Phẩm Bảo Nữ, thứ ba (phần hai)
Bấy giờ Bảo Nữ (tên một thiếu nữ, người đặt câu hỏi với Phật trong phẩm này) lại thưa với Phật: "Bạch Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, tức Đức Phật)! Trong kinh có nói Như Lai (một danh hiệu của Phật: bậc đã đến từ chân lý như thật, rồi trở lại cứu độ chúng sinh) có đủ mười thần lực (mười năng lực trí tuệ đặc biệt chỉ Phật mới có, còn gọi là thập lực). Vậy chính mười lực ấy là Thế Tôn, hay ngoài mười lực ra còn có Thế Tôn? Nếu chính mười lực là Thế Tôn thì đó là hai pháp (hai thứ tách biệt). Đã là hai thì tức là vô thường (không bền vững, có sinh có diệt). Nếu ngoài mười lực mà có Thế Tôn, thì sao Như Lai lại nói các pháp (mọi sự vật, hiện tượng) đều bình đẳng? Bạch Thế Tôn, nếu trong một lực đã có đủ mười lực, cớ sao Như Lai không nói là trăm lực? Nếu không nói trăm, thì nên biết một lực chẳng phải mười, cũng chẳng phải trăm."
Bấy giờ Thế Tôn khen Bảo Nữ: "Hay thay, hay thay! Như Lai Thế Tôn chẳng phải một, chẳng phải hai. Đã chẳng phải một hay hai, thì sao lại nói mười, sao lại nói trăm? Bồ-tát ma-ha-tát (người tu theo hạnh giác ngộ để tự giác ngộ và cứu độ chúng sinh; "ma-ha-tát" nghĩa là bậc lớn) xa lìa cái thấy "một" và "hai" nên đạt được A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề (sự giác ngộ chân chính, trọn vẹn, cao nhất, tức quả vị Phật). Như Lai Thế Tôn chẳng phải chính là mười lực, cũng chẳng phải ngoài mười lực. Vì có thể nói ra mười việc nên gọi là Như Lai có đủ mười lực. Như Lai tuy nói mười lực như vậy, nhưng trong một lực đã có đủ vô lượng lực. Vì để truyền bá cho dễ hiểu nên mới nói là mười lực."
Bảo Nữ lại thưa: "Lành thay, Thế Tôn! Cúi mong Ngài nói rộng về mười lực ấy." Phật nói: "Bảo Nữ, hãy hết lòng lắng nghe cho kỹ, Ta sẽ vì con mà phân tích giảng giải.
Bảo Nữ, khi Bồ-tát tu hành đạo Bồ-đề (con đường dẫn đến giác ngộ) mà lại đi cầu Thanh văn thừa (lối tu của hàng Thanh văn: người nghe lời Phật dạy rồi tu để chỉ tự mình thoát khổ, chưa nhắm cứu độ khắp chúng sinh) hoặc tạo nghiệp ác, thì không có lẽ ấy. Nhờ tâm vững chắc như thế, khi đạt Bồ-đề thì thành tựu lực thứ nhất. Vì Như Lai thành tựu lực ấy nên ở giữa đại chúng có thể cất tiếng sư tử hống (tiếng gầm của sư tử: ví cho lời thuyết pháp dõng dạc, không chút sợ hãi, khiến mọi tà thuyết phải im) và có thể chuyển pháp luân (quay bánh xe giáo pháp, tức giảng dạy chính pháp để phá trừ mê lầm). Bánh xe pháp ấy thì trời, người, ma, Phạm thiên (các vị trời ở cõi Phạm, cõi trời thanh tịnh lìa dục), sa-môn (người xuất gia tu hành) hay bà-la-môn (giới tu sĩ lo việc tế lễ ở Ấn Độ) đều không thể chuyển được.
Lại nữa, Bảo Nữ, khi Bồ-tát tu hành đạo Bồ-đề, biết rõ mọi nghiệp (những việc làm bằng thân, lời nói và ý nghĩ, tạo ra quả báo về sau) đều là một nghiệp. Nhờ năng lực ấy, Bồ-tát biết rõ tất cả các nghiệp ở quá khứ, vị lai, hiện tại, biết chỗ nhân duyên (nguyên nhân chính và các điều kiện phụ) của nghiệp, cùng những trường hợp hợp lẽ và không hợp lẽ. Khi đạt Bồ-đề thì thành tựu lực thứ hai.
Lại nữa, Bảo Nữ, khi Bồ-tát tu hành đạo Bồ-đề, hiểu rõ căn (căn cơ: khả năng, tư chất tiếp nhận đạo của mỗi người) của chúng sinh, biết rồi mới thuyết pháp. Nhờ năng lực ấy, khi đạt Bồ-đề thì thành tựu lực thứ ba.
Lại nữa, Bảo Nữ, khi Bồ-tát tu hành đạo Bồ-đề, quán xét các giới của chúng sinh (các loại bản tính, khuynh hướng khác nhau của chúng sinh), quán xét rồi tùy theo từng giới mà thuyết pháp. Nhờ quán xét các giới, khi đạt Bồ-đề thì thành tựu lực thứ tư.
Lại nữa, Bảo Nữ, khi Bồ-tát tu hành đạo Bồ-đề, quán xét chúng sinh có căn cơ bậc trên, bậc giữa, bậc dưới, quán xét rồi tùy theo sự hiểu biết và ưa thích của họ mà thuyết pháp. Nhờ biết sự hiểu biết của họ, khi đạt Bồ-đề thì thành tựu lực thứ năm.
Lại nữa, Bảo Nữ, khi Bồ-tát tu hành đạo Bồ-đề, quán xét các con đường dẫn đến các nơi: hoặc đạo hữu vi (con đường còn trong vòng tạo tác, còn sinh diệt), hoặc đạo vô vi (con đường không tạo tác, vượt ngoài sinh diệt), hoặc đạo Thanh văn, hoặc đạo Duyên giác (lối tu của người tự mình quán xét lẽ nhân duyên mà giác ngộ, chỉ lo tự thoát), hoặc đạo Bồ-tát. Nhờ quán xét các đạo, khi đạt Bồ-đề thì thành tựu lực thứ sáu.
Lại nữa, Bảo Nữ, khi Bồ-tát tu hành đạo Bồ-đề, cung kính, tôn trọng mà tu các thiền định (pháp tu lắng tâm, chuyên chú một chỗ, không tán loạn), và để điều phục chúng sinh mà nói những điều cốt yếu của pháp. Nhờ tu tập như vậy, khi đạt Bồ-đề thì thành tựu lực thứ bảy.
Lại nữa, Bảo Nữ, khi Bồ-tát tu hành đạo Bồ-đề, không chê bai các thiện căn (gốc lành: những việc lành đã làm, làm nền sinh ra quả lành) trong quá khứ, thành tựu tâm luôn nhớ giữ, không phóng dật (buông lung, lơ là). Nhờ không phóng dật, khi đạt Bồ-đề thì thành tựu lực thứ tám.
Lại nữa, Bảo Nữ, khi Bồ-tát tu hành đạo Bồ-đề, thấy người chưa học thì không sinh lòng khinh, bản thân đã học rồi thì không sinh kiêu ngạo, lại có thể ban cho chúng sinh ánh sáng trí tuệ. Nhờ ban ánh sáng ấy, khi đạt Bồ-đề thì thành tựu lực thứ chín.
Lại nữa, Bảo Nữ, khi Bồ-tát tu hành đạo Bồ-đề, dạy chúng sinh xa lìa các pháp hữu lậu (những pháp còn phiền não rỉ chảy, còn dính mắc trong vòng sinh tử), không để chúng tăng thêm; khen ngợi sự giải thoát (thoát khỏi mọi trói buộc của phiền não và sinh tử), tu đạo vô lậu (con đường không còn phiền não), và cũng vì chúng sinh mà nói về đạo vô lậu. Nhờ tu đạo vô lậu, khi đạt Bồ-đề thì thành tựu lực thứ mười. Bảo Nữ, Bồ-tát tu tập mười lực như vậy thì có thể đầy đủ mười loại năng lực của Như Lai."
Bảo Nữ lại thưa: "Bạch Thế Tôn, Bồ-tát ma-ha-tát tu hành pháp gì mà được bốn vô úy (bốn điều không sợ hãi của Phật khi thuyết pháp giữa đại chúng) và mười tám pháp (mười tám pháp bất cộng: những phẩm chất riêng của Phật, không chung với ai khác)?"
Phật bảo Bảo Nữ: "Khi Bồ-tát tu hành đạo Bồ-đề, đối với pháp mầu mình đã được thì không tham tiếc, không nghĩ rằng: 'Nếu ta dạy người ấy thì người ấy sẽ hơn ta.' Đối với chúng sinh, tâm Bồ-tát bình đẳng; có thể xả bỏ cả những thứ bên trong (thân mạng) lẫn bên ngoài (của cải) để bố thí cho tất cả; quán xét pháp giới (toàn thể mọi pháp, mọi cảnh giới) thấy không có các tướng sai khác. Do nhân duyên ấy, khi đạt Bồ-đề thì thành tựu vô úy thứ nhất.
Lại nữa, Bảo Nữ, khi Bồ-tát tu hành đạo Bồ-đề, đối với những pháp ngăn che con đường tu đạo thì biết rõ ràng. Vì biết rõ nên không làm và không đi theo những pháp ngăn che ấy, cũng không khen ngợi, không đem dạy người. Biết đó là pháp ngăn đạo rồi thì xa lìa. Do nhân duyên ấy, khi đạt Bồ-đề thì thành tựu vô úy thứ hai.
