Bài phú Kim thanh ngọc chấn (nghĩa đen: "tiếng chuông vàng vang lên, tiếng khánh ngọc thu lại". Trong nhạc lễ xưa, chuông đánh mở đầu, khánh đánh kết thúc, nên câu này ví sự trọn vẹn, đầy đủ từ đầu đến cuối).
Mỗi người nhận mệnh khác nhau, cũng như mỗi người nhận một hình dáng khác nhau. Suy xét cho tinh cái lý ấy còn khó hơn đo biển. Âm dương co duỗi, biết rằng đầy hay vơi đều có số. Trời cao đất xa, sự che chở và chở đỡ của trời đất không có bờ bến. Có người được đưa lên tận sông Ngân, không phải vì trời thiên vị riêng ai. Có người rơi xuống vực sâu, không phải vì trời ghét bỏ ai. Khí số đã định từ thuở ban đầu của trời đất. Việc được vun bồi hay bị lật đổ ví như cỏ cây: cây đứng vững thì được vun thêm, cây nghiêng ngả thì bị đổ. Bí quyết mầu nhiệm không nằm ở nhiều lời, bậc thấu đạt cần gì phải nói lải nhải.
Chẳng hạn các cách sau. Loại thuộc là lá số mà thiên can của ngày sinh cùng hành với cả cục ở địa chi, như ngày Giáp, Ất gặp đủ cục Mộc. Tòng hóa gồm hai trường hợp: tòng là can ngày quá yếu, đành "theo" thế mạnh trong lá số; hóa là can ngày hợp với một can khác mà biến thành hành khác. Mỗi kiểu thuộc một cách (cách cục: kiểu cấu trúc đặc trưng của lá số tứ trụ), cần phán đoán vượng suy (mức mạnh hay yếu của từng hành). Chiếu là các trụ soi rọi lẫn nhau, phục là ẩn nấp bên trong, củng là hai địa chi kẹp lấy một địa chi vắng mặt như hai bên chầu vào giữa, dao là địa chi trong lá số từ xa động tới một địa chi không có mặt. Các cục này chia ra minh (thấy rõ) và ám (ngầm, không thấy).
(Chú: Gặp cách loại thuộc thì cần vượng, gặp cách tòng hóa thì cần suy. Chiếu và phục đều lấy cục ở chỗ hiện rõ. Dao và củng đều lấy cục ở hình không thấy, nên gọi là ám. Đã chú rõ ở phần "tám phép xem mệnh" (?) phía trước.)
Bàn theo dụng thần (yếu tố trong lá số được chọn làm chỗ dựa chính để luận lành dữ) hay bàn theo nhật chủ (thiên can của ngày sinh, đại diện cho bản thân người ấy), mỗi cách đều có chỗ thích hợp. Lấy theo địa mạch (mạch khí ở các địa chi) hay lấy theo thiên nguyên (khí ở các thiên can) cũng đều là một đường. (Chú: Câu này nêu chung rằng người bàn về tạo hóa, tức lá số, không chỉ theo một lối. Có người nói sáu câu này nhằm nói rõ ý của tám cách nêu trên, xét về nghĩa cũng thông.)
Phải để tâm vào việc khứ lưu thư phối (xét yếu tố nào nên bị trừ bỏ, yếu tố nào nên giữ lại, rồi cân chỉnh sắp đặt cho hài hòa). Phải dốc ý vào chỗ hỷ kỵ (điều lá số ưa và điều lá số kỵ), cái gì lá số yêu, cái gì lá số ghét.
(Chú: Câu này nói gọn rằng xem tạo hóa không cần nhiều thuật. Còn lẽ mầu nhiệm ở giữa thì không thể nói hết bằng một lời. Chẳng hạn bàn theo dụng thần hay theo can ngày, lấy địa mạch hay lấy thiên nguyên, thì điều ưa, điều kỵ, điều yêu, điều ghét có muôn vàn khác nhau. Nếu không bỏ giữ và cân phối thì lấy gì mà thành tạo hóa, phân sang hèn, bàn tính mệnh, quyết sống chết? Vì vậy phải để tâm ngẫm kỹ, dốc ý xét chuyên.)
