Thiên 449 — Bài phú Minh Thông (Từ Tử Bình soạn, Vạn Dục Ngô giải)

 Minh Thông phú (bài phú — thể văn có vần, câu đối nhau — về mệnh lý) 【Từ Tử Bình người Đông Hải soạn; Vạn Dục Ngô người Dịch Thủy chú giải】

 Thái cực (khối khí nguyên sơ, chưa phân chia, trước khi có trời đất) tách ra thành trời và đất. Một khí chia thành âm và dương, từ đó tuôn ra ngũ hành (năm loại khí Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ, sinh ra nhau và khắc chế nhau), biến hóa sinh ra muôn vật. Con người nhận lấy mệnh (số phận được định từ lúc sinh), nghèo hay giàu, sang hay hèn đều do đó mà ra. Thuật sĩ (người làm nghề xem số) nắm được then chốt của sự biến hóa thì việc lành dữ, họa phúc có thể định được. 【Câu này truy về nguồn gốc của tạo hóa.】

 Phàm xem mệnh thì lấy nhật can (thiên can của trụ ngày sinh, tiêu biểu cho bản thân người được xem số) làm chủ, bao quát tam nguyên (ba tầng gốc: thiên nguyên là thiên can, địa nguyên là địa chi, nhân nguyên là các can ẩn trong địa chi), rồi phối hợp với can chi của bát tự.

 【Trời có bốn mùa để tạo hóa muôn vật; nhà có bốn cột, mỗi cột dựng nên khung nhà; mệnh có bốn trụ (tứ trụ: bốn cặp can chi của năm, tháng, ngày, giờ sinh) định sẵn lúc thịnh lúc suy. Người luận mệnh chỉ lấy thiên can của ngày sinh làm chủ của mệnh nguyên (gốc của mệnh). Địa chi là địa nguyên; những can ẩn chứa trong địa chi là nhân nguyên (?). Bát tự tức là tám chữ thiên can (mười ký hiệu Giáp, Ất, Bính, Đinh, Mậu, Kỷ, Canh, Tân, Nhâm, Quý) và địa chi (mười hai ký hiệu Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi) của bốn trụ. Kế Thiện thiên nói: "Bốn trụ đã xếp xong, ba ngôi (trời, đất, người) mới phân ra", tức là chỉ lấy can ngày làm thiên nguyên để phối hợp với can chi của tám chữ vậy.】

 Người luận vận (các giai đoạn vận số trong đời) thì lấy chi tháng (địa chi của trụ tháng) làm đầu, chia theo bốn mùa mà xét sự thịnh suy tăng giảm của ngũ hành.

 【Đại vận (vận lớn, mỗi vận thường kéo dài mười năm) khởi tính từ chi tháng, vì thế tháng là đề cương (cái giềng mối, phần then chốt của lá số). Phải xem tiết khí (hai mươi bốn mốc thời tiết trong năm) ở chi tháng sâu hay nông: sinh vào tiết nào của bốn mùa — mùa xuân Mộc vượng, mùa hạ Hỏa vượng, mùa thu Kim vượng, mùa đông Thủy vượng, tháng cuối mỗi mùa Thổ vượng; lại có sơ khí (khí đầu tháng) và trung khí (khí giữa tháng), mức tăng giảm không giống nhau. Vận đi thuận hay đi nghịch, vượng hay suy, đối với tám chữ là giúp sức, làm hao tiết, khắc chế hay sinh ra — đều căn cứ vào đó. Trước nói can ngày, sau nói chi tháng, là nêu điều cốt yếu để chỉ cho người ta.】

 Hướng tới chỗ lâm quan, đế vượng (hai giai đoạn mạnh nhất trong vòng mười hai giai đoạn sinh – vượng – suy – tuyệt của một hành) thì nên công; vào được cách cục (khuôn mẫu, kiểu cấu trúc đặc trưng của lá số) thì đạt phú quý. Quan, Ấn, Tài, Thực là thần tốt: yên ổn không bị phá thì thành tốt. Sát, Thương, Kiêu, Bại là thần xấu: chuyển cách dùng thì lại thành phúc.

 【Ngũ hành ở chỗ lâm quan, đế vượng trong tứ trụ là bản cung, là đất nên công. Vào được cách cục thì sang, phá cách cục thì hèn. Như Quan (chính quan: hành khắc can ngày, khác tính âm dương; tượng trưng cho chức quan, danh vị), Ấn (ấn thụ: hành sinh ra can ngày; tượng trưng cho sự che chở, học vấn, ấn tín), Tài (hành bị can ngày khắc; tượng trưng cho tiền của, vợ), Thực (thực thần: hành do can ngày sinh ra, cùng tính âm dương; tượng trưng cho phúc lộc, ăn uống) vốn là thần tốt, cần không bị thương khắc, xung, hình, phá, bại (các quan hệ làm tổn hại nhau giữa can chi) thì gọi là "yên ổn thành tốt", tức là vào cách. Sát (thất sát, còn gọi thiên quan: hành khắc can ngày, cùng tính âm dương, rất hung), Thương (thương quan: hành do can ngày sinh ra, khác tính âm dương, làm hại Quan), Kiêu (kiêu thần, tức thiên ấn: hành sinh can ngày, cùng tính âm dương, làm hại Thực thần), Bại (bại tài, tức kiếp tài: hành giống can ngày, khác tính âm dương, cướp tiền của) vốn là hung sát; nếu có cái chế ngự, có chỗ bỏ chỗ giữ, có hợp hóa (hai can hay hai chi kết hợp với nhau và biến sang hành khác) thì gọi là "chuyển cách dùng thành phúc", cũng là vào cách. Xem các cách cục bàn ở dưới thì điều ưa điều kỵ của chúng tự rõ. Bốn thần tốt, bốn thần xấu là quan trọng nhất trong các cách cục, nên nói trước tiên. Phú có câu: "Nhật chủ (can ngày) cần nhất là mạnh khỏe, dụng thần (hành được chọn làm chỗ dựa chính của lá số) không được bị tổn thương" chính là ý này.】

 Sự đầy đủ được cất chứa ở Thìn, Tuất, Sửu, Mùi; trường sinh (giai đoạn mới sinh ra trong vòng mười hai giai đoạn) đóng ở Tỵ, Hợi, Dần, Thân; Tý, Ngọ thì thành và bại ngược nhau; Mão, Dậu là chỗ ra vào giao nhau.

 【Câu này nói mười hai địa chi chứa đựng mười thiên can, mỗi can có chỗ sinh, chỗ chết, chỗ thành, chỗ bại, ra vào xen nhau. Độc Bộ nói: Thìn Tuất Sửu Mùi là cục của bốn kho (tứ khố, còn gọi mộ khố: nơi cất chứa, chôn giấu khí của các hành); Dần Thân Tỵ Hợi là cục của bốn chỗ sinh; Tý Ngọ Mão Dậu là cục của bốn chỗ bại. Hỷ Kỵ thiên nói: "Tài, Quan, Ấn thụ đầy đủ, cất chứa trong bốn tháng cuối mùa; Quan tinh, Tài khí có trường sinh đóng ở Dần Thân Tỵ Hợi" chính là ý ấy. Có người cho Tý Ngọ là cột móng của trời đất, Mão Dậu là cửa ngõ của mặt trời mặt trăng — đó là chỉ nói vị trí mà bỏ mất cái lý.】

 Can chi có hình không thấy được: phải từ chỗ không mà lấy ra cái có. Tiết khí có số dư: phải ở chỗ lẫn lộn mà tìm cách phân chia.

 【Đây nói chung về cái kỳ diệu của tạo hóa. Hình không thấy của can chi, số dư của tiết khí, tức là nhân nguyên bao chứa trong mười hai chi nói ở trên, đó là từ không lấy có, ở chỗ lẫn lộn (?) mà tìm phân chia. Như các cách Diêu Tỵ (cách dùng chữ trong lá số để "vời" từ xa chữ Tỵ không có mặt), củng giáp (hai chữ ở hai bên "ôm" lấy một chữ ở giữa không có mặt), đều lấy thiên can để lấy vật của địa chi — chẳng phải từ không lấy có thì là gì? Như đầu giờ Tý ba khắc thuộc Nhâm Thủy, đầu giờ Sửu ba khắc thuộc Quý Thủy, đầu giờ Dần ba khắc thuộc Cấn Thổ (?), đó là tiết khí ẩn trong một chữ mà mỗi phần có chủ riêng — chẳng phải ở chỗ lẫn lộn mà tìm phân chia thì là gì? Phú nói: "Không hợp mà có hợp, người học sau khó biết; được một mà chia ba, bậc hiền xưa không chép." Kế Thiện thiên nói: "Thấy cái hình không thấy, lúc nào cũng có" chính là ý này.】

 Lành dữ đan xen thì mừng chỗ biến cái dữ để tôn cái lành; tốt xấu lẫn lộn thì sợ nhất là hại cái tốt mà thêm cái xấu. 【Từ đây trở xuống chuyển sang phép xem mệnh, dựa vào ý "lấy có, tìm phân chia" ở trên. Như ngày Giáp gặp Bính, Đinh là bối lộc (quay lưng với lộc: Thực thần, Thương quan khắc mất Quan tinh), là dữ, là xấu; gặp Mậu, Kỷ là Tài tinh, là lành, là tốt; mà Bính Đinh hóa khí của Mộc (?) để giúp Tài, gọi là "biến dữ tôn lành"; sợ Ất Mộc khắc hại Tài tinh, gọi là "hại tốt thêm xấu". Xem đoạn dưới: Tài và Ấn giao nhau thì mừng có Quan Sát hóa giải; Quan Sát lẫn lộn thì mừng có Ấn thụ hóa giải; không có Ấn thì mừng có Tài Mã (Mã: chỉ Tài) giúp đỡ; không có Tài Ấn thì mừng có dương nhận (hành giống can ngày ở mức cực vượng, như con dao sắc) hợp lại, hoặc Thực thần, Thương quan chế ngự. Lại như chế Sát mà cái chế bị phá thì Sát không chế được, Ấn hóa mà gặp Tài phá thì sự hóa thành xấu, đều thuộc loại này.】

 Cho nên được cục, được triều nguyên (khí hội về chỗ gốc của mình) thì không giàu cũng sang; phạm vào viên (cung miếu, chỗ đóng của mình), phá cục thì không chết yểu cũng nghèo.

 【Cục là các cung chính của tam hợp (ba chi hợp thành một hành), tứ tạp (?), như Hợi Mão Mùi là cục Mộc, Thìn Tuất Sửu Mùi là cục Thổ. Giáp Ất gặp Hợi Mão Mùi là bản cục; Bính Đinh gặp Hợi Mão Mùi là Ấn cục; Mậu Kỷ gặp Hợi Mão Mùi là Quan cục; Canh Tân gặp Hợi Mão Mùi là Tài cục; Nhâm Quý gặp Hợi Mão Mùi là Thương cục, v.v. Nguyên tức bản nguyên, viên miếu, như trong cung Tý thì Quý triều nguyên, Sửu Mùi thì Kỷ Thổ triều nguyên. Phàm được nguyên viên mà dùng làm mệnh nguyên thì sống lâu, làm Quan Ấn thì sang, làm Tài thì giàu, làm bối lộc sinh Tài thì càng giàu. Chỉ cần được một thứ mà không bị xung, hình, khắc, phá thì có công danh phú quý; ngược lại thì không. Phạm viên như Tý là quý mà kỵ Sửu Mùi khắc phá, Ngọ xung phá, Mão hình phá. Một Tý hai Ngọ thì bị phá hết một nửa, chỉ được nửa phúc. Phá cục như Thân Tý Thìn kỵ Dần Ngọ Tuất xung phá, rất xấu; nhưng nếu dụng tinh trống không mà thành cách phi thiên lộc mã (cách "lộc mã bay trời": các chi trùng nhau xung ra Quan Tài vốn không có mặt) thì lại sang. Các trường hợp khác cứ theo đó mà suy.】

 Được và mất cùng có, tiến và lui lặp lại.

