Phần Nhật Mật (phần kinh mang tên Bồ-tát Nhật Mật), phẩm Cứu Rồng, thứ sáu.
Bấy giờ Thế Tôn (danh hiệu tôn kính gọi đức Phật, nghĩa là bậc được cả thế gian tôn kính) bảo Bồ-tát (người tu hạnh lớn, cầu thành Phật để cứu độ chúng sinh) Quang Vị: “Thiện nam tử (người con trai hiền lành, cách Phật gọi người tu), nay ông muốn nghe về nghiệp của các rồng chăng?” Bồ-tát Quang Vị bạch Phật: “Thưa Thế Tôn, nay chính là lúc, cúi xin Ngài diễn nói.” Phật nói: “Lành thay, lành thay, thiện nam tử! Hãy hết lòng lắng nghe, Ta sẽ nói cho ông.”
Bấy giờ mọi trời, người dùng hương thơm, hoa đẹp, âm nhạc, cờ phướn, lọng che cúng dường Phật. Bấy giờ Thế Tôn cùng mọi chư thiên cõi Dục (cõi còn tham dục) và cõi Sắc (cõi chỉ còn thân vi tế, không còn tham dục thô), vô lượng Thanh văn (người tu nhờ nghe lời Phật dạy mà giác ngộ) và chúng Bồ-tát, từ nước Ma-già-đà (nước lớn ở trung Ấn Độ thời Phật) đi đến núi Tu-di (ngọn núi lớn ở trung tâm thế giới theo vũ trụ quan Phật giáo). Bấy giờ Phạm thiên (vị vua trời ở cõi Sắc) bày tòa bảy báu để đợi Như Lai (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc đến từ chân như), lại làm đường đi bằng bảy báu. Khi ấy Phạm vương nói: “Cúi xin Như Lai đi trên con đường này, ngồi trên tòa của con.”
Bấy giờ trời Tha Hóa Tự Tại (tầng trời cao nhất cõi Dục) lại dùng báu Diêm-phù-đàn-na (thứ vàng quý nhất, có ánh tía) làm giường và đường, cũng thưa: “Xin Như Lai đi trên con đường này, ngồi trên tòa của con.” Bấy giờ các trời Hóa Lạc (tầng trời thứ năm cõi Dục) lại dùng vàng cõi trời làm giường và đường, cũng thưa: “Xin Như Lai đi trên con đường này, ngồi trên giường vàng của con.” Bấy giờ trời San-đâu-thuật-đà (trời Đâu-suất, tầng trời thứ tư cõi Dục) lại dùng bạc cõi trời làm giường và đường, cũng thưa: “Xin Như Lai đi trên con đường này, ngồi trên giường bạc của con.” Khi ấy trời Dạ-ma (tầng trời thứ ba cõi Dục) lại dùng lưu ly (một loại ngọc xanh) làm giường và đường, cũng thưa: “Xin Như Lai đi trên con đường này, ngồi trên giường lưu ly.” Khi ấy trời Đao-lợi (tầng trời thứ hai cõi Dục, trên đỉnh núi Tu-di) lại dùng ngọc trai làm giường và đường, cũng thưa: “Xin Như Lai đi trên con đường này, ngồi trên tòa ngọc trai.” Khi ấy Tứ thiên vương (bốn vị vua trời hộ thế ở bốn phương) lại dùng mã não làm giường và đường, cũng thưa: “Xin Như Lai đi trên con đường này, ngồi trên giường mã não.” Khi ấy bốn vua A-tu-la (loài thần có sức mạnh, hay đánh nhau với chư thiên) lại dùng gỗ chiên-đàn (gỗ đàn hương) làm giường và đường, cũng thưa: “Xin Như Lai đi trên con đường này, ngồi trên tòa chiên-đàn.”
Bấy giờ Thế Tôn vì lòng thương xót, hóa ra các tượng Phật, đi khắp sáu con đường, ngồi khắp sáu tòa; còn chân thân của Như Lai thì ở trên đường và tòa do Phạm vương bày. Mỗi hóa tượng đều có vô lượng Thanh văn, Bồ-tát làm quyến thuộc. Ánh sáng của mỗi hóa tượng như ánh sáng của vô lượng mặt trời mặt trăng.