Lại nữa, Bảo Nữ, khi Bồ-tát tu hành đạo Bồ-đề, luôn tu đạo trong sạch, luôn nói pháp trong sạch; vì tu sửa trang nghiêm mà được pháp trong sạch, nên sự trang nghiêm ấy, Bồ-tát vừa tự mình tu sửa, vừa dạy chúng sinh. Do nhân duyên ấy, khi đạt Bồ-đề thì thành tựu vô úy thứ ba.
Lại nữa, Bảo Nữ, khi Bồ-tát tu hành đạo Bồ-đề, trọn không khởi tâm kiêu mạn, trọn không tự nói 'ta biết, ta thấy'; che giấu công đức của mình, phơi bày lỗi lầm của mình. Do nhân duyên ấy, khi đạt Bồ-đề thì thành tựu vô úy thứ tư.
Lại nữa, Bảo Nữ, khi Bồ-tát tu hành đạo Bồ-đề, chúng sinh lạc đường thì chỉ cho đường ngay; dọn bỏ đá sỏi, gai góc trên đường; chỗ bến đò, lối đi hiểm trở đứt quãng thì bắc cầu; chỗ tối tăm thì đặt đèn sáng; thấy người phạm lỗi thì có thể làm cho họ được điều phục (thuần phục, sửa đổi); có thể trừ bỏ những nỗi nghi ngờ và hối hận của chúng sinh; đối với người không phạm thì không ép nói là phạm; phá trừ tâm nghi ngờ pháp của chúng sinh; ban ánh sáng pháp, khuyên thỉnh người thuyết pháp; thấy người thuyết pháp thì khen 'lành thay', cung kính tôn trọng, không sinh lòng khinh; muốn hiểu tiếng nói của tất cả chúng sinh; người nói năng không chuẩn thì trong lòng không khinh. Do nhân duyên ấy, khi đạt Bồ-đề thì thành tựu pháp không lỗi lầm thứ nhất.
Lại nữa, Bảo Nữ, khi Bồ-tát tu hành đạo Bồ-đề, nói lời chân thật, lời đúng pháp, lời có ý nghĩa, lời đúng lúc, lời điều phục, lời không sai lạc, lìa mọi lời ác, nói lời của bậc thánh. Nếu nghe pháp rồi thì lại nói cho người khác nghe, vì lợi mình và lợi người. Khi nói không xem nhẹ, không sinh tranh cãi. Tin Phật, Pháp, Tăng, và cũng làm cho chúng sinh tin Phật, Pháp, Tăng. Quán xét pháp giới là không thể dùng lời diễn tả. Do nhân duyên ấy, khi đạt Bồ-đề thì biết mọi ngôn ngữ, được tổng trì phương tiện vô lượng môn (tổng trì, còn gọi đà-la-ni: năng lực ghi nhớ, nắm giữ mọi pháp không quên mất; phương tiện: cách thức khéo léo; "vô lượng môn" là vô số cửa pháp). Vì thế, nơi thân Ngài, mọi tướng hảo (các tướng tốt đẹp đặc biệt trên thân Phật) và từng lỗ chân lông đều phát ra âm thanh vi diệu của Như Lai.
Lại nữa, Bảo Nữ, khi Bồ-tát tu hành đạo Bồ-đề, thường tu sáu niệm (sáu điều thường nhớ nghĩ: nhớ Phật, nhớ Pháp, nhớ Tăng, nhớ giới, nhớ bố thí, nhớ cõi trời), cũng giáo hóa chúng sinh khiến họ tu sáu niệm. Do nhân duyên ấy, khi đạt Bồ-đề thì không mất tâm nhớ giữ, lại được tổng trì phương tiện tên là Pháp chứng. Dù vô lượng chúng sinh trải qua vô lượng kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài) suy nghĩ những nghĩa sâu xa, rồi cùng lúc đến hỏi, Như Lai không cần nhờ sức suy nghĩ mà vẫn có thể cùng một lúc tùy theo câu hỏi của từng người mà trả lời.
Lại nữa, Bảo Nữ, khi Bồ-tát tu hành đạo Bồ-đề, luôn giữ gìn tâm của mọi chúng sinh, không làm nguyên nhân gây rối loạn tâm hay gây khổ não cho chúng sinh. Thấy chúng sinh làm điều lành thì không ngăn cản, không quấy rối. Biết rõ mọi pháp đều như ảo ảnh; đối với chúng sinh, tâm bình đẳng; biết pháp giới đồng một vị. Do nhân duyên ấy, khi đạt Bồ-đề thì tâm luôn ở trong định (trạng thái tâm lắng yên, chuyên nhất), được tổng trì phương tiện tên là Vô biên văn (nghe không giới hạn). Được tổng trì ấy rồi, tâm luôn ở trong định mà vẫn làm Phật sự (công việc giáo hóa cứu độ của Phật).
Lại nữa, Bảo Nữ, khi Bồ-tát tu hành đạo Bồ-đề, ý tưởng không điên đảo (không thấy sai lệch, trái ngược với sự thật), tâm không điên đảo. Vì không điên đảo, nên trong chỗ vô ngã (không có cái "tôi" thường còn) thì không khởi tưởng có ngã; không khởi các tưởng về chúng sinh, thọ mạng, con người, sĩ phu (đây đều là những tên gọi khác nhau cho cái "tôi" được cho là có thật), nam nữ, kiêu mạn, phiền não (những tâm trạng ô nhiễm làm khổ thân tâm như tham, sân, si), thường còn và đoạn diệt, có và không, thiện và ác, nhơ và sạch, hữu lậu và vô lậu, thế gian và xuất thế gian (vượt ra khỏi thế gian), sinh tử và Niết-bàn (cảnh giới tắt hẳn phiền não, ra khỏi vòng sinh tử). Tất cả chúng sinh vì có điên đảo nên có những tưởng như thế; nếu không điên đảo thì không có những tưởng ấy, mà đi theo trung đạo (con đường ở giữa, không rơi vào hai cực đoan). Do nhân duyên ấy, khi đạt Bồ-đề thì thành tựu một tưởng, không có hai tưởng. Vì tu định ấy nên được tổng trì phương tiện tên là Vô tận khí (cái chứa không cùng). Nhờ sức tổng trì ấy, tâm luôn tu tập vô tưởng tam-muội (tam-muội: trạng thái tâm định sâu, chuyên nhất; vô tưởng: không chấp vào bất cứ hình tướng, ý niệm nào); thương xót chúng sinh, tu tập đại bi (lòng thương lớn, muốn cứu khổ cho tất cả), thuyết pháp không ngừng.
Lại nữa, Bảo Nữ, khi Bồ-tát tu hành đạo Bồ-đề, tu tập tâm xả (tâm buông bỏ, bình thản, không thiên lệch): buông bỏ khổ và vui; không khổ không vui, không mừng không buồn, không thương không giận. Do nhân duyên ấy, đối với được lợi, mất lợi, bị chê, được khen, tâm không phân hai. Luôn quán vô thường, khổ, vô ngã…, cũng giáo hóa chúng sinh tu tâm xả như thế. Do nhân duyên ấy, khi đạt Bồ-đề thì gọi là đại xả. Được đại xả rồi thì được tổng trì phương tiện tên là Đại hải ấn (dấu ấn biển cả). Nhờ sức tổng trì ấy, dù được người, trời, a-tu-la (loài thần hay giận dữ, hiếu chiến), càn-thát-bà (thần nhạc trời), ca-lâu-la (chim thần cánh vàng), khẩn-na-la (thần ca hát), ma-hầu-la-già (thần rắn lớn), Đế Thích (vua cõi trời Đao Lợi) và Phạm Thiên (vua cõi trời Phạm) cung kính cúng dường, cũng không lấy làm mừng; bị kẻ ác tà kiến khinh mạn chửi mắng, cũng không lấy làm buồn. Tâm bình đẳng như đất, nước, lửa, gió: không cao không thấp, không động không đục; tu đại từ đại bi.
Lại nữa, Bảo Nữ, khi Bồ-tát tu hành đạo Bồ-đề, hết lòng cầu pháp sâu xa của Bồ-đề và mọi thiện căn, không cầu Thanh văn thừa, tu tập đại bi; những tâm như vậy không hề thối lui. Do nhân duyên ấy, khi đạt Bồ-đề thì thành tựu chí nguyện của Như Lai, không tăng không giảm; được tổng trì phương tiện tên là Kim cương tràng (lá cờ kim cương), được đại tự tại: biết nên nói như thế nào, biết nói việc gì, biết lúc nào nói, biết nói ở đâu, biết nói cho chúng sinh nào.
Lại nữa, Bảo Nữ, khi Bồ-tát tu hành đạo Bồ-đề, luôn siêng năng tinh tấn, đối với các pháp lành không biết chán đủ; cung kính cúng dường hòa thượng (vị thầy truyền giới, dạy dỗ người xuất gia) và thiện hữu (bạn lành, người dẫn dắt mình theo đường chính), cũng thường gần gũi, vui nghe chính pháp, nghe đến đâu giữ gìn đến đó. Tinh tấn như thế là để điều phục chúng sinh, để cúng dường vô lượng chư Phật, để khiến vô lượng vô biên chúng sinh đạt đạo vô thượng, cũng khiến họ có được sự tinh tấn như thế mà vào cửa pháp. Do nhân duyên ấy, được tổng trì phương tiện tên là Văn Phật pháp (nghe pháp Phật). Vì thế, khi đạt Bồ-đề, Bồ-tát thành tựu sự tinh tấn không giảm như vậy; nhờ tinh tấn nên có đủ thần thông (năng lực siêu việt khác thường).
