# Tam mệnh thông hội (tên sách, nghĩa là "Tổng hợp cho thông suốt về ba mệnh"; đây là sách về thuật đoán số mệnh con người)
Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ sách lớn do vua nhà Thanh ra lệnh biên soạn và đích thân duyệt định; sách được chia thành bốn "kho": Kinh, Sử, Tử, Tập), Tử bộ (phần "Tử", gồm sách của các nhà tư tưởng và các môn học, kỹ thuật), quyển thứ bảy.
Tam mệnh thông hội. Thuật số loại (nhóm sách về các thuật bói toán, chiêm nghiệm, tính toán số mệnh), phần thứ năm, thuộc loại sách đoán mệnh và sách xem tướng. Đề yếu (bài tóm lược, giới thiệu nội dung và đánh giá cuốn sách, do các quan biên soạn viết).
Bọn thần chúng tôi kính cẩn xét: sách *Tam mệnh thông hội* gồm mười hai quyển. Bản gốc không ghi tên người soạn, đầu sách chỉ đề "Dục Ngô sơn nhân soạn" ("sơn nhân" là người ở núi, tức tên hiệu của một ẩn sĩ).
Thiên Nghệ văn chí (phần thư mục ghi chép sách vở) trong *Minh sử* (bộ sử chính thức của nhà Minh) có ghi sách *Tam mệnh hội thông* mười hai quyển của Vạn Dân Dục. Số quyển khớp với bản này, chỉ khác ở chỗ chữ "thông hội" bị ghi thành "hội thông".
Nay xét thấy, sách *Tinh học đại thành* đang lưu hành trên đời, chuyên bàn về thuật Ngũ tinh (lối đoán mệnh dựa vào vị trí các sao như Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ trên bầu trời lúc người ta sinh ra), là do Vạn Dân Anh (người đời Minh) soạn, và đã được ghi vào bộ sách này. Còn bản này chuyên bàn về thuật Tử Bình (lối đoán mệnh bằng "bát tự", tức tám chữ can chi chỉ năm, tháng, ngày, giờ sinh; gọi theo tên Từ Tử Bình, người đời Tống có công hoàn thiện phép này), cũng do chính tay Dân Anh viết ra.
Có lẽ vì tên hiệu "Dục Ngô sơn nhân" mà thiên Nghệ văn chí ghi nhầm "Dân Anh" thành "Dân Dục". Lại thêm hai chữ "thông hội" khi chép tay bị đảo ngược, nên mới thành khác nhau. Thật ra đó chính là sách này.
Từ đời Minh đến nay đã hơn hai trăm năm, những người bàn về số mệnh đều coi bản này là sách tổng hợp đầy đủ, gần như nhà nào cũng có (?). Tuy vậy, trong sách có ghi bát tự (tám chữ can chi về năm, tháng, ngày, giờ sinh) của các quan lại, mà nhiều người lại thuộc cuối đời Minh. Có lẽ đó là phần do các nhà in buôn bán về sau chen thêm vào, nên sách cũng đã không còn nguyên như bản gốc.
Chỉ có điều, sách này giảng giải rõ phép đoán mệnh do Tử Bình để lại. Sách bàn về tên gọi và ý nghĩa của các yếu tố quan, ấn, tài, lộc, thực, thương. Đây là những tên gọi chỉ mối quan hệ giữa can ngày sinh, tượng trưng cho bản thân người được đoán mệnh, với các can chi khác trong lá số: "quan" là cái khắc chế mình, chủ về chức tước, kỷ cương; "ấn" là cái sinh ra mình, chủ về sự che chở, học vấn; "tài" là cái mình khắc chế, chủ về tiền của; "lộc" là chỗ khí của can ngày sinh mạnh vượng, chủ về bổng lộc; "thực" là thực thần và "thương" là thương quan, đều là cái do mình sinh ra.
Sách cũng bàn về chỗ nặng nhẹ của dụng thần (yếu tố then chốt trong lá số, dùng để cân bằng và quyết định tốt xấu của cả lá số), và về điều lành, điều dữ gắn với các thần sát (những sao tốt, sao xấu được định theo can chi trong lá số). Ở những điểm ấy, sách đều biết gom nhặt ý kiến của nhiều nhà và nắm được chỗ tinh yếu. Vì vậy, người hành nghề đoán số thường dùng đến nó. Tóm lại, đây là sách chưa thể vội bỏ đi.
Còn về lập luận, sách phần nhiều chỉ chuộng chính quan, chính ấn, chính tài (loại "chính" là những quan hệ khác tính âm dương với can ngày sinh, được coi là thuần hòa), mà không biết rằng thiên quan, thiên ấn, thiên tài (loại "thiên" là những quan hệ cùng tính âm dương, được coi là thiên lệch, khắc nghiệt hơn) cũng có thể đắc lực. Sách biết thực thần có thể làm lộ ra cái tài hoa tốt đẹp, mà không biết thương quan cũng có thể tạo nên điều kỳ lạ, xuất sắc. Như thế là cái nhìn thiên lệch, cố chấp, chưa được tròn đầy thấu suốt.
Hơn nữa, những lý thuyết như thai nguyên (trụ can chi tính theo tháng thụ thai, tức khoảng mười tháng trước tháng sinh, dùng thêm để đoán mệnh), nếu đem áp dụng ngày nay thì cũng thường không ứng nghiệm. Người học về mệnh chỉ nên nắm lấy đại ý rồi linh hoạt biến thông là được.
Còn như phần trích dẫn sách *Lạc Lộc Tử* (sách cổ về thuật đoán mệnh, mang tên một tác giả ẩn danh hiệu Lạc Lộc Tử) lại khác hẳn bản đầy đủ chép trong *Vĩnh Lạc đại điển* (bộ sách tổng hợp khổng lồ biên soạn dưới thời vua Vĩnh Lạc nhà Minh) hiện nay. Đó là vì thời ấy bản sách quý chỉ còn được cất giữ trong cung, người ngoài không có cách nào xem được, nên mới lầm tin vào bản do người sau giả mạo, mượn danh mà viết. Điều đó vốn không đáng coi là lỗi của sách.
Tháng chín năm Càn Long thứ bốn mươi bốn (năm 1779), kính cẩn hiệu đính xong và dâng lên.
Tổng toản quan (quan đứng đầu việc biên soạn): thần Kỷ Quân, thần Lục Tích Hùng, thần Tôn Sĩ Nghị.
Tổng hiệu quan (quan đứng đầu việc hiệu đính, soát lỗi): thần Lục Phí Trì.
Khâm định Tứ khố toàn thư.
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video