Cũng có khi nguồn đục mà dòng trong, há lại không có khi gốc ngọt mà ngọn đắng?
(Chú: Như hành Thủy sinh vào tháng Thổ nắm lệnh thì nguồn vốn đục. Khi vận (đại vận: mỗi giai đoạn khoảng mười năm trong đời) đi về phương tây bắc, Thổ chuyển sang Kim, Kim lại sinh Thủy, vậy dòng chẳng trong ư? Trường hợp như thế thì trước hung sau cát. Thiên Hồng Phạm (một thiên trong Kinh Thư) nói: "Cày cấy gặt hái làm ra vị ngọt, lửa bốc lên làm ra vị đắng". Vị ngọt ứng với Thổ, vị đắng ứng với Hỏa. Mộc sinh vào tháng Thổ nắm lệnh mà vận đi về phương nam là "gốc ngọt ngọn đắng".
Tuy thương quan (hành do nhật chủ sinh ra, khác âm dương với nhật chủ) có thể sinh tài (hành bị nhật chủ khắc, chủ tiền của), nhưng nếu Thủy không chạy về phương nam thì lấy gì mà gánh được (?). Có người nói hai câu này ví chung cho vận mệnh của ngũ hành, không chỉ riêng Thủy và Hỏa, cũng thông. Sách Lạc Lộc Tử có câu "đầu hung sau cát, đầu cát cuối hung", đó là lời ví von, còn ở đây là nói thẳng cái lý.)
Uyên ương sánh cánh, gặp được sông hồ thì ắt toại nguyện cả đời.
(Chú: Như lá số Bính Tuất, Tân Sửu, Đinh Tị, Nhâm Dần. Bính hợp Tân, Đinh hợp Nhâm, Dần hợp Tuất, Sửu hợp Tị, giống như uyên ương sánh cánh bay cùng nhau. Trong trụ đã có Thủy Nhâm, lại thêm Bính Tân hợp hóa thành Thủy, đó là hình ảnh sông hồ, nên người ấy được thỏa tình sống thong dong yên ổn. Có người nói "uyên ương sánh cánh" chỉ lấy ý từng cặp hợp nhau, tức là cách Đức hợp song uyên (cách các can chi kết hợp từng đôi như đôi uyên ương), không cần câu nệ chữ "sông hồ".)
Bướm bay thành đôi, gặp được vườn tược mới là đúng chỗ.
(Chú: Như lá số Tân Mùi, Mậu Tuất, Tân Mùi, Mậu Tuất. Mùi là mộ khố (kho chứa, nơi cất giữ) của Mộc. Mậu Tuất xét theo nạp âm (cách xếp mỗi cặp can chi vào một hành riêng, kèm tên hình tượng) lại là "Bình địa mộc" (cây ở đất bằng), tức là chốn vườn tược. Vì vậy hợp cách mà được quý. Nếu không có chút khí Mộc nào thì chẳng phải là người chỉ có danh hão lợi hão sao?)
Lấy vàng ròng trong cát xanh, trong bãi sỏi vàng. Phân biệt đồ sắc bén ở chỗ đốt rối rễ quấn (nghĩa là gặp chỗ gỗ rắn khó chặt mới biết dao có sắc hay không).
(Chú: Ngày Giáp Ngọ gặp giờ Kỷ Tị, ngày Ất Mùi gặp giờ Mậu Dần. Giáp Ngọ và Ất Mùi theo nạp âm là "Sa trung kim" (vàng trong cát). Mậu Dần là cát xanh, Kỷ Tị là bãi sỏi vàng. Can Giáp, Ất sinh tháng Mão là lúc Mộc vượng, trong trụ lại có Nhâm Thân, Quý Dậu, theo nạp âm là "Kiếm phong kim" (kim ở mũi kiếm), thì đúng hợp cách này. Các loại kim khác thì không phải.)