Lại nữa, Bảo Nữ, khi Bồ-tát tu hành đạo Bồ-đề, có đủ tâm nhớ giữ, tu bốn niệm xứ (bốn chỗ đặt tâm quán xét: thân, cảm thọ, tâm, các pháp): quán thân trong và ngoài là vô thường, khổ, vô ngã; quán cảm thọ, tâm và các pháp cũng như thế. Tu tam-muội không, vô tướng, vô nguyện (ba thứ định: thấy mọi pháp là không có tự tính, không có hình tướng cố định, không còn gì để mong cầu). Vì thân Như Lai mà quán niệm xứ về thân, nhưng không chứng lấy giải thoát (riêng cho mình). Do nhân duyên ấy, khi đạt Bồ-đề thì thành tựu tâm nhớ giữ không giảm của Như Lai, được tha tâm thông (năng lực biết tâm người khác), biết căn cơ và bản tính của chúng sinh; hiểu nghiệp, phiền não, chỗ tập quen trong tâm của họ; các gốc lành, gốc ác, quả báo, sự sinh diệt; thứ lớp của các cõi; thế giới của chư Phật, đại chúng thuộc các thừa (các lối tu); các hạnh của Bồ-tát và việc được thọ ký (lời Phật báo trước một người khi nào sẽ thành Phật); cha mẹ, bà con, thầy dạy, hòa thượng. Biết những điều như thế mà tâm không mất niệm.
Lại nữa, Bảo Nữ, khi Bồ-tát tu hành đạo Bồ-đề, luôn tu trí tuệ: tuệ sắc bén, tuệ nhanh, tuệ không bờ bến, tuệ sâu xa, tuệ thấu hiểu, tuệ trong sạch, tuệ không lay động, tuệ không ngăn ngại, tuệ không ai hơn, tuệ biết rõ thừa Thanh văn và Duyên giác, tuệ vô thượng, tuệ không biết đủ. Có đủ những trí tuệ như thế, Bồ-tát cầu tuệ, cầu pháp, giữ pháp, nói pháp, ưa thích pháp. Vì ưa thích pháp nên đối với vật trong và ngoài không sinh tham đắm; đối với thầy và hòa thượng có thể chịu đựng mọi khổ cực, đem những vật cần dùng dâng hiến. Vì nghĩa của một chữ một câu, có thể đem châu báu của mười phương thế giới dâng cho vị chủ pháp (người giảng pháp); vì một bài kệ mà xả bỏ thân mạng. Dù trong vô lượng kiếp nhiều như cát sông Hằng tu hạnh bố thí, cũng không bằng một lần nghe việc Bồ-đề mà tâm sinh hoan hỷ. Đối với chính pháp thì vui nghe vui nói, nên thường được chư Phật và chư thiên (các vị trời) nhớ nghĩ. Nhờ sức nhớ nghĩ ấy, mọi kinh điển, sách vở, luận thuyết trong thế gian đều thông suốt. Do nhân duyên ấy, khi đạt Bồ-đề thì thành tựu trí tuệ của Phật, không tăng không giảm. Trí như thế gọi là vô ngại (không chướng ngại): biết tâm chúng sinh là thiện, bất thiện hay vô ký (không thiện không ác); hữu lậu hay vô lậu; thế gian hay xuất thế gian; pháp nhơ hay pháp sạch; sinh tử hay Niết-bàn; mọi cửa pháp, mọi việc Bồ-đề, mọi con đường Bồ-đề, mọi thế giới, mọi kiếp, mọi hạt bụi nhỏ trong quá khứ, vị lai, hiện tại. Đối với những việc như thế đều thông suốt không ngăn ngại, nói ra không bao giờ cạn. Do nhân duyên ấy, Như Lai có thể trong một pháp mà nói ra vô lượng pháp.
Lại nữa, Bảo Nữ, khi Bồ-tát tu hành đạo Bồ-đề, không ưa ở nhà tìm hưởng năm dục (năm thứ ham muốn: sắc đẹp, âm thanh, mùi hương, vị ngon, cảm xúc êm ái; hoặc tiền của, sắc dục, danh tiếng, ăn uống, ngủ nghỉ), mà ưa ở chỗ vắng vẻ tu pháp xuất gia, ưa tu nghĩa sâu xa và ba cửa giải thoát (không, vô tướng, vô nguyện). Nhờ sức tu ấy mà được cửa pháp vô ngại và trí không vướng mắc, vượt qua cảnh giới của ma, trang nghiêm đầy đủ; xa lìa phiền não và các tà kiến ác, nói nghĩa sâu xa phá tâm nghi của mọi người, trừ bỏ mọi ác giác quán (những ý nghĩ tìm xét xấu ác), phá vỡ cõi Dục, cõi Sắc, cõi Vô sắc (ba cõi của vòng sinh tử: cõi còn ham muốn, cõi còn hình chất vi tế, cõi chỉ còn tâm thức). Với chúng sinh tham lam thì giảng chính pháp khiến lìa tâm tham; với người hay giận thì giảng lòng từ khiến lìa giận dữ; với người ngu si thì giảng mười hai nhân duyên (mười hai khâu nối nhau tạo thành vòng sinh tử) khiến lìa vô minh (sự mê muội, không thấy sự thật); với người keo kiệt thì giảng đàn ba-la-mật (hạnh bố thí; ba-la-mật: pháp tu đưa người sang bờ giải thoát); với người phá giới thì giảng thi ba-la-mật (hạnh trì giới); với người sân giận thì giảng sằn-đề ba-la-mật (hạnh nhẫn nhục); với người lười biếng thì giảng tỳ-lê-da ba-la-mật (hạnh tinh tấn); với người tâm tán loạn thì giảng thiền ba-la-mật (hạnh thiền định); với người không có trí thì giảng bát-nhã ba-la-mật (hạnh trí tuệ thấu suốt chân lý); với phàm phu thì giảng bốn chân đế (bốn sự thật: khổ, nguyên nhân của khổ, sự diệt khổ, con đường diệt khổ); với người điên đảo thì giảng vô thường, không sạch, không vui, vô ngã; với người bị trói buộc thì giảng ba mươi bảy pháp trợ Bồ-đề (ba mươi bảy phương pháp hỗ trợ đi đến giác ngộ). Bồ-tát có đủ những pháp như thế. Do nhân duyên ấy, khi đạt Bồ-đề thì thành tựu giải thoát, không tăng không giảm. Sự giải thoát như thế không gì lay động được, rốt ráo thanh tịnh, rốt ráo giải thoát; có thể biết, có thể thấy mọi thừa Thanh văn và Bích-chi-phật (tức Duyên giác), lại được tổng trì phương tiện tên là Thanh tịnh. Nhờ sức tổng trì ấy, có thể nói về giải thoát, đối với mọi pháp được đại tự tại.
Lại nữa, Bảo Nữ, khi Bồ-tát tu hành đạo Bồ-đề, cung kính trí tuệ, được sức mạnh của trí, được ánh sáng của trí; biết trí của quyến thuộc; biết tâm không tham, biết tâm không sân, biết tâm không si, biết tâm không ái luyến, biết tâm không nhơ, biết tâm không tranh, biết tâm không ăn (?), biết tâm không tham, biết tâm vô thượng, biết tâm không ngăn ngại, biết tâm vô ký; biết tâm thiện, biết tâm bất thiện, biết tâm ác, biết tâm sạch, biết tâm không sạch; tâm lớn, tâm nhỏ; tâm hẹp, tâm rộng; tâm biết khắp, tâm không biết khắp; tâm tham, tâm xả; tâm giữ giới, tâm phá giới; tâm nhẫn, tâm không nhẫn; tâm lười biếng, tâm tinh tấn; tâm định, tâm loạn; tâm si, tâm tuệ; tâm phàm, tâm thánh; tâm thuộc chính định tụ (nhóm người chắc chắn đi đến giác ngộ), tâm thuộc tà định tụ (nhóm người chắc chắn sa vào đường ác), tâm thuộc bất định tụ (nhóm người chưa định hướng); tâm Thanh văn, tâm Duyên giác, tâm Bồ-tát; tâm khổ đế, tâm tập đế, tâm diệt đế, tâm đạo đế (tâm quán bốn sự thật: khổ, nguyên nhân của khổ, sự diệt khổ, con đường diệt khổ). Tuy biết như vậy nhưng không chứng lấy riêng cho mình; vì điều phục chúng sinh mà thường nói chính pháp, tức là bốn chân đế và mười hai nhân duyên; xa lìa đoạn kiến (cái thấy cho rằng chết là hết) và ngã kiến (cái thấy cho rằng có cái "tôi" thật); nói nhân, duyên và quả đều từ duyên mà sinh, chứ không do ngã, chúng sinh, thọ mạng… mà có.
