Kinh Đại Phương Đẳng Đại Tập (bộ kinh Đại thừa rộng lớn, bình đẳng, tập hợp nhiều hội thuyết pháp), phần Hư Không Mục (Con mắt của hư không), phẩm Tịnh Mục (Con mắt trong sạch) thứ năm.
Bấy giờ có một vị đồng tử Bồ-tát (Bồ-tát còn mang hình thiếu niên; Bồ-tát là người tu hạnh lớn, cầu thành Phật để cứu độ chúng sinh) tên là Vô Thắng Ý, quỳ thẳng chắp tay thưa với Phật: "Bạch Thế Tôn (bậc được thế gian tôn kính, tức Phật)! Tâm từ vô lượng (lòng thương yêu ban vui rộng lớn không giới hạn) có tướng trạng gì, có bản thể gì, do nhân duyên gì, có quả báo gì? Thế nào là đầy đủ?" Phật nói: "Lành thay, lành thay! Này thiện nam tử (người con trai hiền lành, cách Phật gọi người nghe pháp)! Ông đã biết hỏi nghĩa rất sâu như thế." Bấy giờ Như Lai (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc từ chân như mà đến) liền nhập tam-muội (trạng thái tâm định, chuyên chú vào một chỗ); tam-muội ấy tên là "Điều phục chúng sinh, không có gì sợ hãi". Nhập tam-muội rồi, từ nhục kế (khối thịt nổi cao trên đỉnh đầu Phật, một trong các tướng tốt) phóng ra ánh sáng lớn. Ánh sáng ấy mạnh mẽ rực rỡ, có đủ các màu, chiếu khắp vô lượng vô biên thế giới. Lại phát ra tiếng mầu nhiệm, nói bài kệ (bài thơ trong kinh Phật) rằng:
"Trong bùn lầy mọc lên hoa sen, cũng mọc lên đủ các loài hoa;
Chúng sinh đem hoa ấy cúng dường Phật, cùng hết thảy các thiên thần.
Hết thảy cõi nước xấu ác cũng vậy, sinh ra các bậc thánh nhân và đại Bồ-tát;
Có thể điều phục những kẻ khó điều phục, chưa được điều phục, giống như chúng sinh đem hoa cúng dường.
Thế giới Ta-bà (tên cõi chúng ta đang ở, nghĩa là cõi phải nhẫn chịu khổ) là đất xấu ác, Phật Thích-ca ở trong đó tuyên nói pháp;
Nếu muốn được lợi ích vô lượng, hãy nên đến cõi Ta-bà ấy."
Chúng sinh ở vô lượng thế giới nghe bài kệ ấy rồi, ai nấy đều cúng dường đức Thế Tôn ở cõi mình. Cúng dường xong, nhờ sức thần của Phật, tất cả đều đến tụ hội nơi thế giới Ta-bà, tới chỗ Phật, cúi đầu sát chân lễ lạy rồi lui ngồi một bên. Bấy giờ trong tòa nhà lớn bằng báu ở cõi này, vô lượng chúng sinh đông đầy chật kín. Các chúng sinh ấy ai cũng nghĩ: "Chỉ một mình ta đến đây cúng dường Như Lai, chỉ một mình ta ở trước Phật thưa hỏi chính pháp, Như Lai chỉ nói cho riêng một mình ta."
Bấy giờ Thế Tôn bảo đồng tử Vô Thắng Ý: "Này thiện nam tử! Lòng từ có ba loại: một là chúng sinh duyên (lòng từ lấy chúng sinh làm đối tượng), hai là pháp duyên (lòng từ khởi lên từ chỗ thấy các pháp chỉ do duyên hợp, không có cái ta), ba là vô duyên (lòng từ không nương vào đối tượng nào). Này thiện nam tử! Chúng sinh duyên là lấy chúng sinh trong năm cõi (trời, người, địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh) làm đối tượng.
Nếu có Bồ-tát tu pháp hạnh (sự tu tập theo giáo pháp) muốn được đầy đủ sáu ba-la-mật (sáu hạnh đưa người qua bờ giải thoát: bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ), lòng đại từ đại bi, mười địa của Bồ-tát (mười tầng bậc tu chứng của Bồ-tát), mau thành tựu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (sự giác ngộ cao nhất, chân chính và trọn khắp của Phật), chuyển bánh xe chính pháp (giảng dạy giáo pháp chân chính), điều phục vô lượng vô biên chúng sinh, đưa họ vượt qua dòng sông lớn sinh tử không bờ bến, muốn phá vô lượng bè lũ ác ma, vào đại niết-bàn (sự tịch diệt hoàn toàn, chấm dứt mọi khổ và sinh tử), thì Bồ-tát như thế nên tu tập bốn tâm vô lượng (bốn tâm rộng lớn: từ — ban vui, bi — cứu khổ, hỷ — vui theo niềm vui của người, xả — buông bỏ, đối xử bình đẳng).