Cái do ta sinh ra sao bằng cái sinh ra ta để được yên ổn. Cái khắc ta sao bằng cái ta khắc để được hiển đạt.
(Chú: Câu này nói thương quan không bằng ấn thụ (hành sinh ra nhật chủ, chủ sự che chở, học vấn, chức vị), dùng sát không bằng dùng tài. Thương quan và thất sát (hành khắc nhật chủ cùng âm dương, khắc mạnh như kẻ thù) tuy có khi đem lại đại quý, nhưng nhiều người vì đó mà gặp họa. Không bằng dùng thuần tài và ấn, được hưởng phúc tự nhiên. Có người cho rằng dùng tài dường như chỉ đến giàu mà thôi. Nhưng chẳng phải đã nói "tài vượng thì sinh quan" (quan: hành khắc nhật chủ khác âm dương, chủ chức quyền) sao? Cho nên người dùng tài thì chế ngự được người, người dùng quan sát thì bị người chế ngự.)
Nếu gặp cách Ký tế hay Vị tế thì chớ ngờ là xung tịnh (các địa chi xung nhau, các can trùng lặp nhau), chớ ngờ là không có chỗ nương. Ký tế và Vị tế là tên hai quẻ trong Kinh Dịch: Ký tế là nước trên lửa dưới, việc đã xong; Vị tế là lửa trên nước dưới, việc chưa xong.
(Chú: Như lá số Nhâm Tý, Bính Ngọ, Nhâm Tý, Bính Ngọ là cách Ký tế. Lá số Đinh Mão, Bính Ngọ, Bính Tuất, Giáp Ngọ là cách Vị tế. Cả hai đều rất quý. Nếu để con mắt người thường xem thì lá số trước bị chê là xung tịnh, lá số sau bị chê là không có chỗ nương. Có người giải Vị tế là Hỏa ở trên, Thủy ở dưới, trong trụ Hỏa quá vượng, tức là cách "Tụ tinh hội thần" (?).)
Trong lá số có ba chính, ba thiên thì không cần được sinh phù (được sinh ra và nâng đỡ), cũng không cần lộ ra trên thiên can.
(Chú: Sáu ngày Nhâm sinh tháng tư (tháng Tị). Trong Tị có Mậu là thiên quan, Bính là thiên tài, Kim ở đất trường sinh (giai đoạn khí mới sinh trong vòng mười hai giai đoạn thịnh suy) là thiên ấn, nên gọi là ba thiên. Can Quý sinh tháng Tị thì ba thứ ấy là chính quan, chính tài, chính ấn, tức ba chính. Thủy tuy đến Tị là đất tuyệt (giai đoạn khí dứt hẳn), nhưng Kim ở đấy trường sinh nên Thủy không tuyệt hẳn, vì vậy không cần sinh phù. Gom tụ thì khí chuyên nhất, phát lộ ra thì khí tản mát, vì vậy không cần lộ ra. Có người hiểu "sinh phù" là nói tài, quan, ấn. Nhưng nếu can ngày suy yếu thì không thể không có sinh phù.)
Bôn ba ngoài đường sá rồi mất mạng là vì tú khí (khí tinh anh, đẹp đẽ của lá số) rối loạn. Ngồi tù mà chết chỉ vì tỷ kiên (can cùng hành, cùng âm dương với nhật chủ, như anh em ngang vai) tranh giành nhau.
(Chú: Như một Giáp với ba Dần, một Bính với ba Tuất, một Tân với ba Bính, thì lộc (địa chi nơi can ngày đến lúc thịnh, như Giáp có lộc ở Dần), khố và quan tinh quá nhiều, nên không có tú khí. Như ba Nhâm với một Hợi, ba Canh với một Sửu, ba Kỷ với một Giáp, thì tú khí không chịu nổi sự chia giành. Các trường hợp khác cứ theo đó mà suy.)