Các long vương (vua loài rồng) thấy hóa tượng rồi, lòng sinh cung kính, mỗi vị đều nói: “Nay núi Tu-di sao lại có đến nghìn mặt trời mặt trăng như thế?” Nan-đà và Bạt-nan-đà (hai vua rồng anh em) nói: “Như Lai Thế Tôn cùng vô lượng Phạm thiên đang đến núi Tu-di; ánh sáng ấy không phải của mặt trời mặt trăng. Các vị nếu muốn được giải thoát thì nên hết lòng chuyên niệm Như Lai. Như Lai Thế Tôn đã phá trừ vô minh (sự mê tối, không thấy chân lý), vì thế nay có ánh sáng như vậy.” Long vương A-na-bà-đạt-đa nói: “Ánh sáng ấy là của ma, không phải ánh sáng của Phật. Vì sao? Vì toàn cõi Dục thuộc về ma Ba-tuần (tên ma vương, chúa tể cõi Dục, chuyên ngăn cản người tu); ma Ba-tuần làm được điều ác ấy. Nay Ba-tuần vì thương xót nên cứu được khổ của các long vương như thế.” Hoặc có vị nói: “Ánh sáng này là của trời Tha Hóa Tự Tại, trời Hóa Lạc, trời Đâu-suất-đà, trời Dạ-ma, trời Đao-lợi, Tứ thiên vương v.v., vì thương xót nên cứu được khổ của các long vương như thế.” Long vương Thiện Trụ nói: “Ánh sáng ấy chính là ánh sáng của Bồ-tát Quang Vị, vì thương xót mà cứu khổ cho các long vương.” Long vương Bảo Kế nói: “Ánh sáng ấy là ánh sáng của bậc đại đức xuất gia (rời bỏ gia đình đi tu), cạo bỏ râu tóc, vì thương xót mà cứu khổ cho các long vương.” Long vương Hải nói: “Ánh sáng ấy là ánh sáng của Như Lai. Vì sao? Vì lòng thương xót. Như Lai Thế Tôn đối với các chúng sinh coi như đứa con một, cứu được mọi khổ não của chúng sinh; trong vô lượng đời tu hành đầy đủ sáu ba-la-mật (sáu hạnh đưa đến bờ giác ngộ: bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ), chỉ để cứu vô lượng khổ não của mọi chúng sinh. Vì thế mọi chư thiên cõi Dục, cõi Sắc bày phẩm vật cúng dường lớn mà cúng dường Ngài.”
Bấy giờ Thế Tôn bảo Đế Thích (vua trời Đao-lợi): “Kiều-thi-ca (tên họ của Đế Thích), như Ta đi khắp cõi Ta-bà (thế giới chúng ta đang ở, nghĩa là cõi phải chịu đựng) này để giáo hóa chúng sinh, thì cũng như ông ở cõi trời Ba mươi ba (tên khác của trời Đao-lợi) để độ các trời.” Kiều-thi-ca thưa: “Thưa Thế Tôn, nay con chưa có trí vô biên, sao Ngài nói con giáo hóa được chư thiên? Thưa Thế Tôn, núi Tu-di này có vô lượng trời, vô lượng Phạm thiên, vô lượng quỷ thần, vô lượng càn-thát-bà (thần âm nhạc), vô lượng khẩn-na-la (thần ca hát), vô lượng ca-lâu-la (chim thần cánh vàng), vô lượng a-tu-la, vô lượng ma-hầu-la-già (thần rắn lớn), vô lượng rồng, vô lượng đại tiên, vô lượng thánh nhân. Cúi xin Như Lai đem lòng thương xót mà giáo hóa, độ thoát vô lượng chúng sinh như vậy.”
Bấy giờ Thế Tôn hòa vui mỉm cười; vô lượng ánh sáng nhiều màu từ miệng phát ra: xanh, vàng, đỏ, trắng, màu pha lê và các màu lẫn lộn, chiếu khắp những nơi tối tăm ở mười phương (tám hướng cùng trên và dưới, tức khắp nơi), hơn cả ánh sáng của vô lượng ức Phạm thiên, của vô số ức Đế Thích, mặt trời, mặt trăng, phá được mọi việc làm của các ác ma. Bấy giờ Thế Tôn bảo Đế Thích: “Kiều-thi-ca, trong mọi ngọn núi ở cõi Ta-bà, núi Tu-di là bậc nhất; Ta cũng vậy, trong các chúng sinh là bậc nhất.”
Bấy giờ mọi long vương nghe lời ấy rồi, đều bạch Phật: “Thưa Thế Tôn, cúi xin thương xót cứu khổ cho chúng con.” Phật nói: “Các thiện nam tử, các vị trước hết hãy hết lòng niệm Phật, Ta sẽ cứu.”
