Bài phú Kim Đỉnh thần bí (phú: thể văn có vần, có đối; Kim Đỉnh: cái vạc vàng) — Dục Ngô soạn.
Người sinh ra đều có mệnh, được hay mất khác hẳn nhau; giàu sang hay nghèo hèn sao có thể như nhau được. Lúc sinh có ánh sáng đỏ đầy nhà là vì ngũ hành (năm hành Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ, tức năm loại khí cấu thành lá số) đều tụ ở đất quý. Khí tốt tràn đầy nhà là vì tứ trụ (bốn trụ năm, tháng, ngày, giờ sinh, mỗi trụ gồm một thiên can và một địa chi) cùng tụ ở đất phúc. Trước nghèo sau giàu là vì giờ sinh gặp Lộc và Mã ở cùng một chỗ (Lộc: chỗ thiên can được bổng lộc, chủ ăn lộc, làm quan; Mã: sao Dịch Mã, chủ đi lại, thăng tiến). Trước tốt sau xấu là vì ngày, giờ phạm chỗ Không và Phá (Không: Không Vong, những địa chi bị "rỗng" trong một tuần mười ngày, chủ trống rỗng, hư hao; Phá: chỗ bị xung phá).
Cả đời lận đận là vì nền gốc mỏng, lại xen lẫn vận xấu. Một đời vinh hoa là vì mệnh cao, gặp vận tốt dồn dập kéo đến. Kim cứng gặp Hỏa mới đúc thành đồ dùng, ắt hẳn vượt hơn mọi người. Hỏa vượng được Thủy là thế "Ký Tế" (tên quẻ Thủy Hỏa Ký Tế trong Kinh Dịch, nước trên lửa dưới, ý là âm dương giao hòa, việc đã thành), ắt hẳn nổi bật hơn người. Mộc cần có Kim đẽo gọt thì không rườm rà; Thủy nhờ có Thổ ngăn giữ thì không tràn tan.
Mậu, Kỷ gặp Dần, Mão là được ngôi ở Câu Trần (thần tượng trưng cho Thổ ở trung ương; Thổ Mậu Kỷ gặp Mộc Dần Mão là gặp quan tinh, gọi là cách "Câu Trần đắc vị"). Nhâm, Quý ngồi trên Tỵ, Ngọ là nắm quyền ở Huyền Vũ (thần tượng trưng cho Thủy ở phương bắc; Thủy Nhâm Quý gặp Hỏa Tỵ Ngọ là gặp tài, gọi là cách "Huyền Vũ đương quyền"). Quý thần (tức Thiên Ất Quý Nhân, sao tốt bậc nhất, chủ được người trên giúp đỡ, sang quý) vào mệnh lại gặp Kỳ Nghi (tức Tam Kỳ: ba thiên can xếp liền theo thứ tự như Giáp Mậu Canh, Ất Bính Đinh, Nhâm Quý Tân, chủ hiển quý) thì ắt là bậc công khanh (quan to hàng đầu triều đình). Hoa Cái (sao chủ tính cô độc, thanh cao, hợp với tôn giáo, nghệ thuật) đến giờ sinh lại gặp Cô Quả (hai sao Cô Thần, Quả Tú, chủ cô đơn, thiếu vợ chồng con cái) thì ắt làm sư hoặc đạo sĩ.
Được vào Ngọc Đường (sảnh ngọc, nơi quan cao làm việc), được phong tể tướng là vì Hỏa bừng bừng, tốt đẹp nằm ở cung Ly (phương nam, ngôi của Hỏa). Được vào chầu nơi Kim Khuyết (cửa khuyết vàng của cung vua) là vì đức của Thủy mênh mông nằm ở ngôi Khảm (phương bắc, ngôi của Thủy). Gặp ngôi Thủy nhiều lần, đoán là kẻ tiên khách mây nước (người tu hành phiêu bạt). Phạm thuần dương (can chi toàn là dương) nhiều lần, ắt làm con nhà Phật (cửa Không, tức đạo Phật).
