Phẩm Thánh giả Bồ-tát Công Đức Lâm hỏi, thứ bảy
Bấy giờ Thánh giả Bồ-tát ma-ha-tát (Bồ-tát lớn; Bồ-tát là người tu hạnh giác ngộ, cầu thành Phật để cứu độ chúng sinh) Công Đức Lâm, dựa vào tướng của tất cả các pháp, bạch Phật: “Bạch Thế Tôn (đấng được thế gian tôn kính, tức đức Phật), Thế Tôn nói các Bồ-tát khéo biết tướng của các pháp. Bạch Thế Tôn, Bồ-tát khéo biết tướng của các pháp, vậy thế nào gọi là khéo biết tướng của các pháp? Bạch Thế Tôn, Bồ-tát biết được bao nhiêu loại pháp thì gọi là khéo biết tướng của tất cả các pháp, mà Như Lai (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc từ chân lý mà đến) nói Bồ-tát khéo biết tướng của tất cả các pháp?”
Bấy giờ Phật bảo Bồ-tát ma-ha-tát Công Đức Lâm: “Lành thay, lành thay, Công Đức Lâm! Nay ông lại có thể hỏi Phật nghĩa này. Công Đức Lâm, ông có thể làm cho tất cả chúng sinh được đầy đủ mọi điều an ổn, vui vẻ. Công Đức Lâm, ông thương xót tất cả trời người, muốn đem lại nhiều an vui, nhiều lợi ích, nên mới hỏi ta nghĩa như thế. Lành thay, lành thay, Công Đức Lâm! Nay ông hãy một lòng lắng nghe, lắng nghe, ta sẽ vì ông mà nói.
Công Đức Lâm, tướng của tất cả các pháp có ba loại. Ba loại ấy là gì? Đó là tướng hư vọng phân biệt (tướng do tâm sai lầm tưởng tượng, vẽ vời ra), tướng nhân duyên (tướng nương vào các điều kiện khác mà sinh khởi) và tướng đệ nhất nghĩa (tướng chân thật tối hậu). Công Đức Lâm, thế nào là tướng hư vọng phân biệt? Đó là thể của pháp được nói ra bằng danh tướng (tên gọi và hình tướng), cùng các thứ tướng, tên gọi, công dụng, ý nghĩa v.v. Công Đức Lâm, thế nào là tướng nhân duyên của các pháp? Đó là mười hai nhân duyên (chuỗi mười hai khâu nhân quả nối nhau tạo thành vòng sinh tử): nương vào pháp này mà sinh ra pháp kia, tức là nương vào vô minh (sự mê muội, không thấy chân lý) làm duyên mà có hành (hành động tạo nghiệp), cho đến sinh ra cả một khối khổ lớn. Công Đức Lâm, thế nào là tướng đệ nhất nghĩa của các pháp? Đó là cái thể chân như (bản tính chân thật, như vậy, không đổi khác) của các pháp. Các Bồ-tát chánh niệm (suy nghĩ đúng đắn) tu hành, hết lòng tu hành, chứng được pháp không hai; chứng pháp ấy rồi, cho đến thành tựu a-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề (sự giác ngộ hoàn toàn, chân chính, cao tột, tức quả vị Phật).
Công Đức Lâm, ví như người trong mắt có màng mộng, đó là lỗi của nhãn thức (sự thấy biết của mắt). Công Đức Lâm, hư vọng phân biệt cũng như vậy. Công Đức Lâm, ví như người trong mắt có màng mộng, thấy hiện ra trước mắt các tướng như vòng lông, sợi dây, hạt mè và các màu xanh, vàng, đỏ, trắng. Công Đức Lâm, tướng nhân duyên cũng như vậy. Công Đức Lâm, ví như người mắt sạch không vẩn đục, lìa khỏi lỗi màng mộng, thì mắt ấy thấy cảnh đúng với bản tính của nó, không sinh mê lầm. Công Đức Lâm, tướng đệ nhất nghĩa cũng như vậy.
Công Đức Lâm, ví như viên ngọc lưu ly trong suốt ở thế gian, đặt vào chỗ có màu xanh, liền phát ra ánh sáng của ngọc nhân-đà-la xanh (ngọc bích xanh quý, mang tên thần Nhân-đà-la tức trời Đế Thích) và ngọc ma-ni (ngọc báu) đại nhân-đà-la. Ánh sáng của ngọc nhân-đà-la xanh và ngọc ma-ni đại nhân-đà-la hiện ra, chúng sinh mê lầm cho là ngọc thật. Công Đức Lâm, chính viên ngọc lưu ly trong suốt ấy đặt vào chỗ có màu đỏ, liền phát ra ánh sáng ngọc ma-ni ba-đầu-ma (màu đỏ như hoa sen đỏ), chúng sinh mê lầm cho là ngọc đỏ. Công Đức Lâm, chính viên ngọc lưu ly trong suốt ấy đặt vào chỗ có màu xanh lục, liền phát ra ánh sáng ngọc ma-ni màu xanh lục, chúng sinh mê lầm cho là ngọc xanh lục. Công Đức Lâm, chính viên ngọc lưu ly trong suốt ấy đặt vào chỗ có màu vàng, liền phát ra ánh sáng ngọc ma-ni màu xanh lục (?), chúng sinh mê lầm cho là ngọc xanh lục (?).