 【Được triều, phạm phá, đó là tạo hóa có được có mất, có tiến có lui: bên này được thì bên kia mất, mạnh thì tiến, yếu thì lui; ở giữa cùng có lẫn nhau, lặp đi lặp lại, biến hóa khó lường, không xét kỹ phân rõ thì không phân biệt được. Như Giáp triều viên ở Dần, kỵ Thân xung phá; nếu có hai Dần một Thân, hai Giáp một Canh thì cũng không hại, vì Giáp có sức mà tiến. Lại như Dần bị Thân xung, có Hợi có thể cứu; chữ Hợi vững mạnh thì phúc trọn vẹn; nếu Hợi bị Mậu khắc, bị xung (?) thì bại; nếu chữ Hợi nhiều thì không sợ, cũng là mạnh mà tiến. Tiến lui nối nhau, một thành một bại, chỉ xem năm và vận giúp bên nào thì biết là phúc hay họa.】

 Thần và sát (các yếu tố tốt và xấu trong lá số) ràng buộc nhau thì phải cân nhắc nặng nhẹ.

 【Thần sát: phàm Tài, Quan, Ấn, Thực, Thương, Sát, Nhận, Bại đều là thần sát. Trong đó điều ưa điều kỵ khác nhau, chỗ yêu chỗ ghét khác nhau, như các cách nói ở dưới. Phải cân nhắc nặng nhẹ: cái nào đúng thời mà nặng thì dùng, cái nào mất lệnh (không đúng mùa vượng) mà nhẹ thì không dùng; nặng thì giữ, nhẹ thì bỏ. Câu này cùng hai câu trên nói chung rằng lý phải xét kỹ như thế. Xét Lạc Lục phú: "Cần phải rõ thần sát, cân nhắc nặng nhẹ; thân khắc Sát thì còn nhẹ, Sát khắc thân thì càng nặng", ấy là chỉ các thần sát lành dữ. Từ Tử Bình thì chỉ dùng tên gọi khác của Quan, Ấn, Lộc (lộc: chỗ vượng của can ngày; cũng chỉ Quan), Mã (chỉ Tài), sang, hèn để giải thích. Ví như lá số Giáp Thân, Bính Dần, Ất Mão, Tân Tỵ: Ất lấy Canh làm Quan, Tân làm Sát; Canh Quan ở Thân, được Dần xung đi, Bính hợp với Tân Sát, Ất Mộc sinh vượng, nên sang. Giáp Dần, Đinh Mão, Quý Sửu, Đinh Tỵ: đây là thân khắc Sát, thân yếu Tài vượng, sức không gánh nổi Tài Quan, nên chết yểu. Như Ất Sửu, Tân Tỵ, Đinh Tỵ, Kỷ Dậu: thân vượng Tài cũng vượng, gánh được Tài, nên chỉ giàu. Như Giáp Tý, Tân Mùi, Ất Mão, Giáp Thân: ngày Ất dùng Canh làm Quan, Tân làm Sát, Canh ở trong Thân, sinh tháng sáu, Quan vượng Sát suy, đây là Chính quan đắc vị, Thất sát mất chỗ, lại mừng thân vượng, biến "quỷ" (Sát) thành Quan, nên sang. Tân Sửu, Canh Dần, Ất Tỵ, Giáp Thân: Quan suy Sát thịnh, Ất Mộc không có sức, Quan hóa thành Sát, cả đời nghiện rượu, sa sút; đến vận Ất Dậu, năm thứ năm là năm Bính Thân, ngày mười chín tháng tám thì chết.】

 Bên trong có tạp khí (khí lẫn lộn chứa trong bốn kho Thìn Tuất Sửu Mùi) Tài Quan đi cùng nhau, hai Ấn thiên và chính cùng một cung, Lộc Mã — gọi là tam kỳ trong ngoài (ba thứ quý hiếm cùng có mặt).

 【Đây chính là chỉ việc thần sát ràng buộc nhau: trong tám chữ có Tài, có Quan, có hai Ấn thiên chính, hoặc cùng cung hoặc khác chỗ, hoặc ẩn tàng hoặc thấu xuất (hiện lên ở thiên can), ràng buộc nhau, khó luận lành dữ, phải cân nhắc nặng nhẹ mà dùng, nên nói bên trong có tam kỳ. Bài ca rằng: "Dần Ngọ Tuất gặp Dậu là tam kỳ; Mão (thỏ), Tỵ (rắn) theo Thân (khỉ) không thể dời; trong Tỵ Dậu Sửu gặp Tý là đẹp; Ngọ (ngựa), Thân (khỉ) gặp Hợi (lợn) rất rạng rỡ; Thìn Tỵ gặp Tý là chỗ kỳ; Ngọ Hợi gặp Dần là thềm sang; lợn đến đuổi ngựa nên vui mừng; Dần Dậu gặp Tỵ mừng hợp nhau; lợn đuổi ngựa con, rắn đỡ phía sau; Thủy phòng Mùi, người vào ao lửa (?)." Lại rằng: "Thần lộc bay tới cưỡi lên Mã, tiền của chức quan cả hai đều hợp; trong chỗ vượng lại được bản nguyên giúp, cách bậc trên vinh hoa, kỳ bậc nhất." Như Kỷ Sửu, Đinh Mão, Nhâm Ngọ, Quý Mão: Nhâm dùng Kỷ làm Quan, Đinh làm Tài, Đinh Kỷ quy lộc ở Ngọ, chính là cách này, nên rất sang.】

 Chân quan (Chính quan thật sự) gặp đúng thời, mệnh mạnh thì sớm được phong áo tía đai vàng (chức quan cao).

 【Đây là cách Chính quan ở nguyệt lệnh (chi tháng sinh, nơi quyết định hành nào nắm quyền). Từ đây trở xuống nói kỹ các cách cục. Như Mậu Thân, Giáp Dần, Kỷ Sửu, Bính Dần là lá số của Ông Trọng Ích, đỗ tiến sĩ.】

 Ngựa tốt (Tài) cưỡi ở tháng, giờ mạnh thì cuối cùng được thăng chức ấn bạc dải xanh (chức quan sang).

 【Đây là cách Chính tài ở nguyệt lệnh. Trong hai cách Tài và Quan, Quan thì lấy sang, Tài thì lấy giàu; nay đều nói là sang, ấy là chỉ nói trường hợp can ngày lấy được Tài trong can chi của tháng mà không bị xung khắc, phúc của nó ngang với Chính quan. Thơ rằng: "Can ngày thích lấy Tài ở chi tháng, vàng ngọc chứa nhà xem chất đống; lại xem trên thiên can Tài Mã quý, vàng lụa dồn dập từ trời đến" chính là vậy.】

 Ấn ở tháng nương vào ngày, không có khí Tài thì là bảng vàng chiêu mộ người hiền (thi đỗ, được trọng dụng).

 【Đây là cách Chính ấn ở nguyệt lệnh. Hỷ Kỵ thiên nói: "Tháng sinh can ngày, không có Tài ở thiên can, mới gọi là Ấn thụ." Lại nói: "Ấn thụ sinh ở tháng, năm và giờ kỵ thấy Tài tinh; vận vào đất Tài thì nên lui thân tránh chức." Ấn sợ Tài, phải ở can năm và can giờ không có Tài mới lấy. Lại nữa, Ấn ở tháng khó được trọn vẹn: như ngày Giáp tháng Hợi, thấu ra chữ Quý thì biến thiên thành chính, mới là trọn vẹn, chủ được ân sủng, gặp quý nhân, lại được của ông cha; nhưng cũng không khỏi trước phải chịu nhục, hoặc là con vợ lẽ; từ hèn lên sang, từ nghèo lên giàu, từ tì thiếp thành vợ, từ thư lại thành quan, từ lính lên tướng, đều do thiên ấn gây nên. Có cả thiên lẫn chính thì lại có tai họa nhỏ, hoặc lạy hai lần cha mẹ (có cha mẹ nuôi), hoặc nửa tu nửa tục, hoặc làm con nuôi, gửi nuôi, hoặc mẹ đẻ là thiếp mà vợ cả nuôi, hoặc vợ cả đẻ mà thiếp nuôi. Lại kỵ tỷ kiên (hành giống hệt can ngày, như anh em ngang vai) tranh sủng chia ân; dương nhận nhiều, hoặc bị hợp mất, hoặc Ấn yếu thì gặp mà như không gặp, dù có được tiến cử cũng không thể vượt trội hơn người. Phú nói: "Ấn vượng, Quan sinh ắt nắm chức cầm cân nảy mực (chức tể tướng)" chính là vậy.】

 Lộc của ngày quy về giờ, không có Quan tinh thì gọi là đường mây xanh rộng mở (đường công danh hanh thông).

 【Đây là cách Nhật lộc quy thời (chỗ lộc của can ngày nằm ở chi giờ). Đại khái được Ấn thụ là nhất, tốt nhất là đi vận Thương quan, Thực thần; vận Tài cũng phát; kỵ Quan, hình xung, dương nhận. Các thứ chân Quan, chân Tài, chân Ấn, chân Lộc nói trên đều là chính khí âm dương trời đất của mười can, là lý chí lý của sinh khắc; chỉ khi ở tháng mà được, không bị phá; còn chỗ kinh văn nói có phá hoại thì tùy nặng nhẹ mà luận. Được ở giờ thì phát phúc muộn hơn, nhưng đều tự mình làm nên, có thể lập nghiệp truyền đời. Cách quy lộc chỉ mừng thấy ở giờ; nếu chi tháng lại thấy nữa thì gọi là kiến lộc, không giàu; tháng chỉ thấy một mà trên giờ lại mừng có Tài, Thực; thấy Quan thì luận theo cách khác.】

 Nguyệt lệnh là Thất sát mà Sát và thân đều mạnh thì sẽ làm tể tướng khi tóc còn xanh.

 【Đây là cách Thất sát ở nguyệt lệnh. Đại khái Sát ở nguyệt lệnh cần thân và Sát đều mạnh mới chủ rất sang. Nếu thân mạnh mà Sát yếu thì cần Tài để sinh Sát; Sát mạnh thân yếu thì cần Ấn giúp, hoặc dương nhận hợp lại, đều là mệnh sang. Nếu Ấn hợp và sao chế (hành chế Sát) đánh nhau, thân yếu thì ắt chết yểu, nếu không thì tàn tật. Như Quý Mão, Ất Mão, Kỷ Tỵ, Ất Sửu ○ Quý Mão, Đinh Tỵ, Nhâm Dần, Giáp Thìn ○ Nhâm Dần, Ất Tỵ, Canh Dần, Bính Tý đều là thân mạnh, Sát vượng, có chế, nên rất sang. Hỷ Kỵ thiên nói: "Ngũ hành gặp Thiên quan ở chi tháng thì ở năm và giờ cũng nên có chế phục", đó là để sửa chỗ lệch của bài phú.】

 Ở giờ có Thiên tài (Tài cùng tính âm dương với can ngày) mà Tài và mệnh đều vượng thì từ nhà tranh (thường dân) mà lên công khanh.