Nhận nặng mà quan nhẹ thì làm nghề mổ thịt, bán rượu nơi chợ búa. Nhận ở đây là dương nhận: ngôi đứng ngay sau lộc của can ngày, khí cương quá mức như lưỡi dao. Mã mỏi mà ấn bị phá thì làm thư lại, múa ngòi bút nơi công đường. Mã ở đây là dịch mã: sao chủ đi lại, bôn ba.
(Chú: Quan tinh mang dương nhận vốn là tốt. Nhưng nếu quan sát thất thời (không gặp mùa của mình nên yếu) mà dương nhận nắm quyền thì thành hèn. Phàm gặp cách này, cứ đoán là người làm nghề mổ thịt bán rượu, không phải nghi ngờ. Như lá số có Dần, Ngọ, Tuất thì dịch mã ở Thân; nếu Thân bị hình, xung, phá, hại (các kiểu địa chi làm tổn thương nhau) thì là mã mỏi. Giáp Mộc lấy Nhâm, Quý làm ấn; nếu không có Canh, Tân Kim sinh cho ấn mà lại có Mậu, Kỷ phá hoại thì là hạng thư lại chép giấy tờ.
Có người nói "mã" chỉ tài, "mỏi" là bệnh, tài gặp đất bệnh thì gọi là mã mỏi. Xét lời chú chữ "mã mỏi" trong sách Lạc Lộc Tử của Vương Đình Quang, thì cách giải trước là đúng.)
Có tam kỳ (ba can quý xếp thành bộ) mà lại phạm Tuất với Thìn thì làm thợ đẽo gọt hoặc thợ may.
(Chú: Địa tam kỳ là Giáp, Mậu, Canh. Thiên tam kỳ là Ất, Bính, Đinh. Nhân tam kỳ là Tân, Nhâm, Quý. Thiên can được tam kỳ mà địa chi có Thìn và Tuất xung nhau, thì đáng quý lại thành lá số hèn. Gặp lá số này có thể đoán là thợ mộc hoặc thợ may. Gặp Dần với Thìn thì không như thế. Hoặc Tuất có chi hợp, Thìn cũng có chi hợp, mỗi bên tách thành một cục riêng, khiến Thủy Hỏa thành cách Ký tế, thì cũng không như thế.)
Bốn trụ (bốn cột năm, tháng, ngày, giờ sinh, mỗi cột gồm một can và một chi) đều về ngôi lộc, đó là người sống thọ đến tuổi lông mày bạc dài và được phúc lớn.
(Chú: Như lá số Bính Dần, Giáp Ngọ, Ất Tị, Kỷ Mão. Lộc của Bính ở Tị, lộc của Giáp ở Dần, lộc của Ất ở Mão, lộc của Kỷ ở Ngọ. Mỗi thiên can đều có chỗ về, nên người này cả đời giàu mà lại thọ. Đó chính là ý trong bài Tiêu Tức Phú: "Hưởng phúc thì ngũ hành đều về lộc; sống thọ thì tám chữ cân bằng".)
Mộc suy, Hỏa vượng mà vận lại đi về phương tây thì chết yểu giữa chừng tuổi trời.
(Chú: Như sinh ngày Giáp Ngọ vào tháng tư, tháng năm, Mộc không nên chạy về phương nam (về Hỏa) mà lại còn gặp Kim chặt phá, thì chết yểu là phải. Nếu vận đi về đông bắc thì không như vậy.)
Thủy lạnh, Kim rét mà lại chầu về phương bắc thì thân thế chìm nổi.
(Chú: Lá số Kim Thủy thương quan chỉ nên đi vận đông nam thì mới tốt.)
Giáp sinh mùa xuân, Ất sinh mùa thu, rất nên có quan sát chồng chất.
(Chú: Giáp sinh mùa xuân, Mộc đang vượng, phải nhờ Kim đẽo gọt mới thành đồ dùng. Ất sinh mùa thu, hoặc hợp hóa thành Kim, hoặc gặp sát, đều tốt, nên nên có nhiều sát. Giả như Giáp sinh mùa thu mà bị khắc nặng thì ắt chủ đại hung. Ất sinh mùa xuân mà sát nhiều cũng không nên.)
