Thiên 1 — Kinh văn: Phật nói về phép quán Phật Vô Lượng Thọ

 Phật Thuyết Quán Vô Lượng Thọ Phật Kinh (Kinh Phật nói về phép quán tưởng Phật Vô Lượng Thọ; quán: phép tu giữ tâm tập trung để hình dung rõ ràng và chiêm nghiệm một đối tượng; Vô Lượng Thọ: "tuổi thọ không thể đo lường", danh hiệu khác của Phật A Di Đà).

 Tôi nghe như vầy (lời tôn giả A Nan thuật lại điều chính mình nghe Phật nói): Một thời, Phật ở trong núi Kỳ Xà Quật (núi Linh Thứu) gần thành Vương Xá (kinh đô nước Ma Kiệt Đà ở Ấn Độ cổ), cùng với chúng đại tỳ kheo (tỳ kheo: tăng sĩ nam đã thọ giới đầy đủ) gồm một nghìn hai trăm năm mươi người. Lại có ba vạn hai nghìn vị bồ tát (người tu hạnh lớn, cầu giác ngộ để cứu độ tất cả chúng sinh), đứng đầu là Pháp vương tử Văn Thù Sư Lợi (vị bồ tát tượng trưng cho trí tuệ; "pháp vương tử": người con của Vua Pháp, tức của Phật, sẽ nối ngôi Phật).

 Bấy giờ, trong đại thành Vương Xá có một thái tử tên là A Xà Thế, nghe theo lời xúi giục của người bạn ác là Điều Đạt (tức Đề Bà Đạt Đa, anh em họ của Phật, nhiều lần mưu hại Phật), bắt giam vua cha là Tần Bà Sa La, nhốt trong ngục có bảy lớp tường, cấm tất cả quần thần không một ai được đến.

 Quốc thái phu nhân (hoàng hậu) tên là Vi Đề Hy, kính thương đại vương, tắm gội cho sạch sẽ, lấy bơ sữa và mật ong trộn với bột lúa rang thoa lên khắp thân, trong các chuỗi anh lạc (chuỗi ngọc đeo làm trang sức) thì đựng nước nho, lén đem vào dâng vua. Khi ấy, đại vương ăn bột, uống nước nho, xin nước súc miệng; súc miệng xong, chắp tay cung kính hướng về núi Kỳ Xà Quật, từ xa lễ Thế Tôn (danh hiệu Phật: bậc được cả thế gian tôn kính), mà nói rằng: "Ngài Đại Mục Kiền Liên (một đệ tử lớn của Phật, nổi tiếng thần thông bậc nhất) là bạn thân của tôi, xin rủ lòng từ bi truyền cho tôi tám giới (bát quan trai giới: tám điều răn người tại gia giữ trong một ngày một đêm — không giết hại, không trộm cắp, không dâm dục, không nói dối, không uống rượu, không trang điểm và ca múa, không nằm giường cao rộng, không ăn quá giờ ngọ)."

 Khi ấy Mục Kiền Liên bay nhanh như chim ưng chim cắt, đến ngay chỗ vua; ngày nào cũng vậy, truyền tám giới cho vua. Thế Tôn cũng sai tôn giả (cách gọi tôn kính các vị đệ tử lớn của Phật) Phú Lâu Na (đệ tử của Phật, giỏi giảng pháp bậc nhất) đến thuyết pháp (giảng giáo lý của Phật) cho vua. Thời gian như thế trải qua ba lần bảy ngày; nhờ ăn bột mật và được nghe pháp, vua có sắc mặt hòa vui.

 Bấy giờ A Xà Thế hỏi người giữ cửa: "Vua cha bây giờ vẫn còn sống ư?" Người giữ cửa thưa: "Tâu đại vương, quốc thái phu nhân thoa bột mật lên thân, trong chuỗi anh lạc đựng nước nho, đem vào dâng vua. Các sa môn (người xuất gia tu hành) Mục Liên và Phú Lâu Na từ trên không bay đến thuyết pháp cho vua, không thể ngăn cấm được." A Xà Thế nghe xong, nổi giận với mẹ: "Mẹ ta là giặc, đi làm bạn với giặc. Bọn sa môn là kẻ ác, dùng bùa chú mê hoặc, khiến lão vua ác này nhiều ngày không chết." Liền cầm kiếm bén, muốn giết mẹ.

 Khi ấy có một vị đại thần tên là Nguyệt Quang, thông minh nhiều trí, cùng với Kỳ Bà (vị danh y, cũng là đại thần trong triều), làm lễ trước vua mà tâu: "Tâu đại vương, thần nghe trong kinh luận Tỳ Đà (kinh Vệ Đà, kinh điển cổ của đạo Bà La Môn ở Ấn Độ) nói: từ đầu kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài; đầu kiếp là thuở thế giới mới thành lập) đến nay, có những ác vương vì tham ngôi vua mà giết cha, số đến một vạn tám nghìn người, nhưng chưa từng nghe có kẻ vô đạo nào giết mẹ. Nay nhà vua làm việc giết hại nghịch đạo này thì làm nhơ dòng sát đế lợi (giai cấp vua chúa và võ sĩ ở Ấn Độ), thần không nỡ nghe. Đó là việc của kẻ chiên đà la (giai cấp thấp hèn nhất, bị coi là hạng đồ tể bạo ác), chúng thần không nên ở lại đây nữa."

 Hai vị đại thần nói xong, tay đặt lên chuôi kiếm, lùi bước mà ra. A Xà Thế kinh sợ hoảng hốt, nói với Kỳ Bà: "Ngươi không đứng về phía ta sao?" Kỳ Bà thưa: "Tâu đại vương, xin hãy cẩn thận, đừng hại mẹ!" Vua nghe lời ấy, ăn năn hối lỗi, xin hai người giúp mình, liền bỏ kiếm, thôi không giết mẹ. Vua truyền lệnh cho quan nội cung: "Giam bà ấy vào cung sâu, không cho ra ngoài nữa."

 Khi ấy Vi Đề Hy bị giam rồi, buồn rầu tiều tụy, từ xa hướng về núi Kỳ Xà Quật lễ Phật mà nói rằng: "Đức Như Lai (danh hiệu của Phật: bậc từ chân lý mà đến) Thế Tôn, khi xưa Ngài thường sai A Nan (em họ và thị giả của Phật, nghe nhiều nhớ giỏi bậc nhất) đến thăm hỏi con. Nay con buồn rầu, mà Thế Tôn uy nghiêm tôn quý, con không có cách nào được gặp. Xin Ngài sai Mục Liên và tôn giả A Nan đến gặp con." Nói xong, bà buồn khóc, nước mắt như mưa, từ xa lạy Phật. Bà chưa kịp ngẩng đầu thì Thế Tôn ở núi Kỳ Xà Quật đã biết điều trong lòng Vi Đề Hy mong nghĩ, liền bảo Đại Mục Kiền Liên và A Nan bay từ trên không đến. Phật cũng ẩn khỏi núi Kỳ Xà Quật và hiện ra trong vương cung.

 Khi Vi Đề Hy lạy xong ngẩng đầu lên, thấy Thế Tôn là Phật Thích Ca Mâu Ni (vị Phật lịch sử, người nói kinh này), thân màu vàng tía, ngồi trên hoa sen trăm báu. Mục Liên hầu bên trái, A Nan đứng bên phải; Đế Thích (vua cõi trời Đao Lợi), Phạm Thiên (vua cõi trời Sắc giới) và các vị trời hộ thế (các vị thần bảo vệ thế gian) ở giữa hư không, rải khắp hoa trời như mưa để cúng dường.

 Vi Đề Hy thấy Phật Thế Tôn, tự giật đứt chuỗi anh lạc, gieo cả thân xuống đất, khóc lóc hướng về Phật mà thưa: "Bạch Thế Tôn, đời trước con có tội gì mà sinh ra đứa con ác này? Thế Tôn lại có nhân duyên gì mà cùng với Đề Bà Đạt Đa (tức Điều Đạt) làm họ hàng? Cúi xin Thế Tôn vì con nói rộng về nơi không có lo buồn khổ não, con sẽ vãng sinh (sau khi chết được sinh về) nơi ấy; con không còn ưa cõi Diêm Phù Đề (thế giới loài người chúng ta), cõi đời vẩn đục xấu ác này nữa! Chốn vẩn đục xấu ác này đầy dẫy địa ngục, ngạ quỷ (quỷ đói), súc sinh, nhiều điều bất thiện tụ hội. Nguyện cho con về sau không nghe tiếng ác, không thấy người ác. Nay con hướng về Thế Tôn gieo năm vóc sát đất (hai đầu gối, hai khuỷu tay và trán chạm đất — cách lạy cung kính nhất), cầu xin thương xót cho con sám hối (ăn năn tội lỗi); cúi xin Phật, như mặt trời soi sáng, dạy con quán về nơi do nghiệp thanh tịnh tạo thành (nghiệp: những việc làm sẽ đem lại quả báo)."