 【Đây là cách Thời thượng thiên tài. Chỉ có một vị là tốt, bị hợp thì không thành phúc, kỵ tỷ kiên anh em tranh cướp, hình xung khắc phá. Như Bính Tuất, Mậu Tuất, Mậu Tý, Nhâm Tý: Mậu khắc Quý là Chính tài, lại có chữ Tý trùng, chữ Nhâm là Thiên tài thấu lộ. Lại như Đinh Hợi, Mậu Thân, Nhâm Thân, Bính Ngọ: tuy năm có Đinh Hỏa nhưng mừng có hợp chế, lại Hỏa âm có thể đoạt quyền Hỏa dương, nên sang. Hỷ Kỵ thiên nói: "Thiên tài ở giờ thì các cung khác kỵ thấy", đó là để bổ sung ý bài phú chưa đủ.】

 Kiến lộc, tọa lộc hoặc quy lộc mà gặp Tài, Quan, Ấn thụ thì giàu sang, sống lâu.

 【Kiến lộc nói về tháng (lộc của can ngày ở chi tháng), tọa lộc nói về ngày (lộc ở ngay chi ngày), quy lộc nói về giờ (lộc ở chi giờ). Cách kiến lộc này bản thân mạnh khỏe, nên riêng gặp Tài thì giàu, riêng gặp Quan thì sang, riêng gặp Ấn thì giỏi giang; vì can vượng nên lại chủ sống lâu, an hưởng phúc lộc. Nếu có cả ba thứ cũng đẹp. Như Đinh Hợi, Kỷ Dậu, Nhâm Ngọ, Tân Hợi là Nhật lộc quy thời, trong Ngọ cũng có Quan tinh, lại được tháng Dậu là Ấn, hợp cách.】

 Nhật nhận, nguyệt nhận và thời nhận (dương nhận ở chi ngày, tháng, giờ) gặp Quan, Sát, Vinh thần thì công danh trùm đời.

 【Đây là cách tam nhận, cần Quan, Sát, Ấn thụ chế hóa. Vinh thần là tên khác của Ấn thụ. Có Quan Sát mà không có Ấn, có Sát mà không có Quan đều được; có Ấn hóa Sát càng tốt; chỉ sợ bị ràng buộc: có Quan thì không được thấy Thương, có Ấn thì không được thấy Tài, có Sát thì không được thấy Thực Thương đè lên, hoặc bị chế mất, hợp mất thì đều không thành chính cách. Như Nhâm Thân, Nhâm Tý, Mậu Ngọ, Ất Mão: nhật nhận có Ất Mão chế phục; Bính Tuất, Quý Tỵ, Mậu Ngọ, Đinh Tỵ: nhật nhận có Ấn thụ biến hóa; nên đều sang.】

 Nguyệt lệnh một mình chế Thất sát, thân mạnh thì như chim ưng tung cánh (?) (oai hùng trên đường võ nghiệp).

 【Hỷ Kỵ thiên nói: "Nếu giờ gặp Thất sát, thấy nó chưa hẳn là xấu; tháng chế được mà can mạnh thì Sát lại thành quyền ấn", chính là giải ý này. Có thuyết nói: "Thiên quan ở giờ thông với khí tháng, chủ vượng thì chim ưng tung cánh", hơi khác với câu này.】

 Vận nguyên sinh phát ba Tài, mệnh mạnh thì như con báo thay lông (thay đổi lớn, vươn lên rực rỡ).

 【Vận nguyên là nguyệt lệnh. Ba Tài là lộc, mệnh, thân (?). Đây là can ngày bối lộc, tức cách Thương Thực, mừng gặp Tài tinh. Như ngày Giáp gặp tháng Tỵ, Ngọ, cần trên đầu can thấu ra chữ Mậu, ngày giờ có Sửu Tuất Mùi, nhật chủ mạnh, đi vận phương đông thì ắt phát lớn tài lộc, tay trắng dựng nhà. Có thuyết nói: "Trong tháng có Chính lộc, phòng Tài nguyên, thân mạnh như báo thay lông", hơi khác với câu này.】

 Năm thấy Chính lộc, Chính ấn, Chính tài mà không bị phá thì ắt được hưởng phúc ấm của tổ tiên lưu truyền.

 【Điều quan trọng là không bị phá; có phá thì không luận như thế. Năm là tổ tông, nên nói vậy.】

 Ngày ngồi trên chân cung, chân quý, chân ấn mà có thành tựu thì gọi là thần phúc trị đời.

 【Điều quan trọng là có thành, có thành tức là không bị phá. "Chân" nghĩa là chính; nếu lấy cái thiên làm thì là mượn tạm, không phải chân chính. Như các ngày Bính Tý, Đinh Hợi, Tân Tỵ, Canh Ngọ là chân quan; các ngày Đinh Dậu, Quý Tỵ, Quý Mão, Đinh Hợi là chân quý (ngồi trên thiên ất quý nhân — vị thần quý nhân tốt nhất, chủ được người sang giúp đỡ); ngày giờ Giáp Tý, Ất Hợi là chân ấn. Trong trụ không có phá, có giúp thì thành phúc.】

 Trong tháng có Thiên tài mà không có Bại, không có Sát thì giàu nổi trong đời.

 【Đây là cách Nguyệt lệnh thiên tài, đại để giống cách Thời thượng thiên tài, sợ tỷ kiếp (tỷ kiên và kiếp tài) khắc, Thất sát làm tiết khí.】

 Dưới ngày là Chính mã (Chính tài ở chi ngày) mà có giúp có sinh thì nổi danh thiên hạ.

 【Ấy là các ngày Giáp Ngọ, Mậu Tý; các ngày Giáp Tuất, Ất Sửu thì là thiên, luận giống cách ngày ngồi chân quý. Có giúp là chi khác có Tài; có sinh là chi khác có Thực Thương.】

 Thân yếu ngồi trên Sát, vận đi tới đất thân vượng thì phát tài phát phúc.

 【Ngồi trên Sát là các ngày Giáp Thân, Ất Dậu; trong trụ không có Thổ là thân trong sạch, đi vận Dần Mão thì phát lớn tài lộc. Cách này mừng Ấn thụ, kỵ Chính quan; Thực thần phạm vào thì không phải thân trong sạch, là mệnh bậc dưới.】

 Chủ một mình ở lâm quan, vận đến đất chủ sang thì được thêm chức thêm phong.

 【Chủ một mình ở lâm quan là các ngày Đinh Tỵ, Quý Hợi, lại gặp quý nhân, xung ra Quan tinh là sang; năm và vận gặp Tỵ Hợi trùng lặp thì chức phong tăng gấp bội. Có người giải là ngày gặp Quan tinh, vận lại gặp đất Quan, cũng thông.】

 Thực thần sinh vượng, không có Ấn thụ hình xung, ấy là mẹ ăn lộc của con.

 【Đây là cách Thực thần. Như Mậu Thìn, Đinh Tỵ, Nhâm Thìn, Giáp Thìn: sang mà sống lâu. Đinh Mùi, Bính Ngọ, Giáp Ngọ, Bính Dần: Thực thần hóa thành cục thoát khí, Đinh làm hại Tân là Quan, không bay tới được, nên nghèo và chết yểu.】

 Chủ ở lâm quan, không có Quan tinh, Sát, Bại thì là em nối ngôi thứ của anh.

 【Ấy là ngày Đinh Tỵ, Quý Hợi gặp tháng Dần, Tuất, v.v. Không có Quan, Sát, tỷ kiên anh em, bản thân tự vượng thì ắt được ngôi thứ cao, dựng nhà lập nghiệp. Vì sao? Lộc của Đinh ở Ngọ, lộc của Quý ở Tý; Quý Hợi là chỗ Thủy chính vượng, là lộc của nhà Nhâm; Đinh Tỵ là đất lâm quan của Hỏa, là lộc của nhà Bính. Được cách này thì Đinh Quý là em của Bính Nhâm, mà Tỵ Hợi là ngôi lộc của Bính Nhâm, nên nói em đến ngôi của anh; ắt nhờ anh có chỗ làm cao, ngang hàng với anh. Lại các ngày Bính Ngọ, Nhâm Tý cũng thuần túy, càng sang. Lộn xộn thì không vào cách. Nếu có anh em tỷ kiên, can chi lộn xộn, sao anh bị lấp đầy (chữ ấy hiện ra thật) thì thành bậc thấp. Hoặc Quan tinh bị lấp đầy, anh em tỷ kiên tranh giành, thân không có chỗ dung thì đoán là xấu. Nếu Quan tinh không lấp đầy, chỉ lộ ra ở thiên can, tuy chia sao xẻ lộc cũng vẫn có thể thành.】

 Đảo thực (thiên ấn đè lên chỗ của mình, làm hại Thực thần) ở bản cung mà lâm quan, vượng thì là bề tôi hầu cận hưởng lộc.

 【Như Canh Tý gặp Mậu Tý ở năm hay tháng: thiên ấn ở trên bản cung của mình, gọi là đảo thực, là vua cha của ta. Thiên ấn ngồi cùng cung với can ngày, ở đất quan vượng thì nhận mệnh ta, sinh phúc khí cho ta. "Bề tôi hầu cận hưởng lộc" là nói được sủng ái gần vua. Như Canh Tý, Mậu Tý, Canh Tý, Bính Tý là cách này.】

 Mệnh nguyên ở chỗ thai sinh, không có Tài tinh thì là được sủng ái như con đỏ được ơn vua.

 【Đây là các ngày Canh Dần, Tân Mão, Giáp Thân, Ất Dậu, đều là thiên nguyên của chủ tự ngồi trên đất tuyệt (giai đoạn khí dứt hẳn), là cung thai sinh, tức là cách bào thai. Sự sinh rất yếu ớt nên mừng Ấn thụ, sợ Tài khắc; chủ tuổi trẻ được ơn vua; đại khái luận như cách Ấn. Như Ất Dậu, Ất Dậu, Ất Dậu, Giáp Thân là cách này. Hỷ Kỵ thiên cũng nói cùng ý.】

 Năm tháng có Chính quan mà Thất sát lẫn lộn thì người hèn hạ; giờ ngày một mình mạnh, chuyên chế thì chức trọng quyền cao. Tháng giờ có Thất sát mà Chính quan rối loạn thì bệnh tật xâm vào; năm vận xung mở, hợp đi thì Quan trong mà danh hiển; nhưng vẫn ngại chế quá, kỵ nhất tranh mạnh.

 【Hỷ Kỵ thiên nói: "Bốn trụ toàn Sát mà có chế thì ắt ở ngôi tôn quý nhất phẩm; hơi thấy một vị Chính quan, Quan Sát lẫn lộn thì lại hèn. Có loại bỏ Quan giữ Sát, cũng có loại bỏ Sát giữ Quan." Lại nói: "Bốn trụ Sát vượng, vận toàn thân vượng thì làm quan thanh quý." Lại nói: "Nguyệt lệnh tuy gặp kiến lộc, rất kỵ phòng Sát là xấu; Quan tinh, Thất sát giao nhau mà có hợp Sát thì sang." Hai cách này mỗi cách có chủ riêng: Chính quan ở năm tháng thì lấy Quan làm chủ, ngại Sát lẫn vào; Thất sát ở tháng giờ thì lấy Sát làm chủ, ngại Quan làm rối. "Giờ ngày một mình mạnh chuyên chế" và "năm vận xung mở hợp đi" là hai câu bổ ý cho nhau. Chế quá thì Thất sát không hiển; tranh mạnh thì khó bỏ khó giữ, lý ấy phải xét kỹ. Như Nhâm Tý, Giáp Thìn, Kỷ Mão, Nhâm Thân: tháng giờ có Chính quan, dưới ngày là Mão là Thất sát, được Canh Kim trong Thân hợp với Sát là Ất Mộc trong Mão, nên sang. Lại như lá số của Trương thị lang: ngày Ất lấy Canh làm Chính quan, Canh Kim trong Thân, sinh gần tháng bảy, Canh vượng Tân suy; tháng sáu Đinh Hỏa vượng, là bỏ Sát giữ Quan, nên sang. Lại như Bính Ngọ, Bính Thân, Giáp Dần, Đinh Mão: Bính Đinh tuy nhiều nhưng không địch nổi Sát của nguyệt lệnh, lại đi vận Quan vượng, thân vượng biến "quỷ" thành Quan, nên sang.】

 Thiên nguyên không có khí thì lại nên ở tầng giữa, tầng dưới hưng thịnh.