Hỏa Bính sinh tháng Mão khó nhờ được ấn thụ sinh phù.
(Chú: Gỗ ướt không sinh ra lửa, lý vốn như thế. Ất Mão, Quý Mão lại càng tệ, Đinh Mão thì còn tạm được.)
Thủy nhiều mà không bị chế ngự thì bệnh sinh ở bàng quang. Kim nhiều mà không được luyện hóa thì tật ở cổ họng và lưỡi. (Chú: Thủy thuộc về tinh khí, Kim thuộc về tiếng nói. Thủy mất bờ đê mà không có Thổ chế ngự thì người ấy dâm dục, vì Thủy nhiều tràn lan quá. Kim quá cứng rắn mà không có Hỏa luyện thì người ấy câm, vì kim đặc thì không kêu.)
Tài và quan đều đẹp, lại lộ ra trên thiên can thì cực kỳ vinh hiển. (Một bản chép: gặp ấn thì cực kỳ vinh hiển.) Mộc Hỏa thông minh mà gặp Thổ thì quý.
(Chú: Tài quan song mỹ là người sinh tháng Thìn, Tuất, Sửu, Mùi, hoặc sinh các ngày Nhâm Ngọ, Quý Tị…, vốn nên có tài quan lộ lên thiên can mới hay. Mộc Hỏa thông minh thì sinh mùa xuân là tốt nhất. Thổ dùng để ủ lửa và vun gốc cây, nên phải gặp Thổ mới quý.)
Các cách sau phải có tài và ấn giúp thêm phúc:
- Nhâm xu Cấn: ngày Nhâm gặp nhiều chi Dần, vì Dần thuộc cung Cấn.
- Giáp xu Càn: ngày Giáp gặp nhiều chi Hợi, vì Hợi thuộc cung Càn.
Các cách sau cũng phải có tài và ấn để thành tựu:
- Tý dao Tị: nhiều chi Tý từ xa động tới chi Tị.
- Sửu dao Tị: nhiều chi Sửu từ xa động tới chi Tị.
(Chú: Bốn cách trên đều phải nhờ tài và ấn phụ giúp mới đại quý, không nên gặp quan sát.)
Tam kỳ (ở đây chỉ ba thứ quý là tài, quan, ấn cùng có mặt) nằm ẩn dưới địa chi của năm sinh thì trẻ tuổi đã vào Hàn lâm (viện văn học của triều đình, lo soạn chiếu chỉ). Tam kỳ nằm ở trụ giờ thì về già mới lên Đài các (cơ quan tể tướng, chỉ chức quan đầu triều).
(Chú: Như nhật chủ là sáu ngày Giáp gặp năm Kỷ Sửu. Trong Kỷ Sửu có Tân Kim, Quý Thủy, Kỷ Thổ, đó là ba kỳ quan, ấn, tài. Như sáu ngày Đinh gặp giờ Tân Hợi. Trong Hợi có Nhâm Thủy là quan, Giáp Mộc là ấn, còn Tân Kim là tài. Gặp thế há chẳng ở phẩm cao nhất sao? Tam kỳ vẫn là một, nhưng sự quý hiển có chia già và trẻ, vì năm ở trước mà giờ ở sau, năm gần mà giờ xa.)
Quan tinh được lệnh (đúng mùa nên mạnh) thì chế phục được mọi điều hung. Quý nhân (Thiên ất quý nhân: sao lành chủ được người giúp đỡ) phù trợ bản thân thì giải thoát được trăm tai ách.
(Chú: Câu này nói trong mệnh có quan tinh và quý thần thì không sợ hung thần ác sát, vì tà không thắng được chính. Nhưng phải được lệnh và phù trợ bản thân thì mới đúng như lời phú. Nếu quan mất lệnh, bị tổn thương, hoặc quý nhân tản mạn, sinh giận dữ, thì không như thế.)