Bồ-tát biết rõ: vô minh làm duyên cho hành (những tạo tác của thân, lời, ý); hành làm duyên cho thức (tâm thức nhận biết); thức làm duyên cho danh sắc (phần tinh thần và phần thể chất); danh sắc làm duyên cho sáu xứ (sáu giác quan: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý); sáu xứ làm duyên cho xúc (sự tiếp xúc giữa giác quan và đối tượng); xúc làm duyên cho thọ (cảm giác khổ, vui…); thọ làm duyên cho thủ (sự nắm giữ, bám víu); thủ làm duyên cho ái (lòng tham ái); ái làm duyên cho hữu (sự tồn tại, mầm của đời sau); hữu làm duyên cho sinh; sinh làm duyên cho già chết, lo buồn, cả khối khổ. Vô minh diệt thì hành diệt; hành diệt thì thức diệt; thức diệt thì danh sắc diệt; danh sắc diệt thì sáu xứ diệt; sáu xứ diệt thì xúc diệt; xúc diệt thì thọ diệt; thọ diệt thì thủ diệt; thủ diệt thì ái diệt; ái diệt thì hữu diệt; hữu diệt thì sinh, già chết, lo buồn, khổ não diệt, cả khối khổ lớn diệt.
Quán như vậy rồi, lại nghĩ thế này: 'Những pháp như vậy thật không phải do ngã làm ra, không phải do chúng sinh, thọ mạng, sĩ phu… làm ra; chẳng thường còn, chẳng đoạn diệt. Đã không phải do chúng sinh, sĩ phu… làm ra thì gọi là không. Đã là không thì tức là không có ngã, chúng sinh, thọ mạng và sĩ phu; không thường, không đoạn. Đã không thường không đoạn thì không sinh không diệt. Không sinh diệt thì ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai) không bao gồm được. Ba đời không bao gồm được thì gọi là không có. Đã không có thì không thể đếm tính. Vì không thể đếm tính nên tức là đệ nhất nghĩa (chân lý tối thượng, cao nhất). Đệ nhất nghĩa tức là lời của Như Lai. Lời của Như Lai tức là không tranh cãi. Không tranh cãi gọi là pháp sa-môn. Pháp sa-môn tức là hư không.' Nếu có thể biết rõ những pháp như vậy thì gọi là biết chân thật. Nếu suy nghĩ theo các nhân duyên xấu thì sinh ra vô minh cho đến cả khối khổ lớn; suy nghĩ xấu diệt thì vô minh diệt, cho đến khối khổ lớn diệt. Quán như vậy rồi, không bám vào thường kiến (cái thấy cho rằng mọi thứ còn mãi), không bám vào đoạn kiến; biết mọi pháp từ duyên mà sinh, từ duyên mà diệt; biết mọi pháp không có ngã, chúng sinh, thọ mạng, sĩ phu; không thấy bên này, bên kia và khoảng giữa. Vì sao? Nếu không có bên kia, bên này thì làm sao có khoảng giữa? Vì vậy Bồ-tát thuyết pháp như thế. Do nhân duyên ấy, khi đạt Bồ-đề thì thành tựu trí giải thoát, không tăng không giảm, lại được tổng trì phương tiện tên là Vô biên. Nhờ được tổng trì, nương vào pháp giới mà quán cõi hư không, nói về điều hợp lẽ và không hợp lẽ, cho đến lậu tận lực (năng lực biết rõ mình đã dứt sạch mọi phiền não), bốn vô úy, đại từ đại bi; tuyên nói kho tàng bí mật rất sâu, lại dùng pháp ấy giáo hóa chúng sinh. Đó gọi là không chung với hai thừa (Thanh văn và Duyên giác). Thân, lời, ý… đều đầy đủ thần thông.
Lại nữa, Bảo Nữ, khi Bồ-tát tu hành đạo Bồ-đề, mọi việc làm của thân đều đi theo trí tuệ; không lừa dối chúng sinh mà gây trở ngại; không tham, không keo kiệt, không có tâm làm hại; giữ phạm hạnh (đời sống trong sạch, không dâm dục) thanh tịnh, siêng tu tinh tấn, gom góp các pháp trợ đạo không tiếc thân mạng, vì chúng sinh mà khởi đại từ đại bi. Do nhân duyên ấy, khi đạt Bồ-đề thì gọi là Như Lai có mọi việc làm của thân đều đi theo trí tuệ, được tổng trì phương tiện tên là Nhất thiết quang (mọi ánh sáng). Nhờ sức tổng trì ấy, có thể hiện ra các loại thân phương tiện, như: thân trời, thân rồng, thân a-tu-la, thân ca-lâu-la, thân càn-thát-bà, thân khẩn-na-la, thân ma-hầu-la-già, thân Phạm thiên, thân Đế Thích, thân Tứ Thiên vương (bốn vị vua trời giữ bốn phương), thân sát-lợi (giai cấp vua chúa, võ tướng), thân bà-la-môn, thân tỳ-xá (giai cấp buôn bán, làm ruộng), thân thủ-đà (giai cấp nô lệ, người làm thuê), thân tỳ-kheo (tăng nam xuất gia), tỳ-kheo-ni (tăng nữ xuất gia), ưu-bà-tắc (nam cư sĩ tại gia), ưu-bà-di (nữ cư sĩ tại gia). Hiện ra các loại thân như thế rồi, tùy ý mà thuyết pháp cho đại chúng. Thuyết pháp xong liền ẩn mất, khiến mọi người không biết ở đâu. Hoặc thân đã ẩn mà vẫn còn thuyết pháp. Mọi chúng sinh dùng sáu căn (sáu giác quan) chiêm ngưỡng mà không biết chán; khi không thấy thì tâm luôn nhớ nghĩ.
Lại nữa, Bảo Nữ, khi Bồ-tát tu hành đạo Bồ-đề, mọi lời nói đều đi theo trí tuệ; không lừa dối chúng sinh, không nói dối, không nói hai lưỡi (đâm thọc chia rẽ), không nói lời độc ác, không nói lời vô nghĩa; thường nói lời an ổn, lời đúng pháp, lời đúng tỳ-ni (giới luật), lời không gây nóng nảy bực bội, lời của Phật, lời có ý nghĩa, lời khiến người thích nghe, lời khiến người vui thấy. Do nhân duyên ấy, khi đạt Bồ-đề thì gọi là Như Lai có mọi lời nói đều đi theo trí tuệ, được tổng trì phương tiện tên là Tam phần (ba phần). Nhờ sức tổng trì ấy, khéo hiểu ngôn ngữ của mọi chúng sinh, nói ra các nghiệp của chúng sinh. Lời Phật nói ra là lời chân thật, lời về mười hai nhân duyên, lời thuận theo giải thoát, lời không tham, lời tịch tĩnh, lời về nhân duyên.
Lại nữa, Bảo Nữ, khi Bồ-tát tu hành đạo Bồ-đề, mọi việc làm của ý đều đi theo trí tuệ; không lừa dối chúng sinh, không ganh ghét, không làm hại, không có tà kiến mà tu chính kiến (cái thấy đúng đắn); khởi đại từ đại bi, đối với chúng sinh tâm bình đẳng, trọn không quên mất tâm Bồ-đề; đầy đủ trí tuệ, dứt bỏ kiêu mạn. Do nhân duyên ấy, khi đạt Bồ-đề thì gọi là Như Lai có mọi việc làm của ý đều đi theo trí tuệ, được tổng trì phương tiện tên là Vô cấu (không nhơ). Nhờ sức tổng trì ấy, an trụ trong một tâm mà có thể biết mọi tâm của mọi chúng sinh; quán tâm chúng sinh đều bình đẳng, như hình tướng huyễn hóa, bản tính vốn thanh tịnh; quán việc làm của thân chúng sinh đều bình đẳng, như trăng dưới nước; thấy mọi chúng sinh đều ở trong thân mình, thân mình cũng ở trong thân chúng sinh, như bóng hiện trong gương; có thể khiến chúng sinh đều thành thân Phật, cũng khiến thân mình thành thân chúng sinh; tất cả không ai có thể lay chuyển.
Lại nữa, Bảo Nữ, khi Bồ-tát tu hành đạo Bồ-đề, tin trí tuệ của chư Phật đời quá khứ, đối với việc làm lành của thân, lời, ý không có lưới nghi ngờ; nếu nghe việc của Phật không thể nghĩ bàn thì không kinh, không sợ; tin chúng sinh trong thế giới của các Phật quá khứ đã được điều phục; tin thân Như Lai đi khắp mười phương cõi, qua lại không trở ngại, có thể hiểu tiếng nói của mọi chúng sinh, tùy theo từng loại mà thuyết pháp; trí tuệ về ba đời đều không trở ngại; biết rõ mọi pháp giới, mọi thừa trong quá khứ, biết nghiệp, quả báo, thần thông của chúng sinh, và trí biết tâm người khác. Đối với những điều như thế, tâm tin không nghi, lại giáo hóa chúng sinh khiến họ cũng tin như mình. Do nhân duyên ấy, khi đạt Bồ-đề thì gọi là Như Lai biết đời quá khứ, trí tuệ không trở ngại. Nhờ trước kia tu tập dũng kiện tam-muội (thứ định mạnh mẽ, dũng mãnh), nên được tổng trì phương tiện tên là Kiện hành (đi vững mạnh). Nhờ sức tổng trì ấy, có thể biết thọ mạng và dòng họ của chư Phật Thế Tôn quá khứ; cũng biết nghiệp, quả báo, thần thông của các Bồ-tát, Thanh văn, Bích-chi-phật… và mọi chúng sinh trong quá khứ; cũng biết mọi kiếp trong quá khứ, kiếp nào có Phật ra đời, kiếp nào không có Phật ra đời, cùng tên gọi của các kiếp, sạch hay không sạch, rộng hay hẹp, thô hay tế, nhiều như hạt bụi, ngược hay xuôi. Đối với những điều như thế đều biết rõ, như nhìn quả am-ma-la (một loại quả tròn nhỏ ở Ấn Độ, giống quả chùm ruột) trong lòng bàn tay.
