Bài phú của Lạc Lục Tử (tác giả đời xưa về môn đoán số mệnh) do Thông Tử biên soạn, gom lại và chú giải.
Người mệnh Kim (người có ngày sinh mang thiên can thuộc hành Kim, tức Canh hoặc Tân; thiên can là mười ký hiệu Giáp, Ất, Bính, Đinh, Mậu, Kỷ, Canh, Tân, Nhâm, Quý, mỗi ký hiệu thuộc một trong năm hành Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ) gặp phương Dần, Ngọ, Tuất thì tốt (Dần, Ngọ, Tuất là ba trong mười hai địa chi; địa chi là mười hai ký hiệu Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tị, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi, dùng ghi năm, tháng, ngày, giờ và phương hướng; ba chi Dần, Ngọ, Tuất hợp lại thành khối Hỏa). Bính, Mậu (?), Tị, Ngọ là điều mừng, là phúc đức. Giáp, Ất, Dần, Mão là thần tài. Nhâm, Quý họp thành thế "nhuận hạ" (khối Thủy, nước thấm xuống dưới) thì gây tổn thương, khắc chế.
【Canh lấy Đinh làm quan (quan, hay quan tinh: hành khắc chế can ngày theo cách một âm một dương, tượng trưng cho chức tước, danh vị, sự quản thúc), Tân lấy Bính làm quan. Vì vậy mừng gặp Bính, Đinh, ưa Dần, Ngọ, Tuất, lợi ở Tị, Ngọ, Mùi là đất Hỏa vượng, tức hướng về lộc (lộc: chỗ can ngày được hưởng bổng lộc, sức mạnh) và lâm quan (giai đoạn thứ tư trong mười hai giai đoạn thịnh suy của một hành, như người trưởng thành ra làm quan, sức đang lên mạnh). Tân Tị, Canh Ngọ là quý.
Thí dụ mười hai mệnh Canh Thân, Tân Dậu, Canh Ngọ, Tân Mùi, Canh Dần, Tân Mão, Canh Tý, Tân Sửu, Canh Thìn, Tân Tị, Canh Tuất, Tân Hợi. Mười hai mệnh này thuộc nhà Kim, lấy Hỏa làm quan, lấy Mộc làm tài (tài: hành bị can ngày khắc chế, tượng trưng cho tiền của, và cả vợ đối với nam). Hỏa đến Thân, Dậu, Hợi, Tý, Sửu thì không có khí lực. Mộc đến Thân, Dậu, Tuất, Tý, Sửu thì khí lực suy yếu. Như vậy là tài và mệnh đều không có khí lực, là mệnh nghèo hèn.
Nếu tháng, ngày, giờ sinh gặp vượng tướng (vượng là hành đang đúng mùa, mạnh nhất; tướng là hành được mùa sinh ra, mạnh thứ nhì), lại ngồi trên các đất Ngọ, Tị, Dần, thì có thể là mệnh quý. Nếu không gặp Hỏa thì không phải mệnh quý. Thấy Nhâm, Quý, Hợi, Tý là nước thì gọi là bối quan bối lộc (quay lưng lại với quan, với lộc), không thành phúc được.
Được đủ Dần, Ngọ, Tuất thì gọi là quan thần nhập cục (sao quan đi vào thế cục, tức hợp thành một khối hành mạnh). Ở thiên nguyên (hàng thiên can trong lá số) có đủ Mậu và Quý thì là cục hóa Hỏa làm quan (Mậu hợp với Quý thì biến thành Hỏa). Ở địa chi có đủ Tị, Ngọ thì là cục ám quan (quan ẩn, nằm ngầm trong địa chi). Lại gặp thần Mộc trợ giúp thêm thì đều là thế cục bậc trên.