Sát và nhận cùng hiện trên thiên can thì ắt được giao trách nhiệm can gián (làm quan chuyên dâng lời can ngăn vua). Nhưng hễ gặp hình xung ở năm hạn hay đại vận thì e bước vào hiểm họa khôn lường.
(Chú: Sát và nhận là sao chủ quyền, kỵ nhất là hình xung.)
Bính ngồi trên Tý, Thân, lại có Mậu đứng ở thiên can, thì quý sánh với họ Vương, họ Tạ (hai dòng họ quyền quý bậc nhất thời Đông Tấn). Tân cưỡi dê, thỏ (tức ngày Tân Mùi, Tân Mão), lại có Ất lộ ra, thì giàu bằng Đào Chu Công (tức Phạm Lãi thời Xuân Thu, bỏ quan đi buôn mà thành giàu lớn).
(Chú: Quý là nói thực thần (hành do nhật chủ sinh ra, cùng âm dương, chủ lộc ăn và phúc thọ) sinh vượng. Giàu là nói tài tinh có lộc, có khố.)
Tháng tám có quan tinh mà gặp Tý, Thìn thì hợp ra ám sát (sát ngầm).
(Chú: Giả như Giáp sinh tháng Dậu thì Dậu là chính quan. Nếu năm và giờ có Tý, Thìn thì hội ra Thân Kim, đó là quan sát hỗn tạp, quan và sát lẫn lộn nhau.)
Hỏa Bính sinh ba tháng mùa xuân mà gặp khỉ và chuột (Thân và Tý) thì hóa thành chính quan.
(Chú: Hỏa Bính với Thổ Thìn vốn là thực thần. Có Tý, Thân hội với Thìn thành cục Thủy, chẳng phải là quan thì là gì? Hai câu này đều thuộc loại "hình không thấy".)
Kim Thủy vốn chủ thông minh, có Thổ thì lại thành ngu dốt, nhút nhát.
(Chú: Vì Thổ làm đục nước, chôn vùi kim.)
Kiêu thần (thiên ấn: hành sinh nhật chủ cùng âm dương; nó khắc thực thần nên ví như chim cú ăn thịt mẹ) gặp thực thần tuy chủ nghèo và yểu, nhưng được tài thì bỗng hóa hanh thông.
(Chú: Thực thần là nguồn của tài, lại là sao thọ. Kiêu ấn phá thực thần thì nghèo và yểu, không phải nghi. Nhưng hễ vận đi qua đất tài, đuổi kiêu thần đi, thì trong hung lại hóa cát. Mệnh như thế phần nhiều nương vào người khác mà nên giàu.)
Lục Ất thử quý (ngày Ất sinh giờ Bính Tý; Tý là "chuột", là quý nhân của Ất) ưa gặp thực thần. Lục âm triêu dương (ngày Tân sinh giờ Mậu Tý) thì gặp tỷ kiếp (tỷ kiên và kiếp tài, tức các can cùng hành với nhật chủ) có ngại gì. Kim thần (giờ Ất Sửu, Kỷ Tị, Quý Dậu, một loại sát tinh cương mãnh) mang sát thì vào Ô đài (Ngự sử đài, cơ quan giám sát, tố cáo quan lại). Thiên quan mang nhận thì ở Hiến phủ (cơ quan nắm pháp luật, giám sát).
(Chú: Kim thần và dương nhận đều là sao dữ, ưa được quan sát chế phục. Mệnh người có được thì là tượng trừ gian dẹp tệ, nên đoán là giữ những chức ấy.)
Thổ Mậu nhiều lần gặp cung Dần thì ưa tài mà không ưa ấn.
(Chú: Mậu Dần tuy ngồi trên sát, nhưng thật ra là đất trường sinh. Gặp Hỏa chớ câu nệ cho là sát sinh ấn, vì đó là lửa hun cháy đất (?). Ưa tài là vì tài sinh thiên quan, quan nhờ thế mới có khí.)
