Bàn về hành Kim
Mùa xuân, Mộc đang Vượng, Hỏa đang Tướng (theo thuật đoán mệnh, mỗi hành trong ngũ hành Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ mạnh yếu theo mùa: Vượng là lúc mạnh nhất, Tướng là lúc mạnh thứ nhì). Vì thế mùa xuân không phải lúc Kim đắc khí (được thời, được sức mạnh của mùa). Kim Tuyệt ở Dần, Thai ở Mão, Dưỡng ở Thìn (Tuyệt, Thai, Dưỡng là ba giai đoạn trong vòng mười hai giai đoạn sinh – vượng – suy – diệt của một hành: Tuyệt là lúc khí đã dứt, Thai là lúc khí mới thành mầm, Dưỡng là lúc mầm được nuôi lớn; Dần, Mão, Thìn là ba tháng mùa xuân, tức tháng giêng, hai, ba âm lịch). Ấy là vì lẽ trời đất sinh hóa không bao giờ dứt hẳn. Cho nên Kim sinh mùa xuân, trời quang tạnh thì tốt, trời âm u mưa gió thì bế tắc. Rất nên gặp Thổ để sinh cho Kim (Thổ sinh Kim), nghĩa là Kim tuy sắp dứt mà vẫn còn mầm sống vậy.
Kim sinh tháng giêng, gặp Mộc thì Mộc là Tài (của cải; trong đoán mệnh, hành mà mình khắc được gọi là Tài, Kim khắc Mộc nên Mộc là Tài của Kim). Nhưng Mộc quá vượng nên chỉ đủ cơm áo. Khí Thổ còn lạnh, chưa sinh giúp được Kim, nên chỉ nổi tiếng nhờ nghề nghiệp, tài nghệ mà thôi. Nếu Hỏa cùng có mặt một chỗ thì đàn ông lấy vợ hai lần, đàn bà lấy chồng hai lần. Gặp Hỏa lại gặp Thổ thì giàu sang khác thường. Gặp Thủy làm Tiết khí (hành mình sinh ra hành khác thì bị rút bớt sức; Kim sinh Thủy nên Thủy rút sức Kim) thì cô độc, nghèo khó, nhu nhược.
Kim sinh tháng hai, tháng ba, gặp Thổ thì được sinh, sức sống dồi dào không cùng, chủ người giàu sang mà sống lâu. Gặp Thủy rút mất nguyên khí thì cũng chủ nghèo, mỏng phúc, bạc tình. Gặp Hỏa thì Kim bị Tù (bị giam hãm, rơi vào thế yếu). Kim gặp Quỷ (hành khắc mình, ở đây là Hỏa khắc Kim) thì nghèo và chết yểu là điều chắc chắn. Có Thổ sinh cho, có Thủy chế ngự Hỏa thì tốt. Gặp Mộc thì có tai họa khốn đốn, bế tắc. Bởi Mộc mùa xuân đang thịnh vượng, mà Kim yếu ớt lại muốn chế ngự nó, chẳng khác gì đem trẻ con đi chống giặc mạnh, rõ ràng là không địch nổi. Ai phạm vào cách này ắt có nỗi lo cầu vinh mà lại chuốc nhục, có việc kiện tụng quan sự, tranh giành, vì nhân và nghĩa hình khắc nhau (Mộc ứng với đức nhân, Kim ứng với đức nghĩa, hai hành chống nhau). Người ở các châu Kinh, Lương, Dự (tên các châu trong Cửu châu, chín vùng đất của Trung Quốc thời cổ: Kinh ở phía nam, Lương ở phía tây nam, Dự ở giữa) gặp cách này thì chủ giàu có. Người các châu Từ, Dương (Từ ở phía đông, Dương ở phía đông nam) mà trong can chi (các thiên can, địa chi của năm, tháng, ngày, giờ sinh) có nhiều Thổ thì hiển quý. Khi khí vận (đại vận, mỗi giai đoạn mười năm trong đời) đi vào đất Thổ là tốt nhất, đi vào đất Kim là tốt thứ nhì.
Mùa hè Hỏa thịnh, Kim mềm yếu đến cùng cực. Trời nắng thì mặt trời thiêu khiến Kim chảy ra, trời mưa thì nước thấm khiến Kim được nhuận. Cho nên Kim sinh mùa hè đều nên gặp Thổ, chủ người có quyền ra làm tướng, vào làm tể tướng, có sự cao quý của bậc ở Kim Mã môn, Ngọc Đường (nơi các học sĩ viện Hàn lâm làm việc, chỉ chức quan văn thanh cao). Gặp Hỏa thì lửa bốc nóng nung chảy Kim, phần nhiều nghèo và chết yểu, dù giàu cũng yểu, dâm loạn và hèn mọn. Gặp Mộc thì là Tài, người các châu Kinh, Lương, Dự phần nhiều chủ giàu sang. Gặp Thủy thì cô độc nghèo khó, bởi Kim yếu không sinh nổi Thủy. Nếu cùng đi với Hỏa và Thổ thì giàu sang, khỏe mạnh, yên ổn. Đại vận thích Thổ, Kim; kỵ nhất Mộc, Hỏa.