Lại nữa, Bảo Nữ, khi Bồ-tát tu hành đạo Bồ-đề, tin trí tuệ của chư Phật đời vị lai, đối với việc làm lành của thân, lời, ý không có lưới nghi ngờ; nếu nghe việc của Phật không thể nghĩ bàn thì không sinh kinh sợ; tin chúng sinh trong thế giới đời vị lai đều sẽ được điều phục; tin Như Lai đi khắp mười phương thế giới, qua lại không trở ngại, có thể hiểu tiếng nói của mọi chúng sinh, tùy theo từng loại mà thuyết pháp; trí tuệ về ba đời đều không trở ngại; biết rõ mọi pháp giới, mọi thừa trong vị lai, biết nghiệp, quả báo, thần thông của chúng sinh, và trí biết tâm người khác. Đối với những điều như thế, tâm tin không nghi, lại giáo hóa chúng sinh khiến họ cũng tin như mình. Do nhân duyên ấy, khi đạt Bồ-đề thì gọi là Như Lai biết đời vị lai, trí tuệ không trở ngại. Nhờ tu bi định (thứ định phát từ lòng thương xót) nên được tổng trì phương tiện tên là Sư tử hống. Nhờ sức tổng trì ấy, có thể biết thọ mạng và dòng họ của chư Phật Thế Tôn vị lai; cũng biết nghiệp, quả báo, thần thông của các Bồ-tát, Thanh văn, Bích-chi-phật… và mọi chúng sinh trong vị lai; cũng biết mọi kiếp trong vị lai, kiếp nào có Phật ra đời, kiếp nào không có Phật ra đời, cùng tên gọi của các kiếp, sạch hay không sạch, rộng hay hẹp, thô hay tế, nhiều như hạt bụi, ngược hay xuôi. Đối với những điều như thế đều biết rõ, như nhìn quả am-ma-la trong lòng bàn tay.
Lại nữa, Bảo Nữ, khi Bồ-tát tu hành đạo Bồ-đề, tin trí tuệ của chư Phật đời hiện tại, đối với việc làm lành của thân, lời, ý không có lưới nghi ngờ; nếu nghe việc của Phật không thể nghĩ bàn thì không kinh, không sợ; tin chúng sinh trong thế giới của các Phật hiện tại đều được điều phục; tin thân Như Lai đi khắp mười phương cõi, qua lại không trở ngại, có thể hiểu tiếng nói của mọi chúng sinh, tùy theo từng loại mà thuyết pháp; trí tuệ về ba đời đều không trở ngại; biết rõ mọi pháp giới, mọi thừa trong hiện tại, biết nghiệp, quả báo, thần thông của chúng sinh, và trí biết tâm người khác. Đối với những việc như thế, tâm tin không nghi, lại giáo hóa chúng sinh khiến họ cũng tin như mình. Do nhân duyên ấy, khi đạt Bồ-đề thì gọi là Như Lai biết đời hiện tại, trí tuệ không trở ngại. Nhờ tu tịnh định (thứ định trong sạch) nên được tổng trì phương tiện tên là Kim cương. Nhờ sức tổng trì ấy, có thể biết thọ mạng và dòng họ của chư Phật Thế Tôn hiện tại; cũng biết nghiệp, quả báo, thần thông của các Bồ-tát, Thanh văn, Bích-chi-phật… và mọi chúng sinh trong hiện tại; cũng biết mọi kiếp hiện tại, kiếp nào có Phật ra đời, kiếp nào không có Phật ra đời, cùng tên gọi, sạch hay không sạch, rộng hay hẹp, thô hay tế, nhiều như hạt bụi, ngược hay xuôi. Đối với những điều như thế đều biết rõ, như nhìn quả am-ma-la trong lòng bàn tay.
Bảo Nữ, đó gọi là mười tám pháp bất cộng. Như Lai còn có những pháp bất cộng khác. Đó là vô kiến đỉnh (không ai nhìn thấy được đỉnh đầu), gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì thân không có bờ bến. Không ai hơn được, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì mọi việc đều đầy đủ. Người thấy được trừ phiền não, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì thân như cây thuốc. Ở giữa đại chúng không sợ hãi, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì mọi thứ đều thanh tịnh. Ở giữa đại chúng không rụt rè, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì có bốn vô úy. Biết tâm chúng sinh, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì tùy ý thuyết pháp. Đồ chúng yên lặng, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì làm theo lời thầy dạy. Lời nói ra thanh tịnh, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì không nói lời vô nghĩa. Mọi điều Ngài tuyên nói, người nghe đều vui mừng, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì đã lìa ý tưởng phân biệt kẻ oán người thân. Tiếng thuyết pháp vừa đúng tới hết đại chúng đều nghe, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì vượt ra ngoài thì không có lợi ích gì. Mỗi người đều thấy Phật ngay trước mặt mình, khi chiêm ngưỡng mắt chưa từng chớp, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì thân Ngài không thể nghĩ bàn. Nghe lời Phật nói thì chắc chắn sinh mầm lành, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì đã thành tựu vô lượng công đức. Người thấy Ngài không biết chán, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì đã giác ngộ mọi pháp. Cả thân xoay lại nhìn như voi chúa ngoái nhìn, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì oai nghi (dáng vẻ, cử chỉ đi đứng nằm ngồi) thanh tịnh. Tiếng sư tử hống lớn, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì có đủ sức mạnh lớn. Oai nghi thuần thiện, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì mọi việc làm của thân đều theo trí tuệ. Lời nói thuần thiện, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì mọi lời nói đều theo trí tuệ. Làm con mắt cho tất cả, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì mọi việc làm của ý đều theo trí tuệ. Chúng sinh ưa nghe, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì lời nói vi diệu. Nhận sự cúng dường cao nhất, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì là phúc điền (ruộng phúc: người đáng được cúng dường, gieo vào đó thì sinh phúc lớn) vô thượng. Công đức vô tận, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì không cầu quả báo. Không ai phá hoại được, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì mỗi đốt xương có sức của Na-la-diên (một vị lực sĩ thần có sức mạnh vô song). Lời báo trước việc gì không sai, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì biết các căn cơ. Làm thầy của tất cả, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì thông suốt tất cả. Thọ mạng vô tận, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì đã được pháp thân (thân chân thật của Phật, chính là chân lý, không sinh không diệt). Ai gần gũi Ngài thì được lợi ích lớn, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì đã thành tựu mọi pháp lành. Trí tuệ Ngài có được không gì làm vẩn đục, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì biết tính của trí về ba đời là thanh tịnh. Ai làm thân Ngài chảy máu thì mắc tội ngũ nghịch (năm tội nặng nhất: giết cha, giết mẹ, giết A-la-hán, làm thân Phật chảy máu, phá hòa hợp Tăng), gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì đã thành tựu mọi gốc lành. Tập khí (thói quen, dấu vết còn sót lại) của phiền não đã hết, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì biết rõ nguyên nhân của mọi phiền não. Biết mọi việc làm, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì đã giác ngộ mọi pháp. Bảo Nữ, đó gọi là các pháp bất cộng của Như Lai."