Nên tu thế nào? Nếu Bồ-tát ma-ha-tát (Bồ-tát lớn) vì chúng sinh ở phương dưới cho đến hết thảy chúng sinh ở phương trên mà tu tập lòng từ này, thì xem các chúng sinh như cha, như mẹ, như thầy, như hòa thượng (thầy truyền giới, thầy dạy dỗ người xuất gia), như Phật Thế Tôn, như các vị Thanh văn (người nghe lời Phật dạy mà tu, cầu tự giải thoát) và Duyên giác (người tự giác ngộ nhờ quán lẽ nhân duyên). Lúc ấy nên suy nghĩ thế này: nếu có chúng sinh vô cớ làm các việc ác đối với ta, thì Bồ-tát lúc ấy nên nghĩ: 'Nếu ta giận chúng sinh ác ấy thì sẽ bị chư Phật mười phương nhìn thấy; thật là đáng hổ thẹn lắm, sẽ bị quở trách: Sao người này cầu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề mà tự mình không chế ngự nổi tâm mình?' Ví như người không có chân mà muốn đi đến châu Uất-đơn-việt (châu lục phía bắc núi Tu-di), như người không có mắt mà muốn đọc sách, như người không có tay mà muốn làm việc; xa lìa lòng từ mà muốn đạt được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề thì cũng như thế. Nếu không dứt được lòng giận như thế thì còn chưa đạt được giác ngộ của hàng Thanh văn, huống chi là A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Nếu ta không chế ngự được tâm mình thì sẽ bị chư Phật, Thanh văn, Duyên giác, trời, rồng và tám bộ chúng (tám loài thần linh hộ trì Phật pháp: trời, rồng, dạ-xoa, càn-thát-bà, a-tu-la, ca-lâu-la, khẩn-na-la, ma-hầu-la-già) quở trách. Nếu ta không chế ngự được tâm mình thì sẽ mắc tội lớn, chịu khổ địa ngục, không được lợi ích đời này và đời sau. Vì vậy nên tu tập lòng từ.
Lại nghĩ thế này: đối với người đã làm điều ác với ta, đang làm, hay sắp làm; hoặc người đem việc ác gây cho người thân của ta; hoặc người đem lợi lộc giúp cho kẻ thù của ta — cũng đều như thế. Quán như vậy rồi, Bồ-tát trước hết tu tập lòng từ đối với chúng sinh ở một phương, rồi phương thứ hai, thứ ba, thứ tư, bốn hướng chéo, phương trên, phương dưới cũng như thế. Này thiện nam tử! Đó gọi là lòng từ của Bồ-tát lấy chúng sinh làm đối tượng."
Bấy giờ trong hội có một vị thiên tử (con trời, tức một vị trời) tên là Minh Tinh, thưa với Phật: "Bạch Thế Tôn! Nếu Bồ-tát ma-ha-tát mới tu lòng từ, thì lòng từ ấy có quả gì? Quả ấy ở đời này hay ở đời sau? Thành tựu đầy đủ được bao nhiêu phúc đức? Bạch Thế Tôn! Bồ-tát tu tập lòng từ như thế, liệu có còn rơi vào ba đường ác (địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh) chăng?"
Phật nói: "Lành thay, lành thay! Này thiện nam tử! Ông xưa kia đã cúng dường cung kính vô lượng chư Phật, nên nay mới hỏi được như thế. Ông đã gieo hạt giống lành, thiện căn (gốc rễ điều lành) bền chắc, trong vô lượng đời tu tập lòng từ, không giống như hàng Thanh văn, Bích-chi Phật (tức Duyên giác), vì muốn làm lợi ích cho vô lượng chúng sinh, nên nay mới hỏi được như thế. Này thiện nam tử! Hãy lắng nghe kỹ, lắng nghe kỹ! Nay Ta sẽ vì ông phân biệt giảng giải.