Kim mùa thu mang khí túc sát (khí lạnh lẽo, nghiêm khắc, làm cây cỏ tàn úa), muôn vật héo rụng; nếu buông thả mà không kìm hãm thì sức sống sinh sôi sẽ dứt. Trời tạnh thì lửa nung khiến Kim cứng chắc, trời mưa thì nước thấm khiến Kim sáng trong.
Kim sinh tháng bảy, tháng tám thì đắc lệnh (đúng mùa của mình, đang mạnh nhất), tính cứng mạnh, phải nhờ Hỏa chế bớt uy thế thì có sự cao quý của người đeo đai ngọc, đeo túi cá vàng (phẩm phục của quan lớn), bởi Kim thô cứng không có lửa thì không thành đồ dùng được. Gặp Thủy để rút bớt khí vượng thì Kim trắng nước trong, phần nhiều chủ được làm quan thanh quý ở viện Hàn lâm. Không có cả Thủy lẫn Hỏa thì chủ chết yểu. Gặp Mộc là Tài, người châu Từ vừa giàu lại vừa sang. Gặp Thổ thì ánh sáng bị che lấp, chôn vùi, tuy có của mà không phát đạt, phần nhiều cô độc. Sách nói: "Kim mùa thu bị vùi trong Thổ mà lại vượng." Gặp Mộc thì quý, người các châu Từ, Dương, Duyện, Thanh (Duyện và Thanh đều ở phía đông) gặp cách này càng tốt. Người sinh tháng chín thì khí Kim hơi lui; gặp Hỏa mà sinh ban đêm là cách lạ, tốt; sinh ban ngày thì ít lợi. Gặp Mộc thì khắc nó, lại ứng vào việc ruột thịt chia lìa, bất hòa như sao Sâm với sao Thương (hai ngôi sao không bao giờ cùng hiện trên trời). Gặp Thủy giúp đỡ thì người các châu Ký, Ung (Ký ở phía bắc, Ung ở phía tây bắc) không tránh khỏi lạnh lẽo sa sút, còn người Từ, Dương thì có gì phải kỵ. Gặp Thổ cũng bị lu mờ; người Duyện, Thanh phần nhiều giàu sang, người Dự thì khốn đốn bế tắc. Đại vận thích phương đông, phương nam; kỵ phương tây, phương bắc.
Mùa đông khí trời nghiêm lạnh, là lúc Kim ẩn nấp. Bởi Kim thành thai vào mùa xuân, sinh ra vào mùa hè, vượng vào mùa thu, đến mùa đông thì chết, nghĩa là nó sợ lạnh, không còn sức sống. Trời quang tạnh thì Kim trong, nước đẹp; mưa tuyết thì nước lạnh, Kim giá. Cho nên Kim sinh mùa đông phải được Hỏa làm ấm, sưởi tan, rồi mới xua được khí lạnh, như thế thì giàu sang khác thường.
Kim đầu mùa đông gặp Hỏa thì bị tổn thương tàn hại. Người châu Từ, Dương mà can chi không có Thổ, sinh ban ngày thì nghèo và chết yểu, sinh ban đêm thì cô độc nghèo lạnh. Gặp Thổ thì cơm áo, bổng lộc đầy đủ. Gặp Thủy hay Mộc đều không lợi. Người sinh tháng Tý, tháng Sửu (tháng mười một, tháng chạp âm lịch) cũng thích có Hỏa làm ấm. Người Từ, Dương không có Hỏa thì cũng thích gặp Thổ, được Hỏa thì quý. Người Ký, Ung có Thổ mà không có Hỏa thì cô độc nghèo khó, bởi Thổ lạnh không đủ sức sinh Kim. Gặp Thủy thì lạnh, người phương tây bắc hèn mọn, nghèo khó, bệnh tật, chết yểu; người Từ, Dương mà can chi có Hỏa, Thổ thì có phúc, sống lâu, khỏe mạnh, yên ổn. Gặp Mộc là Tài, chủ giàu, được hưởng phúc nhàn hạ; nhưng người Duyện, Thanh thì có chuyện vợ con làm điều vượt phận, lấn át, bởi Kim suy yếu không chế ngự nổi Mộc. Người Kinh, Lương, Dự thì tốt. Đại vận thích phương đông, phương nam; kỵ nhất phương tây, phương bắc.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video