Gặp Trường Sinh (giai đoạn đầu trong vòng mười hai trạng thái sinh – vượng – tử – tuyệt của ngũ hành, như lúc mới sinh, chủ sức sống) thì thông minh, trí tuệ; gặp Tử, Bại (giai đoạn chết và suy bại trong vòng ấy) thì phần nhiều (?) ngu đần, cứng đầu. Cha mẹ khó nương tựa là vì trụ năm và trụ tháng đều gặp Không Vong. Vợ con dễ hao tổn là vì ngày và giờ đều gặp Cô Quả.
Mão, Dậu gặp nhau mà khắc chiến (tương khắc, xung đột nhau) thì làm bại nhà cửa, lắm tai họa. Tý, Ngọ đều nằm ở chỗ Tử, Mộ (Mộ: giai đoạn bị chôn cất, thu cất trong vòng mười hai trạng thái) thì phải bỏ đi xứ khác làm khách. Tý, Ngọ ghét nhất là Tỵ, Hợi; Mão, Dậu rất kỵ Dần, Thân. Cung Trạch, cung Mộ bị sát (thần sát xấu) thì nhà cửa nhiều phen phá bại. Giờ rơi vào Thiên Trung (tức Không Vong) thì ít con. Gặp hợp ở can đầu (thiên can đứng trên các trụ) thì nhiều vợ.
Trụ năm vô khí (không có sức, suy yếu) thì bị (?) mất cơ nghiệp gốc. Trụ tháng gặp Không Vong thì nhà cửa tiêu điều, không gây dựng được. Ngày gặp ngôi Tuyệt (giai đoạn dứt hết trong vòng mười hai trạng thái) thì dù vợ không sao cũng hay chia lìa. Giờ ở trong Mộ thì con cháu nối dõi có lúc cũng không thuận.
Hợp với đất có tú khí (khí đẹp, tinh hoa) thì sang; được thời trời thì vinh hiển; ngũ hành vô khí thì nghèo; tứ trụ bị tổn thương thì hèn; âm dương thuần một bên thì cô độc; can chi hình, hại nhau (hình, hại: các quan hệ xấu làm tổn thương nhau giữa các địa chi) thì bệnh tật. Dụng thần (yếu tố then chốt được chọn để luận cả lá số) mà hưu tù (ở trạng thái nghỉ hoặc bị giam theo mùa, tức suy yếu) thì khó cầu giàu sang. Tú khí nông mỏng thì phần nhiều làm nghề thuật (người sống bằng tay nghề, thuật số).
Hình khắc cùng xuất hiện mà thân vượng (bản thân, tức can ngày sinh, mạnh) thì ắt làm lính hoặc kẻ bị sung quân (?). Thìn, Tuất chồng lên nhau mà có tổn hại, đoán là cai ngục. Kim, Thủy nhàn mạn (lỏng lẻo, không phát huy tác dụng) là người lỡ vận, thanh bần. Dịch Mã bị xung kích là khách rong ruổi chốn bụi hồng (cõi đời bon chen). Phạm Khôi Cương (các ngày Canh Thìn, Canh Tuất, Nhâm Thìn, Mậu Tuất, chủ tính cương mãnh) nhiều lần thì sinh ra trong nhà làm nghề giết mổ. Gặp Dậu, Tuất nhiều lần thì thân làm kẻ dưới hàng tôi tớ.
Trong trụ có Tý, Ngọ bao hai bên thì ở ngôi tôn quý nơi tỉnh, viện (các cơ quan trung ương). Trong mệnh can chi cùng một khí thì sang đến bậc vương hầu. Toàn một màu thuần dương mà riêng bị khắc thì mệnh không chết cũng bị thương. Đầy bàn là Ấn Thụ (yếu tố sinh ra bản thân, chủ che chở, học vấn, ấn quan) cùng sinh cho thân thì không sang cũng giàu.