Thủy Nhâm ngồi trên dương Thổ (tức Nhâm Thìn, Nhâm Tuất) thì nếu đã lộ sát, tuyệt đối chớ lộ thêm quan.
(Chú: Thủy vốn nhờ Thổ ngăn giữ, nhưng cũng ghét quan sát hỗn tạp.)
Thiên tài gặp quan, lại thêm thực thần, thì vinh hoa chắc chắn. Thân chủ hoặc dụng thần mà vào mộ (giai đoạn khí bị thu cất, chôn giấu) thì không có duyên tiến thủ.
Mộc Hỏa soi chiếu nhau thì trong lòng chứa muôn hộc châu ngọc. Kim Thủy thấm nhuần nhau thì dưới ngòi bút ra nghìn thiên văn gấm vóc. (Chú: Các cách này đã thấy ở trước, nêu lại để làm rõ tài hoa vượt trội.)
Tam hình (ba nhóm địa chi hình phạt nhau, như Dần–Tị–Thân) mà không có hợp thì hỏng dung mạo, tổn thân thể. Gặp nhiều lục hại (sáu cặp địa chi làm hại nhau, như Tý–Mùi) thì phụ ơn bội nghĩa.
(Chú: Phàm tam hình mà có hợp thì không thành hình, như người đánh nhau mà có kẻ đứng ra hòa giải. Không thế thì sao tránh khỏi tai họa này? Mang nhiều lục hại thì người ấy ắt lấy sự bạc bẽo làm lối sống.)
Không vong lại làm tổn hại vợ con. Cách giác thì khó hòa thuận với anh em.
(Chú: Không vong (hai địa chi bị dư ra trong mỗi tuần mười ngày, coi như trống rỗng, vô lực) chẳng hạn trong tuần Giáp Tý thì không có Tuất, Hợi. Cách giác (hai địa chi nằm hai bên một góc phương vị, chủ xa cách) như Sửu với Dần, đó là phương vị cách giác. Gặp ở ngày và giờ thì nặng.)
Nhâm cưỡi lưng rồng (tức Nhâm Thìn) mà mang dương nhận thì giống Ô Hoạch, Mạnh Bôn (hai lực sĩ nổi tiếng thời Chiến Quốc). Canh ngồi trên chi Tuất mà Hỏa nhiều thì là hạng Hình Hầu, Ung Tử (hai người thời Xuân Thu tranh nhau ruộng đất rồi dẫn đến giết nhau).
(Chú: Trong Thìn có rồng, là vật dương cương; lại gặp dương nhận thì sức mạnh hơn người. Kinh nói: "Thìn nhiều thì thích đánh nhau." Tuất là kho của Hỏa. Ngày Canh ngồi trên đó, lại gặp thêm Hỏa thì bị nung luyện quá mức, rất là vô tình. Huống chi trong Tuất còn ẩn sao Lâu Kim Cẩu (một trong hai mươi tám chòm sao, ứng với con chó, thuộc Kim), là loài xảo quyệt. Kinh nói: "Tuất nhiều thì thích kiện tụng." Hình Hầu và Ung Tử là người thời Xuân Thu tranh nhau ruộng Sô.)
Đầy đường hương lạ thì giàu mà ưa lễ nghĩa.
(Chú: Đó là khi thiên can của năm, tháng, ngày, giờ đều gặp quý nhân của mình ở bốn địa chi. Như lá số Nhâm Thân, Tân Hợi, Kỷ Tị, Bính Dần: Nhâm lấy Tị (?) làm quý nhân, Tân lấy Dần làm quý nhân, Kỷ lấy Thân làm quý nhân, Bính lấy Hợi làm quý nhân.)
Cả một tuần (nhóm mười cặp can chi liên tiếp, mở đầu bằng can Giáp) hòa khí thì vui đến quên lo.
(Chú: Năm, tháng, ngày, giờ cùng nằm trong một tuần, như Giáp Tý, Nhâm Thân, Kỷ Tị, Quý Dậu đều thuộc tuần Giáp Tý.)
