Phụ lục
Truyện Vương Phù (chép theo sách Hậu Hán thư, bộ sử về nhà Đông Hán)
Vương Phù tên chữ là Tiết Tín, người huyện Lâm Truy (?) thuộc quận An Định. Từ nhỏ ông đã ham học, có chí hướng và giữ được khí tiết. Ông kết bạn thân với Mã Dung, Trương Hành, Thôi Viện, Đậu Chương và những người khác.
Phong tục đất An Định khinh rẻ con của vợ lẽ. Vương Phù lại không có họ ngoại thế lực để nương tựa, nên bị người cùng làng coi thường. Từ thời vua Hòa Đế và vua An Đế nhà Hán trở về sau, người đời đua nhau đi xa tìm đường làm quan. Những kẻ đang nắm quyền thì thay nhau tiến cử, nâng đỡ lẫn nhau. Riêng Vương Phù cứng cỏi, ngay thẳng, không chạy theo thói đời, vì thế mãi không được thăng tiến.
Trong lòng uất ức, ông bèn lui về ở ẩn. Ông viết sách hơn ba mươi thiên để chê trách những điều được, điều mất của thời bấy giờ. Ông không muốn tên tuổi mình nổi lên, nên đặt tên sách là "Tiềm phu luận" (nghĩa là "Lời bàn của người ở ẩn"). Sách ấy vạch ra những khuyết điểm của thời cuộc, phê phán thói đời và lòng người, đủ để thấy được phong tục và chính sự đương thời. Nay chép lại sách ấy.
Về sau, Độ Liêu tướng quân (chức tướng quân trông coi việc phòng giữ biên giới phía bắc, chống các tộc người ngoài biên) là Hoàng Phủ Quy thôi chức, trở về quê ở An Định. Trong làng có một người nhờ đút lót tiền của mà được làm Thái thú (quan đứng đầu một quận) quận Nhạn Môn. Người ấy cũng đã thôi chức về nhà, đưa danh thiếp xin vào gặp Hoàng Phủ Quy. Hoàng Phủ Quy cứ nằm, không ra đón. Đến khi người kia vào rồi, ông mới hỏi: "Lúc trước ông ở quận ấy, ăn thịt chim nhạn có ngon không?" (ý mỉa mai tên quận Nhạn Môn, chê người kia mua quan chỉ để ăn uống hưởng lợi).
Lát sau lại có người báo: "Vương Phù đang đứng ngoài cửa." Hoàng Phủ Quy vốn đã nghe danh Vương Phù từ lâu, liền giật mình vội vàng ngồi dậy. Áo chưa kịp thắt đai, giày chưa kịp xỏ gót, ông đã chạy ra đón. Ông nắm tay Vương Phù dắt vào, cùng ngồi chuyện trò hết sức vui vẻ.
Người thời ấy nhân chuyện này mà truyền nhau câu nói: "Gặp được một ông quan hai nghìn thạch (quan bổng lộc hai nghìn thạch thóc mỗi năm, tức hàng thái thú), chẳng bằng gặp một người mặc áo rộng tay (áo của nho sinh, tức người học trò)." Câu ấy ý nói đạo nghĩa của người học trò mới là đáng quý. Vương Phù rốt cuộc không ra làm quan, mất ở nhà.
◄ Trước
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video