 【Đây là cách Ấn thụ. Như Giáp Ất sinh mùa đông, thiên nguyên không có khí, địa chi có Hợi Tý là Thủy sinh Mộc, tức là hưng thịnh. Lại như các ngày Đinh Hợi, Đinh Sửu: Đinh Hỏa không có khí, lại có Nhâm Quý đến khắc, Hợi Tý được thì thành bè đảng, lại sinh ra được Giáp Mộc, là địa chi hưng thịnh; mừng Thổ đến khắc Tài (?), trong Sửu có được Tài cũng có lợi. Người xưa luận tầng giữa, tầng dưới là nói chi ngày và chi giờ: như can ngày ở nguyệt lệnh không có khí mà chi mình ngồi và giờ được đất thì cũng là mệnh vững chắc; nếu không có khí mà ngày giờ lại ở đất suy bại thì suốt đời trắc trở, có thể biết vậy. Hỷ Kỵ thiên nói: "Phàm thấy thiên nguyên quá yếu, trong chỗ yếu lại được sinh" chính là ý này.】

 Năm vốn có Thiên quan thì phải kỵ bị khắc hại từ đầu đến cuối.

 【Đây là cách Tuế đức. Như ngày Giáp gặp thái tuế (năm sinh) Canh Thân là Thiên quan ở năm, còn gọi là Nguyên thần, gọi là Cô thần; Sát ấy nặng nhất, suốt đời không trừ được, nên chủ bị khắc hại từ đầu đến cuối. Khắc hại không chỉ riêng ông cha, người thân, bản thân cũng ở trong đó. Như Đinh Tỵ, Đinh Mùi, Tân Tỵ, Nhâm Thìn: mừng một Nhâm hợp hai Đinh làm chế; Ất Mão, Bính Tý, Kỷ Mão, Đinh Mão: mừng Đinh Bính hóa đi ba Ất; đều chủ sang nhưng khắc hại rốt cuộc không tránh được. Có người nói: "Thất sát nhiều gốc, rất kỵ khắc hại trước sau", cũng thông.】

 Dương nhận rất mừng có Thiên quan, dẹp yên loạn lạc.

 【Đây là cách Dương nhận. Đại khái dương nhận kỵ Tài, vì Nhận phá Tài, Tài sinh Sát, Sát khắc thân; cũng kỵ hình xung, tam hợp, lục hợp (hai chi hợp nhau từng cặp); mừng Sát chế phục; nhưng nếu Sát tự bị chế thì lại đoán là xấu.】

 Kim thần chỉ nên bị chế phục, thì dẹp yên được gian hùng.

 【Đây là cách Kim thần (một hung thần thuộc Kim, gồm các giờ Ất Sửu, Kỷ Tỵ, Quý Dậu). Đại khái Kim thần không sợ chế quá, chỉ kỵ cái chế bị phá và mất chế; năm vận cũng vậy. Ngày Giáp, Kỷ gặp ba giờ này; chỉ ngày Giáp gặp là chính cách.】

 Dương đức, âm quý: vượng thì vinh hiển, yếu cũng giữ được danh.

 【Dương đức là Thiên đức, Nguyệt đức (hai vị thần tốt chủ được che chở, hóa giải tai họa) và cách Nhật đức; âm quý là Thiên ất quý nhân và cách Nhật quý. Yếu tuy không bằng mạnh nhưng cũng tự giữ được.】

 Thiên cương, địa khôi: suy thì nghèo khó, mạnh thì vượt hẳn người đời.

 【Tức là cách Khôi cương (các ngày Canh Thìn, Canh Tuất, Nhâm Thìn, Mậu Tuất). Mừng mạnh, ghét suy, kỵ Tài Quan, cần có chữ ấy trùng điệp.】

 Kho Quan, kho Tài: được xung mở thì vinh được phong tước lộc; bị bịt lấp thì nghèo thiếu tiền của.

 【Đây là cách Tạp khí tài quan. Như Giáp thấy Sửu là kho Quan, thấy Thìn là kho Tài, thấy Mùi là bản khố (kho của chính hành mình), thấy Tuất là kho Thực. Kho Quan là trên, kho Tài kém hơn, bản khố lại kém hơn. Nếu kho ở năm tháng thì làm việc quá sớm, khó phát lúc trẻ; mừng ở dưới ngày và trong giờ, tuy phát muộn nhưng không mất phú quý. Tạo hóa cần thấy xung, hình, phá, hại để mở khóa kho; sợ có sao bịt lấp. Như Đinh dùng Thìn làm kho Quan, nếu chữ Mậu lấn vào, hoặc Mậu Thìn đè lên, là bịt lấp; như thế thì Đinh không làm quan được; phải trong trụ có Giáp Tuất hoặc năm gặp Giáp Tuất mới tốt.】

 Thương quan gặp Chính quan: thương hết thì một mình nắm quyền cao; thương một nửa thì ắt gặp gian nan.

 【Đây là cách Thương quan. "Thương một nửa" là nói Quan chưa bị thương hết. Hỷ Kỵ thiên nói: "Bốn trụ có Thương quan, vận vào đất Quan ắt bị phá" chính là vậy.】

 Ngày tháng đảo xung ra Quan lộc, không bị lấp đầy, không bị ràng buộc thì lộc mã bay tới.

 【Đây là cách Phi thiên lộc mã.】

 Trời đất chế hợp Sát thần, không thái quá không bất cập thì danh lợi phát nhanh.

 【Trời đất chế hợp Sát thần là ở thiên can địa chi, hoặc Thực thần chế Sát, hoặc dương nhận hợp Sát; nhưng chế hợp không nên quá, như một Sát mà hai Thực hai Nhận thì là quá mà hỏng. Thân và Sát cân nhau, chế hợp không quá, Sát vốn là hung thần, nên chủ phát nhanh. Hỷ Kỵ thiên nói: "Thiên quan bị chế phục quá thì là nhà nho nghèo", thấy là không được quá.】

 Chỉ có Quan và Ấn là nên đi kèm nhau (?), làm việc chính sự có đức mà được gia phong.

 【Đây là cách Quan ấn. Như ngày Giáp được Tân làm Quan, lại có Quý làm Ấn, hoặc địa chi có chữ Dậu, Tý, đều là Quan Ấn; đối với thân thì hai khắc một sinh, âm dương phối hợp mà lại tự sinh nhau. Nên làm tướng văn thì có tài giúp vua, làm tướng võ thì có trí bày mưu, làm quan cai trị thì nổi tiếng cai trị lương thiện. Cần bản thân ngang sức với Quan Ấn thì là bậc cực sang; không thì tùy sức mạnh mà nói lên xuống nặng nhẹ.】

 Có Lộc Mã thì rất mừng ở chung một chỗ, làm quan xứng chức.

 【Đây là cách Tài quan. Như ngày Giáp thấy Kỷ Sửu, Kỷ Dậu (?), và các ngày Nhâm Ngọ, Quý Tỵ, là Lộc Mã cùng ở. Cùng với Quan Ấn đi kèm nhau ở trên đều là cách tam kỳ. Cần bản thân có sức vượng, hoặc gặp thời khí mới xứng với cách này. Thân mạnh yếu không đều thì hạ bậc mà luận; thân yếu thì khó sống lâu.】

 Ấn thụ gặp Sát thì phát, gặp hợp thì u ám, gặp Tài thì tai họa; phá được hợp, trừ được Tài thì cũng phát. 【Đây nói chung điều ưa kỵ của Ấn thụ. Gặp Sát gọi là Ấn nhờ Sát sinh, công danh hiển đạt. Nếu gặp Thiên tài hợp mất, Chính tài khắc mất thì đều chủ tai họa u ám. Nếu trong trụ can ngày mạnh, hoặc có tỷ kiên phá hợp trừ Tài thì Ấn và Sát cùng thu được, cũng vượng phát nhưng không thanh. Thơ rằng: "Chợt gặp Giáp Kỷ thêm cục Kim, Bính Hỏa bình thường thật đáng than; vận đi tới đất Hỏa vượng sinh thân, công danh chỗ nào chẳng rạng rỡ" chính là vậy.】

 Kiến lộc gặp Quan thì sang, gặp Tài thì giàu, gặp Ấn thì giỏi giang; bại tài phá Ấn thì càng tốt (?). 【Kiến lộc thì thân vượng, nên dùng Quan, dùng Ấn, dùng Tài đều tốt. Có bại tài, dương nhận, tỷ kiên thì thân quá vượng, đều đủ để cướp Tài của ta, chia Quan của ta, đoạt Ấn của ta. Kiến lộc càng mừng Ấn và Tài, nên thấy bại tài phá Ấn thì lệch lạc, không thành tạo hóa. Tài và Ấn cùng thấy mà lẫn lộn thì không giàu không giỏi, là mệnh không thành.】

 Quan và Sát ngang nhau: cái ưa thì giữ, cái ghét thì bỏ. Võ thì có thể bỏ chính giữ thiên, hóa Quan thành Sát; văn thì có thể bỏ thiên giữ chính, hóa Sát thành Quan; vận gặp thân vượng ắt được gia phong. Tài và Ấn giao nhau: muốn cái tiến, kỵ cái lui; người sang thì thấy nghĩa quên lợi, lấy Ấn bỏ Tài; người giàu thì thấy lợi quên nghĩa, lấy Tài bỏ Ấn; năm gặp mệnh mạnh thì được thăng tước.

 【Quan và Sát không thể cùng dùng, Tài và Ấn khó cùng giữ, nên có ưa ghét, giữ bỏ: hoặc bỏ Sát giữ Quan, hoặc bỏ Quan giữ Sát; muốn hay kỵ, tiến hay lui: hoặc lấy Ấn bỏ Tài, hoặc bỏ Tài lấy Ấn; đều theo cái có sức mà nặng thì dùng. Văn võ, giàu sang cũng chỉ là suy rộng theo loại, chưa hẳn đúng hết. Bốn cách này đều lấy thân vượng mệnh mạnh làm chủ, năm vận sinh giúp là đẹp. Luận một cách linh hoạt: thân và Tài đều vượng, sức ngang nhau, được Quan Sát đến cũng có thể hóa Tài giúp Ấn, phúc càng dày; thân yếu không có Quan Sát để nương theo mà hóa, chẳng những không thắng nổi Quan Sát, mà Tài Ấn giao nhau, thân không giữ nổi (?), không có chỗ dựa, ắt nghèo hèn.】

 Mười can bối lộc thì mừng thấy Tài dồi dào; bại vì gặp tỷ kiên đuổi Mã (cướp Tài); Quan Sát đều có thì nên như bỏ Sát giữ Quan; Ấn giúp thân mạnh thì ắt nên công, được phong chức.

 【Đây nói cách Thương quan. Hỷ Kỵ thiên nói: "Mười can bối lộc, năm giờ mừng thấy Tài tinh; vận đến tỷ kiên gọi là bối lộc trục mã (quay lưng với lộc, đuổi mất ngựa)" chính là vậy.】

 Ngũ hành có Thực thần thì cho phép cưỡi Mã thịnh (Tài nhiều); họa sinh ra từ Chính ấn và Kiêu thần; Quan Sát một khi đến thì lầm lạc dẫn tới trái hiền, bại đức; Kiêu thần, Ấn vượng thì lập tức thấy phá bại, hại thân.