 Bấy giờ Thế Tôn phóng ánh sáng từ giữa hai chân mày, ánh sáng màu vàng chiếu khắp vô lượng thế giới mười phương (bốn phương, bốn hướng giữa, cùng phương trên và phương dưới). Ánh sáng ấy trở về đọng trên đỉnh đầu Phật, hóa thành đài vàng như núi Tu Di (ngọn núi khổng lồ ở trung tâm thế giới theo quan niệm Phật giáo); các cõi nước thanh tịnh mầu nhiệm của chư Phật mười phương đều hiện ra trong đó: có cõi do bảy báu (bảy thứ quý như vàng, bạc, lưu ly, pha lê, xà cừ, mã não, san hô…) hợp thành; có cõi toàn là hoa sen; có cõi giống như cung trời Tự Tại (cung điện của vị trời cõi Tự Tại, tầng trời cao nhất của cõi Dục); có cõi như tấm gương pha lê; cõi nước mười phương đều hiện ra trong đó. Có vô lượng cõi Phật như thế, trang nghiêm rực rỡ, đáng chiêm ngắm, Phật hiện ra cho Vi Đề Hy thấy.

 Bấy giờ Vi Đề Hy bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, các cõi Phật này tuy đều thanh tịnh, đều có ánh sáng, nhưng nay con muốn sinh về thế giới Cực Lạc (cõi nước thanh tịnh ở phương Tây, nơi chỉ có vui, không có khổ), chỗ của Phật A Di Đà (vị Phật làm chủ cõi Cực Lạc, cũng gọi là Phật Vô Lượng Thọ). Cúi xin Thế Tôn dạy con cách tư duy (suy nghĩ, hình dung đúng phép), dạy con chính thụ (nhập vào định đúng đắn, tâm hoàn toàn an trụ vào cảnh được quán)."

 Bấy giờ Thế Tôn liền mỉm cười, có ánh sáng năm màu từ miệng Phật phát ra, mỗi tia đều chiếu lên đỉnh đầu vua Tần Bà Sa La. Lúc ấy, đại vương tuy đang bị giam cầm nhưng mắt tâm không bị ngăn che, từ xa thấy Thế Tôn, liền cúi đầu sát đất lễ lạy, tự nhiên tiến bộ trên đường tu, chứng quả A Na Hàm (quả vị thứ ba trong bốn quả thánh của người tu cầu giải thoát, còn gọi là "bất hoàn": không còn trở lại sinh trong cõi Dục nữa).

 Bấy giờ Thế Tôn bảo Vi Đề Hy: "Bà nay có biết không? Phật A Di Đà cách đây không xa. Bà hãy giữ tâm chuyên chú, quán kỹ cõi nước ấy, nơi do tịnh nghiệp (những việc làm thanh tịnh dẫn đến sinh về cõi Phật) thành tựu. Nay ta vì bà nói rộng các thí dụ, cũng khiến cho hết thảy phàm phu đời sau muốn tu tịnh nghiệp được sinh về cõi Cực Lạc phương Tây.

 Ai muốn sinh về cõi ấy thì nên tu ba phúc: một là hiếu dưỡng cha mẹ, phụng sự thầy dạy và bậc bề trên, có lòng từ không sát sinh, tu mười nghiệp lành (thập thiện: không giết hại, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không nói hai lưỡi đâm thọc, không nói lời độc ác, không nói thêu dệt, không tham lam, không giận dữ, không si mê); hai là thọ trì Tam quy (quy y — nương tựa — vào Phật, Pháp là giáo lý, và Tăng là đoàn thể người xuất gia), giữ đầy đủ các giới, không phạm oai nghi (phép tắc cử chỉ đi đứng nằm ngồi đúng mực của người tu); ba là phát tâm bồ đề (tâm cầu thành Phật để cứu độ chúng sinh), tin sâu nhân quả, đọc tụng kinh Đại thừa (giáo pháp "cỗ xe lớn", chủ trương cứu độ tất cả chúng sinh), khuyến khích người khác cùng tu tiến. Ba việc như vậy gọi là tịnh nghiệp."

 Phật bảo Vi Đề Hy: "Bà nay có biết không? Ba thứ nghiệp này chính là nguyên nhân chân chính của tịnh nghiệp của chư Phật trong ba đời quá khứ, vị lai, hiện tại."

 Phật bảo A Nan và Vi Đề Hy: "Hãy lắng nghe! Hãy lắng nghe! Hãy khéo suy nghĩ! Như Lai nay vì hết thảy chúng sinh đời sau bị giặc phiền não (những tâm tham lam, giận dữ, si mê làm rối loạn và khổ não) làm hại mà nói về nghiệp thanh tịnh. Lành thay, Vi Đề Hy, bà đã hỏi đúng việc này. A Nan, ông hãy thọ trì (tiếp nhận và ghi nhớ giữ gìn), rộng vì nhiều người tuyên nói lời Phật. Như Lai nay dạy Vi Đề Hy cùng hết thảy chúng sinh đời sau quán thế giới Cực Lạc phương Tây. Nhờ sức Phật, sẽ được thấy cõi nước thanh tịnh ấy như cầm gương sáng tự soi thấy mặt mình. Thấy những điều vui sướng mầu nhiệm tột bậc của cõi ấy, vì lòng hoan hỷ nên ngay lúc ấy liền đạt được vô sinh pháp nhẫn (trí tuệ thấu suốt và an trụ vững chắc rằng muôn sự vốn không sinh, không diệt)."

 Phật bảo Vi Đề Hy: "Bà là phàm phu, tâm tưởng yếu kém, chưa có thiên nhãn (con mắt như của chư thiên, nhìn được rất xa và xuyên suốt), không thể nhìn xa. Chư Phật Như Lai có phương tiện (cách thức khéo léo) đặc biệt, khiến bà được thấy."

 Bấy giờ Vi Đề Hy bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, như con hôm nay nhờ sức Phật mà thấy được cõi nước ấy. Nhưng sau khi Phật diệt độ (nhập niết bàn, tức qua đời), các chúng sinh vẩn đục, xấu ác, bất thiện, bị năm nỗi khổ (năm nỗi khổ lớn của kiếp người) bức bách, thì làm sao thấy được thế giới Cực Lạc của Phật A Di Đà?"

 Phật bảo Vi Đề Hy: "Bà và chúng sinh nên chuyên tâm buộc niệm vào một chỗ, tưởng về phương Tây. Thế nào là tưởng? Phàm người tưởng, hết thảy chúng sinh, nếu không phải mù từ lúc sinh ra, ai có mắt cũng đều thấy mặt trời lặn. Hãy khởi tưởng niệm, ngồi ngay ngắn hướng về phía tây, quán kỹ chỗ mặt trời sắp lặn, khiến tâm vững chắc, chuyên tưởng không dời. Thấy mặt trời sắp lặn, hình dạng như cái trống treo. Đã thấy mặt trời rồi thì nhắm mắt hay mở mắt cũng đều thấy rõ ràng. Đó là tưởng mặt trời, gọi là phép quán thứ nhất.

 "Tiếp theo là tưởng nước. Tưởng thấy phương tây khắp nơi đều là nước lớn, thấy nước trong lặng, cũng khiến cho rõ ràng, không để ý nghĩ tản mạn. Đã thấy nước rồi thì khởi tưởng băng. Thấy băng trong suốt, rồi tưởng thành lưu ly (một loại ngọc quý trong suốt, màu xanh). Tưởng này thành rồi, sẽ thấy đất lưu ly trong ngoài trong suốt, bên dưới có những cột tràng (cột trụ cao, trang trí như cột cờ) bằng vàng, kim cương và bảy báu (bảy thứ quý như vàng, bạc, lưu ly, pha lê, xà cừ, mã não, san hô…) nâng đỡ đất lưu ly. Cột tràng ấy có tám mặt, tám cạnh đầy đủ, mỗi mặt do trăm thứ báu tạo thành; mỗi hạt châu báu có nghìn tia sáng, mỗi tia sáng có tám vạn bốn nghìn màu chiếu lên đất lưu ly, như nghìn ức mặt trời, không thể nhìn hết.