Nếu có Bồ-tát tu lòng từ được như Ta đã nói trên, thì người ấy ngủ yên, thức yên, không thấy ác mộng; những thứ cần dùng để sống không thiếu thốn; được chư thiên che chở, người và trời đều vui khi thấy; không nghe tiếng xấu, thân không mắc bệnh dữ; thường ưa vắng lặng, siêng năng tinh tấn, ưa nhận chính pháp, thấy biết lẽ không có cái ta; thường được vua chúa, sa-môn (người xuất gia tu hành), phạm chí (người tu theo đạo Bà-la-môn), nam nữ lớn nhỏ cho đến chim muông cúng dường; gần gũi bạn lành, tức là các vị Thanh văn, Duyên giác, chư Phật và Bồ-tát; ưa làm việc bố thí, có thể cứu độ chúng sinh; mọi tâm lành không bị ba độc (tham, giận, si mê) phá hoại; tiếng tốt danh thơm lan khắp bốn phương; có thể chữa các bệnh dữ của chúng sinh, khiến chúng sinh xa lìa mọi khổ, cởi bỏ hết thảy trói buộc của chúng sinh, chế ngự các phiền não xấu ác của chúng sinh, phá hết thảy tà kiến xấu ác khác lạ; có thể ban cho chúng sinh lòng tin, lòng nhớ nghĩ điều lành, tâm trí tuệ lớn; tâm trụ vững nơi Đại thừa (cỗ xe lớn, tức con đường tu cầu thành Phật để cứu độ mọi người), không gì lay động được, không nghe theo lời người khác; có thể phá các điều ác của thân, miệng, ý nơi chúng sinh, diệt ba thứ nghiệp chướng (ba thứ ngăn che đường tu: phiền não, nghiệp ác, quả báo xấu) của chúng sinh — chỉ trừ những người phạm năm tội nghịch (giết cha, giết mẹ, giết bậc A-la-hán, làm thân Phật chảy máu, phá sự hòa hợp của tăng chúng), phỉ báng chính pháp và các bậc hiền thánh, cướp đoạt của cải của tăng chúng bốn phương.
Này thiện nam tử! Bồ-tát nếu tu lòng từ được như thế, thì khi lìa đời sẽ thấy tận mặt chư Phật Thế Tôn mười phương lấy tay xoa đầu mình. Vì được tay Phật chạm đến nên tâm vui mừng; vì tâm vui mừng nên liền được vãng sinh (sinh về) cõi nước của đức Phật ấy. Lại nghe những lời tốt đẹp mầu nhiệm như: 'Chớ sinh sợ hãi, chớ sinh sợ hãi! Ngươi là người tu lòng từ thuần thiện, chắc chắn sẽ được sinh về thế giới thanh tịnh của Phật, được gặp vô lượng chư Phật Thế Tôn, lìa ba đường ác, nhất định vào niết-bàn.' Người ấy cũng được nghe về lòng từ pháp duyên và lòng từ vô duyên, cũng được đầy đủ bốn tâm vô lượng, cho đến đạt được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề."
Bấy giờ thiên tử Minh Tinh nghe pháp ấy rồi, ra vào các thiền định (tâm lắng yên, chuyên chú) được tự tại. Đồng tử Vô Thắng Ý thưa với Phật: "Bạch Thế Tôn! Vị thiên tử này do sức gì mà trong thiền định nhập vào mau, ra cũng mau như thế?" Phật nói: "Này thiện nam tử! Vị thiên tử này đã ở nơi vô lượng Như Lai vun trồng các thiện căn, trong vô lượng đời tu lòng từ pháp duyên. Do sức của bản nguyện (lời nguyện ban đầu đã phát), vị ấy sinh ở cõi Tứ thiên (cõi trời của bốn vị Thiên vương giữ bốn phương), ở phía trước vị trời Mặt Trời mười nghìn do-tuần (đơn vị đo đường dài của Ấn Độ xưa, mỗi do-tuần khoảng mười mấy cây số). Cung điện vị ấy ở, chiều dọc chiều ngang ba vạn hai nghìn do-tuần, làm bằng lưu ly (một loại đá quý màu xanh trong). Phía trước, phía sau, bên trái, bên phải, khắp mười do-tuần có chư thiên nam nữ cùng vây quanh. Người ấy ở giữa, cách xa quyến thuộc của mình ba do-tuần, một mình ngồi trên giường báu, ra vào thiền định suốt một ngày một đêm.
Trong bốn thiên hạ này (bốn châu lớn quanh núi Tu-di, nơi chúng sinh ở) có tám mươi chỗ của chư thiên, sáu mươi chỗ của loài rồng, bốn chỗ của A-tu-la (loài thần có phúc lớn nhưng hay ghen tức, giận dữ), bốn chỗ của ca-lâu-la (loài chim thần cánh vàng, ăn rồng), năm mươi hai chỗ của khẩn-na-la (loài thần ca hát), bốn mươi sáu chỗ của ma-hầu-la-già (loài thần mình rắn lớn), tám chỗ của cưu-bàn-trà (loài quỷ hút tinh khí người), ba mươi chỗ của ngạ quỷ giàu (?) (loài quỷ đói), ba mươi chỗ của tỳ-xá-già (loài quỷ ăn tinh khí và thịt người). Ở những chỗ như thế, vị ấy đều có thể điều phục các chúng sinh ấy, vì sức bản nguyện.