Trong các trụ (lá số có bốn trụ là năm, tháng, ngày, giờ, mỗi trụ gồm một can một chi) có Nhâm, Quý, Hợi, Thân, Tý, Thìn là nước, thì mừng gặp Mậu, Kỷ khắc nước để cứu, Mậu Kỷ lại còn là ấn quý (ấn: hành sinh ra can ngày, tượng trưng cho sự che chở, học vấn, ấn tín). Thấy Giáp, Ất, Dần, Mão, Hợi là tài, Mùi là kho tài (kho, hay khố: chỗ cất giữ của một hành). Không bị hình hại (hình, hại: các thế địa chi làm tổn thương lẫn nhau) mà kho tài được chứa đầy thì có thể đoán là phát tài. Nếu quay lưng với lộc, không gặp đất quan, ấn, quý, chỉ gặp Mộc vượng, thì là mệnh người buôn bán phát tài.】
Người Nhâm, Quý gặp tứ quý (bốn chi Thìn, Tuất, Sửu, Mùi, ứng với tháng cuối của bốn mùa, đều thuộc Thổ) và Tị, Ngọ thì vinh hiển. Mậu, Kỷ làm cho quan được vinh hiển. Tài là Bính, Đinh. Giáp, Ất họp thành thế "khúc trực" (khối Mộc, cây cong và thẳng) đều là đất xấu. Canh, Tân làm ấn hiển lộ, được nương theo vảy rồng (ví như được theo hầu bậc vua chúa, hiển đạt).
【Nhâm, Quý là Thủy thật. Mừng gặp Mậu, Kỷ, Thìn, Tuất, Sửu, Mùi, phương Tị, Ngọ là tốt. Vì Nhâm dùng Kỷ làm quan, Quý dùng Mậu làm quan, Tị Ngọ là đất của quan và lộc, bốn vị Thổ đều trải qua chốn tự vượng. Sinh vào thượng tuần tháng tư, tháng năm, trung tuần và thượng tuần tháng sáu, cùng hạ tuần tháng ba, thì quan có khí lực mới thành phúc được. Thủy lấy Thổ làm ngôi quan. Nếu gặp Giáp, Ất, Hợi, Mão, Mùi, Dần là Mộc phá quan: khắc hại nhẹ thì chức quan thấp, danh tiếng bị cản trở (?); khắc hại nặng thì không được làm quan. Nếu được thần Kim là Canh, Tân vượng tướng giúp cứu, trái lại chủ về sang quý.】
Người mệnh Hỏa mừng các cung Thìn, Thân, Hợi, Tý; Nhâm, Quý là quan vượng. Gặp Thổ thì cô độc, nghèo khốn. Mậu, Kỷ là thoái thần (thần làm lùi, làm suy), Giáp, Ất là tiến thần (thần làm tiến lên). Kim là tài, vinh hiển, lộc hưng thịnh.
【Hỏa thấy Nhâm, Quý, vì Bính dùng Quý làm quan, Đinh dùng Nhâm làm quan, đó là lẽ "Ký tế" chân chính của tạo hóa (Ký tế: tên một quẻ trong Kinh Dịch, nước ở trên lửa ở dưới, nước lửa giao hòa, việc đã thành). Thấy Hợi, Tý là ngôi chính quan (quan đúng phép, khắc can ngày theo cách khác âm dương). Đinh gặp heo (Hợi), Bính gặp ... (?) là quý thần (thần quý nhân giúp đỡ). Lấy Thìn, Thân, Hợi, Tý làm quý. Gặp Thổ là lục hại (thế tổn hại nhau), không có cứu thì nghèo. Lại gặp Giáp, Ất vượng tướng để cứu. Canh, Tân, Tị, Dậu, Sửu là mệnh có tài lộc.】
Người mệnh Thổ gặp cục Dần, Mão, Mùi, Hợi, Giáp, Ất là quan vinh hiển. Kim thì phá lộc; Canh, Tân là quay lưng với lộc, nên ưa Bính, Đinh. Nhâm, Quý ở trong Thìn thì được hưởng phúc lâu dài.