 Trên đất lưu ly có dây vàng ròng đan xen chằng chịt, dùng bảy báu phân chia ranh giới rõ ràng. Trong mỗi thứ báu có ánh sáng năm trăm màu, ánh sáng ấy như hoa, lại như sao như trăng, treo giữa hư không, kết thành đài ánh sáng. Lầu gác nghìn vạn tòa, do trăm thứ báu hợp thành. Hai bên đài, mỗi bên có trăm ức cờ hoa và vô lượng nhạc khí để trang hoàng. Tám thứ gió mát từ ánh sáng thổi ra, thổi vào các nhạc khí ấy, phát ra âm thanh giảng về khổ, không, vô thường, vô ngã (khổ: đời là khổ; không: mọi sự đều không có thực thể cố định; vô thường: mọi sự đều đổi thay; vô ngã: không có cái "ta" thường còn). Đó là tưởng nước, gọi là phép quán thứ hai.

 "Khi tưởng này thành, hãy quán từng thứ một, cho thật rõ ràng. Nhắm mắt hay mở mắt cũng không để tan mất. Trừ lúc ngủ, luôn luôn nhớ đến cảnh này. Tưởng như vậy gọi là thấy sơ lược đất của cõi Cực Lạc. Nếu đạt được tam muội (trạng thái tâm định tĩnh, chuyên chú vào một điểm), sẽ thấy đất cõi ấy rõ ràng phân minh, không thể nói hết. Đó là tưởng đất, gọi là phép quán thứ ba."

 Phật bảo A Nan: "Ông hãy giữ lấy lời Phật, vì hết thảy đại chúng đời sau muốn thoát khổ mà nói phép quán đất này. Ai quán đất này thì trừ được tội lỗi khiến phải trôi lăn trong sinh tử suốt tám mươi ức kiếp. Khi bỏ thân này sang đời khác, chắc chắn sinh về cõi tịnh, lòng không còn nghi ngờ. Quán như vậy gọi là chính quán (quán đúng); nếu quán khác đi thì gọi là tà quán (quán sai)."

 Phật bảo A Nan và Vi Đề Hy: "Tưởng đất thành rồi, tiếp đến quán cây báu. Quán cây báu thì quán từng cây một, tưởng có bảy lớp hàng cây, mỗi cây cao tám nghìn do tuần (do tuần: đơn vị đo đường dài của Ấn Độ cổ, mỗi do tuần khoảng mười mấy cây số, tùy thuyết). Các cây báu ấy có hoa lá bằng bảy báu, không thứ gì không đầy đủ. Mỗi hoa, mỗi lá mang một màu báu khác nhau: trong màu lưu ly phát ra ánh sáng vàng; trong màu pha lê phát ra ánh sáng đỏ; trong màu mã não phát ra ánh sáng xà cừ (một loại vỏ sò lớn quý giá, màu trắng); trong màu xà cừ phát ra ánh sáng ngọc trai xanh lục. San hô, hổ phách và mọi thứ báu dùng để tô điểm rực rỡ.

 Lưới ngọc trai mầu nhiệm phủ khắp trên cây; trên mỗi cây có bảy lớp lưới; giữa mỗi lớp lưới có năm trăm ức cung điện hoa mầu nhiệm như cung của Phạm vương (vua cõi trời Phạm Thiên). Các thiên đồng tử (trẻ nhỏ cõi trời) tự nhiên ở trong đó; mỗi đồng tử có năm trăm ức viên ngọc ma ni Thích Ca Tỳ Lăng Già (ma ni: ngọc quý trong sáng, trừ được tai họa; Thích Ca Tỳ Lăng Già: loại ngọc ma ni quý nhất, sáng hơn mọi thứ ngọc) làm chuỗi anh lạc (chuỗi ngọc trang sức). Ánh sáng của ngọc ma ni ấy chiếu xa trăm do tuần, như gộp trăm ức mặt trời mặt trăng lại, không thể gọi tên cho hết. Các thứ báu xen kẽ nhau, là màu sắc đẹp bậc nhất.

 Các cây báu này hàng hàng ngay ngắn, lá lá nối tiếp nhau. Giữa các lá mọc ra những bông hoa đẹp, trên hoa tự nhiên có quả bằng bảy báu. Mỗi lá cây dọc ngang đều đúng hai mươi lăm do tuần; lá có nghìn màu, có trăm loại hoa văn như chuỗi anh lạc cõi trời. Có những bông hoa đẹp màu vàng Diêm Phù Đàn (loại vàng quý nhất, tương truyền lấy từ dòng sông chảy qua rừng cây Diêm Phù), như vòng lửa xoay tròn, uốn lượn giữa các lá. Từ đó nảy ra các quả, như cái bình của Đế Thích (bình báu của vua trời Đế Thích, muốn vật gì thì từ trong bình hiện ra vật ấy). Có ánh sáng lớn hóa thành tràng phan (cờ phướn) và vô lượng lọng báu. Trong lọng báu ấy hiện rõ hết thảy Phật sự (những việc giáo hóa chúng sinh của Phật) trong tam thiên đại thiên thế giới (một khối vũ trụ gồm một tỷ thế giới như thế giới của chúng ta), cõi Phật mười phương cũng hiện trong đó. Thấy cây này rồi, cũng nên theo thứ tự quán từng thứ một, quán thấy thân cây, cành, lá, hoa, quả, đều cho rõ ràng. Đó là tưởng cây, gọi là phép quán thứ tư.

 "Tiếp theo nên tưởng nước. Muốn tưởng nước thì biết rằng cõi Cực Lạc có tám ao nước. Nước mỗi ao đều do bảy báu tạo thành. Chất báu ấy mềm mại, sinh ra từ vua ngọc như ý (ngọc như ý: ngọc báu cầu gì được nấy; "vua ngọc" chỉ loại quý nhất), chia làm mười bốn nhánh. Mỗi nhánh mang màu của bảy báu, lấy vàng ròng làm lòng kênh, đáy kênh đều lấy kim cương nhiều màu làm cát. Trong mỗi ao có sáu mươi ức hoa sen bảy báu, mỗi hoa sen tròn đều, rộng mười hai do tuần.

 Nước ngọc ma ni ấy chảy len vào giữa các hoa, theo thân cây chảy lên chảy xuống, tiếng nước vi diệu, giảng nói về khổ, không, vô thường, vô ngã và các ba la mật (những pháp tu đưa người từ bờ mê sang bờ giác, như bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ), lại có tiếng ca ngợi tướng hảo (các tướng tốt và vẻ đẹp trên thân Phật) của chư Phật. Từ vua ngọc như ý tuôn ra ánh sáng vàng vi diệu, ánh sáng ấy hóa thành những con chim màu trăm báu, hót hòa nhã thanh tao, luôn ca ngợi niệm Phật, niệm Pháp, niệm Tăng (nhớ nghĩ đến Phật, đến giáo pháp và đến đoàn thể người xuất gia). Đó là tưởng nước tám công đức (nước có tám đức tính tốt: trong, mát, ngọt, nhẹ, mềm, êm, uống vào hết đói khát, không hại thân), gọi là phép quán thứ năm.

 "Cõi nước nhiều báu ấy, trên mỗi khu vực có năm trăm ức lầu báu. Trong lầu gác có vô lượng chư thiên (các vị trời) trổi nhạc trời. Lại có nhạc khí treo giữa hư không, như cờ báu cõi trời, không ai đánh mà tự kêu. Trong các âm thanh ấy đều nói về niệm Phật, niệm Pháp, niệm chư tăng tỳ kheo. Tưởng này thành rồi, gọi là thấy sơ lược cây báu, đất báu, ao báu của thế giới Cực Lạc; đó là quán tưởng tổng quát, gọi là phép quán thứ sáu. Ai thấy được cảnh này thì trừ được nghiệp ác cực nặng của vô lượng ức kiếp, sau khi chết chắc chắn sinh về cõi ấy. Quán như vậy gọi là chính quán; quán khác đi gọi là tà quán."

 Phật bảo A Nan và Vi Đề Hy: "Hãy lắng nghe! Hãy lắng nghe! Hãy khéo suy nghĩ! Ta sẽ vì các ngươi giảng giải rành mạch phép trừ khổ não. Các ngươi hãy ghi nhớ, rồi rộng vì đại chúng mà giảng giải rành mạch."