Trụ năm và trụ tháng đều bị tổn thì khó cho cha mẹ, vợ thiếp. Trụ năm và trụ giờ đều bị tổn thì cha mẹ và con nối dõi không giữ được. Năm xung ngày thì cha mẹ vượng mà vợ thiếp khó còn. Giờ xung năm thì con cái vượng mà cha mẹ dễ tổn. Phá trụ năm thì nhỏ mất cả cha lẫn mẹ; phá trụ tháng thì lớn lên khắc anh em; phá trụ ngày thì một mình đứng lẻ loi; phá trụ giờ thì già không có kết quả (không con nối dõi); phá Thai (Thai Nguyên, tức can chi của tháng thụ thai) thì riêng mẹ gánh chịu. Đó là bàn đại lược, chưa đi vào chỗ tinh tế.
Trước hết nói về quan quý, khác hẳn hạng tầm thường. Giáp, Mậu, Canh dẫn đến Sửu, Mùi là Quý thần có khí. Ất, Bính, Đinh ra ở Dậu, Hợi là Thiên Ất đến. Kỷ gặp ngôi Khảm (Tý), Ất ở phương Khôn (Thân). Sáu ngày Tân thích Dần, Ngọ; Nhâm, Quý hợp với Tỵ, Mão. Đó gọi là trong chỗ kín mà được quý nhân. Lại phải xét quan, ấn yếu hay mạnh.
Giáp gặp ngôi Dậu, Ất đến phương Khôn; Bính được cung Tý ắt hiển đạt; Đinh gặp Hợi thì vinh xương; Mậu gặp Mão mà được tốt đẹp; Kỷ gặp Cấn (Dần) mà tiếng tăm vang dậy; Canh đến cung Ly (Ngọ) thì được khí; Tân gặp ngôi Tốn (Tỵ) thì yên ổn; Nhâm đến Ngọ thì thành Ký Tế; Quý hướng về Tỵ thì có cả tài lẫn quan. Đó là Chính Quan (thiên can khắc can ngày, khác âm dương, chủ chức quyền, danh vị), Chính Ấn (thiên can sinh ra can ngày, khác âm dương, chủ che chở, học vấn). Lại xét Lộc, Mã có triều nguyên (hướng về chầu bản mệnh) hay không. Nếu không bị hình, xung, khắc, phá thì ắt làm bậc đỉnh nại như thần tiên (đỉnh nại: vạc lớn nấu canh, ví chức tể tướng điều hòa việc nước).
Kế đến bàn về tài phú, là gốc nuôi mạng sống. Trước xem tài và mệnh có khí hay không, sau xem Lộc, Mã thì biết không nghèo. Mộc gặp tứ quý (bốn tháng cuối mùa Thìn, Tuất, Sửu, Mùi, thuộc Thổ, là tài của Mộc) mà hướng về Lộc thì tự nhiên sung túc. Thủy đến Ngọ thì tài vượng, ắt dồi dào. Thổ gặp Nhuận Hạ (cục Thủy, do Thân Tý Thìn hợp thành), Kim gặp Khúc Trực (cục Mộc, do Hợi Mão Mùi hợp thành), Hỏa gặp cục Kim — đều là gặp tài. Tam hợp (ba địa chi hợp lại thành một cục) gặp lộc khố (kho chứa tài lộc); Thực Thần (yếu tố do can ngày sinh ra, cùng âm dương, chủ ăn uống, phúc lộc) gặp Thiên Trù (sao "bếp trời", chủ có lộc ăn). Khí tài trong tứ trụ không bị tổn, ngày giờ đắc địa (ở đúng chỗ thuận lợi). Thân vượng có khí mà gặp tài thì tài hóa thành quan tinh (tài sinh ra quan, giàu rồi được sang). Thân suy, lỡ thời mà tài nhiều thì trở lại thành kẻ nghèo. Nếu ở đất sát thì phần nhiều là kẻ tù đày (?).
Người ta có bốn hạng: làm lại viên cửa quan, làm quân lính, làm buôn bán, làm nghề thuật; bốn hạng khác nhau, mỗi hạng có chỗ của nó.