【Mậu, Kỷ gặp Hợi, Mão, Mùi là quý: Mậu tìm thỏ ngọc (Mão), Kỷ tìm đầu heo (Hợi) là mệnh quý, lại là phương vượng lộc vượng quan. Gặp Canh, Tân, Tị, Dậu, Sửu, Tân Tuất thì phá lộc, không quý, sinh tháng tư, tháng tám càng nặng. Được Bính, Đinh làm thần cứu.
Nhưng như Mậu gặp Bính, Kỷ gặp Đinh thì chưa cứu được, gọi là thiên âm thiên dương (lệch về một phía âm hoặc dương, không có sự phối hợp âm dương). Nếu Mậu gặp Đinh, Kỷ gặp Bính mới là thần cứu. Hoặc sinh tháng bảy, tháng tám, Hỏa ở thế tử tù (bị chết, bị giam, tức suy yếu nhất) không có khí lực, không cứu được. Thấy Hợi, Tý, Thìn là kho tài, chủ về phát tài.
○ Còn thiếu phần nói về một cung Mộc, cũng có thể theo lệ trên mà suy: Mộc mừng gặp Tị, Dậu, Sửu, Thân, Tân, Canh; ghét Bính, Đinh và cục Hỏa "viêm thượng" (khối Hỏa, lửa bốc lên trên); lấy Nhâm, Quý, Hợi, Tý làm ấn để cứu giúp; Mậu, Kỷ, Thìn, Tuất, Sửu, Mùi là tài.】
Người hiền sáng hiểu được bí quyết này; kẻ ngu muội thì càng xoay càng mê.
【Phàm bàn số mệnh, trước phải rõ thiên can, sau mới bàn địa chi cùng nạp âm (cách xếp mỗi cặp can chi vào một hành theo âm luật, như Giáp Tý, Ất Sửu thuộc Kim trong biển), xếp thành chín cung (?). Tam nguyên (ba gốc: can, chi và nạp âm) chia làm tam tài là Trời, Đất, Người. Bàn ngũ hành trong tứ trụ, gặp một âm một dương thì gọi là đạo (đúng lẽ), lệch âm lệch dương thì gọi là bệnh.】
Mậu, Kỷ gặp Giáp, Ất, cách Mộc ổn định, được sinh vượng, có quan có quý, sang như bậc đế vương ghé đến.
【Mậu, Kỷ nếu gặp khí Mộc ở can chi vượng tướng, hoặc thấy Kỷ Hợi, Quý Hợi là quan tinh ở đất trường sinh thật (trường sinh: giai đoạn đầu trong mười hai giai đoạn thịnh suy, như lúc mới sinh ra; Mộc trường sinh ở Hợi), thì chủ về sang quý bậc tột cùng. Tháng sinh lại vượng, không bị hình xung (xung: hai địa chi đối nhau, va chạm nhau), thì giàu sang đều đủ. Phải xem nặng nhẹ mà nói.】
Nhâm, Quý gặp Mậu, Kỷ ở phương Thổ vượng, là bậc đại tài được chia điềm lành, xét kỹ là cách bậc trên.
【Nhâm, Quý thấy Mậu, Kỷ, Thìn, Tuất, Sửu, Mùi là Thổ, sinh tháng Tị, Ngọ, Thổ vượng tướng thì là quý.】
Canh, Tân gặp lúc đông chí một khí dương bắt đầu sinh ra, Bính Đinh có sinh khí, phúc nhiều như rừng.
【Người sinh năm Canh, Tân, sau ngày đông chí một khí dương sinh ra, Hỏa có hơi ấm, Mộc dần đến lúc vượng, có thể sinh ra lửa Bính, Đinh, làm quan làm lộc cho Kim.】
Bính, Đinh (?) sinh mùa hạ, lúc một khí âm lớn lên, Hợi, Tý, Nhâm, Quý là đất thiên quan (quan lệch: hành khắc can ngày mà cùng âm dương, còn gọi là thất sát).