Bấy giờ Bảo Nữ lại thưa Phật: "Bạch Thế Tôn, ba mươi hai tướng (ba mươi hai đặc điểm tốt đẹp trên thân Phật) mà Như Lai có được là do nghiệp nhân nào thành tựu?" Phật bảo Bảo Nữ: "Như Lai thành tựu vô lượng công đức nên mới được ba mươi hai tướng. Nay Ta trong vô lượng việc ấy sẽ nói sơ lược. Như Lai hết lòng giữ gìn giới trong sạch nên được tướng lòng bàn chân bằng phẳng. Vì tu các hạnh bố thí nên được tướng bánh xe nghìn căm (hình bánh xe có nghìn nan ở lòng bàn chân). Vì không lừa dối mọi chúng sinh nên được tướng gót chân tròn đầy. Vì giữ gìn chính pháp nên được tướng ngón tay thon dài. Vì không phá hoại đoàn thể của người khác nên được tướng màng lưới giữa các ngón. Vì đem y phục đẹp dâng tặng nên được tướng tay chân mềm mại. Vì bố thí đồ ăn uống sạch sẽ nên được tướng bảy chỗ đầy đặn (hai bàn tay, hai bàn chân, hai vai và đỉnh cổ). Vì ưa nghe Phật pháp nên được tướng bắp chân như nai chúa (?). Vì che giấu lỗi của người khác nên được tướng âm tàng (bộ phận kín ẩn sâu vào trong). Vì tu pháp lành nên được tướng thân trên như sư tử. Vì luôn dùng pháp lành giáo hóa chúng sinh nên được tướng chỗ hõm xương nơi vai bằng đầy. Vì cứu giúp người sợ hãi nên được tướng cánh tay và khuỷu tay tròn đầy. Vì thấy việc làm của người khác thì vui lòng giúp đỡ nên được tướng tay dài chạm gối. Vì luôn tu mười điều lành nên được tướng thân thanh tịnh. Vì luôn bố thí thuốc cho người bệnh nên được tướng đồ ăn đưa đến cổ họng đều hiện rõ (?). Vì luôn phát nguyện trang nghiêm, tu pháp lành nên được tướng má như sư tử. Vì đối với chúng sinh tâm bình đẳng nên được tướng bốn mươi cái răng. Vì hòa giải các cuộc tranh cãi nên được tướng răng khít nhau. Vì bố thí châu báu nên được tướng răng đều nhau. Vì thân, lời, ý trong sạch nên được tướng hai răng nanh trắng. Vì giữ miệng khỏi bốn lỗi (nói dối, nói hai lưỡi, nói ác, nói lời vô nghĩa) nên được tướng lưỡi rộng dài. Vì thành tựu vô lượng công đức nên được tướng nếm được vị ngon nhất trong các vị. Vì đối với chúng sinh luôn nói lời dịu dàng nên được tướng Phạm âm (giọng nói trong trẻo, vang xa như tiếng Phạm thiên). Vì tu tập lòng từ nên được tướng mắt màu xanh biếc thẫm. Vì hết lòng cầu Bồ-đề vô thượng nên được tướng lông mi như trâu chúa. Vì khen ngợi công đức của người khác nên được tướng bạch hào (sợi lông trắng xoắn giữa hai chân mày). Vì cung kính cha mẹ, thầy dạy, hòa thượng nên được tướng nhục kế (khối thịt nhô cao trên đỉnh đầu). Vì ưa nói pháp sâu xa nên được tướng thân mềm mại. Vì bố thí đồ trải ngồi nằm nên được tướng ánh sáng màu vàng. Vì xa lìa việc tụ tập bàn chuyện thế gian nên được tướng mỗi lỗ chân lông mọc một sợi lông. Vì ưa nhận lời dạy bảo của bạn lành và thầy nên được tướng lông trên thân hướng lên. Vì không đem việc ác gây cho chúng sinh nên được tướng tóc màu như vàng ròng. Vì luôn khuyên chúng sinh tu tam-muội nên được tướng thân tròn đầy như cây ni-câu-đà (một loại cây đa, tán tròn đều, chiều cao bằng bề ngang tán). Vì đời đời ở khắp nơi đều tạo tượng Phật nên được tướng sức mạnh Na-la-diên. Bảo Nữ, Bồ-tát ma-ha-tát thành tựu vô lượng công đức như vậy nên được ba mươi hai tướng như thế."
Bảo Nữ lại thưa: "Bạch Thế Tôn, Bồ-tát ma-ha-tát thật không thể nghĩ bàn! Vui thay, Như Lai khéo nói Phật pháp!" Bấy giờ Thế Tôn khen Bảo Nữ: "Hay thay, hay thay! Đúng như con nói. Mọi chúng sinh nghe được nghĩa này liền đầy đủ vô lượng công đức; nghe rồi mà tin thì cũng thành tựu vô lượng công đức." Khi nói pháp ấy, vô lượng vô biên thế giới ở mười phương chấn động theo sáu cách (sáu kiểu rung chuyển của mặt đất, điềm lành báo hiệu việc lớn), vô lượng chúng sinh phát tâm Bồ-đề (phát nguyện cầu giác ngộ để cứu độ chúng sinh), năm nghìn Bồ-tát đạt vô sinh nhẫn (sự chấp nhận, an trụ vững chắc trong chân lý rằng mọi pháp vốn không sinh không diệt), chư thiên trên hư không rải mưa các loại hoa, trỗi các thứ nhạc để cúng dường Phật.
"Nếu có chúng sinh nào đã từng ở chỗ vô lượng vô biên đức Phật mà gieo trồng các gốc công đức, thì mới được nghe về mười lực, bốn vô úy, các pháp bất cộng và ba mươi hai tướng của Như Lai. Người ấy nghe rồi có thể sinh lòng tin sâu; tin rồi có thể ở giữa đại chúng cất tiếng sư tử hống mà nói pháp như thế. Vì sao? Vì kẻ thấp kém không thể được nghe chính pháp như thế; giả sử được nghe cũng chưa chắc đã tin. Bậc thượng nhân đầy đủ giới và trí tuệ mới được nghe; nghe rồi kính tin; tin rồi chẳng bao lâu sẽ đạt A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề."
Bảo Nữ lại thưa: "Bạch Thế Tôn, Phật không thể nghĩ bàn, Pháp và Tăng cũng không thể nghĩ bàn, việc nghe và tin kinh này cũng không thể nghĩ bàn. Nếu có ai tin thì người ấy chắc chắn đạt A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề. Bạch Thế Tôn, thế nào là Bồ-tát tu hành pháp hạnh (hạnh tu đúng theo pháp)?"
"Bảo Nữ, Bồ-tát ma-ha-tát không bỏ người thân quen cũ, biết ơn và đền ơn, thương xót tất cả; ai đến nương tựa thì trọn không bỏ rơi; hết lòng nghĩ đến đạo Bồ-đề; tu nhẫn nhục; vật khó cho mà vẫn cho được; thu nhận chúng sinh; dùng tâm từ giữ giới; suy nghĩ nghĩa lành; giữ gìn chính pháp; ưa pháp, nhớ pháp, giữ pháp, ưa yên tĩnh; ở một mình nơi vắng vẻ mà tâm không hối hận thối lui; khéo bảo vệ chúng sinh; giữ thân, lời, ý trong sạch; vì bốn tâm vô lượng (bốn tâm rộng lớn không giới hạn: từ, bi, hỷ, xả) mà phát nguyện trang nghiêm lớn; luôn khuyên chúng sinh đi theo đạo Bồ-đề; mỗi khi giảng luận đều khen Đại thừa trước (lối tu lớn, cầu thành Phật để cứu độ hết thảy chúng sinh); không hứa với người trước rồi sau lại hối hận; giữ hạnh trong sạch, biết đủ, ít ham muốn; không keo kiệt, không ganh ghét, không làm đứt hạt giống của bậc thánh; tâm không tranh cãi, biết rõ nhân quả; có lòng tin, học rộng, giữ giới, bố thí, biết hổ thẹn với mình và với người, có trí tuệ; gần gũi bạn lành, làm theo lời thầy dạy; tâm không kiêu mạn; cung kính lễ lạy bậc trưởng lão có đức; lìa tham, sân, si, lìa cái 'tôi' và 'của tôi'; luôn nhớ nghĩ Phật, Pháp, Tăng, bố thí, giữ giới, cõi trời; khi được cúng dường thì tâm không tự cao; luôn siêng tu sáu ba-la-mật (sáu hạnh: bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ), cùng các phương tiện lành như không, vô tướng, vô nguyện; không thấy các tướng ngã, thường, chúng sinh, thọ mạng, sĩ phu; tu bốn niệm xứ cho đến tám chính đạo (tám con đường chân chính: thấy đúng, nghĩ đúng, nói đúng, làm đúng, sống đúng, siêng năng đúng, nhớ đúng, định đúng). Đó gọi là Bồ-tát tu hành pháp hạnh.
Lại nữa, pháp hạnh là: không mắt, không sắc (hình sắc), không hành theo tưởng về sắc; không tai, không tiếng, không hành theo tưởng về tiếng; không mũi, không hương, không hành theo tưởng về hương; không lưỡi, không vị, không hành theo tưởng về vị; không thân, không xúc chạm, không hành theo tưởng về xúc chạm; không ý, không pháp (đối tượng của ý), không hành theo tưởng về pháp. Không hành theo sắc (thân xác, vật chất); không hành theo 'chẳng phải sắc, chẳng phải chẳng sắc'; không hành theo sắc là khổ; không hành theo 'chẳng phải sắc, chẳng phải chẳng sắc' là khổ; không hành theo sắc là ngã; không hành theo 'chẳng phải sắc, chẳng phải chẳng sắc' là ngã; không hành theo sắc là không; không hành theo 'chẳng phải sắc, chẳng phải chẳng sắc' là không; không hành theo sắc là vô tướng; không hành theo sắc là vô nguyện; không hành theo sắc là vô hành; không hành theo tính của sắc; không hành theo sắc là thật; không hành theo sắc là tịch lặng; không hành theo sự sinh của sắc; không hành theo sự xuất ra của sắc; không hành theo nhân duyên của sắc; không hành theo sự tụ hợp của sắc. Đó gọi là pháp hạnh. Thọ (cảm giác), tưởng (nhận biết, hình dung), hành (tạo tác của tâm), thức (sự nhận biết phân biệt) cũng đều như vậy. Bảo Nữ, nếu không có hành theo ấm, nhập, giới (ấm: năm nhóm hợp thành thân tâm; nhập: mười hai chỗ gặp gỡ giữa sáu giác quan và sáu đối tượng; giới: mười tám yếu tố gồm sáu giác quan, sáu đối tượng và sáu thức) như thế, thì gọi là pháp hạnh. Không hành theo cõi Dục, cõi Sắc, cõi Vô sắc, không trụ, không thoát, đó gọi là pháp hạnh. Không đi, không đến, không có chỗ trụ; không tâm, ý, thức; không thấy, không nghe, không biết, không nhận thức; không có việc làm của thân, lời, ý; chẳng phải pháp, chẳng phải phi pháp; chẳng một, chẳng hai; chẳng phải quá khứ, vị lai, hiện tại; chẳng nhơ, chẳng sạch; chẳng tụ, chẳng tan; chẳng phải ngã, chúng sinh, thọ mạng, sĩ phu; chẳng thường, chẳng đoạn; chẳng phải ngã, chẳng phải của ngã; chẳng đầu, chẳng cuối, đó gọi là pháp hạnh. Đó gọi là pháp của Ta, gọi là chỗ an trụ, gọi là pháp tính (bản tính chân thật của mọi pháp), gọi là chỗ của pháp, gọi là chỗ không, chẳng phải chỗ, gọi là chỗ rốt ráo: không động, không trụ, không có hình tướng, không xuất, không diệt, không có gì để tu hành, không lấy, không bỏ, không nhận, không cho. Nếu có thể biết và thấy những pháp như thế thì gọi là biết chân thật, gọi là biết như thật, gọi là biết pháp. Nếu có Bồ-tát nào học được như thế, vì chúng sinh mà đi vào sinh tử, nhưng đối với Niết-bàn vẫn không lay động, thì đó gọi là pháp hạnh chân thật của Bồ-tát."