Mệnh làm lại viên cửa quan phần nhiều mang khắc, hình: đông tây đánh nhau (Mão Dậu xung), nam bắc xung kích (Tý Ngọ xung); chỗ Trường Sinh bị phá, chỗ Tuyệt lại được sinh dậy; ngũ hành lẫn lộn, tượng không thuần nhất. Đảo Thực (tức Kiêu Thần, Thiên Ấn khắc mất Thực Thần, như "lật đổ bát ăn") gặp tài; Giáp Quý (quý nhân bị kẹp giữa hai chi) gặp phá; tài và ấn hình nhau; chỗ dẫn dụng vô khí; trong tú khí có quỷ (quan sát khắc thân); quý khí bị tổn thương; can chi hội tụ nhiều ở Đề Cương (trụ tháng, như dây giềng của lưới, giữ vai trò chủ chốt) và Huyền Châm (các chữ có nét sổ thẳng như cây kim treo: Giáp, Tân, Thân, Mão, Ngọ, chủ việc hình phạt, quân lại). Những mệnh như thế không rời cửa quan. Còn nếu mang quan lộc mà được hưởng phúc, gặp quý thần mà được tiến bước, thì lại có người ra làm quan, hiển đạt.
Mệnh lính tráng phần lớn giống mệnh lại viên: trong cục sát nặng mà can chi không cân xứng; trong tượng quý nhẹ mà chủ bản (bản thân, tức can ngày) bị phá thương. Giáp gặp chi Mão, Bính gặp đất ba Đinh (?), Tân hướng về đất Hợi, Nhâm gặp chỗ hai Quý, Ất Đinh gặp Rắn (Tỵ), Mậu Thổ gặp Ngựa (Ngọ) — đó là Huyền Châm và Dương Nhận (chi đứng ngay sau Lộc của can ngày, chủ cương mãnh, binh đao). Nếu lại phạm khắc, phá, hình, xung mà còn mang phúc khí, thì trong xấu có tốt: Huyền Châm gặp cát sát (thần sát tốt) giúp đỡ, Dương Nhận có quý thần trợ giúp, nhờ đó từ hàng ngũ mà có quyền lộc, từ lính tráng mà làm tổng nhung (tướng chỉ huy toàn quân). Nhưng lấy sát làm trọng thì không thể sai được.
Lại xét hạng buôn bán, mệnh dựa vào đâu? Ngày giờ đều gặp Tý, Ngọ; tam nguyên (ba phần: thiên nguyên là can, địa nguyên là chi, nhân nguyên là can ẩn trong chi) đều gặp Dần, Thân; trước Mã không có dây cương; trên Kiếp gặp tài (Kiếp Tài: can cùng hành, khác âm dương với can ngày, chủ tranh đoạt của cải); hoặc Thiên Tài (tài do can ngày khắc, cùng âm dương, chủ của nổi, tiền buôn bán) mà thân vượng, lại đi vận tài; hoặc lục hợp (sáu cặp địa chi hợp nhau như Tý–Sửu, Dần–Hợi…) hội tài, lại ngồi đất Mã.
Người Nhâm đi vận phương nam, người Bính đi vận phương bắc là người kinh doanh mua bán. Người Giáp đi phương tây, người Canh đi phương đông là hạng buôn chuyến, đổi chỗ có lấy chỗ không. Giáp Ất ở Khảm lại phạm Nhâm Quý thì khó tránh trôi dạt như bèo như cọng cỏ nơi đất khách. Huyền Vũ gặp Hợi mà không có Mậu Kỷ thì hẳn là kẻ lũng đoạn (đứng gò cao thâu hết lợi chợ, tức độc chiếm lợi buôn) ở bên ngoài (?). Còn được lợi hay không thì chỉ bàn tài vượng hay không vượng mà quyết định.
Lại xem hạng nghề thuật, khác với hạng buôn. Mệnh gặp Đức Tú (các sao lành như Thiên Đức, Nguyệt Đức cùng tú khí) mà phạm hình xung thì là nghề nhỏ có chỗ đáng xem. Giờ gặp Học Đường (ngôi Trường Sinh của hành bản mệnh, chủ học hành, thông minh) mà thấy Không Vong thì nhiều tài vặt, đáng coi thường.