 Khi Phật nói lời ấy, Phật Vô Lượng Thọ đứng giữa hư không, hai vị đại sĩ (bậc bồ tát lớn) là Quán Thế Âm (vị bồ tát lắng nghe tiếng kêu cứu của chúng sinh để cứu khổ, tượng trưng cho lòng từ bi) và Đại Thế Chí (vị bồ tát tượng trưng cho sức mạnh lớn của trí tuệ) đứng hầu hai bên, ánh sáng rực rỡ, không thể nhìn hết, dù trăm nghìn ánh vàng Diêm Phù Đàn cũng không sánh được.

 Khi ấy Vi Đề Hy thấy Phật Vô Lượng Thọ rồi, cúi đầu lạy sát chân Phật, bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, nay con nhờ sức Phật mà được thấy Phật Vô Lượng Thọ và hai vị bồ tát. Còn chúng sinh đời sau thì nên quán Phật Vô Lượng Thọ và hai vị bồ tát như thế nào?"

 Phật bảo Vi Đề Hy: "Muốn quán Phật ấy thì hãy khởi tưởng niệm: trên đất bảy báu tưởng một hoa sen, khiến mỗi cánh của hoa sen ấy có màu trăm báu, có tám vạn bốn nghìn đường gân như tranh vẽ cõi trời, mỗi đường gân có tám vạn bốn nghìn tia sáng, đều phải thấy rõ ràng phân minh. Cánh hoa nhỏ nhất dọc ngang cũng đến hai trăm năm mươi do tuần. Hoa sen như vậy có tám vạn bốn nghìn cánh lớn; giữa mỗi cánh có trăm ức vua ngọc ma ni để tô điểm; mỗi viên ngọc ma ni phóng ra nghìn tia sáng, ánh sáng ấy như chiếc lọng, do bảy báu hợp thành, phủ khắp mặt đất. Ngọc ma ni Thích Ca Tỳ Lăng Già làm thành đài sen. Đài hoa sen này được trang trí đan xen bằng tám vạn ngọc kim cương, ngọc chân thúc ca (loại ngọc màu đỏ, giống màu hoa cây chân thúc ca ở Ấn Độ), ngọc Phạm ma ni (ngọc ma ni trong sạch thuần tịnh) và lưới ngọc trai mầu nhiệm.

 Trên đài ấy tự nhiên có bốn cột tràng báu, mỗi cột lớn như trăm nghìn vạn ức núi Tu Di; màn báu trên cột như cung trời Dạ Ma (tầng trời thứ ba trong sáu tầng trời của cõi Dục); lại có năm trăm ức hạt châu báu vi diệu để tô điểm, mỗi hạt châu có tám vạn bốn nghìn tia sáng, mỗi tia sáng là tám vạn bốn nghìn sắc vàng khác nhau, mỗi sắc vàng chiếu khắp cõi báu ấy, chỗ nào cũng biến hóa thành những hình tướng khác nhau: hoặc thành đài kim cương, hoặc thành lưới ngọc trai, hoặc thành mây hoa nhiều màu; ở khắp mười phương, tùy ý biến hiện, làm Phật sự. Đó là tưởng tòa hoa, gọi là phép quán thứ bảy."

 Phật bảo A Nan: "Bông hoa mầu nhiệm như vậy là do sức nguyện của tỳ kheo Pháp Tạng (tiền thân của Phật A Di Đà khi còn tu hành) thuở xưa tạo thành. Nếu muốn niệm Phật ấy, trước hết hãy tưởng tòa hoa mầu nhiệm này. Khi tưởng, không được quán lẫn lộn. Phải quán từng thứ một: từng cánh, từng hạt ngọc, từng tia sáng, từng đài, từng cột tràng, đều cho rõ ràng như nhìn vào gương thấy mặt mình. Tưởng này thành thì diệt trừ được tội sinh tử của năm trăm ức kiếp, chắc chắn sẽ sinh về thế giới Cực Lạc. Quán như vậy gọi là chính quán; quán khác đi gọi là tà quán."

 Phật bảo A Nan và Vi Đề Hy: "Thấy cảnh này rồi, tiếp đến nên tưởng Phật. Vì sao vậy? Chư Phật Như Lai là thân pháp giới (thân hòa cùng toàn thể vũ trụ, không bị giới hạn ở đâu), thấm vào trong tâm tưởng của hết thảy chúng sinh. Cho nên khi tâm các ngươi tưởng Phật thì chính tâm ấy là ba mươi hai tướng và tám mươi vẻ đẹp phụ (ba mươi hai tướng tốt chính và tám mươi nét đẹp nhỏ đi kèm trên thân Phật). Tâm này làm Phật, tâm này là Phật; biển chính biến tri (trí tuệ hiểu biết chân chính và trùm khắp của Phật, rộng như biển) của chư Phật từ tâm tưởng mà sinh ra. Vì vậy nên một lòng buộc niệm, quán kỹ Phật ấy — bậc Đa Đà A Già Độ (tức Như Lai: bậc từ chân lý mà đến), A La Ha (bậc xứng đáng được cúng dường), Tam Miệu Tam Phật Đà (bậc giác ngộ hoàn toàn và chân chính).

 Tưởng Phật ấy thì trước hết nên tưởng hình tượng. Nhắm mắt hay mở mắt đều thấy một pho tượng báu màu vàng Diêm Phù Đàn ngồi trên hoa sen ấy. Tượng đã ngồi rồi, mắt tâm được mở, thấy rõ ràng phân minh: thấy cõi Cực Lạc trang nghiêm bằng bảy báu, đất báu, ao báu, cây báu thành hàng, màn báu cõi trời phủ khắp trên cây, lưới báu giăng đầy hư không. Thấy những cảnh như vậy, phải thật rõ ràng như nhìn vật trong lòng bàn tay. Thấy cảnh này rồi, lại tưởng thêm một hoa sen lớn ở bên trái Phật, giống y như hoa sen trước, không khác. Lại tưởng một hoa sen lớn ở bên phải Phật. Tưởng một tượng bồ tát Quán Thế Âm ngồi trên tòa hoa bên trái, cũng phóng ánh sáng vàng như trước, không khác. Tưởng một tượng bồ tát Đại Thế Chí ngồi trên tòa hoa bên phải.

 Khi tưởng này thành, các tượng Phật và bồ tát đều phóng ánh sáng. Ánh sáng màu vàng chiếu các cây báu; dưới mỗi cây cũng có ba hoa sen, trên mỗi hoa sen đều có tượng một Phật và hai bồ tát, đầy khắp cõi ấy. Khi tưởng này thành, người tu sẽ nghe dòng nước, ánh sáng, các cây báu, cùng chim le, chim nhạn, chim uyên ương đều nói pháp mầu; dù xuất định hay nhập định (ra khỏi hoặc đi vào trạng thái thiền định, tâm lắng yên chuyên nhất) đều luôn nghe pháp mầu. Những gì người tu nghe được, khi ra khỏi định phải ghi nhớ không bỏ, đối chiếu cho phù hợp với tu đa la (kinh điển do Phật nói). Nếu không phù hợp thì gọi là vọng tưởng (tưởng tượng sai lầm). Nếu phù hợp thì gọi là tưởng thấy sơ lược thế giới Cực Lạc. Đó là tưởng hình tượng, gọi là phép quán thứ tám. Quán như vậy thì trừ được tội sinh tử của vô lượng ức kiếp, ngay trong thân hiện tại đạt được niệm Phật tam muội (trạng thái định tâm chuyên nhất nhờ nhớ nghĩ Phật, thấy Phật hiện ra trước mắt)."

 Phật bảo A Nan và Vi Đề Hy: "Tưởng này thành rồi, tiếp đến lại quán thân tướng và ánh sáng của Phật Vô Lượng Thọ. A Nan nên biết, thân Phật Vô Lượng Thọ có màu như vàng Diêm Phù Đàn của trăm nghìn vạn ức cõi trời Dạ Ma. Thân Phật cao sáu mươi vạn ức na do tha (na do tha: một con số cực lớn của Ấn Độ cổ) hằng hà sa (nhiều như số cát sông Hằng) do tuần. Sợi lông trắng giữa hai chân mày (bạch hào) xoay về bên phải, uốn quanh, lớn như năm núi Tu Di. Mắt Phật trong sạch như nước bốn biển lớn, tròng xanh tròng trắng phân minh. Các lỗ chân lông trên thân tỏa ra ánh sáng lớn như núi Tu Di. Vầng sáng tròn (vầng hào quang tròn sau thân Phật) của Phật ấy lớn như trăm ức tam thiên đại thiên thế giới. Trong vầng sáng ấy có trăm vạn ức na do tha hằng hà sa hóa Phật (thân Phật do thần lực biến hóa hiện ra). Mỗi hóa Phật cũng có vô số hóa bồ tát làm thị giả (người hầu cận).