Khi nói pháp ấy, tám nghìn Bồ-tát thành tựu nhẫn nhục. Bấy giờ Bảo Nữ lại đem đủ loại châu báu và vật quý cúng dường Phật mà thưa: "Bạch Thế Tôn, nếu có Bồ-tát thực hành pháp hạnh này thì tức là tu hành mọi hạnh của Phật, liền được thọ ký, ngồi dưới cây Bồ-đề, thành tựu A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề." Bấy giờ Xá-lợi-phất (một vị đại đệ tử của Phật, nổi tiếng trí tuệ bậc nhất) nói với Bảo Nữ: "Cô có biết ấn bất thoái (dấu ấn chứng nhận Bồ-tát không còn thối lui trên đường đến giác ngộ) của Bồ-tát không?" Bấy giờ Bảo Nữ liền nói kệ (bài thơ tụng trong kinh Phật) rằng:
Cõi chúng sinh cùng với pháp giới, nếu quán được bình đẳng không khác,
Không phân biệt đếm từng cái một, đó gọi là ấn bất thoái của Bồ-tát.
Chư Thế Tôn ở mười phương thế giới, trong quá khứ, vị lai và hiện tại,
Đều quán pháp giới một cách bình đẳng, đó gọi là ấn bất thoái của Bồ-tát.
Quán cõi hữu vi đều là vô thường, hữu lậu, vô lậu cũng đều như thế,
Biết mọi pháp bản tính vốn trong sạch, đó gọi là ấn bất thoái của Bồ-tát.
Quán sinh tử là không có hạn lượng, không thể cân đo, đếm biết số lượng,
Nếu trong một niệm thông suốt hiểu biết, đó gọi là ấn bất thoái của Bồ-tát.
Mọi pháp giới của tất cả thế gian, cùng các pháp thánh vượt ra khỏi thế gian,
Nếu biết bình đẳng, đều là chân thật, đó gọi là ấn bất thoái của Bồ-tát.
Nếu biết rõ cảnh giới của chư Phật, cùng cảnh giới của các ma Ba-tuần (tên vua ma ở cõi trời Dục giới, chuyên ngăn trở người tu),
Thông suốt hai cảnh ấy không sai khác, đó gọi là ấn bất thoái của Bồ-tát.
Tham dục, sân giận, ngu si cùng các thứ, mọi phiền não của tất cả chúng sinh,
Biết chúng sinh ra từ nhân duyên điên đảo, đó gọi là ấn bất thoái của Bồ-tát.
Pháp sinh tử cùng với Niết-bàn, đạo chính vô thượng và Bồ-đề,
Quán xét các pháp ấy không sai khác, đó gọi là ấn bất thoái của Bồ-tát.
Biết năm ấm (năm nhóm hợp thành thân tâm: sắc, thọ, tưởng, hành, thức) giống như Bồ-đề, nhập và giới cũng như tính Bồ-đề,
Quán các pháp ấy không có hai, đó gọi là ấn bất thoái của Bồ-tát.
Đất, nước, lửa, gió cùng sắc do chúng tạo thành, quán chúng cũng như hư không vậy,
Như thế liền được ấn chân thật, cũng như ấn của chư Phật mười phương.
Như cõi của mắt v.v. cũng như Bồ-đề, hai thứ bình đẳng, không sai khác,
Tự mình thọ trì lại nói cho người, đó gọi là ấn bất thoái của Bồ-tát.
Biết mọi tâm của các chúng sinh, có thể làm nhân duyên cho mọi tâm,
Nhân duyên như thế không chướng ngại, đó gọi là ấn bất thoái của Bồ-tát.
Có thể quán xét khắp các chúng sinh, mọi căn cơ bậc trên, giữa, dưới,
Có thể quán sinh tử đến tận bờ kia, đó gọi là ấn bất thoái của Bồ-tát.
Mọi chữ, nghĩa, câu không cùng tận, trải qua vô lượng kiếp mà diễn nói,
Không ai phá hoại, gây chướng ngại được, đó gọi là ấn bất thoái của Bồ-tát.
Bờ mé hư không còn có thể cùng tận, gió dữ thế gian còn có thể trói buộc,
Nhưng tâm bất thoái của Bồ-tát, cả thế gian không thể lay chuyển.
Thành tựu vô lượng đà-la-ni (năng lực ghi nhớ, nắm giữ mọi pháp không quên), đối với các pháp không mất niệm,
Theo thứ lớp diễn nói nghĩa các pháp, như từ miệng Phật nói ra, không khác.
Chư Phật Thế Tôn ở mười phương thế giới, vì độ chúng sinh nói vô lượng pháp,
Đều có thể thọ trì, hiểu nghĩa sâu xa, đó gọi là ấn bất thoái của Bồ-tát.
Pháp đã nghe trong vô lượng kiếp, diễn nói như vừa mới nghe hiện tại,
Vô lượng đời học đà-la-ni, mới được ấn vô tận như thế.
Thành tựu đầy đủ sức tổng trì như vậy, cùng trí tuệ hiểu biết chân thật vô thượng,
Nếu được ấn bất thoái của Bồ-tát, thì có thể tuyên nói pháp như thế.
Nếu quán tất cả các pháp là không, cũng không gần gũi, cũng không xa lìa,
Nếu ai thành tựu được tâm bất thoái, nên biết người ấy có ấn không.
Mọi pháp đều mang ấn hư không, tính chúng xưa nay không sinh không diệt,
Nếu ai biết rõ pháp giới ấy, đó gọi là ấn bất thoái của Bồ-tát.
Các pháp đều do nhân duyên mà có, lìa các duyên thì không có pháp giới,
Nếu ai biết rõ được như vậy, nên biết người ấy có ấn bất thoái.
Mọi oai nghi, mọi hình sắc, âm thanh, có thể trong một niệm (?) đều hiện ra,
Vì muốn giáo hóa các chúng sinh, đó chính là ấn bất thoái của Bồ-tát.
Tâm bố thí rộng như hư không, trong vô lượng kiếp không thể cạn,
Thành tựu vô lượng các công đức, đó chính là ấn bất thoái của Bồ-tát.
Tu tập giới trong sạch làm giới Phật, được giới Phật rộng như hư không,
Thành tựu giới vô thượng như thế, đó chính là ấn bất thoái của Bồ-tát.
Mọi giới của tất cả chúng sinh, cùng giới của bậc còn học và bậc đã học xong (bậc đã dứt hết phiền não, không còn gì phải học),
Dù có vô lượng giới như thế, cũng không bằng một phần mười sáu của bất thoái.
Nếu được vô sinh nhẫn cao nhất, thành tựu vô lượng không có bờ bến,
Nếu được vô sinh nhẫn như thế, như chư Phật quá khứ đã chứng được,
Vì chúng sinh mà khéo trang nghiêm, trong vô lượng đời không ngơi nghỉ,
Luôn siêng năng tu tập hạnh tinh tấn, đó chính là ấn bất thoái của Bồ-tát.
Luôn vui tu tập các thiền định, cũng vì chúng sinh mà tuyên nói pháp,
Dù hiện ra đủ các oai nghi, mà trong tâm không rời khỏi định.
Đầy đủ chính tri kiến vô thượng, xa lìa mọi tập khí phiền não,
Nếu ai thành tựu được tâm bất thoái, thì có thể đến gần cảnh giới Phật.
Đầy đủ ba loại thần thông, cùng phương tiện khéo léo của Như Lai,
Nếu ai thành tựu được tâm bất thoái, người ấy sắp được ấn Chính giác (ấn giác ngộ chân chính, tức quả Phật).
Tất cả chúng sinh đều không thể biết, tâm hạnh và cảnh giới của người ấy,
Vì chúng sinh làm vô lượng hạnh, đó chính là ấn bất thoái của Bồ-tát.
Thật ra chưa đạt được đạo vô thượng, mà có thể hiện ra thân Như Lai,
Hiện sinh ra, thành đạo, chuyển pháp luân, ở giữa đại chúng hiện vào đại Niết-bàn.
Chưa rời ấn bất thoái của Bồ-tát, mà cũng có thể được ấn Như Lai.
Như hư không không có bờ bến, ấn Phật đạt được cũng như vậy.
Khi nói kệ ấy, cõi Phật tam thiên đại thiên (một đại thế giới gồm một nghìn lần một nghìn lần một nghìn tiểu thế giới) chấn động theo sáu cách, năm nghìn Bồ-tát được ấn bất thoái. Bấy giờ Thế Tôn khen Bảo Nữ: "Hay thay, hay thay! Con đã nói rất khéo về ấn bất thoái chuyển của Bồ-tát."