Ất Canh hóa Kim (hai can hợp nhau biến thành hành mới) ở Khảm, Cấn; Đinh Nhâm hóa Mộc ở Đoài, Càn; Tân Bính (hóa Thủy) gặp tứ quý; Mậu Quý (hóa Hỏa) ở cung Nhất (cung Khảm, ngôi của Thủy) (?) — đó là tú mà không tú, hóa mà không thành. Cách cục (khuôn mẫu chính của lá số) phá tổn, Lộc Mã không đủ. Vốn bẩm sinh thông minh phần nhiều vì sinh ra gặp Học Đường; còn thành tựu nhạt mỏng là vì mệnh không có gốc (chú: không có gốc như người Thủy không có Kim, người Hỏa không có Mộc, v.v.).
Nếu tứ trụ không qua lại với nhau, ngũ hành lại không có khí tượng, Thiên Ất nhàn mạn, Hoa Cái gặp nhiều lần, thì nếu không làm kẻ sĩ phiêu bạt như cỏ bồng, tìm chốn u tịch, ắt làm người theo nghề cửu lưu (các dòng học thuật, nghề nghiệp ngoài chính học, về sau chỉ chung các nghề thuật số, tạp nghệ). (Chú: Thiên Ất nhàn mạn, như người Giáp, Mậu, Canh, nửa năm đầu lấy Mùi làm quý nhân thì không nhàn, nửa năm sau lấy Sửu làm quý nhân thì không nhàn; ngược với cách xem (?) của Lục Nhâm — một môn bói toán cổ.)
Lại xét hạng sư và đạo sĩ, khác với hạng nghề thuật. Ngũ hành ở đất vô khí, thập can (mười thiên can) ở đất Tử, Mộ; năm tháng đều gặp Cô Quả, ngày giờ đều thấy Nguyên Thần (còn gọi Đại Hao, sao xấu chủ hao tán, lận đận); phạm Không Vong nhiều lần, gặp Hoa Cái chồng chất; vợ con suy tuyệt, thân vượng mà không nơi nương tựa. Hỏa thịnh thì thân tâm thiền định; Thủy nhiều thì tự tại tiêu dao.
Nếu mệnh hợp quý cách mà ở Tử, Tuyệt thì lòng vui với thanh hư (lối sống thanh tịnh, buông bỏ của người tu). Mệnh không có quý khí mà sinh vượng thì tính ưa cửa Phật. Ngũ hành ở tháng êm hòa thì đạo hạnh cao sạch, giáo môn thêm trọng vọng. Ngũ hành ở giờ yên tĩnh thì công hạnh và quả tu giúp nhau, đồ chúng đông đảo. Phúc thần ở tháng được giúp thì hòa thuận với pháp quyến (bạn đồng đạo), người cùng mặc áo tu khen ngợi. Ngày bị hình xung mang sát thì đi khất hóa không có duyên, phải đi bộ phiêu lưu khắp nơi. Thấy Sát và Ấn (Thất Sát: can khắc can ngày cùng âm dương, chủ uy quyền) thì nắm quyền, chúng phục. Gặp Tang Điếu (?) (Tang Môn, Điếu Khách, sao chủ tang thương) thì khổ hạnh hại thân.
Hoa Cái giáp quý và Tam Kỳ tuy gọi là cát sát, nhưng nếu tự ở Tử, tự ở Tuyệt, hay tự sinh vượng thì không có điều tốt giúp đỡ. Nếu sinh vượng quá mức lại mang can quỷ thì lòng danh lợi không quên (?). Nếu bị khắc hại quá nặng lại gặp hung sát thì khó tránh hoàn tục. Hàm Trì (tức Đào Hoa, sao chủ rượu chè, sắc dục) phạm vào thì mê đắm, không giữ mình. Dương Nhận là vật hung dữ, gặp nó thì chỉ mưu cầu tài lợi. Tuế vận (năm đang đến và đại vận mười năm) gặp Tang Điếu, Phục Ngâm, Phản Ngâm (Phục Ngâm: can chi vận, năm trùng y với mệnh; Phản Ngâm: can chi vận, năm xung khắc ngược với mệnh), với người thường thì xấu, với sư và đạo sĩ thì tốt. Nguyên mệnh gặp Cô Quả, Vong Thần, Kiếp Sát (hai sao xấu chủ mất mát, bị cướp đoạt), với người thường có hại, với sư và đạo sĩ thì không hại.