【Đây nói rõ Mộc và Hỏa có công, là hình tượng Ký tế. Như khí hạ còn non thì phát sớm. Sau hạ chí một khí âm lớn lên, Thủy dần vượng, nên quan lộc được sinh vượng.】
Người lục Giáp (sinh vào sáu năm hoặc ngày có can Giáp) sinh tháng Dần là kiến lộc (tháng sinh trùng đúng chỗ lộc của can ngày), không giàu, chẳng sai chút nào.
【Người lục Giáp sinh tháng giêng, tháng giêng là Bính Dần, tức tháng sinh mang lộc, là mệnh khắc vợ, tuyệt con nối dõi, nghèo hèn. Giáp lấy Kỷ làm vợ, lấy Tân làm quan tinh, làm con, mà cả hai đều tuyệt ở Dần, gọi là đất Kim tuyệt Thổ tù. Lộc, mã (dịch mã: sao chủ đi lại, thay đổi, và cũng chỉ tài), vợ, con đều tuyệt, không thành khí quý.
Nếu dùng Bính Dần làm thực thần (hành do can ngày sinh ra, cùng âm dương, chủ ăn uống, phúc lộc) có khí lực, thì phải là người Giáp gặp Canh Thân, người Ất gặp Tân hoặc Dậu, Tuất, tức đang ở đất thất sát (sao sát thứ bảy, hành khắc can ngày cùng âm dương, rất hung) và quỷ vượng (quỷ: hành khắc thân mình), lại được Dần sinh Hỏa, quỷ bị hàng phục, hóa thành quan, mới là quý.】
Người Ất có nhiều Tân, sinh tháng Dậu, quỷ vượng mà thân suy, bệnh tật xâm phạm.
【Người Ất thấy Tân ở đầu hàng can là thấy quỷ, gọi là thất sát. Người Ất gặp Dậu, thân ở đất Bạch Hổ (sao hung chủ thương tật, máu me) không có khí lực, lại gặp thất sát khắc thân, sao khỏi bệnh hoạn. Người Giáp gặp Canh cũng vậy. Người ấy nếu không mang bệnh tật thì ắt chết yểu.】
Từ quán, học đường (các sao chủ văn chương, học hành) chủ về đỗ đạt khoa cử; nếu không có quan quý thì chỉ là danh hão.
【Mệnh gặp từ quán, học đường: từ quán là đất trường sinh của quan lộc, học đường là đất trường sinh của chính can ngày. Có quan quý thì có danh khoa cử, xem là mệnh quý. Không có quan quý thì là người chỉ có danh hão. Phần trước nói có ấn, như Giáp gặp Quý, Hợi, Tý là vậy.】
Khôi tinh (sao đứng đầu, chủ văn chương) nếu gặp ngôi quan, ắt là thần đồng, trong bụng ẩn chứa sự quý.
【Khôi tinh là mười ngày trong tuần Giáp Thìn, từ Giáp Thìn đến Quý Sửu. Nếu gặp ngôi quan tinh của bản mệnh, gặp quan quý và học đường, thì ứng vào khoa thi thần đồng. Ví như người Quý Sửu thấy Mậu Thân, cùng nằm trong một tuần Giáp Thìn là vậy.】
Chỗ nào gặp lâm quan thì được người kính nể; thiên mã và kho tài là mệnh quý.
【Mệnh phạm vào lâm quan thì người đời phần nhiều kính trọng. Thiên mã được bàn như vợ và tài. Như Giáp gặp Kỷ là vợ, là tài, Thìn là kho tài, có thể xem là mệnh phát tài hiển đạt. Nếu vợ gặp vượng tướng ở hai vận (đại vận mười năm và tiểu vận một năm) hoặc thái tuế (năm đang xét) lại gặp, thì phần nhiều chủ về việc cưới hỏi, đi lại, sửa sang xây dựng.
Giả như người Giáp Ngọ, Kỷ Thổ là vợ, là mã. Vận đến Thân, Dậu, Tuất, Ngọ là nhân nguyên (can ẩn tàng trong địa chi) đến phương Tây là đất Hỏa tuyệt, chết; Kỷ Thổ tự bại, có Kim vượng, Thổ làm tài lộc (?) nhưng nhân nguyên và tài đều không có khí lực.