Thuở xưa vị ấy phát nguyện rằng: 'Khi đêm ở Diêm-phù-đề (châu lục phía nam núi Tu-di, nơi loài người ở) chia làm sáu phần, đã qua năm phần, chỉ còn lại một phần, tôi sẽ ở phía trước Mặt Trời mười nghìn do-tuần, trước hết phá tan bóng tối của Diêm-phù-đề mà làm ra tướng sáng. Nếu chúng sinh hiền lành ở Diêm-phù-đề muốn vượt khỏi sinh tử mà tu thiền định, tôi sẽ vì người ấy trừ bỏ cơn buồn ngủ, ban cho sức nhớ nghĩ. Nếu họ muốn thấy tôi, tôi sẽ hiện trong giấc mộng làm hòa thượng, thầy dạy hay cha mẹ của họ. Nếu có phàm phu (người thường chưa giác ngộ) tu tập theo ngoại đạo (đạo khác ngoài Phật giáo), tôi sẽ phá tâm tà của người ấy, chỉ cho con đường chân chính. Nếu có chúng sinh lười biếng đối với việc đời và việc vượt khỏi thế gian, thì khi thấy tôi rồi sẽ trừ bỏ biếng nhác, siêng năng làm việc. Nếu có chúng sinh lạc mất đường chính, khi thấy tôi thì lại thấy đường. Nếu có chúng sinh thân mắc bệnh nặng, thấy tôi thì đau đớn dừng lại, thân được ngủ yên, hưởng vui sướng lớn. Nếu có người già thân chịu nhiều khổ, tâm hay quên lẫn, thấy tôi thì lại được trí nhớ. Khi tôi xuất hiện, tôi có thể khiến chúng sinh buộc tâm nghĩ điều lành. Nếu có chúng sinh mạng sắp hết, vào niệm cuối cùng, tôi sẽ vì họ nói kinh điển Đại thừa; họ nghe rồi sẽ thấy tận mặt hình tượng Phật, bỏ thân này được sinh về thế giới thanh tịnh của Phật. Nếu có người muốn cầu quả Bích-chi Phật, tôi sẽ vì họ nói Bích-chi Phật thừa (con đường tu của hàng Bích-chi Phật). Nếu có người muốn cầu Thanh văn thừa (con đường tu của hàng Thanh văn), tôi cũng sẽ vì họ nói Thanh văn thừa. Nếu có chúng sinh mang ba nghiệp ác (nghiệp ác của thân, miệng, ý), nghe tôi nói pháp thì nghiệp ác liền diệt.'
"Bạch Thế Tôn! Con đi qua châu Diêm-phù-đề trước, sau đó đi qua châu Cù-đà-ni (châu lục phía tây núi Tu-di); sau Cù-đà-ni đến châu Uất-đơn-việt; sau Uất-đơn-việt đến châu Phất-bà-đề (châu lục phía đông núi Tu-di). Nhờ sức bản nguyện như thế, con thường được tu hành sáu ba-la-mật, cho đến được thành A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề." Bấy giờ thiên tử Minh Tinh thưa với Phật: "Bạch Thế Tôn! Nay vì muốn làm lợi ích cho hết thảy chúng sinh, con xin nói bài đà-la-ni (thần chú, cũng gọi là tổng trì: pháp nắm giữ trọn vẹn mọi điều lành; được đọc theo âm gốc tiếng Phạn chứ không dịch nghĩa) này:
Lư-giá-la (1), Lô-giá-la (2), Lô-giá-na (3), Sa-la-xoa-bà (4), Sa-la-xoa-bà (5), Sa-la-xoa-bà (?) (6), A-bà (?)-ha-ha (7), A-bà (?)-đặc-đồ (8), A-bà-xà-bà (9), A-bà-xoa-na (10), A-xoa-xoa-xoa (11), Phú-la-bà-la (12), A-bà-xoa-xoa (13), Xà-bà-xà-bà (14), Ma-ha-ca-ba (15), A-bà-a-bà (16), Ma-ha-sa-ma (17), Tần-đậu (18), Sa-xà-yết-ba (19), A-ngoa (20), A-ngoa (21), Ha-ha-ni-ma (22), Mạt-la-sa-luật-xà (23), Ca-lưu-na-xà-la (24), Sa-ha.
"Bạch Thế Tôn! Nếu có tỳ-kheo (người xuất gia nam đã thọ giới đầy đủ), tỳ-kheo-ni (người xuất gia nữ đã thọ giới đầy đủ), ưu-bà-tắc (nam cư sĩ tại gia giữ năm giới), ưu-bà-di (nữ cư sĩ tại gia giữ năm giới), hoặc nam hoặc nữ, hoặc lớn hoặc nhỏ, ai hết lòng nhớ nghĩ đến việc của con, thì người ấy sẽ được thanh tịnh các nghiệp, được thần thông, bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ, giải thoát, cõi Phật và bốn trí vô ngại (bốn thứ trí biện thuyết không trở ngại: thông suốt giáo pháp, thông suốt ý nghĩa, thông suốt ngôn từ, và biện luận lưu loát). Nếu những người như thế không thành tựu được những việc ấy, thì con là kẻ lừa dối chư Phật mười phương, và trong đời vị lai xin cũng đừng cho con được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề."