 【Đây nói cách Thực thần. Vì đoạn trên nói bối lộc trục mã đến cùng cực thì lấy Quan Sát để chuyển thành phúc, nên chương này nói nhờ Tài mà giàu, bị Quan Sát giúp Ấn mà thành họa, lại hỏng lớn; hai đoạn bổ ý cho nhau, không thể không xét kỹ. Bởi Thực thần mừng Tài sợ Kiêu; Quan Sát sinh Ấn thì Kiêu càng vượng. Thương quan mừng thấy Ấn, Thực thần sợ thấy Ấn, nên nói chung với nhau.】

 Ngày Mậu tháng Ngọ đừng coi là dương nhận; giờ và năm Hỏa nhiều thì chuyển thành Ấn thụ.

 【Đây là dương nhận và Ấn cùng một cung. Hỏa nhiều thì Ấn mạnh, nên chuyển yếu theo mạnh được. Nhận giúp thân mạnh lại được Ấn giúp thì văn lý cao xa, có thể che điều xấu, nêu điều tốt. Nếu có chữ Kỷ thấu ra thì vẫn đoán là Nhận. Ấn và Nhận đều có thì người ấy không khỏi tính độc ác; có vận tốt đến thì thành công, vận lui mà Nhận đến hoặc bị Tài xung động cũng xấu. Mừng Chính quan chế ở giữa là đẹp. Như Quý Hợi, Mậu Ngọ, Mậu Ngọ, Mậu Ngọ, mệnh này đúng với lời luận này.】

 Ngày Bính giờ Sửu không phải là bối lộc; can chi Kim vượng thì lại thành tiền của.

 【"Giờ" ở đây là chỉ nguyệt lệnh. Ngày Bính sinh tháng Sửu, trong Sửu có Kỷ Thổ là Thương quan, bối lộc, chủ nghèo; được can chi có khí Kim Canh Tân vượng thịnh, Thổ sinh được Kim thì lại đoán là Tài. Cần ngày Bính mạnh, hoặc có cục Hỏa Dần Ngọ Tuất cũng vượng, mới gánh được Tài. Chi giờ là Sửu, trong chi có Tỵ Dậu hợp, Canh Tân thấu ra, Bính Hỏa sinh vượng cũng hợp cách này. Nếu ngày Bính bản thân tự vượng, chỉ thấy tháng Sửu, không có Canh Tân thấu lộ và cục Tỵ Dậu Sửu thì là bối lộc thật.】

 Quan ngồi trên đầu dương nhận thì rốt cuộc bị hình phạt; quý nhân đè lên tam hình (ba chi hình phạt nhau) thì ắt nắm chính sự.

 【Như ngày Giáp thấy tháng Tân Mão và giờ Tân Mão, Quan không được lệnh, lại bị Đinh Hỏa trong Mão (?) làm thương khắc, năm vận lại gặp thì ắt bị hình phạt. Nếu Quan Sát được chế phục đúng cách thì tuy luận là sang, nhưng gặp năm có Nhận thì cuối cùng xấu, ấy là dương nhận phá hoại tạo hóa nhất. Quý nhân đè tam hình là trong mệnh phạm tam hình, tuy xấu nhưng nếu được một Thiên ất quý nhân chiếu thẳng, sinh vượng đúng thời thì lại chủ nắm giữ hình pháp chính sự, có thể chuyên quyền chinh phạt. Quý nhân không sinh vượng cũng có thể đoán là làm quan, ấy là quý thần là cát sát tốt nhất.】

 Đức che Thất sát thì ắt là người tu thiền an tịnh; hoa đón lục hợp há chẳng phải người dâm đãng. 【Đức tức Thiên đức, Nguyệt đức, là thần từ thiện; Thất sát ở đây là sát Cô thần (?). Đức che Thất sát chủ người có đạo đức, nhờ đạo đức mà sinh phú quý. Hoa tức sát Đào hoa, là sát dâm đãng; lục hợp là sát đa tình. Hoa đón lục hợp chủ ham sắc, ca hát, rất không phải người đoan chính. Lại như người sinh năm Mậu Tý gặp Quý Sửu, ấy là can chi giao hợp, gọi là Cổn lãng đào hoa (đào hoa sóng cuộn); bốn trụ đủ Tý Ngọ Mão Dậu là Biến dã đào hoa (đào hoa khắp đồng), chủ trai không mai mối mà cưới, gái không mai mối mà lấy chồng.】

 Cô thần, Quả tú (hai sát chủ cô độc, góa bụa) đều đủ, có kèm Quan Ấn thì sẽ làm trụ trì; không có thì chỉ là người tu hành.

 【Hai sát Cô thần, Quả tú sợ gặp trùng điệp; chỉ một vị thì không luận. Có Quan Ấn ở trên thì tuy làm tăng đạo cũng sang; nếu không có thì chỉ là tăng đạo bình thường mà thôi. Như Giáp Tuất, Mậu Thìn, Canh Thìn, Bính Tý ○ Giáp Tuất, Mậu Thìn, Canh Thìn, Đinh Sửu ○ đều là mệnh của bậc trưởng lão thanh cao.】

 Khống, Yêu, Cách giác (các sát chủ cô lẻ, xa lìa gia đình) gặp sinh vượng thì ắt làm con nuôi; gặp tuyệt thì suốt đời ở góa.

 【Khống thần, Yêu thần là sát cô quả. Giả như người sinh năm Dần Mão Thìn mà thấy Tỵ, thì với người Thìn gọi là sát Khống thần, cũng gọi là sát Yêu thần; thấy Sửu, thì với người Dần gọi là sát Khuy thần, cũng gọi là sát Bách thần. Các trường hợp khác cứ theo đó. Nếu lại gặp năm vận không hòa, tam nguyên hình chiến thì càng xấu.】

 Sát Thôn đạm (?) xếp đầy đủ thì người trong nhà tan tác; Không vong (chỗ "trống rỗng", làm mất tác dụng) thấy khắp nơi thì người thân chia lìa tổn thương.

 【Hai sát Thôn đạm và Không vong là chỗ khắc hại, cô quả. Phải xếp đủ, thấy khắp thì mới như lời kinh đoán. Nếu Thực thần gặp Thôn đạm, các cách Tài, Thực, quý, lộc gặp Không vong thì càng không tốt.】

 Tài và Ấn đều bị thương thì đoán là ắt không có bề trên bề dưới; Quan Sát đều bị trừ mất thì biết là sớm mất cha mẹ. 【Hai đoạn này chuyên luận về ruột thịt.】

 Toàn Hao, toàn Nhận đan xen thì đoán như loài trâu dê; toàn âm, toàn dương bày ra khắc nhau thì coi như phường heo chó. 【Đại hao và dương nhận là thần sát độc nhất; cô âm cô dương là can chi không điều hòa. Hao và Nhận tụ lại, giao nhau trên bốn trụ thì chủ hèn hạ cùng cực, đoán như loài trâu dê (làm lụng khổ sai như súc vật). Thiên can đều lệch về một bên, địa chi xung hình phá hại thì ắt là người không có tính tình ngay thẳng, luận như phường heo chó. Nếu các sát Dịch mã, Lục hại, Hoa cái, Kiếp sát, Vong thần ở năm tháng mà thấy lệch âm lệch dương thì càng xấu. Như Giáp Tý, Canh Ngọ, Giáp Tý, Canh Ngọ: Giáp dùng Tân làm Quan, Canh là Sát thấu ra mà lại không được lệnh; Giáp dùng Kỷ làm Tài, phát lộc ở tháng Ngọ, Tý Ngọ xung nhau, Tài cũng không thành, đoán là người bất nhân bất nghĩa. Lại như Giáp Ngọ, Giáp Tuất, Giáp Ngọ, Giáp Tý: ba Giáp cùng thấy, dùng Quan thì Quan không hiển, Tài Ấn đều bị xung, không có chỗ nương, ắt là người tham lam không chán, không nhận họ hàng, bạc tình trái lễ.】

 Suy mà chịu nhiều Kiêu thì là người làm thuê ở đậu ăn nhờ; tuyệt mà gặp nhiều Thực thì nên làm nghề đồ tể, môi giới. 【Kiêu và Thực trái nhau nên nêu cùng. Thân ngại suy và tuyệt là một. Suy mà gặp Kiêu thì khó làm thiên ấn; tuyệt mà gặp Thực thì khó làm sao thọ (Thực thần vốn chủ sống lâu); nên đều không tốt. Làm thuê ăn nhờ là vì Kiêu nên khó được ăn no; đồ tể, môi giới là vì Thực nên tuy được no mà hèn.】

 Nếu toàn Quan, toàn Sát, toàn Mã, toàn Tài, thân vượng không lẫn tạp thì làm quan đến bậc cao nhất. 【Phàm mệnh lấy thuần túy không lẫn là trên, lệch lạc rối loạn là dưới. Như ngày Giáp lấy Tân làm Quan, trong trụ chỉ có chữ Dậu, Tân, gọi là toàn Quan; lấy Canh làm Sát, trong trụ chỉ có chữ Thân, Canh, gọi là toàn Sát; lấy Chính tài làm Mã, trong trụ chỉ có chữ Sửu, Mùi, Kỷ; lấy Thiên tài làm Tài, trong trụ chỉ có chữ Thìn, Tuất, Mậu, gọi là toàn Mã, toàn Tài; gặp thân vượng là cách rất giàu sang. Kiến lộc được cách thì ra khỏi cửa là giàu đủ; ở dưới ngày kém hơn, ở dưới giờ lại kém hơn. Kiến lộc gặp Chính quan là nhất, Chính tài kém hơn, chỉ có Sát thì tuổi thọ không dài. Nếu tháng có dương nhận thì toàn Sát là nhất; cách Tài thì phải phòng tai họa bất ngờ. Quý Mão, Ất Mão, Kỷ Tỵ, Ất Sửu: mệnh này toàn Sát nên tốt trọn vẹn, cũng sang đến bậc cao nhất. Lại như Giáp Tuất, Đinh Mão, Kỷ Tỵ, Ất Hợi: Quan Sát lẫn lộn, nhờ Giáp Kỷ hợp hóa nên sang; vì lẫn tạp mà sức hóa quá mạnh nên không được chết lành.】

 Toàn Ấn, toàn xung, toàn chế, toàn Thực, mệnh mạnh không bị phá thì hưởng lộc nghìn chung (lộc rất hậu; chung là đơn vị đong thóc).

 【Toàn Ấn như ngày Giáp thấy Tý, Quý, Nhâm, Hợi, hoặc chính hoặc thiên, không lẫn tạp. Toàn xung như địa chi toàn Hợi, toàn Tỵ, toàn Tý, toàn Ngọ, xung ra Lộc Mã; hoặc đủ Dần Thân Tỵ Hợi, Tý Ngọ Mão Dậu, Thìn Tuất Sửu Mùi đều là toàn xung. Toàn chế như ngày Giáp thấy chữ Đinh hoặc chữ Ngọ, làm thương hết Quan tinh, trống không, sinh ra Thổ làm Tài. Toàn Thực như Giáp thấy Bính, trong trụ toàn Dần. Cần nhật chủ sinh vượng, ở chính khố, lâm quan ở tháng ngày giờ thì đều là người sang. Như Kỷ Mùi, Ất Hợi, Bính Dần, Tân Mão: toàn Ấn mà bị bóc lộn tạp, lại có Tân là Tài khắc hình; vận đi thân vượng thì sang hiển, đi thân suy thì bị hình phạt. Như Tân Hợi, Kỷ Hợi, Tân Hợi, Kỷ Hợi: bốn trụ toàn Hợi, xung ra Bính, Mậu trong Tỵ, toàn xung nên sang.】

 Can ngày quá vượng mà không có chỗ nương: nếu không làm sư thì cũng làm đạo sĩ. Thiên nguyên yếu ớt mà không có chỗ giúp: nếu không làm thợ nghề thì làm thầy cúng.