 Phật Vô Lượng Thọ có tám vạn bốn nghìn tướng. Trong mỗi tướng có tám vạn bốn nghìn vẻ đẹp phụ. Trong mỗi vẻ đẹp lại có tám vạn bốn nghìn tia sáng. Mỗi tia sáng chiếu khắp những chúng sinh niệm Phật trong các thế giới mười phương, thu nhận che chở, không bỏ sót ai. Ánh sáng, tướng tốt và hóa Phật ấy không thể nói hết. Chỉ nên nhớ tưởng, khiến tâm thấy rõ. Ai thấy được cảnh này tức là thấy hết thảy chư Phật mười phương. Vì thấy chư Phật nên gọi là niệm Phật tam muội. Quán như vậy gọi là quán thân của tất cả Phật. Vì quán thân Phật nên cũng thấy tâm Phật. Tâm của chư Phật chính là đại từ bi. Phật dùng lòng từ vô duyên (lòng thương không điều kiện, không phân biệt thân hay sơ) mà thu nhận cứu độ chúng sinh. Ai quán như vậy thì khi bỏ thân này sang đời sau, sẽ sinh ra trước mặt chư Phật, đạt vô sinh nhẫn.

 Vì thế người trí nên buộc tâm, quán kỹ Phật Vô Lượng Thọ. Quán Phật Vô Lượng Thọ thì bắt đầu đi vào từ một tướng tốt. Chỉ quán sợi lông trắng giữa hai chân mày cho thật rõ ràng. Ai thấy được tướng lông trắng giữa hai chân mày thì tám vạn bốn nghìn tướng tốt tự nhiên sẽ thấy. Thấy Phật Vô Lượng Thọ tức là thấy vô lượng chư Phật mười phương. Vì được thấy vô lượng chư Phật nên chư Phật hiện ra trước mặt mà thụ ký (báo trước rằng người ấy tương lai sẽ thành Phật). Đó là quán khắp tướng sắc thân (thân có hình sắc) của tất cả Phật, gọi là phép quán thứ chín. Quán như vậy gọi là chính quán; quán khác đi gọi là tà quán."

 Phật bảo A Nan và Vi Đề Hy: "Thấy Phật Vô Lượng Thọ rõ ràng phân minh rồi, tiếp đến cũng nên quán bồ tát Quán Thế Âm. Thân vị bồ tát này cao tám mươi ức na do tha hằng hà sa do tuần, thân màu vàng tía, trên đỉnh đầu có nhục kế (khối thịt nổi cao như búi tóc trên đỉnh đầu, một tướng của bậc giác ngộ), sau cổ có vầng sáng tròn, mỗi bề rộng trăm nghìn do tuần. Trong vầng sáng ấy có năm trăm hóa Phật giống như Phật Thích Ca Mâu Ni. Mỗi hóa Phật có năm trăm bồ tát và vô lượng chư thiên làm thị giả. Trong ánh sáng toàn thân, chúng sinh năm đường (năm cõi tái sinh: trời, người, súc sinh, ngạ quỷ, địa ngục) và mọi hình sắc đều hiện ra. Trên đỉnh đầu có ngọc báu ma ni Tỳ Lăng Già làm mũ trời. Trong mũ trời ấy có một vị hóa Phật đứng, cao hai mươi lăm do tuần.

 Mặt bồ tát Quán Thế Âm màu vàng Diêm Phù Đàn. Tướng lông trắng giữa hai chân mày có đủ màu bảy báu, tuôn ra tám vạn bốn nghìn thứ ánh sáng. Trong mỗi tia sáng có vô lượng vô số trăm nghìn hóa Phật; mỗi hóa Phật có vô số hóa bồ tát làm thị giả, biến hiện tự tại, đầy khắp các thế giới mười phương. Cánh tay màu hoa sen đỏ, có tám mươi ức ánh sáng vi diệu làm chuỗi anh lạc; trong chuỗi anh lạc ấy hiện ra khắp mọi cảnh trang nghiêm. Bàn tay mang màu của năm trăm ức hoa sen nhiều màu; mười đầu ngón tay, mỗi đầu ngón có tám vạn bốn nghìn đường vân như nét khắc của con dấu; mỗi đường vân có tám vạn bốn nghìn màu; mỗi màu có tám vạn bốn nghìn tia sáng; ánh sáng ấy dịu dàng chiếu khắp tất cả; Ngài dùng bàn tay báu này tiếp dẫn chúng sinh.

 Khi giơ chân lên, dưới chân có tướng bánh xe nghìn nan hoa, tự nhiên hóa thành năm trăm ức đài ánh sáng. Khi đặt chân xuống, có hoa ma ni kim cương rải ra khắp nơi, không chỗ nào không đầy. Các tướng còn lại trên thân đủ mọi vẻ đẹp, giống như Phật không khác. Chỉ có nhục kế trên đỉnh đầu và tướng đỉnh đầu không ai nhìn thấy (tướng đỉnh đầu cao đến mức không ai thấy được tột cùng) là không bằng Thế Tôn. Đó là quán tướng sắc thân chân thật của bồ tát Quán Thế Âm, gọi là phép quán thứ mười."

 Phật bảo A Nan: "Nếu muốn quán bồ tát Quán Thế Âm thì nên quán như vậy. Quán như vậy thì không gặp các tai họa, gột sạch nghiệp chướng (những trở ngại do nghiệp ác gây ra), trừ được tội sinh tử của vô số kiếp. Vị bồ tát như vậy, chỉ cần nghe danh hiệu Ngài đã được vô lượng phúc, huống gì là quán kỹ! Nếu ai muốn quán bồ tát Quán Thế Âm thì trước hết quán nhục kế trên đỉnh đầu, kế đến quán mũ trời, các tướng còn lại cũng lần lượt quán theo thứ tự, đều cho thật rõ ràng như nhìn vật trong lòng bàn tay. Quán như vậy gọi là chính quán; quán khác đi gọi là tà quán.

 "Tiếp đến quán bồ tát Đại Thế Chí. Thân lượng lớn nhỏ của vị bồ tát này cũng như Quán Thế Âm. Vầng sáng tròn mỗi bề rộng hai trăm hai mươi lăm do tuần, chiếu xa hai trăm năm mươi do tuần. Ánh sáng toàn thân chiếu khắp các cõi nước mười phương, màu vàng tía; những chúng sinh có duyên đều được thấy. Chỉ cần thấy ánh sáng từ một lỗ chân lông của vị bồ tát này là thấy được ánh sáng thanh tịnh mầu nhiệm của vô lượng chư Phật mười phương; vì thế gọi vị bồ tát này là Vô Biên Quang (ánh sáng không bờ bến). Ngài dùng ánh sáng trí tuệ chiếu khắp tất cả, khiến chúng sinh lìa khỏi ba đường ác (địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh), được sức mạnh không gì cao hơn; vì thế gọi vị bồ tát này là Đại Thế Chí (bậc đạt được thế lực lớn).

 Mũ trời của vị bồ tát này có năm trăm hoa sen báu; mỗi hoa báu có năm trăm đài báu; trong mỗi đài, hình tướng rộng dài của các cõi nước thanh tịnh mầu nhiệm của chư Phật mười phương đều hiện ra. Nhục kế trên đỉnh đầu như hoa bát đầu ma (hoa sen đỏ); trên nhục kế có một bình báu chứa đầy ánh sáng, hiện khắp các Phật sự. Các tướng khác trên thân đều giống Quán Thế Âm, không khác.

 Khi vị bồ tát này đi, hết thảy thế giới mười phương đều chấn động. Ở chỗ đất rung động, mỗi nơi có năm trăm ức hoa báu; mỗi hoa báu trang nghiêm cao đẹp như thế giới Cực Lạc. Khi vị bồ tát này ngồi, các cõi nước bảy báu cùng lúc rung động; từ cõi Phật Kim Quang ở phương dưới cho đến cõi Phật Quang Minh Vương ở phương trên, trong khoảng giữa ấy, vô lượng phân thân (thân phân ra từ bản thân) của Phật Vô Lượng Thọ nhiều như số bụi nhỏ, cùng phân thân của Quán Thế Âm và Đại Thế Chí, đều tụ hội như mây về cõi Cực Lạc, chen chật giữa hư không, ngồi trên tòa hoa sen, giảng nói pháp mầu, cứu độ chúng sinh khổ nạn.