Bấy giờ đồng tử Vô Thắng Ý thưa với Phật: "Bạch Thế Tôn! Nhân dân ở các cõi Phật phương khác thường nói: 'Thế giới Ta-bà hỗn tạp nhơ bẩn, không thanh tịnh.' Nhưng nay con thường thấy nó thanh tịnh." Phật nói: "Đúng vậy, đúng vậy! Này thiện nam tử, đúng như ông nói. Lại nữa, các Bồ-tát ở thế giới này, có vị hiện hình trời để điều phục chúng sinh, có vị hiện hình rồng, có vị hiện hình quỷ, hoặc hình A-tu-la, hình ca-lâu-la, hình khẩn-na-la, hình ma-hầu-la-già, hình dạ-xoa (loài quỷ thần nhanh nhẹn, có loài hung dữ có loài hộ pháp), hình cưu-bàn-trà, hình tỳ-xá-già, hình bệ-lệ-đà (loài ngạ quỷ), hình người, hình súc sinh, hình chim muông, đi khắp Diêm-phù-đề để giáo hóa các loài chúng sinh như thế. Này thiện nam tử! Nếu hiện làm người, làm trời để điều phục chúng sinh thì không phải là khó. Nếu hiện làm súc sinh để điều phục chúng sinh thì mới là khó.
Này thiện nam tử! Ngoài Diêm-phù-đề, trong biển phía nam có một núi lưu ly tên là Triều, cao hai mươi do-tuần, có đủ các thứ báu. Núi ấy có một hang tên là Chủng Chủng Sắc (Đủ Các Màu), là chỗ ở của Bồ-tát thuở xưa, dọc ngang một do-tuần, cao sáu do-tuần. Có một con rắn độc ở trong đó, tu lòng từ theo hàng Thanh văn. Lại có một hang tên là Vô Tử (Không Chết), dọc ngang cao thấp cũng như thế, cũng là chỗ ở của Bồ-tát thuở xưa; trong đó có một con ngựa tu lòng từ theo hàng Thanh văn. Lại có một hang tên là Thiện Trụ (Ở Yên Lành), dọc ngang cao thấp cũng như thế, cũng là chỗ ở của Bồ-tát thuở xưa; trong đó có một con dê tu lòng từ theo hàng Thanh văn. Núi ấy có thần cây tên là Vô Thắng, có nữ la-sát (loài quỷ dữ ăn thịt người) tên là Thiện Hạnh, mỗi vị có năm trăm quyến thuộc vây quanh. Hai người nữ ấy thường cùng nhau cúng dường ba con thú ấy.
Này thiện nam tử! Ngoài Diêm-phù-đề, trong biển phía tây có núi pha lê, cao hai mươi do-tuần. Núi ấy có một hang tên là Thượng Sắc (Màu Đẹp Nhất), dọc ngang cao thấp cũng như thế, cũng là chỗ ở của Bồ-tát thuở xưa; có một con khỉ tu lòng từ theo hàng Thanh văn. Lại có một hang tên là Thệ Nguyện, dọc ngang cao thấp cũng như thế, cũng là chỗ ở của Bồ-tát thuở xưa; trong đó có một con gà tu lòng từ theo hàng Thanh văn. Lại có một hang tên là Pháp Sàng (Giường Pháp), dọc ngang cao thấp cũng như thế, cũng là chỗ ở của Bồ-tát thuở xưa; trong đó có một con chó tu lòng từ theo hàng Thanh văn. Trong núi có thần lửa, có nữ la-sát tên là Nhãn Kiến, mỗi vị có năm trăm quyến thuộc vây quanh. Hai người nữ ấy thường cùng nhau cúng dường ba con chim thú ấy.
Này thiện nam tử! Ngoài Diêm-phù-đề, trong biển phía bắc có một núi bạc tên là Bồ-đề Nguyệt, cao hai mươi do-tuần. Trong núi có một hang tên là Kim Cương, dọc ngang cao thấp cũng như thế, cũng là chỗ ở của Bồ-tát thuở xưa; trong đó có một con lợn tu lòng từ theo hàng Thanh văn. Lại có một hang tên là Hương Công Đức, dọc ngang cao thấp cũng như thế, cũng là chỗ ở của Bồ-tát thuở xưa; trong đó có một con chuột tu lòng từ theo hàng Thanh văn. Lại có một hang tên là Cao Công Đức, dọc ngang cao thấp cũng như thế, cũng là chỗ ở của Bồ-tát xưa kia; trong đó có một con trâu tu lòng từ theo hàng Thanh văn. Núi có thần gió tên là Động Phong, có nữ la-sát tên là Thiên Hộ, mỗi vị có năm trăm quyến thuộc vây quanh. Hai người nữ ấy thường cùng nhau cúng dường ba con thú ấy.