 【Đây nói thái quá hay bất cập đều không tốt. Thái quá thì Tài Quan chết tuyệt, nên chủ cô độc; bất cập thì không gánh nổi Tài Quan, nên chủ làm nghề; thấy tạo hóa quý ở chỗ trung hòa. Nếu có chỗ nương, có chỗ giúp thì không luận như thế. Hỷ Kỵ thiên nói: "Trong trụ Quan tinh quá vượng là tên gọi thiên nguyên yếu ớt; can ngày quá vượng không có chỗ nương, nếu không làm sư thì làm đạo sĩ" chính là vậy.】

 Thân yếu mà có sinh thì ắt phát; kỵ Tài Mã làm tổn thương.

 【Đây là thân yếu dùng Ấn, kỵ Tài làm thương Ấn, tức thuyết "tham tài hoại ấn"; phải phân nặng nhẹ của Tài và Ấn mà luận. Hỷ Kỵ thiên nói: "Can ngày không có khí, giờ gặp dương nhận không là xấu", vì dương nhận cướp Tài; trong trụ Tài nhiều thân yếu nên không kỵ dương nhận; phải luận cùng nhau.】

 Thực thần gặp Kiêu thì chết yểu; mừng có Tài tinh sinh ra mà cứu.

 【Đây là Thực thần sợ Kiêu, cần Tài chế Kiêu làm dụng thần, có cứu; phải phân nặng nhẹ của Tài và Kiêu mà luận. Ấn thì kỵ Tài, Thực thì cần Tài, mỗi điều có nghĩa thích đáng của nó.】

 Ngày Giáp Tý gặp giờ Tý, không có Canh, Tân, Thân, Dậu, Sửu, Ngọ thì gọi là lộc mã bay tới. 【Đây là cách Tý diêu Tỵ (chữ Tý vời từ xa chữ Tỵ). Hỷ Kỵ thiên cũng cùng ý.】

 Giờ Canh Thân gặp ngày Mậu, không có Giáp, Bính, Mão, Dần, Ngọ, Đinh thì gọi là Thực thần sáng vượng. 【Đây là cách Chuyên thực hợp lộc. Hỷ Kỵ thiên nói: "Giờ Canh Thân gặp ngày Mậu, gọi là Thực thần ở phương can vượng; tháng phạm Giáp, Bính, Mão, Dần thì đó là gặp mà như không gặp" chính là vậy.】

 Canh, Nhâm có Tý xung lộc ở Ngọ thì rất kỵ Bính, Đinh.

 【Đây là cách Chính xung lộc mã.】

 Tân, Quý có Sửu hợp cung Tỵ thì phải ngại Tý, Tỵ.

 【Đây là cách Sửu diêu Tỵ. Hỷ Kỵ thiên nói: "Ngày Tân, Quý gặp nhiều đất Sửu, không mừng Quan tinh; năm giờ gặp hai cung Tý, Tỵ thì danh hư lợi hư" chính là vậy.】

 Bính Ngọ, Đinh Tỵ theo lệ này, kỵ nhất hình xung.

 【Đây là cách Đảo xung lộc mã.】

 Nhâm Tý, Quý Hợi cũng cùng lệ, cũng phải phòng bị lấp đầy.

 【Các cách chính xung, đảo xung, diêu hợp nói trên thông dụng với nhau, ý bổ cho nhau. Nêu Bính, Đinh và Tỵ là kỵ lấp đầy; nêu Tý là kỵ hình xung. Như Bính Tý, Canh Dần, Bính Ngọ, Quý Tỵ ○ Canh Dần, Nhâm Ngọ, Bính Ngọ, Mậu Tuất ○ hai mệnh mừng đủ Dần Ngọ Tuất. Như Tân Dậu, Quý Tỵ, Đinh Tỵ, Ất Tỵ ○ Quý Mão, Đinh Tỵ, Đinh Tỵ, Ất Tỵ ○ hai mệnh mừng chữ Tỵ nhiều, không kể có hợp hay không đều tốt; chỉ kỵ chữ Thìn ràng buộc thì không xung được; lại mừng đủ Tỵ Dậu Sửu, là cách chính xung. Hỷ Kỵ thiên nói: "Nếu gặp Thương quan ở tháng, chỗ xấu chưa hẳn là xấu; trong có chính đảo lộc phi (lộc bay), kỵ Quan tinh, cũng ngại ràng buộc" chính là vậy.】

 Sáu ngày Tân mà không có chữ Ngọ, được giờ Mậu Tý thì Tân hợp Bính làm Quan mà sang.

 【Đây là cách Lục âm triều dương. Như Mậu Thìn, Tân Dậu, Tân Sửu, Mậu Tý ○ Mậu Thìn, Tân Dậu, Tân Dậu, Mậu Tý ○ Ất Sửu, Canh Thìn, Tân Dậu, Mậu Tý là cách này. Hỷ Kỵ thiên nói: "Sáu ngày Tân giờ gặp Mậu Tý, ngại ngôi Ngọ, vận mừng phương tây" chính là vậy.】

 Sáu ngày Quý mà can không có Thổ, được giờ Giáp Dần thì Dần hình Tỵ, cách càng kỳ lạ.

 【Đây là cách Hình hợp. Cách này chủ tính khí cương cường, nhanh nhẹn, xét nét quá. Như Ất Mùi, Giáp Thân, Quý Dậu, Giáp Dần: ngại Canh trong Thân làm thương Giáp Mộc, Dần Thân xung nhau, nên tuy sang mà giảm phần, lợi dày danh thấp. Hỷ Kỵ thiên nói: "Sáu ngày Quý giờ gặp ngôi Dần, năm tháng sợ hai phương Tỵ, Mậu" chính là vậy.】

 Quý không có Bính Hỏa, Mậu, Kỷ, giờ Canh Thân hợp lấy Tài Quan trong một chữ Tỵ.

 【Đây là cách Chuyên ấn hợp lộc, xem giống cách Chuyên thực.】

 Nhâm có chính khí Tý Ngọ Mão Dậu, trong trụ gồm cả lộc Thổ của bốn tháng cuối mùa.

 【... Ngọ, Ất Hợi, Bính Tý (?): mệnh này cái quý bị phá, Ngọ bị phá, hai Hợi tự hình nhau; bản thân đã ở đất tử, lại thấy tự hình, cả hai đều không có chỗ nương, nên chủ nghèo hèn.】

 Thủy dương (Nhâm) gặp ngôi Thìn trùng điệp, không bị xung khắc thì Nhâm cưỡi lưng rồng, phi thường.

 【Đây là cách Nhâm kỵ long bối. Hỷ Kỵ thiên cũng cùng ý. Như Nhâm Thìn, Giáp Thìn, Nhâm Thìn, Nhâm Dần: Nhâm dùng Kỷ làm Chính quan, Đinh làm Chính tài; chữ Thìn nhiều xung ra kho Quan trong Tuất, hư hợp Tài Quan trong Ngọ, Dần Ngọ Tuất tam hợp cục Hỏa; người Nhâm được thế là sang. Như Nhâm Dần, Nhâm Dần, Nhâm Thìn, Nhâm Dần: người Nhâm thấy Bính Hỏa trường sinh ở Dần, ấy là Tài; lại chữ Dần nhiều hợp động Tài Quan của Ngọ Tuất, nên lợi hơn danh.】

 Ngày Canh gặp đủ cục Nhuận hạ (cục Thủy Thân Tý Thìn), kỵ Nhâm, Quý và phương Tỵ, Ngọ; giờ gặp Tý, Thân thì phúc giảm một nửa. 【Đây là cách Tỉnh lan xoa. Hỷ Kỵ thiên cũng cùng ý.】

 Hợp Quan, hợp Tài thì làm công khanh; phải phòng nỗi nhục của hưu tù (khí suy yếu, bị giam hãm), khắc hại.

 【Hợp Quan như ngày Ất thấy Canh; hợp Tài như ngày Giáp thấy Kỷ; đó là lẽ biến hóa của mười can. Phú nói: "Hóa thật thì là danh công cự khanh, hóa giả thì là con côi khác họ." Ất Canh hóa Kim, thấy đất Thủy thì hưu tù, thấy đất Hỏa thì bị khắc hại. Phàm có hợp mà một bên vượng riêng không chịu theo, hoặc trong hợp thấy xung phá, hoặc một bên bị phá khắc, đều không hợp thành; hoặc hóa ở đất hưu tù tử tuyệt, sai lầm trong việc hợp thì ắt bế tắc bất lợi, đó là hóa giả. Như Kỷ thấy Giáp, thấy Kỷ Mùi là được đất, vì Mùi là kho vượng của Kỷ; Bính thấy Tân, thấy Tân Mão là mất đất, vì Bính Hỏa bại ở Mão. Mậu với Quý hợp, thấy Mậu Ngọ là được đất, vì Mậu Quý hóa Hỏa, Ngọ là đất Hỏa vượng; cũng phải Quý Thủy được đất trước mới hợp được (?); nếu mất đất, không được thời thì giảm thọ. Bởi hóa thành sang vượng mà thân yếu không gánh nổi thì dù sang cũng mất. Lại Bính với Tân hợp, thấy Tân Mùi, Hỏa dương khí yếu ở Mùi, phần nhiều chết yểu, hoặc vì sắc dục mà hại thân; trong trụ có Nhâm khắc Bính, hoặc Nhâm ở trên Thân tự sinh, xung cung Dần là đất sinh của Hỏa, thì chết yểu không nghi. Cũng có loại tham hợp quên Quan, như ngày Đinh thấy hai ba chữ Nhâm, Đinh một mình mà Nhâm đông, một người không thắng nổi đám đông, là kẻ hợp bẩn, không đứng vững được, sao thành công được; Đinh có sức thì chỉ được nửa tốt. Lại như Giáp với Kỷ hợp, Giáp Mộc không có cung thông khí, Kỷ Thổ có ngôi chính nghĩa, tuy hợp mà mất cái chính, cũng luận như trên. Nếu Giáp Kỷ cả hai đều được ngôi... Ngày Nhâm làm chủ, đã không có Quan Sát mà được Tý Ngọ Mão Dậu là tứ chính, hợp ra được Thìn Tuất Sửu Mùi làm Quan lộc; không cần đủ cả tứ chính, nhưng bốn chữ đủ cả là đẹp.】

 Ngày Quý cũng như trên, sao Thổ không được xâm vào. Người được cách này thì lợi hại cùng đến, quan cao mà thân bệnh; người gặp cách này thì hình phạt và ân huệ (?) đều có thật, chức trọng mà nhà nghèo.

 【Ngày Quý làm chủ lại ngại lộc Thổ; thấy Tý Ngọ Mão Dậu thì giống ngày Nhâm, lành dữ đi kèm nhau.】

 Giáp gặp Khúc trực, Bính gặp Viêm thượng thì quan cao, khắc vợ mà không giàu; Mậu gặp Tòng cách, Canh gặp Nhuận hạ thì chức trọng, ít con mà tự nghèo.