 Quán như vậy gọi là quán thấy bồ tát Đại Thế Chí. Đó là quán tướng sắc thân của Đại Thế Chí. Quán vị bồ tát này gọi là phép quán thứ mười một. Phép quán này trừ được tội sinh tử của vô số a tăng kỳ (con số lớn đến mức không thể đếm) kiếp. Quán như vậy thì không còn phải ở trong bào thai (không còn phải sinh ra từ bụng mẹ nữa), thường được dạo chơi ở các cõi nước thanh tịnh mầu nhiệm của chư Phật. Phép quán này thành rồi, gọi là quán đầy đủ về Quán Thế Âm và Đại Thế Chí.

 "Khi thấy những cảnh này, hãy tự khởi tâm tưởng mình sinh về thế giới Cực Lạc phương Tây, ngồi kiết già (ngồi xếp bằng, hai bàn chân đặt ngửa trên hai đùi) trong hoa sen; tưởng hoa sen khép lại, rồi tưởng hoa sen nở ra. Khi hoa sen nở, tưởng có ánh sáng năm trăm màu đến chiếu vào thân. Tưởng mắt mình mở ra, thấy Phật và bồ tát đầy khắp hư không. Tiếng nước, tiếng chim, tiếng rừng cây và âm thanh do chư Phật phát ra đều giảng nói pháp mầu, phù hợp với mười hai bộ kinh (toàn bộ kinh điển Phật giáo, chia theo mười hai thể loại). Nếu khi ra khỏi định vẫn ghi nhớ không mất, thì thấy được cảnh này rồi gọi là thấy thế giới Cực Lạc của Phật Vô Lượng Thọ. Đó là quán tưởng khắp cả, gọi là phép quán thứ mười hai. Vô số hóa thân của Phật Vô Lượng Thọ cùng với Quán Thế Âm và Đại Thế Chí thường đến chỗ người tu này."

 Phật bảo A Nan và Vi Đề Hy: "Nếu muốn hết lòng sinh về phương Tây, trước hết nên quán một pho tượng cao một trượng sáu (trượng: đơn vị đo dài cổ, khoảng ba mét; một trượng sáu là chiều cao tương truyền của thân Phật Thích Ca) ở trên mặt nước ao. Như trước đã nói, thân lượng Phật Vô Lượng Thọ không có bờ bến, không phải sức tâm của phàm phu theo kịp. Nhưng nhờ sức nguyện đời trước của Như Lai ấy, ai nhớ tưởng thì chắc chắn được thành tựu. Chỉ tưởng hình tượng Phật mà đã được vô lượng phúc, huống gì là quán đầy đủ thân tướng của Phật!

 Phật A Di Đà thần thông như ý, ở các cõi nước mười phương biến hiện tự tại: hoặc hiện thân lớn đầy khắp hư không, hoặc hiện thân nhỏ cao một trượng sáu hay tám thước; hình nào hiện ra cũng đều màu vàng ròng, có vầng sáng tròn, hóa Phật và hoa sen báu như trên đã nói. Bồ tát Quán Thế Âm và Đại Thế Chí, ở mọi nơi, đều hiện thân giống như chúng sinh. Chỉ cần quán tướng trên đầu là biết đó là Quán Thế Âm, biết đó là Đại Thế Chí. Hai vị bồ tát này giúp Phật A Di Đà giáo hóa khắp tất cả. Đó là quán tưởng tạp (quán xen lẫn nhiều tướng lớn nhỏ khác nhau), gọi là phép quán thứ mười ba."

 Phật bảo A Nan và Vi Đề Hy: "Phàm người sinh về phương Tây có chín phẩm (chín bậc):

 "Người thượng phẩm thượng sinh (bậc cao nhất trong phẩm trên): nếu có chúng sinh nguyện sinh về cõi ấy, phát ba thứ tâm thì liền được vãng sinh. Ba thứ ấy là gì? Một là tâm chí thành (hết lòng chân thật), hai là tâm sâu xa (lòng tin sâu chắc), ba là tâm hồi hướng phát nguyện (đem hết công đức mình đã tu dâng hướng về việc sinh về cõi Phật và phát nguyện được sinh). Đủ ba tâm này thì chắc chắn sinh về cõi ấy. Lại có ba hạng chúng sinh sẽ được vãng sinh. Ba hạng ấy là gì? Một là có lòng từ không sát sinh, giữ đủ các giới hạnh; hai là đọc tụng kinh điển Đại thừa phương đẳng (kinh Đại thừa có nghĩa lý rộng lớn, bình đẳng); ba là tu hành sáu niệm (nhớ nghĩ đến Phật, Pháp, Tăng, giới, bố thí, và cõi trời), hồi hướng phát nguyện, nguyện sinh về cõi Phật ấy. Đủ các công đức này, từ một ngày cho đến bảy ngày, liền được vãng sinh.

 Khi sinh về cõi ấy, vì người này tinh tấn dũng mãnh nên Như Lai A Di Đà cùng Quán Thế Âm, Đại Thế Chí, vô số hóa Phật, trăm nghìn tỳ kheo, đại chúng thanh văn (những đệ tử nghe lời Phật giảng mà giác ngộ, chủ yếu cầu giải thoát cho riêng mình), vô lượng chư thiên, cùng cung điện bảy báu, đều đến; bồ tát Quán Thế Âm cầm đài kim cương, cùng bồ tát Đại Thế Chí đến trước người tu. Phật A Di Đà phóng ánh sáng lớn chiếu thân người tu, cùng các bồ tát đưa tay đón tiếp. Quán Thế Âm, Đại Thế Chí cùng vô số bồ tát khen ngợi người tu, khích lệ tâm người ấy. Người tu thấy rồi, vui mừng hớn hở, tự thấy thân mình ngồi trên đài kim cương, theo sau Phật, chỉ trong khoảng một cái búng ngón tay đã sinh về cõi ấy.

 Sinh về cõi ấy rồi, người ấy thấy sắc thân Phật đủ mọi tướng tốt, thấy các bồ tát sắc tướng đầy đủ, ánh sáng và rừng báu giảng nói pháp mầu. Nghe xong liền ngộ được vô sinh pháp nhẫn; chỉ trong chốc lát đã đi khắp mười phương phụng sự chư Phật, trước mặt chư Phật lần lượt được thụ ký. Rồi trở về cõi nước của mình, được vô lượng trăm nghìn pháp môn đà la ni (pháp môn tổng trì: ghi nhớ và nắm giữ trọn vẹn mọi điều lành, không để quên mất). Đó gọi là người thượng phẩm thượng sinh.

 "Người thượng phẩm trung sinh: không nhất thiết phải thọ trì, đọc tụng kinh điển phương đẳng, nhưng khéo hiểu ý nghĩa, đối với đệ nhất nghĩa (chân lý tối thượng, tuyệt đối) thì tâm không kinh sợ dao động, tin sâu nhân quả, không chê bai Đại thừa. Lấy công đức này hồi hướng, nguyện cầu sinh về cõi Cực Lạc. Người tu hạnh này, khi sắp mạng chung (qua đời), Phật A Di Đà cùng Quán Thế Âm, Đại Thế Chí và vô lượng đại chúng quyến thuộc vây quanh, cầm đài vàng tía đến trước người tu, khen rằng: 'Con của Pháp, con thực hành Đại thừa, hiểu đệ nhất nghĩa, vì thế nay ta đến đón con.' Rồi cùng nghìn vị hóa Phật đồng lúc đưa tay.