Công Đức Lâm, như các màu khác nhau hiện trong viên ngọc lưu ly trong suốt kia, thì trong tướng nhân duyên tha lực (do sức của cái khác, tức nương vào các duyên khác mà có), cái thể huân tập (in dấu, tích lũy dần) của tên gọi, câu chữ hư vọng phân biệt cũng như vậy, nên biết như thế. Công Đức Lâm, như viên ngọc lưu ly trong suốt kia, nhân màu xanh nhân-đà-la, màu xanh đại nhân-đà-la, nhân màu đỏ, màu xanh lục, màu vàng mà hiện ra các thứ báu như vàng v.v., chúng sinh mê lầm đều cho là ngọc báu; Công Đức Lâm, cũng vậy, trong tướng nhân duyên tha lực, tên gọi, câu chữ hư vọng phân biệt cũng như thế, nên biết như vậy. Công Đức Lâm, như thể của viên ngọc lưu ly trắng trong suốt kia, nhân duyên tha lực cũng như vậy, nên biết như thế. Công Đức Lâm, chính thể của viên ngọc lưu ly trong suốt ấy không có màu xanh nhân-đà-la, màu xanh đại nhân-đà-la, không có ngọc xanh, ngọc đỏ, ngọc xanh lục, vàng ròng và các thứ báu khác. Thể của các thứ báu ấy, luôn luôn, mãi mãi, đều không có. Công Đức Lâm, cũng vậy, trong tướng nhân duyên tha lực, tên gọi, câu chữ hư vọng phân biệt kia, luôn luôn, mãi mãi, không có thể tướng của tên gọi, câu chữ hư vọng phân biệt như thế, nên biết như vậy.
Công Đức Lâm, nương vào nhân duyên của danh tướng mà phân biệt ra tướng nhân duyên, nên biết như vậy. Công Đức Lâm, nương vào nhân duyên hư vọng mà chấp trước (bám chặt cho là thật) danh tướng, vì thế mà thấy nhân duyên tha lực. Công Đức Lâm, nương vào nhân duyên tha lực mà (không còn) chấp trước tướng hư vọng phân biệt (?), thì thấy được tướng đệ nhất nghĩa. Công Đức Lâm, Bồ-tát đối với tướng nhân duyên kia biết được đúng như thật, tức là biết tướng hư vọng phân biệt; lúc ấy Bồ-tát được gọi là biết các pháp vô tướng. Công Đức Lâm, nếu Bồ-tát biết tướng của pháp nhân duyên, biết đúng như thật các pháp nhân duyên rồi, thì biết được đúng như thật tướng nhiễm ô của các pháp. Biết đúng như thật tướng nhiễm ô rồi, thì biết được tướng đệ nhất nghĩa. Biết đúng như thật tướng đệ nhất nghĩa rồi, thì biết được đúng như thật tướng của pháp thanh tịnh. Công Đức Lâm, nếu Bồ-tát ở trong pháp nhân duyên tha lực mà biết được đúng như thật pháp vô tướng, biết đúng như thật rồi thì xa lìa pháp nhiễm ô; lìa pháp nhiễm ô rồi thì chứng được tướng của tất cả các pháp thanh tịnh. Công Đức Lâm, Bồ-tát biết đúng như thật tướng của pháp hư vọng, biết được tướng của pháp nhân duyên tha lực, biết được tướng đệ nhất nghĩa vô tướng, biết đúng như thật tướng nhiễm và tướng tịnh, lìa tướng của pháp nhiễm, chứng tướng của pháp tịnh. Công Đức Lâm, Bồ-tát ma-ha-tát nên khéo biết các pháp như vậy. Vì thế Phật nói Bồ-tát ma-ha-tát khéo biết các pháp.”
Bấy giờ Thế Tôn nói kệ (bài thơ tóm ý giáo pháp) rằng:
Biết như thật các pháp, liền bỏ tướng pháp nhiễm;
Bỏ tướng pháp nhiễm rồi, chứng được pháp thanh tịnh.
Không thấy lỗi hữu vi (những gì do nhân duyên tạo tác, có sinh có diệt), bị biếng nhác buông lung làm hại;
Các pháp thường bất động, lìa tướng gọi Bồ-tát.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video