 【Giáp thấy Hợi Mão Mùi gọi là Khúc trực (cục Mộc); Bính thấy Dần Ngọ Tuất gọi là Viêm thượng (cục Hỏa); Mậu thấy Tỵ Dậu Sửu gọi là Tòng cách (cục Kim); Canh thấy Thân Tý Thìn gọi là Nhuận hạ (cục Thủy). Giáp, Bính thấy cục Mộc, Hỏa thì quá vượng, tam hợp có thể làm nảy ra cục Quan, nên chủ quan cao; nhưng có dương nhận kiếp tài nên khắc vợ. Mậu, Canh thấy cục Kim, Thủy thì thoát khí, tam hợp có thể làm nảy ra cục Quan, nên chủ chức trọng; nhưng trong trụ vốn không có Quan Sát nên ít con. Tóm lại bốn cách này đều thiên lệch về một phe, nên phúc lộc không trọn.】

 Thân phạm đất hưu tù mà cùng xung ra Quan quý thì than thở làm gì.

 【Như ngày Tân Hợi, đã không có Quan Sát, thân lại không vượng, há chẳng buồn sao? Không biết rằng chữ Hợi nhiều cũng có thể móc ra Quan Ấn trong Tỵ mà thành sang, nên nói "than thở làm gì".】

 Tự chiếm chi quan vượng, như câu lấy lộc (?), con cháu vẫn sang (?).

 【Đây tức là các ngày Đinh Tỵ, Quý Hợi, Bính Ngọ, Nhâm Tý tự ngồi ở cung lâm quan, đế vượng; chi ấy nhiều thì xung ra được Quan lộc ở cung đối diện; cùng ý với đoạn trên.】

 Mộc âm (Ất) riêng gặp giờ Tý, không có Quan tinh thì Ất trấn ổ chuột (?), sang nhất.

 【Đây là cách Lục Ất thử quý (sáu ngày Ất gặp giờ Bính Tý, Tý là con chuột). Hỷ Kỵ thiên cũng cùng ý. Như Giáp Dần, Mậu Thìn, Ất Hợi, Bính Tý: bốn trụ không có cách nào khác làm lay động, Bính Tý cũng không bị lay động, yên ổn mà sang; kinh nói "dụng thần không thể bị lay động" chính là vậy. Như Giáp Dần, Quý Dậu, Ất Hợi, Bính Tý: nguyệt lệnh là Thiên quan hại thân, nhờ dưới ngày Ấn vượng nên cũng không mất cơm áo. Như Tân Hợi, Giáp... sang hiển cao tột (?). Kinh nói: "Giáp Kỷ, Mộc thịnh ở đất Thổ thì phát huy nhân nghĩa, giúp vua sáng; Bính Tân hợp, Bính vượng Tân sinh thì giữ chức uy quyền trấn thủ; Ất Canh vào cục Kim mà Mộc tự vượng thì văn nhân võ nghĩa vẹn cả đôi; Mậu Quý được Hỏa vượng, lại Thủy riêng vượng thì lễ, luật, trí, dũng đều đủ; Đinh Nhâm, Thủy Hỏa ký tế (nước lửa giao hòa) thì như cá với nước hòa hợp; can chi âm dương hợp nhau thì vua tôi cùng vui hội ngộ; nghe chim phượng hót trên đồi cao, ắt như chim ưng tung cánh nơi biên cương." Như Giáp Thìn, Mậu Thìn, Kỷ Tỵ, Tân Mùi: ngày Kỷ được Giáp làm Chính quan, tháng ba thông khí, dẫn tới trên Mùi, lại kiêm làm Chính ấn, nên chủ cực sang. Như Mậu Thân, Canh Thân, Quý Hợi, Mậu Ngọ: Quý sinh tháng bảy, Ấn vượng, là đất Thiên đức; hợp Mậu làm Quan, dẫn tới giờ Ngọ là đất Hỏa vượng, lại nuôi được Quan là Mậu Thổ; Quan và thân đều vượng, nên chủ rất sang.】

 Củng quý, củng lộc (hai chữ ôm lấy quý nhân hoặc lộc ở giữa) thì làm tướng làm tướng quốc; kỵ cái xấu của hình xung, lấp đầy.

 【Đây là cách Củng quý, Củng lộc. Hỷ Kỵ thiên cũng cùng ý. Như Đinh Tỵ, Bính Ngọ, Giáp Dần, Giáp Tý: ôm lấy quý nhân Sửu. Nhâm Tý, Đinh Mùi, Đinh Tỵ, Đinh Mùi: chữ Tý ở chi năm xung ra chữ Ngọ, nên rất sang. Quý Mão, Canh Thân, Mậu Thìn, Mậu Ngọ: ôm lấy lộc Tỵ. Như Tân Sửu, Tân Sửu, Giáp Dần, Giáp Tý: có chữ Sửu lấp đầy, lại luận lấy Tân làm Chính quan. Kỷ Mùi, Mậu Thìn, Mậu Dần, Mậu Ngọ: Quan Sát nhiều, chữ Dần xung Thân là xung mở, nên củng không thành. Như Nhâm Thìn, Mậu Thân, Kỷ Mùi, Kỷ Tỵ là cách này, nên rất sang.】

 Quan Ấn ngầm hợp trời đất thì cái sang có thể biết; phúc đức ẩn trong chi thì đức càng tụ. 【Quan Ấn ngầm hợp tức là Thực thần ngầm hợp Chính quan, Thiên tài ngầm hợp Chính ấn. Như Giáp dùng Tân làm Quan, Bính thịnh có thể ngầm hợp Tân Mùi làm Quan; dùng Quý làm Ấn, Mậu vượng có thể ngầm hợp Quý Sửu làm Ấn; lại được địa chi có Tý hợp Sửu, có Ngọ hợp Mùi, mới là phúc đức ẩn tàng. Phúc tức sao Phúc tinh; quý đức tức Thiên đức, Nguyệt đức; có thuyết chỉ phúc đức tú khí, có thuyết chỉ Thiên ất quý nhân; đều lấy ẩn trong chi làm đẹp. Như Giáp, Mậu, Canh không thấy Sửu Mùi mà chỉ được chữ Kỷ thì tức là thấy; Kỷ ở cung Sửu Mùi càng đẹp. Trong trụ không có Mão, Ất phá, lại sinh vào bốn tháng cuối mùa, Kỷ Thổ được lệnh thì chủ được người sang yêu mến, tiền đồ tôn hiển, vợ đẹp và được của vợ. Lại nói: người Giáp thấy Sửu, mừng ngồi trên dương nhận (?) là Thiên ất đương chức; thấy Mùi mà sinh ban đêm thì được sức, phúc trọn vẹn; ngược lại thì luận một nửa. Bốn trụ có đủ Giáp, Mậu, Canh mà được Ất Sửu là tụ quý, càng thêm phúc lực. Nếu một Canh một Giáp mà thấy ba bốn chi Sửu Mùi là... quý (?), cũng thêm phúc lực. Nếu bản chủ và quý nhân đều sinh vượng thì chỉ cần một chữ là phúc tự trọn. Mừng tam hợp lục hợp, kỵ hưu tù, không vong, phá. Thơ rằng: "Quý nhân ở ngôi vua mà gặp sinh thành, ở đất Quan vượng thì danh sớm nên; nếu gặp hưu tù cùng phá chế, thì danh hão, dấu vết xa với ngôi tam công."】

 Chính quý của ngũ hành sợ các thần hình, xung, khắc, hại; cát thần của bốn trụ mừng ở đất quan vượng, sinh, hợp.

 【Chính quý của ngũ hành là Quan tinh chính khí, như Giáp sinh tháng Dậu; sợ nhất Dậu tự hình, Mão xung, Đinh khắc, Tuất hại, làm thương mất quý khí. Có thuyết lấy "quý" là quý thần, như Giáp thấy Sửu, trong Sửu có Tân lại là Chính quan của Giáp; trong trụ có Mão, Ất khắc hỏng quý nhân Sửu; mừng có Tỵ Dậu tam hợp thì Ất Mộc khắc xung không vào được Sửu; hoặc có Tý hợp Sửu cũng có thể ngăn sự khắc của Mộc. Như có Ất Mão, Tý Mão hình nhau thì không khắc được Sửu; Mùi là quý của Thiên ất (?). Cát thần của bốn trụ là các sao Quan, Ấn, Tài, Thực, kỳ quý, phúc đức, đều là cát thần; chỉ cần một sao ở ngôi trường sinh, đế vượng, lâm quan, chính khố, tam hợp, lục hợp thì không ai không phú quý. Thơ rằng: "Mệnh người lúc sinh được một chỗ mạnh, ngày giờ hoặc tới làng Lộc Mã; phải xem trước sau có giúp có hợp, ắt mặc áo gấm vào chính đường." Hỷ Kỵ thiên nói: "Chính quý của ngũ hành kỵ cung hình xung phá hại; can chi bốn trụ mừng đất tam hợp lục hợp." Lại nói: "Địa chi thiên can hợp nhiều thì cũng gọi là tham hợp quên Quan." Hai ý phải luận cùng nhau.】

 Nếu mộc dục (giai đoạn "tắm gội", trần trụi yếu ớt trong vòng mười hai giai đoạn) gặp Sát thì hồn đi về Phong Đô (cõi âm); nguyên mệnh đã phạm lại bị thương lần nữa thì hồn về Nhạc phủ (phủ Đông Nhạc, nơi giữ sổ sinh tử).

 【Câu này nhân việc hình xung khắc hại ở trên mà nói: sợ thân trần trụi gặp Sát, vì cái sinh mình thì yếu mà cái khắc mình thì nặng. Mệnh nguyên phạm vào đã là không tốt, năm vận lại phạm nữa thì ắt chết không nghi. Như nguyên mệnh phạm Quan Sát, bỏ và phối không rõ ràng, trong trụ không có Thực thần để giải, năm vận lại gặp thì chết. Nếu nguyên mệnh phạm phá Ấn, lưu niên (năm đang đi) lại phạm thì chết. Phàm dụng thần bị tổn đều như vậy. Bốn câu này là nguyên văn của Lạc Lục Tử.】

 Sợ Sát mà gặp Sát thì chết yểu; lo quan (cửa ải, chỗ hiểm nghèo trong vận số) mà rơi vào quan thì chết.

 【Câu này cũng nhân ý trên mà nói rõ thêm. Trong trụ vốn sợ quan sát, như Giáp thấy Canh Thân là Sát, năm vận lại gặp, trong trụ không có cứu giải thì chết yểu; năm Sát càng nặng. Có Ấn thì hóa, có Thực thì chế, có Nhận thì hợp, thân vượng thì địch được; nếu đi vận Sát vượng cũng chết yểu. Lại như ngày Giáp thấy Thìn là số dương cùng cực, lại là quan Thiết xà (ải rắn sắt); Nhâm thấy Sửu, Canh thấy Tuất, Bính thấy Mùi, Thân đều là dương quan (ải dương), gọi là nặng; Ất thấy Thìn, Quý thấy Sửu, Tân thấy Tuất, Đinh thấy Mùi, Thân là âm quan (ải âm), hơi nhẹ. Bốn trụ đã phạm, lưu niên lại phạm, vận đi hưu tù thì chủ chết, hoặc bị thần sát, quỷ, giặc làm hại. Có thuyết nói: tên các quan sát rất nhiều, không chỉ nói Thất sát, dương quan. Chi tiết xem ở phần luận thọ yểu và quan sát của trẻ nhỏ ở trước.】

 Dẫn hợp tới quan sát thì lầm mà hại thân; tầng giữa tầng dưới diệt tuyệt thì chết yểu bất ngờ.