 Người tu tự thấy mình ngồi trên đài vàng tía, chắp tay, khen ngợi chư Phật; như trong khoảng một niệm, liền sinh vào ao bảy báu của cõi ấy. Đài vàng tía này như bông hoa báu lớn, qua một đêm thì nở. Thân người tu thành màu vàng tía ròng, dưới chân cũng có hoa sen bảy báu. Phật và bồ tát cùng phóng ánh sáng chiếu thân người tu, mắt người ấy liền mở sáng. Nhờ những gì đã tu tập từ trước, người ấy nghe khắp mọi âm thanh đều thuần nói về chân lý tối thượng rất sâu xa. Liền bước xuống đài vàng, lạy Phật, chắp tay khen ngợi Thế Tôn. Trải qua bảy ngày, ngay lúc ấy đối với a nậu đa la tam miệu tam bồ đề (sự giác ngộ cao nhất, chân chính và trọn vẹn của Phật) đạt được bất thoái chuyển (không bao giờ lùi bước). Ngay lúc ấy liền có thể bay đến mười phương, phụng sự chư Phật, ở chỗ chư Phật tu các tam muội. Trải qua một tiểu kiếp (một chu kỳ thời gian rất dài), đạt vô sinh pháp nhẫn, được Phật thụ ký ngay trước mặt. Đó gọi là người thượng phẩm trung sinh.

 "Người thượng phẩm hạ sinh: cũng tin nhân quả, không chê bai Đại thừa, chỉ phát tâm cầu đạo vô thượng (tâm cầu đạo giác ngộ cao nhất, tức tâm bồ đề). Lấy công đức này hồi hướng, nguyện cầu sinh về cõi Cực Lạc. Khi người tu ấy sắp mạng chung, Phật A Di Đà cùng Quán Thế Âm và Đại Thế Chí với các quyến thuộc cầm hoa sen vàng, hóa làm năm trăm hóa Phật đến đón người này. Năm trăm hóa Phật cùng lúc đưa tay, khen rằng: 'Con của Pháp, nay con thanh tịnh, phát tâm cầu đạo vô thượng, ta đến đón con.' Khi thấy cảnh ấy, người ấy liền tự thấy thân mình ngồi trên hoa sen vàng; ngồi rồi thì hoa khép lại, theo sau Thế Tôn, liền được vãng sinh vào ao bảy báu.

 Một ngày một đêm hoa sen mới nở; trong vòng bảy ngày mới được thấy Phật. Tuy thấy thân Phật nhưng đối với các tướng tốt, tâm chưa thấy rõ; sau ba lần bảy ngày mới thấy rõ ràng. Nghe mọi âm thanh đều giảng nói pháp mầu. Người ấy dạo khắp mười phương cúng dường chư Phật, trước chư Phật được nghe pháp rất sâu; trải qua ba tiểu kiếp được trăm pháp minh môn (cửa trí tuệ thấu suốt trăm pháp), trụ ở Hoan hỷ địa (bậc đầu tiên trong mười bậc tu chứng của bồ tát, khi tâm tràn đầy niềm vui chứng ngộ). Đó gọi là người thượng phẩm hạ sinh. Đó gọi là tưởng về sự vãng sinh của bậc trên, gọi là phép quán thứ mười bốn."

 Phật bảo A Nan và Vi Đề Hy: "Người trung phẩm thượng sinh: nếu có chúng sinh thọ trì năm giới (năm điều răn của người tại gia: không giết hại, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không uống rượu), giữ tám giới trai (tám điều răn giữ trong một ngày một đêm, gồm năm giới trên thêm không trang điểm ca múa, không nằm giường cao rộng, không ăn quá giờ ngọ), tu hành các giới, không tạo năm tội nghịch (năm tội cực nặng: giết cha, giết mẹ, giết A la hán, làm thân Phật chảy máu, phá sự hòa hợp của tăng đoàn), không có các lỗi ác. Lấy căn lành này hồi hướng, nguyện cầu sinh về thế giới Cực Lạc phương Tây.

 Khi người tu lâm chung, Phật A Di Đà cùng các tỳ kheo quyến thuộc vây quanh, phóng ánh sáng vàng, đến chỗ người ấy, giảng nói về khổ, không, vô thường, vô ngã (khổ: đời là khổ; không: mọi sự không có thực thể cố định; vô thường: mọi sự đều đổi thay; vô ngã: không có cái "ta" thường còn), khen ngợi việc xuất gia (rời nhà đi tu) giúp lìa được mọi khổ. Người tu thấy rồi, tâm rất vui mừng, tự thấy thân mình ngồi trên đài hoa sen, quỳ thẳng chắp tay lạy Phật; chưa kịp ngẩng đầu đã được vãng sinh thế giới Cực Lạc, hoa sen liền nở. Khi hoa nở, nghe mọi âm thanh ca ngợi bốn đế (bốn chân lý: khổ, nguyên nhân của khổ, sự diệt khổ, con đường diệt khổ), ngay lúc ấy liền chứng đạo A la hán (bậc thánh đã dứt sạch phiền não, thoát khỏi sinh tử), được ba minh (ba trí sáng suốt: biết các đời trước, thấy sự sống chết của chúng sinh, dứt sạch phiền não), sáu thông (sáu năng lực thần thông), đầy đủ tám giải thoát (tám tầng thiền định giúp thoát khỏi mọi ràng buộc). Đó gọi là người trung phẩm thượng sinh.

 "Người trung phẩm trung sinh: nếu có chúng sinh, hoặc một ngày một đêm giữ tám giới trai, hoặc một ngày một đêm giữ giới sa di (giới của người mới xuất gia, chưa thọ giới đầy đủ), hoặc một ngày một đêm giữ giới cụ túc (giới đầy đủ của tỳ kheo), oai nghi (phép tắc cử chỉ đúng mực của người tu) không thiếu sót. Lấy công đức này hồi hướng, nguyện cầu sinh về cõi Cực Lạc. Người tu như vậy, được hương thơm của giới hạnh thấm nhuần, khi sắp mạng chung thấy Phật A Di Đà cùng các quyến thuộc phóng ánh sáng vàng, cầm hoa sen bảy báu đến trước người tu. Người tu tự nghe trên không có tiếng khen rằng: 'Thiện nam tử (người con trai hiền lành, tiếng Phật gọi người tu), người lành như con, vì đã thuận theo lời dạy của chư Phật ba đời, nên ta đến đón con.'

 Người tu tự thấy mình ngồi trên hoa sen, hoa sen liền khép lại, sinh về thế giới Cực Lạc phương Tây. Ở trong ao báu trải qua bảy ngày, hoa sen mới nở. Hoa nở rồi, người ấy mở mắt chắp tay, khen ngợi Thế Tôn, nghe pháp vui mừng, chứng quả Tu đà hoàn (quả vị đầu tiên trong bốn quả thánh của người tu cầu giải thoát, gọi là "nhập lưu": mới bước vào dòng thánh); trải qua nửa kiếp, thành A la hán. Đó gọi là người trung phẩm trung sinh.

 "Người trung phẩm hạ sinh: nếu có thiện nam, thiện nữ hiếu dưỡng cha mẹ, làm điều nhân nghĩa ở đời. Người này khi sắp mạng chung, gặp thiện tri thức (người bạn hiền, bậc thầy tốt dẫn dắt trên đường tu), vì người ấy nói rộng những điều vui sướng ở cõi nước của Phật A Di Đà, cũng nói bốn mươi tám đại nguyện của tỳ kheo Pháp Tạng (tiền thân của Phật A Di Đà); nghe xong liền mạng chung, nhanh như khoảng thời gian người lực sĩ co duỗi cánh tay, liền sinh về thế giới Cực Lạc phương Tây. Qua bảy ngày, gặp Quán Thế Âm và Đại Thế Chí, nghe pháp vui mừng, chứng quả Tu đà hoàn; qua một tiểu kiếp, thành A la hán. Đó gọi là người trung phẩm hạ sinh. Đó gọi là tưởng về sự vãng sinh của bậc giữa, gọi là phép quán thứ mười lăm."

 Phật bảo A Nan và Vi Đề Hy: "Người hạ phẩm thượng sinh: có những chúng sinh tạo nhiều nghiệp ác, tuy không chê bai kinh điển phương đẳng, nhưng kẻ ngu như vậy làm nhiều điều ác mà không biết hổ thẹn. Khi sắp mạng chung, gặp thiện tri thức vì người ấy khen ngợi tên đề mục đầu kinh của mười hai bộ kinh Đại thừa; nhờ nghe tên các kinh như vậy mà trừ được nghiệp ác cực nặng của nghìn kiếp. Người trí lại dạy chắp tay, xưng 'Nam mô A Di Đà Phật' (nam mô: kính lạy, xin quy y); nhờ xưng danh hiệu Phật mà trừ được tội sinh tử của năm mươi ức kiếp.