Này thiện nam tử! Ngoài Diêm-phù-đề, trong biển phía đông có một núi vàng tên là Công Đức Tướng, cao hai mươi do-tuần. Trong núi có một hang tên là Minh Tinh, dọc ngang cao thấp cũng như thế, cũng là chỗ ở của Bồ-tát thuở xưa; có một con sư tử tu lòng từ theo hàng Thanh văn. Lại có một hang tên là Tịnh Đạo, dọc ngang cao thấp cũng như thế, cũng là chỗ ở của Bồ-tát thuở xưa; trong đó có một con thỏ tu lòng từ theo hàng Thanh văn. Lại có một hang tên là Hỷ Lạc, dọc ngang cao thấp cũng như thế, cũng là chỗ ở của Bồ-tát thuở xưa; trong đó có một con rồng tu lòng từ theo hàng Thanh văn. Núi có thần nước tên là Thủy Thiên, có nữ la-sát tên là Tu Tàm Quý, mỗi vị có năm trăm quyến thuộc vây quanh. Hai người nữ ấy thường cùng nhau cúng dường ba con thú ấy.
Mười hai con thú ấy ngày đêm thường đi trong Diêm-phù-đề, được trời và người cung kính. Sau khi công đức thành tựu, chúng đã phát nguyện sâu nặng trước chư Phật: trong một ngày một đêm, thường cho một con thú đi khắp nơi giáo hóa, còn mười một con kia thì ở yên tu lòng từ, cứ thế hết vòng lại bắt đầu. Ngày mồng một tháng bảy, chuột đi đầu tiên, dùng Thanh văn thừa giáo hóa hết thảy chúng sinh mang thân chuột, khiến chúng lìa nghiệp ác, khuyên làm việc lành. Cứ theo thứ lớp như thế, đến ngày mười ba chuột lại đi lần nữa. Như thế cho đến hết mười hai tháng; đến mười hai năm cũng như vậy — luôn luôn là để điều phục các chúng sinh. Này thiện nam tử! Vì vậy cõi này có nhiều công đức, cho đến loài súc sinh cũng có thể giáo hóa, diễn nói con đường giác ngộ cao nhất. Vì vậy các Bồ-tát ở phương khác thường nên cung kính thế giới Phật này."
Bấy giờ trong hội có một vị ưu-bà-tắc tên là Tịnh Đức, thưa với Phật: "Bạch Thế Tôn! Nay con có thể được thấy mười hai con thú ấy không?" — "Này thiện nam tử! Nếu có tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni, ưu-bà-tắc, ưu-bà-di muốn được thấy mười hai con thú ấy; muốn được trí tuệ lớn, sức nhớ nghĩ lớn, định lớn, sức thần thông lớn; muốn tiếp nhận hết thảy kinh điển và bốn tâm vô lượng; muốn đi đường chính, được xa-ma-tha (tâm dừng lặng, không tán loạn); muốn được vắng lặng; muốn tăng trưởng pháp lành — thì người ấy nên dùng đất trắng đắp thành một ngọn núi, dọc ngang bảy thước, cao mười hai thước (thước là đơn vị đo dài thời xưa, mỗi thước khoảng hơn hai mươi phân), xoa các thứ hương, rồi dát vàng lá lên trên; bốn bên vây quanh rộng hai mươi thước. Hoa chiêm-bà (một loài hoa thơm màu vàng) đem rải thì nên đựng trong đồ bằng đồng. Các thứ nước uống phi thời (các thứ nước trái cây mà người tu được phép uống sau giờ ngọ) đặt ở bốn phía. Người ấy giữ giới thanh tịnh, mỗi ngày tắm ba lần, kính tin Tam bảo (Phật, Pháp, Tăng), đứng cách núi ba trượng (mỗi trượng mười thước), quay mặt thẳng về hướng đông, tụng thần chú này:
Chiến-đà-la-ha (1), Tu-lợi-xà-tỳ-ma (2), Kỳ-la-biếm (?) (3), Phí-kỷ-mâu-la (4), Nhã-xà-mâu-la (5), A-ha-hy (6), Sa-ha-la-hy (7), Nhã-xà-ha (?)-hy (8), Tát-bà-phục-đa-ha (9), Lê-xà-bà-ha-hưu (10), Ma-sa-xa-bà-mâu-lê (11), Ca-bà (?)-phù (12), La-xa-phù (13), Tu-la-xà-mâu (14), Khư-ca-na (15), Ma-hy-xoa-bà (16), Ca-bà-ma-ha (17), A-xoa-tỳ-bà-la (18), Đa-ba-tỳ-sa (19), Sa-trì-nhân-trì-lợi-xà-bệ-sa (20), A-xà-mâu-tha-bà (21), Bà-lô-bà-xoa (22), Bàn-đà-đa (23), Giá-la-xoa-bà-hy (24), Ha-ca-tỳ-mâu (25), Đa-tỳ-lặc-sưu (26), Tán-giá-lặc-sưu (27), Bà (?)-bà-phù (28), Sa-la-bà (?)-xoa-sưu (29), Phí-kỷ-giá (30), Đa-sa-lại-sa (31), Đà-xoa-la-sa (32), Ba-lợi-ba-giá (33), Tu-la-tu (34), Sưu-bà-sa-di (35), Hy-la-sa (36), Bà (?)-la-mâu-sa-la-sa (37), Mâu-sa-la-tư (38), La-bà-la-sa (39), Tần-bà-tư-la-sa (40), Bà (?)-bà (?)-la-sa (41), Đà-ma-lô-giá-na-la-sa (42), Phú-nang-tỏa-lan-ha-la-sa (43), Thủ-đà-lô-giá-na-la-sa (44), Bà (?)-ma-ma-la-sa (45), Tỳ-ma-lô-giá-na-khư-già (46), Tát-điên-ma-la-sa (47), A-lợi-da-lô-giá-na-nậu-nậu (48), Tỳ-ma-mâu (49), Bà-la-ha-mang-bà (?)-ha-la-tư-miễn (?)-miễn (?) (50), A-do-tỳ-mục-mãnh (51), Mâu-ni-la-đề-trí-chỉ (?) (52), Sa-ha.
"Ở như thế mười lăm ngày, sẽ thấy trên núi hiện hình trăng mới. Khi ấy thì biết là đã thấy mười hai con thú. Thấy rồi, điều mong cầu đều được như ý. Này thiện nam tử! Nếu có thể tu khổ hạnh như thế, sẽ được tận mắt thấy mười hai con thú ấy."
Bấy giờ ưu-bà-tắc Tịnh Đức nói với Bồ-tát Minh Tinh: "Này thiện nam tử! Ông có thể giáo hóa, điều phục chúng sinh. Điều phục bằng cách nào? Bằng thân chăng, bằng miệng chăng, bằng ý chăng?" — "Này thiện nam tử! Tôi không dùng thân, miệng, chỉ dùng nghiệp của tâm." — "Này thiện nam tử! Nếu là nghiệp của tâm, thì đó là tâm quá khứ, tâm vị lai hay tâm hiện tại?" — "Này thiện nam tử! Cũng không phải quá khứ hay vị lai, chỉ là hiện tại: kiềm chế ngay trong tâm, không cho làm ác." — "Này thiện nam tử! Ông còn chưa làm cho tâm hiện tại của mình được giải thoát, thì làm sao điều phục được chúng sinh?" Minh Tinh đáp: "Nay tôi vâng giữ sức tổng trì Tịnh Mục của bốn trí vô ngại, nên có thể điều phục hết thảy chúng sinh." Tịnh Đức nói: "Người giữ tổng trì Tịnh Mục của bốn trí vô ngại cũng không thể điều phục chúng sinh. Vì sao vậy? Vì không có giác quán (tâm tìm xét thô và tâm dò xét tế). Sao lại nói là có thể điều phục chúng sinh?"
"Này thiện nam tử! Nay tôi hỏi ông, ông cứ theo chỗ thấy của mình mà đáp. Này thiện nam tử! Thâu nhiếp và đi vào, trói buộc và giải thoát, thanh tịnh, đạo và vắng lặng (?) — tuy là bình đẳng mà cũng không bình đẳng. Cái bình đẳng và không bình đẳng như thế do nhân duyên gì mà sinh, do nhân duyên gì mà phát ra, do nhân duyên gì mà tăng trưởng? Ông lại không biết sao?" Tịnh Đức đáp: "Này thiện nam tử! Những điều như thế do cái ta và cái của ta mà sinh ra, phát ra và tăng trưởng." Bồ-tát Minh Tinh nói: "Này thiện nam tử! Cái ta và cái của ta ấy do nhân duyên gì mà sinh?" — "Này thiện nam tử! Cái ta và cái của ta ấy do nhân duyên gió mà sinh." Bồ-tát Minh Tinh nói: "Gió trụ ở đâu?" — "Này thiện nam tử! Gió trụ ở hư không." Lại hỏi: "Hư không trụ ở đâu?" Đáp: "Hư không trụ ở chỗ tột cùng (?)." Lại hỏi: "Chỗ tột cùng lại trụ ở đâu?" Đáp: "Chỗ tột cùng trụ ở đâu thì không thể nói ra được. Vì sao vậy? Vì nó xa lìa hết thảy mọi nơi chốn, không bị nơi chốn nào thâu gồm; chẳng phải số, chẳng phải cân, không thể đo lường; chẳng phải giác, chẳng phải quán; chẳng có chẳng không; chẳng hoạt động, chẳng sinh; chẳng ra chẳng diệt; chẳng có tăng trưởng; chẳng phải chữ, chẳng phải niệm; chẳng làm chẳng nhận; chẳng tối chẳng sáng; chẳng tăng chẳng giảm; chẳng trẻ chẳng già. Tính chân thật là cửa không vướng mắc của hết thảy các pháp. Vì vậy chỗ tột cùng không có chỗ trụ."