 【Dẫn hợp quan sát: như Bính Hỏa đã yếu lại thấy Tân Mùi, Bính Tân đã hợp, Bính theo Tân là Quan, mà ngôi Mùi là dương quan cùng cực của Bính, lại bị Nhâm đến khắc thì chết; hoặc gặp Tân Hợi là đất Sát thì càng phạm, mắc họa bất ngờ. Một mệnh Bính Tuất, Đinh Dậu, Tân Dậu, Ất Mùi chết năm Nhâm Thân là vậy. Tầng giữa tầng dưới diệt tuyệt: như ngày Nhâm Tuất là ngồi trên Tài, lại ngồi trên Sát, chi ngày có được cả hai thì sống lâu; nếu đi vận Nhâm Thìn, Thủy Nhâm Quý tụ ở Thìn, khắc phá Hỏa Thổ trong Tuất, không có gì cứu được thì chết yểu; đây gọi là đảo xung mệnh nguyên. Thổ vượng thì Thủy vượng (?), thân Thổ tự sụp lở, đâu rảnh mà cứu; Thủy vượng thì Hỏa tắt; nên nói tầng giữa tầng dưới tuyệt diệt. Tầng giữa tầng dưới tức là phần phân chia giữa địa nguyên và nhân nguyên. Các trường hợp khác cứ theo đó mà suy.】

 Thương quan gặp Quan thì trăm điều họa hoạn; đuổi Mã lại gặp Mã thì nghìn nỗi lao khổ.

 【Đây nói riêng phạm vào điều kỵ nên không tốt. Thương quan gặp Quan, chỉ có Tài tinh mới giải được cái độc của Thương, khuyên được cơn giận của Quan, chuyển họa thành phúc. Đuổi Mã gặp Mã, chỉ có Quan Sát mới chế được sự cướp của Nhận; tuy vất vả cũng được của. Nếu tỷ kiên nhiều, người mạnh ta yếu, tuy hao hụt cũng được của, nhưng không được chia đều, chỉ được ba bốn phần một.】

 Tài gặp dương nhận thì vì nhiều mà bị thương; Ấn gặp Tài (chỉ vợ và của) thì không thể không bị phá (?).

 【Câu này cũng cùng ý đoạn trên. Phàm mệnh kỵ nhất dương nhận: cách Tài thì bị phá, cách Ấn thì bị đoạt, cách Quan thì bị xung giận; chỉ mừng Thất sát chế nó; âm nhận sức yếu thì không sao. Ấn gặp Tài là thuyết tham tài hoại ấn; năm vận lại gặp thì chủ phá của, hại vợ, hoặc vì vợ mà sinh kiện tụng. Nếu vốn không có Tài tinh, hoặc Tài tinh sức yếu (?), năm vận gặp thì hơi nhẹ; chỉ có Quan Sát tiến vào sinh, giải khuyên thì lại được tiến cử nên danh.】

 Thực thần gặp Kiêu mà không có Tài thì chết yểu; thân yếu có Tài, lại gặp Chính ấn cũng xấu. Chế Sát mà gặp Ấn, có xung thì bị giết; mệnh mạnh không có Quan, chỉ gặp Thất sát thì càng hơn.

 【Hỷ Kỵ thiên nói: "Trong trụ Thất sát lộ đủ, thân yếu thì cực nghèo, không có đất cắm dùi" chính là ý này.】

 Tam hình đối xung thì họa bất ngờ sinh ra; dương nhận đối hợp thì tai ương không đâu kéo đến; mộc dục theo sinh thì là khách không nhà; hưu tù gặp Sát thì chết không ai chôn.

 【Mộc dục và hưu tù đều là thân suy. Theo sinh thì trôi nổi, gặp Sát thì bị thương.】

 Trong tháng có kiếp tài thì chủ không có của; mừng có Sát mà không có Ấn thì có thu được.

 【Sát chế được Nhận, Ấn hóa được Sát; đã bị hóa thì không chế được Nhận, nên mừng có Sát mà bỏ Ấn.】

 Trong chỗ ngầm phá Ấn thì người thân làm hỏng Ấn; mừng có Quan mà không có Thực thì được gia phong.

 【Tài phá được Ấn, Quan sinh được Ấn; có Thực thì làm hỏng Quan, sinh Tài, Ấn càng bị thương; nên mừng Quan mà bỏ Thực.】

 Quan Sát lẫn lộn thì hèn và có hoạn nạn; anh em quá nhiều thì chia tách. Mừng có Ấn không có chế thì giỏi văn; mừng có chế không có Ấn thì giỏi võ; chế và Ấn đều có thì tầm thường khó thành.

 【Ấn hóa được Sát, Thực chế được Sát; có hóa thì đừng chế, có chế thì đừng hóa; chế hóa quá nhiều thì Sát không có khí, lại thành không tốt. Dương nhận hoàn toàn nhờ Sát chế, hoặc hóa thành Ấn thụ như ngày Mậu tháng Ngọ; chế hay hóa chỉ dùng một thứ thì đều thành được.】

 Lộc Mã quay lưng, bị đuổi thì đói rét; Tài Ấn phá nhau thì túi rỗng. Mừng Quan có kèm Sát thì thành quyền; ưa Sát có kèm Quan thì thành sang; Quan Sát chỉ thấy một thì không thành ý nguyện.

 【Lộc Mã quay lưng bị đuổi, Tài Ấn phá nhau thì phải Quan Sát gặp trùng điệp mới chế được tỷ kiếp mà sinh Tài, sinh Ấn thụ mà hóa giải Tài; chỉ thấy một thì sức mỏng yếu, sao thành ý được.】

 Kiêu và Ấn lẫn lộn thì vinh nhục xen nhau; Tài Mã quá nhiều thì bị trộm khí (hao mất khí lực). Mừng thân vượng thì thành phúc; kỵ vận yếu thì sinh tai.

 【Hai Ấn thiên chính lẫn lộn, hai Tài thiên chính đều có; nếu thân yếu thì không thể cùng thành cái sinh và cùng hưởng cái Tài. Trong đó phải phân thiên chính mạnh yếu: nếu Thiên ấn, Thiên tài mạnh, thân vượng vận mạnh thì phát phúc nhanh; Chính ấn, Chính tài cũng vậy.】

 Quan lộc bị khắc phá thì chết yểu; kho mộ bị xung mà không có Thực thì... (?); kỵ bị phá trùng mà không có chỗ nương; mừng có tỷ kiên thì cứu được.

 【Quan là Quan tinh, lộc là Chính lộc, như Giáp thấy Tân, Dần lại thấy Canh Thân, và Tỵ với Ngọ; năm vận lại gặp thì chết yểu; nếu thân vượng có tỷ kiên thì cũng có thể luận là vượng. Lại như Giáp lấy Sửu làm kho Quan, cần được chữ Mùi xung mở; dùng Mùi thì không được thấy hai Sửu, có Sửu thì không được thấy hai Mùi; lại kỵ Đinh Sửu, Đinh Mùi, vì Đinh làm thương Tân là Quan. Thấy Quý Mùi, Quý Sửu thì Quý Thủy chế được Đinh Hỏa; Kỷ Sửu, Kỷ Mùi thì Kỷ Thổ sinh được Tân là Quan; Kỷ là Tài của Giáp, Quý là Ấn của Giáp, Bính là Thực của Giáp; can chi sinh vượng không bị phá thì giàu sang; hơi thấy xung khắc thì giảm phần; xung khắc quá thì lại nghèo túng. Trên đây nêu xen kẽ các thứ Tài, Quan, Ấn thụ, Thực thần, Thương quan, Quan Sát, dương nhận, tỷ kiên, Kiêu thần, chỗ kỵ nhau, cần nhau, chế nhau, hợp nhau, nói đan xen với nhau; xem thần được dùng thế nào, can ngày mạnh yếu ra sao. Kinh nói: "Nhật chủ cần nhất là mạnh khỏe, dụng thần không thể bị tổn thương", lời ấy gọn mà đủ.】

 Kiếp tài, dương nhận rất kỵ gặp ở giờ; năm và vận cùng đến thì tai ương tới ngay.

 Năm xung vận thì sụp đổ; vận xung năm thì u ám.

 【Từ đây trở xuống chuyên luận về năm và vận. Năm là cái trời che, vận là cái đất chở; năm và vận không được xung kích nhau, nặng thì sụp đổ, nhẹ thì u ám. Trong mệnh cần nhất là hòa nhau thì trời đất thông suốt, phúc lộc tự đến. Thái tuế xung vận thì họa nặng; vận khắc thái tuế thì họa nhẹ. Xét các sách Uyên Nguyên, Uyên Hải đều cho vận khắc năm là nặng, năm khắc vận là nhẹ, tức là nghĩa "ngày phạm vua năm". Nghiệm mệnh của tôi: đi vận Đinh Tỵ, gặp lưu niên Quý Hợi, Quý làm thương Đinh, Hợi xung Tỵ, là năm xung vận; năm ấy tôi bị bãi quan, mất mẹ, chịu họa; rất có thể lấy làm ví dụ.】

 Khí âm đã hết mà khí dương lại đứt, chưa chết cũng đáng than; số dương đã cùng cực mà mệnh âm đuổi tới, không chết còn đợi gì.

 【Giáp thấy Thìn, Bính thấy Mùi, Mậu thấy Sửu, Canh thấy Tuất, Nhâm thấy Sửu là khí dương cùng cực; Ất thấy Tuất, Đinh thấy Sửu, Kỷ, Quý thấy Mùi, Tân thấy Thìn là số âm đã hết; năm vận gặp thì càng xấu. Lại nói: Ất Thìn, Đinh Mùi, Kỷ Sửu, Tân Tuất cũng là phù âm đuổi tới, số dương đứt trước. Nếu chỉ ở bốn trụ lúc sinh thì không hại; sợ nhất là lúc sinh đã phạm, năm vận lại gặp thì chết ngay. Lại nói: can âm gặp dương cực là âm gặp dương quan; can dương gặp âm chung là dương gặp âm quan; thân yếu không có sức (?) thì đều chết yểu; thân vượng được tỷ kiên giúp phe thì không hại.】

 Ngũ hành có cứu thì đáng lo mà không phải lo; bốn mùa gặp không vong thì nghe tin mừng mà chẳng mừng.

 【Nói mệnh người gặp cái xấu của năm vận, như các loại xung khắc, khí hết, số cùng nói trên; nếu ngũ hành có cứu thì đáng lo mà không phải lo. Bốn mùa gặp không vong là lưu niên thái tuế gặp cát thần nhưng lại gặp không vong thì nghe mừng mà chẳng mừng. Có thuyết nói: Giáp lo Canh, được Ất thì cứu được; mùa xuân không có Thổ thì không sợ Thổ là xấu, không mừng Thổ là phúc, v.v. Kinh nói: "Canh Tân đến làm thương Giáp Ất, Bính Đinh thấy trước thì không nguy." Lại nói: "Xuân không Thổ, hạ không Kim, thu không Mộc, đông không Hỏa" chính là vậy. Phía dưới còn có hai mươi câu luận về đàn bà, đã dẫn vào mục chuyên luận đàn bà, nên không chép lại.】

 Vì thế âm dương khó lường, không thể suy theo một lối; sang hèn khó phân, phải nắm cả hai đầu mà đoán. Đây là tóm lược di văn của các bậc thánh xưa, gom lại sự nghiên cứu kỹ của các bậc hiền nay; nếu theo phép này mà tham ngộ để xem mệnh thì may ra không sai lầm.

 【Câu này tổng kết ý nghĩa của các cách nói trên. Các cách chỉ ra ở trên đều đã được luận ở dưới phần các cách trong quyển trước, nên không chú thích kỹ. Hỷ Kỵ thiên và Kế Thiện thiên là từ bài phú này biến hóa mà ra; người nay chỉ biết có hai thiên ấy mà không biết có bài phú này, nên chép lại đây.】

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video