vốn không sinh không diệt); hai vạn người và trời đạt được pháp nhãn thanh tịnh, xa lìa bụi bặm, dơ bẩn; vô lượng vô biên người và trời phát tâm cầu A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chính và trọn khắp, tức quả vị Phật).
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video