 Lúc ấy, Phật kia liền sai hóa Phật, hóa Quán Thế Âm, hóa Đại Thế Chí đến trước người tu, khen rằng: 'Lành thay! Thiện nam tử, nhờ con xưng danh hiệu Phật nên các tội đều tiêu diệt, ta đến đón con.' Nói lời ấy xong, người tu liền thấy ánh sáng của hóa Phật đầy khắp căn phòng; thấy rồi vui mừng, liền mạng chung, ngồi trên hoa sen báu, theo sau hóa Phật, sinh vào ao báu. Trải qua bảy lần bảy ngày, hoa sen mới nở. Khi hoa nở, bồ tát Quán Thế Âm đại bi và bồ tát Đại Thế Chí phóng ánh sáng lớn, đứng trước người ấy, vì người ấy nói mười hai bộ kinh rất sâu; nghe xong tin hiểu, phát tâm cầu đạo vô thượng; trải qua mười tiểu kiếp, đủ trăm pháp minh môn, được vào Sơ địa (bậc đầu tiên trong mười bậc tu chứng của bồ tát). Đó gọi là người hạ phẩm thượng sinh. Người ấy được nghe danh Phật, danh Pháp, nghe danh Tăng, nghe danh Tam bảo (ba ngôi quý: Phật, Pháp, Tăng), liền được vãng sinh."

 Phật bảo A Nan và Vi Đề Hy: "Người hạ phẩm trung sinh: có những chúng sinh hủy phạm năm giới, tám giới và giới cụ túc. Kẻ ngu như vậy trộm của tăng kỳ (tài vật chung của tăng đoàn khắp bốn phương), trộm của hiện tiền tăng (tài vật của chư tăng đang có mặt tại chỗ), thuyết pháp không trong sạch (giảng pháp vì danh lợi), không biết hổ thẹn, lại lấy các điều ác để tự tô điểm cho mình. Kẻ tội như vậy, vì nghiệp ác nên đáng phải đọa địa ngục. Khi sắp mạng chung, lửa địa ngục cùng lúc kéo đến; người ấy gặp thiện tri thức, với lòng đại từ bi, liền vì người ấy khen nói uy đức mười lực (mười năng lực trí tuệ đặc biệt chỉ Phật mới có) của Phật A Di Đà, khen rộng ánh sáng và sức thần của Phật ấy, cũng khen giới, định, tuệ, giải thoát, giải thoát tri kiến (năm phẩm đức của bậc giác ngộ: giữ giới, thiền định, trí tuệ, thoát khỏi ràng buộc, và sự thấy biết rõ mình đã giải thoát).

 Người ấy nghe xong, trừ được tội sinh tử của tám mươi ức kiếp; lửa dữ địa ngục hóa thành gió mát thổi bay các hoa trời; trên hoa đều có hóa Phật và bồ tát đón tiếp người ấy; như trong khoảng một niệm, liền được vãng sinh vào trong hoa sen ở ao bảy báu. Trải qua sáu kiếp, hoa sen mới nở. Khi hoa nở, Quán Thế Âm, Đại Thế Chí dùng Phạm âm (giọng nói thanh tịnh, trong trẻo, sâu xa) an ủi người ấy, vì người ấy nói kinh điển Đại thừa rất sâu; nghe pháp này xong, ngay lúc ấy liền phát tâm cầu đạo vô thượng. Đó gọi là người hạ phẩm trung sinh."

 Phật bảo A Nan và Vi Đề Hy: "Người hạ phẩm hạ sinh: có những chúng sinh làm nghiệp bất thiện, phạm năm tội nghịch, mười điều ác (giết hại, trộm cắp, tà dâm, nói dối, nói hai lưỡi đâm thọc, nói lời độc ác, nói thêu dệt, tham lam, giận dữ, si mê), đủ mọi điều bất thiện. Kẻ ngu như vậy, vì nghiệp ác nên đáng đọa vào đường ác, trải qua nhiều kiếp, chịu khổ không cùng. Kẻ ngu như vậy, lúc lâm chung gặp thiện tri thức an ủi đủ cách, vì người ấy nói pháp mầu, dạy cho niệm Phật. Người ấy bị đau khổ bức bách, không còn sức để tưởng nhớ Phật; người bạn lành bảo: 'Nếu ông không thể tưởng nhớ Phật ấy thì hãy xưng lên: Quy mệnh Phật Vô Lượng Thọ (quy mệnh: đem cả sinh mạng nương về).'

 Cứ hết lòng như vậy, khiến tiếng niệm không dứt, đủ mười niệm (mười lần xưng niệm), xưng 'Nam mô A Di Đà Phật'. Nhờ xưng danh hiệu Phật, trong mỗi niệm trừ được tội sinh tử của tám mươi ức kiếp. Lúc mạng chung, người ấy thấy hoa sen vàng như vầng mặt trời dừng trước mặt mình; như trong khoảng một niệm, liền được vãng sinh thế giới Cực Lạc. Ở trong hoa sen đủ mười hai đại kiếp (đại kiếp: chu kỳ thời gian cực dài, gồm cả quá trình thế giới thành, trụ, hoại, không), hoa sen mới nở. Khi hoa nở, Quán Thế Âm, Đại Thế Chí dùng âm thanh đại bi vì người ấy nói rộng về thực tướng (bản chất chân thật của mọi sự vật) và phép trừ diệt tội lỗi; nghe xong vui mừng, ngay lúc ấy liền phát tâm bồ đề. Đó gọi là người hạ phẩm hạ sinh. Đó gọi là tưởng về sự vãng sinh của bậc dưới, gọi là phép quán thứ mười sáu."

 Bấy giờ, khi Thế Tôn nói những lời ấy, Vi Đề Hy cùng năm trăm thị nữ nghe Phật dạy, ngay lúc ấy liền thấy hình tướng rộng dài của thế giới Cực Lạc, được thấy thân Phật và hai vị bồ tát, lòng sinh vui mừng, khen là việc chưa từng có, bỗng nhiên đại ngộ, đạt vô sinh nhẫn. Năm trăm thị nữ phát tâm a nậu đa la tam miệu tam bồ đề, nguyện sinh về cõi ấy. Thế Tôn đều thụ ký rằng tất cả sẽ được vãng sinh; sinh về cõi ấy rồi sẽ đạt được chư Phật hiện tiền tam muội (trạng thái định trong đó thấy chư Phật hiện ra trước mặt). Vô lượng chư thiên phát tâm cầu đạo vô thượng.

 Bấy giờ, A Nan liền từ chỗ ngồi đứng dậy, tiến lên bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, nên gọi kinh này là gì? Điều cốt yếu của pháp này nên thọ trì thế nào?"

 Phật bảo A Nan: "Kinh này tên là 'Quán cõi Cực Lạc, Phật Vô Lượng Thọ, bồ tát Quán Thế Âm, bồ tát Đại Thế Chí', cũng gọi là 'Tịnh trừ nghiệp chướng, sinh trước chư Phật' (gột sạch nghiệp chướng, được sinh ra trước mặt chư Phật). Các ông hãy thọ trì, chớ để quên mất. Người tu tam muội này, ngay trong thân hiện tại được thấy Phật Vô Lượng Thọ và hai vị đại sĩ. Nếu thiện nam tử và thiện nữ nhân chỉ nghe danh hiệu Phật và danh hiệu hai vị bồ tát mà đã trừ được tội sinh tử của vô lượng kiếp, huống gì là nhớ niệm! Nếu ai niệm Phật, nên biết người ấy là hoa phân đà lợi (hoa sen trắng, quý nhất trong các loài sen, ví người cao quý thanh khiết) giữa loài người; bồ tát Quán Thế Âm và bồ tát Đại Thế Chí là bạn tốt của người ấy; người ấy sẽ ngồi nơi đạo tràng (chỗ thành đạo giác ngộ), sinh vào nhà của chư Phật."

 Phật bảo A Nan: "Ông hãy khéo giữ lời này. Giữ lời này tức là giữ danh hiệu Phật Vô Lượng Thọ."

 Khi Phật nói lời này, tôn giả Mục Liên, tôn giả A Nan, Vi Đề Hy và mọi người nghe Phật dạy, đều rất vui mừng.

 Bấy giờ, Thế Tôn bước đi trên hư không, trở về núi Kỳ Xà Quật.

 Bấy giờ, A Nan rộng vì đại chúng thuật lại những việc như trên. Vô lượng người, trời, rồng, thần, dạ xoa (một loài quỷ thần, có loại hộ trì Phật pháp) nghe Phật dạy, đều rất vui mừng, lạy Phật rồi lui ra.

◄ Trước

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video