(Bài ca xưa rằng:) "Cha mẹ hai bên (?) thấy sao Cô, bốn mùa trên trời Lộc cũng không; Thìn Tuất Sửu Mùi cùng đến đủ, phần nhiều đạo sĩ với tăng đồ." (Lại rằng:) "Người sinh tam hợp giờ Thìn Tuất, ắt làm sư đạo chẳng còn ngờ; nếu thêm Hoa Cái cùng gặp Mộ, túi đầy, ắt được mặc áo tía" (áo tía: áo vua ban cho bậc cao tăng). Phàm luận sư và đạo sĩ, lại nên lấy những điều này mà đối chiếu.
Lại có người trước nghèo sau giàu, trước giàu sau nghèo; hai lẽ khác biệt ấy hoàn toàn xem ở tháng và ngày. Ngày giờ sinh vượng, tụ phúc thì cuối đời vinh hoa; nguyệt lệnh (trụ tháng, quyết định khí mùa) có khí, chứa tài thì tuổi trẻ giàu sang. Nếu tháng tốt mà chỗ dẫn dụng phần nhiều nhẹ thì trước giàu sau nghèo; ngày mạnh mà gốc rễ không lợi thì trước nghèo sau giàu.
Từ lúc sinh đã được hưởng dụng (?) là vì năm tháng ở đất tài quan; cuối đời cô hàn là vì ngày giờ phạm đất Không, Phá. Năm tháng gặp tài vô khí thì tuổi trẻ (?) quẫn bách; ngày giờ gặp Thực Thần có khí thì tuổi già vui vẻ. Tứ trụ suy yếu (?) thì cả đời không toại ý. Bối Lộc Trục Mã (quay lưng với Lộc, đuổi Mã đi mất — cách xấu, chủ mất lộc, long đong) thì một đời buồn khổ.
Còn như tài lộ ra trên can đầu mà trong chi không tàng chứa, Thương Quan (yếu tố do can ngày sinh ra, khác âm dương, khắc Chính Quan) và Kiếp Tài ở đất thực, Lộc Mã hư nổi, thân vượng lại được ấn giúp thì cả đời phá bại, không tụ được của. Thân yếu mà tài nhiều thì bề ngoài như dư dả mà bên trong thiếu thốn. Hoặc tứ trụ vốn không có tài quan, gặp tuế vận bỗng nhiên phát đạt — mệnh như thế có tiếng mà không có thực.
Lại có người bỏ quê bỏ giếng, mất đất lìa nhà, là vì năm khắc tháng mà chế phục lẫn nhau, ngày xung giờ ở Tý Ngọ. Tứ Sát (bốn sát tinh xấu) nếu xung thân mệnh thì ắt phải rong ruổi xứ người. Tam hạn (ba giai đoạn đời: đầu, giữa, cuối) lại gặp Tử Tuyệt thì khó tránh phiêu bạt nơi ngoài. Quỷ hại chồng chất, hình và Không Vong liên tiếp, vận vụng thời trái thì lìa làng xóm, lặn lội đường xa; mệnh khốn ngày suy thì từ biệt họ hàng, qua lại trên những ngả đường rẽ.
Lại bàn về anh em và vợ con. Người Mộc sinh mùa xuân, gặp Dần, Hợi, Mão thì anh em ắt đông; nếu sinh ở tây nam thì ắt ít. Người mệnh Kim sinh mùa thu, gặp Tỵ, Thân, Dậu thì anh em đầy nhà; nếu gặp đất phương đông thì không nương cậy được. Thủy ở cục Nhuận Hạ, gặp Càn, Khảm thì người cùng khí (anh em) nhiều vinh hiển; qua lại Thìn Tuất thì tiêu tán (?). Hỏa hướng về Viêm Thượng (cục Hỏa), ở Ly, Tốn thì cành liền nhau cùng tươi đẹp; đến Dậu, Hợi thì tàn lụi. Thổ gặp tứ quý thì chú bác thành hàng.