Bồ-tát Minh Tinh nói: "Này thiện nam tử! Như thế chính là đà-la-ni Tịnh Mục của bốn trí vô ngại. Nếu có Bồ-tát tu tập đà-la-ni như thế, thì hết thảy phiền não (những nỗi tham, giận, si mê làm tâm rối loạn) đều mục nát tan rã, người ấy vào được lòng từ pháp duyên, đối với hết thảy các pháp không còn lòng ngờ vực." Khi nói pháp này, vô lượng chúng sinh ở mười phương thế giới được lòng từ pháp duyên, vô lượng chúng sinh được gần với đà-la-ni Tịnh Mục của bốn trí vô ngại. Bấy giờ Thế Tôn khen hai người ấy: "Lành thay, lành thay! Này các thiện nam tử! Các ông hỏi đúng pháp, đáp đúng pháp. Nhờ sức nhân duyên của đà-la-ni này, bốn vị Thiên vương (bốn vị vua trời giữ gìn bốn phương) v.v. sau khi Ta diệt độ có thể giữ gìn chính pháp."
Kinh Đại Phương Đẳng Đại Tập, quyển thứ hai mươi ba.
Chiến-a-la-ha (1), Tu-lợi-xà-tỳ-ma (2), Kỳ-la-biếm (3), Phật-dĩ-mâu-la (4), Nhã-xà-mâu-la (5), A-ha-hy (6), Bà-ha-la-hy (7), Nhã-xà-ha-hy (8), Tát-bà-phục-đa-ha-hy (9), Lê-tha-bà-ha-hưu (10), Ma-sa-xa-bà-mâu-lê (11), Ca-bà (?)-phù (12), La-xa-phù (13), Tu-la-xà-mâu (14), Khư-ca-na (15), Ma-hy-xoa-bà (16), Ca-bà-ma-ha (17), A-xoa-tỳ-bà-la (18), Đa-ba-tỳ-bà (19), Sa-trì-nhân-trì-lợi-xà-bệ-bà (20), A-xà-mâu-tha-bà (21), Bà-lô-bà-xoa (22), Bàn-đà-đa (23), Giá-la-xoa-bà-hy (24), Ha-ca-tỳ-mâu (25), Đa-tỳ-lặc-sưu (26), Tán-giá-lặc-sưu (27), Bà-bà-phù (28), Bà-la-bà-xoa-sưu (29), Phật-dĩ-giá (30), Đa-sa-lại-sa (31), Đà-xoa-la-sa (32), Ba-lợi-ba-giá (33), Tu-la-tu (34), Sưu-bà-sa-di (35), Hy-la (36), Bà-la-mâu-sa-la-sa (37), Mâu-sa-la-tư (38), La-bà-la-bà (39), Tần-bà-tư-la-sa (40), Bà-bà-la-sa (41), Đà-ma-lô-giá-na-la-sa (42), Phú-nang-tỏa-lan-ha-la-bà (43), Thủ-đà-lô-giá-na-la-sa (44), Bà-ma-ma-la-sa (45), Tỳ-ma-lô-giá-na-khư-già (46), Tát-điên-ma-la-sa (47), A-lợi-na-giá-na-nhục-nhục (48), Tỳ-ma-mâu (49), Bà-giá-ha-mang-bà-ha-la-tư-miễn-miễn (50), A-do-tỳ-mục-hê (51), Mâu-ni-la-đề-trí-sa (52), Sa-ha (53).
Kinh Đại Phương Đẳng Đại Tập, quyển thứ hai mươi bốn.
Đời Bắc Lương, ngài Tam tạng (vị pháp sư thông suốt cả ba kho kinh điển: kinh, luật, luận) người Thiên Trúc (Ấn Độ) Đàm-vô-sấm dịch.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video