Lại như người sinh Bính Ngọ, vận đến phương Tây: Bính gặp Quý là quan, Quý Thủy bại ở phương Tây, là quan suy. Bính lấy Tân làm mã, làm tài; Dậu, Tuất có Tân Kim, Kim là tài của Bính đang vượng; Tân là mã, đến Dậu là kiến mã (mã đúng chỗ). Mã vốn sợ bị xung, không bị xung thì dù ẩn giấu cũng đoán là mệnh phát tài.】
Mệnh phạm vào đất quý thì hanh thông; mệnh suy dù gặp vận vượng, phúc cũng chẳng đến.
【Mệnh ngồi đất quý, đi vận hướng về lộc, về tài, thì có thể nói là vinh hiển. Mệnh gốc gặp quan quý vượng tướng thì vận dù xấu cũng chưa chắc thành tai họa. Như người sinh Nhâm, Quý đi vận Tị, Ngọ, Mùi thì có thể phát; người phương Bắc vận đến phương Nam thì buôn bán được lợi lớn. Mệnh gặp hưu tù (hưu: hành đã qua thời, nghỉ; tù: hành bị khắc, bị giam; đều là suy yếu), không có quan quý, thì vận đi đến đất quý cũng không thành phúc.
Mệnh vượng vốn có quan tinh trong mệnh, nhưng các vận đều quay lưng với lộc, thái tuế xung hại, thì có quan cũng phải thôi quan. Đi vận trường sinh của chính can ngày cũng bị bãi quan mất chức, cùng với trường hợp đất sinh mà hưu tù: như người Giáp, Ất gặp Hợi, vì đó là đất bệnh của quan nên gọi là hưu tù; gặp đất sinh cũng nói là quan tinh bệnh, tuyệt, chủ người làm quan nên lui thân, tránh khỏi chức vị.
Nếu hai vận và thái tuế cùng gặp tang điếu (các sao chủ tang tóc, viếng chết), khâu mộ (sao chủ mồ mả), hiệp sát (sát kẹp hai bên), thì chủ có tiếng khóc, thân thể trần trụi; hiệp sát tự nó chủ về cái chết.】
Bát cô ngũ mộ (các sao chủ cô độc và chôn vùi) thì làm thầy tu, đạo sĩ; là người phá cơ nghiệp tổ tiên, trôi giạt như cỏ bồng, cô độc.
【Giả như trong tuần Giáp Tý, Tuất và Hợi là không vong (hai chi bị bỏ trống trong mỗi tuần mười ngày, chủ trống rỗng, mất mát), cũng là lục hư (sáu chỗ hư không). Can thuộc Hợi, Tuất; từ Tuất đi về phía nam ba ngôi là Mùi, từ Mùi đi về phía đông ba ngôi là Thìn, từ Thìn đi về phía bắc ba ngôi là Sửu, từ Sửu đi về phía tây ba ngôi là Tuất. Bốn ngôi Thìn, Tuất, Sửu, Mùi là cô quả (cô thần chủ góa vợ, quả tú chủ góa chồng, đều chủ cô đơn).
Ngũ mộ phần nhiều là người phá cơ nghiệp tổ tiên, cô độc, trôi giạt, là mệnh cửu lưu (các nghề tạp như thầy bói, thầy thuốc, thầy tu, nghệ nhân). Tam nguyên khắc hại nhau là mệnh cô đơn; khắc hại nếu nhẹ thì vào nhà (?) mệnh; nếu gặp cô thần thật thì là mệnh khắc vợ, hại con. Lời giải của Thông Tử không phải bản thật của Lạc Lục Tử, mà là tự soạn và gom lại, giống như Từ Tử Bình (người đời Tống, tổ sư môn đoán mệnh theo tứ trụ).】
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video