Nếu luận được nhờ hay không được nhờ, thì xem tam nguyên không rơi vào Không Vong, tứ trụ không phạm Cô Quả. Thanh Long (thần phương đông, tượng Mộc) làm con thì chớ cưới vợ Bạch Hổ (thần phương tây, tượng Kim). Đức Hỏa sinh con trai thì đừng cưới vợ Hợi, Tý (Thủy). Thủy sinh con nối dõi thì mẹ kỵ trung ương (Thổ). Năm hợp với ngày giờ mà phạm Mậu Quý thì ắt có ba vợ. Giáp gặp hai Kỷ, đến Tỵ Ngọ thì không chỉ hai vợ. Bính gặp hai Tân, ở Dậu Tý thì lấy nhiều thiếp. Canh hợp với Ất, sinh ở Mão Ngọ thì ắt có vợ lẽ. Nhâm gặp hai Đinh, ở Tỵ Dậu thì lấy vợ hai ở nhà riêng. Dương hợp mà âm thịnh thì có hai vợ cùng lúc; dương hợp mà âm suy thì phải lấy vợ lần nữa.
Lại có người con nhiều mà vinh quý, cũng có người con ít mà ngu đần; lẽ ấy giải thích thế nào? Cần bàn cho kỹ. Kim ở ngôi Ly gặp lửa bừng thì con cháu đầy trước mặt. Hỏa ở cửa Khảm gặp Nhuận Hạ thì đời sau hưng thịnh. Mộc gặp Canh Tân đến Tỵ Thân; Thổ sinh gặp Giáp Ất thấy Dần Mão; Thủy ở tứ quý mừng thấy Mậu Kỷ (đều là gặp yếu tố khắc mình, tức con của đàn ông). Ngày giờ sinh gặp mà không bị khắc chế thì con cháu nhiều vinh hiển. Quan, Sát gặp nhiều lại được tài sinh thì con nối dõi ắt sang quý.
Còn như ngày gặp Suy, Mộ, Tử, Bại thì con trai con gái ắt bị tổn thương; giờ phạm Không Vong lại bị khắc thì con cháu ắt ít. Mộc làm con cháu thì kỵ gặp phương Thân, Ngọ; Hỏa làm con trai thì chớ gặp đất Dậu, Hợi; Kim ở ngôi con thì sợ thấy Khảm, Dần; Thủy làm cung con trai thì kỵ thấy Mão, Tỵ; Thổ làm con nối dõi thì sợ gặp phương Chấn ở đông. Đàn ông lấy cái khắc can ngày làm con nối dõi; đàn bà lấy cái do can ngày sinh ra làm con.
Tứ trụ rơi vào Bại, Tuyệt, ngũ hành đều ở Thương Quan, thì dù có can chi ám hợp (hợp ngầm) cũng phải lấy con minh linh (con nuôi; theo tích con tò vò nuôi con sâu minh linh làm con mình) làm người nối dõi; dù có con của vợ lẽ cũng thật khó định là họ mình. Xưa có cách "mượn vợ để yên con", lẽ ấy rất rõ (?). Mộc làm con mà gặp quỷ (Kim) thì được vợ phương bắc Khảm (Thủy) thì con phần nhiều sống được. Thủy làm con mà gặp sát thì nhờ vợ phương tây Đoài (Kim) mà nuôi được. Thủy chế Hỏa thì con trai mượn Thanh Long (Mộc) làm vú nuôi; Mộc làm tổn Thổ thì con tìm Chu Tước (thần phương nam, tượng Hỏa) làm mẹ kế. Ngũ hành có tổn thì phải mượn cái tương sinh; tứ trụ tuy bị khắc cũng phần nhiều không hại. Nếu không mượn mẹ để yên con thì sao có thể không thiếu người nối dõi?