Cách quy lộc (lộc của can ngày nằm ở trụ giờ) ưa tài tinh, gặp quan thì tổn thọ.
(Chú: Tài là nguồn nuôi mạng. Cách quy lộc thì thân vượng nên ưa tài, rất kỵ quan tinh, vì quan làm hao khí của tài.)
Chính quan được thời lệnh thì có ấn không bằng có tài.
(Chú: Quan và ấn vốn đều hay, được cả hai càng tốt. Nhưng nếu không có tài tinh thì quan mất nguồn sống, ấn còn dùng vào việc gì?)
Cách Tòng cách (cách cục Kim: can ngày Canh, Tân gặp đủ cục Kim ở địa chi) mà lại có tam kỳ thì được hưởng huyết thực (được thờ cúng bằng lễ vật, tức được lập đền thờ) suốt nghìn năm chưa dứt.
(Chú: Can ngày là Canh hoặc Tân, địa chi đủ Tị, Dậu, Sửu hoặc đủ Thân, Dậu, Tuất, đó là tượng Tòng cách. Ngày Canh mà trên thiên can lại có Giáp, Mậu, ngày Tân mà trên thiên can lại có Nhâm, Quý, thì người ấy chết đi được lập miếu thờ trăm đời. Vì sao nói vậy? Kim khi dùng thì cương, về chất thì bền. Cương là chỗ phát ra của nghĩa khí, bền là đạo có thể lâu dài. Người trọng nghĩa thì sống làm trung thần, chết ắt thành thần linh sáng suốt. Lý này có thể cùng bậc thông đạt mà bàn.)
Cách Khúc trực (cách cục Mộc) mà lại kiêm có ấn thụ thì tiếng nhân đức vang khắp chín châu (khắp thiên hạ) mãi không cùng.
(Chú: Khúc trực là tượng của Mộc. Can ngày là Giáp hoặc Ất, nếu địa chi đủ Dần, Mão, Thìn hoặc đủ Hợi, Mão, Mùi thì là cách này. Nếu lại gặp ấn thụ sinh cho thì người ấy ắt có lòng nhân và tiếng nhân. Lấy lý mà suy: nhân là lòng sinh muôn vật của trời đất, về thời thì là mùa xuân, về ngũ hành thì là Mộc. Mộc là vật có sức sống, còn nhân thật là đức ưa sự sống. Lại gặp ấn thụ thì sinh sôi mãi không ngừng. Người có được cách này thì ơn trạch thấm khắp muôn loài, ơn huệ đến cả trăm họ, cho nên nói "tiếng nhân vang khắp chín châu mãi không cùng".)
Như quẻ Địa thiên Thái (quẻ trong Kinh Dịch: đất trên trời dưới, trời đất giao hòa, tượng thái bình), nên người ấy sinh ra nổi trội hơn người. Như quẻ Vân lôi Truân (quẻ mây trên sấm dưới, tượng buổi đầu gian nan; người quân tử nhân đó mà sắp đặt, gánh vác việc đời), nên tài kinh luân được bày rõ.
(Chú: Câu này chỉ người thuộc hai cách trên. Họ sinh ra đã có căn do, không phải sinh ra vô ích. Họ ra đời ắt có việc để làm, không phải ra đời uổng phí. Có người nói Địa thiên Thái là Mậu Thân gặp Tân Hợi, Vân lôi Truân là Nhâm Tý gặp Ất Mão, tức hai cách "Địa thiên giao thái" và "Lôi vũ nghênh xuân" trong sách Diệu Tuyển.)
Thế mới biết thuật số không cùng tận, mà thật ra không sót một lý nào. Lời lẽ khó nói cho hết, ta chỉ nêu ra một góc. Còn việc làm sáng chỗ nhỏ nhiệm (?), soi tỏ chỗ sâu kín, noi theo điều đã nói mà suy rộng ra, gặp loại tương tự mà hiểu thông, thì là ở nơi người học.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video