Bấy giờ Thế Tôn bảo Kiều-trần-như (một trong năm vị đệ tử đầu tiên của Phật), tiếng vang khắp thế giới mười phương: “Kiều-trần-như, mọi pháp (mọi sự vật, hiện tượng) đều vô thường (không bền lâu, luôn đổi thay); mọi pháp sinh ra và tồn tại đều vô thường. Vì sao? Vì do nhân duyên mà sinh. Mọi pháp do nhân duyên sinh chính là khổ. Khi pháp sinh ra thì đó là khổ, là ung nhọt, là hữu chi (mắt xích “hữu” trong chuỗi nhân duyên, tức sự tồn tại tạo nghiệp dẫn đến tái sinh), là sinh và già, là sinh diệt. Kiều-trần-như, mắt là vô thường. Nếu mắt sinh ra thì đó là khổ, là ung nhọt, là hữu chi, là sinh và già, là sinh diệt; cho đến ý cũng như vậy. Kiều-trần-như, nếu mắt diệt thì đó là sự diệt của sinh, già, bệnh, chết v.v., là sự diệt của mọi hữu chi; cho đến ý cũng như vậy. Chúng sinh không biết sự sinh diệt của mắt, vì thế trôi lăn trong năm đường (địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, người, trời). Như Lai vì muốn dứt sự sinh diệt của mắt mà diễn nói pháp, cũng vì họ nói về khổ và pháp tu hành dứt khổ.
Vì thế Như Lai là Phạm lớn trong các Phạm thiên, trời lớn trong các trời, voi lớn trong các voi, sa-môn (người xuất gia tu hành) lớn trong các sa-môn, bà-la-môn (giai cấp tu sĩ, giữ việc tế lễ ở Ấn Độ) lớn trong các bà-la-môn, lòng từ lớn trong các lòng từ, lòng bi lớn trong các lòng bi; là bậc tôn quý vô thượng, là đại trượng phu; đã đến bờ bên kia của biển lớn sinh tử; là phước điền (ruộng phước, nơi gieo công đức được quả lớn) lớn nhất, là thí chủ không ai hơn; tâm bình đẳng, là đại pháp vương (vua của chánh pháp); giữ giới cấm lớn, tinh tấn vô thượng, khéo tu phạm hạnh (hạnh thanh tịnh), hiểu rõ chánh đạo, là bậc đại đạo sư (thầy dẫn đường lớn), thông suốt các nghiệp còn lại (?). Kiều-trần-như, khéo biết nhân duyên sinh diệt của mắt nên gọi là Như Lai; không biết rõ nên gọi là phàm phu.
Thế nào là không biết nên gọi là phàm phu? Kiều-trần-như, mọi chúng sinh đều nói là có ngã (cái ta thường còn, làm chủ), vì thế không thấy tướng sinh diệt của mắt, xoay vần trong năm đường. Kiều-trần-như, có các ngoại đạo (những học phái tu hành ngoài Phật giáo) nói rằng: cái thấy gọi là ngã, cho đến cái biết là ngã; mắt chỉ là nhân duyên của ngã, cho đến ý cũng như vậy. Kiều-trần-như, các ngoại đạo nói mắt ví như cửa sổ, ngã ví như người nhìn. Nếu như vậy thì gọi là điên đảo (thấy sai, trái ngược sự thật). Vì sao? Vì cái gọi là thấy chính là sự hòa hợp; trong sự hòa hợp mà sinh ý tưởng có ngã, vì thế là điên đảo. Nếu nói cửa sổ ví như mắt, người nhìn ví như ngã, thì điều đó không đúng. Vì sao? Vì người nhìn qua cửa sổ vừa thấy vừa nghe, vừa biết vừa chạm; mắt thì không như vậy. Vì thế cái thấy không thể gọi là ngã. Cửa sổ dù cũ lâu, người nhìn vẫn thấy rõ ràng; mắt nếu già cũ thì không được như vậy. Ngã gọi là thường còn; nếu ngã thấy, ngã nghe thì ngã là vô thường. Nếu vô thường thì sao lại nói là ngã? Kiều-trần-như, chúng sinh vì nhân duyên điên đảo ấy nên không thấy bốn đế (bốn sự thật: khổ, nguyên nhân của khổ, sự dứt khổ, con đường dứt khổ). Như Lai biết rõ tướng điên đảo ấy nên gọi là chánh trí (trí hiểu biết chân chính). Ngã chân thật chính là Như Lai. Nếu ai biết được ngã của Như Lai, người ấy phá được tướng điên đảo. Nếu phá được điên đảo thì phá được việc làm của ma; nếu phá được việc làm của ma thì người ấy cứu được các rồng. Kiều-trần-như, vì thế nay Ta cứu được các rồng.”
Kinh Đại Phương Đẳng Đại Tập, quyển thứ ba mươi bốn.
Đời Tùy, Tam tạng (vị thầy thông suốt cả ba kho kinh điển: Kinh, Luật, Luận) người Thiên Trúc (Ấn Độ) là Na-liên-đề-da-xá dịch.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video