Đến như luận mệnh đàn bà, sợ nhất là khắc chồng. Ngày sinh là Mộc gặp Rắn (Tỵ) thì khó có ngày thành hôn; Kỷ (?) gặp Gà Kim (Dậu) thì ắt là người đàn bà mất chồng. Thổ làm chồng mà Dần Mão nhiều thì góa bụa; Mộc làm chồng mà gặp cung Ly thì ắt bị hại. Lại phạm Cô Loan (các ngày như Ất Tỵ, Đinh Tỵ, Tân Hợi, Mậu Thân…, chủ cô đơn, khắc chồng) thì càng nặng, huống chi gặp thêm Bát Chuyên (tám ngày can chi cùng một khí như Giáp Dần, Ất Mão, Đinh Mùi…, chủ dâm loạn).
Muốn làm vợ trong sạch thì lúc sinh không phạm quý nhân hợp nhiều; muốn bản tính kiên trinh thì lớn lên không gặp sát làm tổn thương. Đinh Nhâm (hai can hợp nhau, gọi là "dâm hợp") vô khí thì ắt phạm dâm loạn; Mậu Quý hưu tù thì phần nhiều buông thả, nhơ nhớp. Tứ trụ Lộc hợp, tam nguyên thuần một, ngày giờ có hợp thì có chồng mà vẫn không dứt tình riêng. Đào Hoa, Kiếp Sát, ngũ hành ở Mộ, tài lộc ở Mộc Dục (giai đoạn "tắm gội" ngay sau Trường Sinh, chủ trần trụi, dễ sa vào dâm đãng) thì sau lưng chồng mà hẹn hò lén lút. Âm gặp can dương hợp nhiều thì không làm xướng cũng làm kỹ nữ. Tỷ Kiếp (Tỷ Kiên, Kiếp Tài: can cùng hành với can ngày, chủ anh em, kẻ tranh giành) tranh nhau mà thân yếu thì không làm thiếp cũng làm tớ.
Đến như ngũ hành mất ngôi, tứ trụ hưu tù, mười can trên dưới đánh nhau, vận đi vào chỗ vô khí, Không Vong, tam nguyên ở trong Mộc Dục, ngũ hành ở đất Mộ, thì sinh ra làm tôi tớ, còn biết oán trách ai?
Có khi mệnh phạm Đảo Thực mà không có Thực Thần thì làm phúc cho người khác. Thiên Tài gặp Tỷ mà thân vượng thì cam làm người hầu lo việc cho nhà giàu. Đàn ông bỏ nhà sang ở nhà họ khác làm rể: Kim ở ngôi Kim gặp Mão Dần; Mộc đến đất Mộc gặp Sửu Mùi; ngày giờ phạm Nguyệt Quỷ, Phá Môn (?); Bính Dần thì lìa tổ tông, vào Mộ (?). Khôi Cương ở mệnh lại thấy Hoa Cái thì cả đời theo vợ mà sống. Sửu Mùi phạm nhiều lần lại gặp Quả Tú thì nửa đời theo vợ vào ở nhà vợ.
Tứ trụ qua lại có tình thì nắm tay thành hôn; tam nguyên phạm nhiều lần âm hợp thì không mai mối mà thành vợ chồng. Dương suy âm vượng thì con gái gọi con trai họ khác về làm chồng. Mệnh phối thành hôn mà hưu, bại, khắc, trệ thì sau xấu; tương sinh thì phần nhiều gọi rể ngoài về. Chi nhiều khắc trệ thì hẳn biết người ấy lên xuống như sóng nước; không có cái sinh cho một nhà thì sao giữ bền được. Thân nếu hiện rõ sự hóa, tự không có khí thì họ gốc được toàn vẹn (?). Nếu là hợp giả mà thành tượng khác thì là con mồ côi mang họ khác, cả đời quẫn bách, sao được hưởng của tổ tông; nếu được hưng thịnh là nhờ nương cha mẹ nhánh khác.
Đây chỉ bàn đại khái, chưa đạt đến chỗ tinh vi (?). Cái lẽ của mệnh, chỗ huyền diệu (?) phải tự ngộ bằng tâm mới có được. Còn như bệnh tật, Tử Tuyệt, nghèo hèn, hung ác, tuế vận tối hay sáng, mỗi thứ đều có đạo lý riêng, đã viết ở trước, nay không làm phú lặp lại.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video