Bấy giờ Tu-bồ-đề (một vị đại đệ tử của Phật, nổi tiếng hiểu lý "không" bậc nhất) thưa Phật: "Bạch Thế Tôn, Bảo Nữ chắc chắn đã được ấn bất thoái chuyển, cho nên mới có thể tuyên nói như thế. Nếu chưa chứng được thì làm sao nói được như vậy?" Phật bảo Tu-bồ-đề: "Đúng thế, đúng thế, như ông nói. Bảo Nữ từ lâu đã được ấn bất thoái, đã thành tựu nhẫn nhục, đã đi tận đến đáy sâu thẳm của Đại thừa (lối tu lớn, cầu thành Phật để cứu độ hết thảy chúng sinh)."
Bấy giờ Bảo Nữ thưa Phật: "Bạch Thế Tôn, vì sao gọi là Đại thừa?" Phật nói: "Vì cỗ xe ấy rộng lớn nên gọi là Đại thừa. Vì đối với chúng sinh không vướng ngại nên gọi là Đại thừa. Vì là gốc rễ của các thiện căn đưa đến nhất thiết trí (trí biết tất cả, tức trí tuệ của Phật) nên gọi là Đại thừa. Vì không có bóng tối của phiền não và các kết (những sợi dây trói buộc tâm) nên gọi là Đại thừa. Vì ánh sáng của nó không chỗ nào không chiếu khắp nên gọi là Đại thừa. Vì khắp mọi bờ mé đều có mắt sáng nên gọi là Đại thừa. Vì bản tính luôn trong sạch, từ đầu chưa hề nhiễm bẩn nên gọi là Đại thừa. Vì dứt mọi phiền não và mọi tập khí nên gọi là Đại thừa. Vì giữ gìn giới cấm nên gọi là thanh tịnh. Vì tu tập định nên gọi là an trụ. Vì tu trí tuệ nên gọi là vô lậu. Vì tu giải thoát nên gọi là không bị trói buộc. Vì chỉ ra mọi pháp bình đẳng không hai nên gọi là trí giải thoát. Vì gồm đủ mười lực nên gọi là không gì lay động được. Vì có đủ bốn vô úy nên gọi là không sợ hãi. Vì gồm đủ mười tám pháp bất cộng nên gọi là không ngăn ngại. Vì tu tập đại từ nên gọi là bình đẳng. Vì phá tan mọi quân ma nên gọi là tối thắng. Vì đánh đổ phiền não ma (phiền não được ví như ma vì phá hoại sự tu tập) nên gọi là tịch tĩnh. Vì phá ấm ma (thân tâm năm ấm được ví như ma vì gây ra khổ) nên gọi là không thể đếm. Vì phá tử ma (cái chết được ví như ma vì cắt đứt mạng sống) nên gọi là thường trụ. Vì đầy đủ đàn-na ba-la-mật (hạnh bố thí) nên gọi là giàu đủ. Vì đầy đủ thi-la ba-la-mật (hạnh trì giới) nên gọi là không nóng bức (không bị phiền não thiêu đốt). Vì đầy đủ sằn-đề ba-la-mật (hạnh nhẫn nhục) nên gọi là không oán thù. Vì đầy đủ tinh tấn ba-la-mật nên gọi là không lay động. Vì đầy đủ thiền-na ba-la-mật (hạnh thiền định) nên gọi là vô lậu, không xoay chuyển. Vì đầy đủ bát-nhã ba-la-mật (hạnh trí tuệ) nên gọi là vượt hơn mọi thế gian và xuất thế gian. Vì đầy đủ phương tiện ba-la-mật (hạnh khéo dùng phương cách để giáo hóa) nên gọi là thu nhiếp tất cả các thừa (?). Vì dứt các cõi tồn tại nên gọi là không còn hữu. Vì nhờ tám chính đạo mà đạt được nên gọi là an (?). Vì có đủ đôi cánh định và tuệ, đi đến đâu cũng không trở ngại, điều phục các căn, nên gọi là đại thần thông. Vì tu chính cần (bốn sự siêng năng đúng: dứt ác đã sinh, ngăn ác chưa sinh, làm lành chưa sinh, tăng lành đã sinh) nên có thể thấy mọi thế giới của chư Phật. Vì tu niệm xứ nên xa lìa pháp ác, gần gũi pháp lành. Tu bảy giác phần (bảy yếu tố đưa đến giác ngộ: chọn pháp, tinh tấn, hỷ, khinh an, niệm, định, xả) thì xa lìa mọi kết phiền não. Vô vi, vô lậu, không gì hơn, vô thượng; không ai thấy được đỉnh, không ai biết được; không có che chướng; không có nghe, không có chỗ vào ra; đại chúng, đại đường một vị, không tạo tác (?); không làm ra số lượng, bình đẳng không hai; được danh tiếng lớn, mười phương không ngăn ngại; được mọi người và trời cung kính; thành tựu vô lượng vô biên công đức; dứt hẳn mọi keo kiệt, phá giới, tâm làm hại, lười biếng, tâm tán loạn và vô minh; có thể khiến chúng sinh được học rộng nghe nhiều, đem lại an vui, dứt mọi khổ; có thể khiến họ làm nghiệp lành; là trí Phật, trí vô ngại, trí vô thượng, trí bình đẳng, nhất thiết trí. Đó gọi là Đại thừa."
Khi nói pháp ấy, mười hai nghìn chúng sinh phát tâm A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề. Phát tâm rồi lại nói: "Nếu có chúng sinh nào phát được tâm Đại thừa như thế thì liền được lợi ích của vô lượng pháp lành."
Bấy giờ Bảo Nữ thưa Phật: "Bạch Thế Tôn, vì những chướng ngại nào mà chúng sinh không thể mau đạt Đại thừa?" Phật bảo Bảo Nữ: "Có ba mươi hai việc, do nhân duyên ấy mà gây chướng ngại. Ba mươi hai việc ấy là gì? Một là ưa Thanh văn thừa. Hai là ưa Duyên giác thừa. Ba là ưa được thân Đế Thích. Bốn là ưa được thân Phạm thiên. Năm là vì muốn hưởng vui thế gian mà giữ giới. Sáu là ưa tu chỉ một điều lành. Bảy là luôn ôm lòng ganh ghét. Tám là nhiều của cải, tham đắm, keo kiệt. Chín là không ưa khuyên bảo, giáo hóa chúng sinh tu pháp lành. Mười là vì tâm kiêu mạn. Mười một là vì không cầu tâm Bồ-đề. Mười hai là vì sợ tâm Bồ-đề. Mười ba là vì đối với một pháp mà sinh tâm bám chấp. Mười bốn là vì suy nghĩ không đúng đắn. Mười lăm là vì không thể gần gũi thầy dạy, hòa thượng, thiện tri thức (bạn lành, người hướng dẫn tu tập đúng đắn). Mười sáu là vì chê bai các bộ phái khác. Mười bảy là vì không thể làm trong sạch việc làm của thân, lời, ý. Mười tám là vì không thể giữ gìn pháp vô thượng. Mười chín là vì được chút vị pháp mà tiếc không nói cho người. Hai mươi là vì hiểu chút nghĩa pháp mà sinh kiêu mạn lớn. Hai mươi mốt là vì xa lìa bốn nhiếp pháp (bốn cách thu phục lòng người để giáo hóa: bố thí, nói lời dịu dàng, làm việc lợi ích, cùng làm việc với họ). Hai mươi hai là vì không thể cung kính bạn đồng thầy, đồng học. Hai mươi ba là vì không ưa nhớ nghĩ đến sáu ba-la-mật. Hai mươi bốn là vì xa lìa ba tụ giới (ba nhóm giới thanh tịnh: giữ luật nghi, làm mọi điều lành, làm lợi ích cho chúng sinh). Hai mươi lăm là vì không phát nguyện. Hai mươi sáu là vì ít thiện căn. Hai mươi bảy là vì hiểu nghĩa sai lệch. Hai mươi tám là vì không khen ngợi Tam bảo (ba ngôi báu: Phật, Pháp, Tăng). Hai mươi chín là vì chê bai việc Bồ-đề của Đại thừa. Ba mươi là vì tự mình không hiểu nghĩa mà chê bai lời người khác nói. Ba mươi mốt là vì không nhận biết các việc của ma. Ba mươi hai là vì ưa sinh tử. Đó gọi là ba mươi hai việc gây chướng ngại cho Đại thừa, khiến chúng sinh không mau đạt Đại thừa. Bảo Nữ, những chướng ngại như thế thật ra vô lượng, nay Ta chỉ nói sơ lược mà thôi. Công đức của Đại thừa là vô lượng, việc chướng ngại cũng như thế. Cũng như công đức của Niết-bàn là vô lượng, việc chướng ngại cũng vô lượng. Như những lỗi lầm của sinh tử là vô lượng vô biên, đó chính là chướng ngại của Đại thừa. Bảo Nữ, nếu có người nào xa lìa được vô lượng pháp ác như thế, nên biết người ấy liền đạt Đại thừa. Bảo Nữ, nếu có Bồ-tát nào được tâm trong sạch, người ấy liền có thể đạt Đại thừa."
"Bạch Thế Tôn, chúng sinh làm thế nào để mau thành tựu Đại thừa vô thượng?" "Bảo Nữ, có ba mươi hai việc, chúng sinh tu tập thì có thể mau đạt được. Ba mươi hai việc ấy là gì? Một là đối với chúng sinh, không đợi mời mà tự đến gần gũi. Hai là thấy phúc đức của người khác không sinh lòng ganh ghét. Ba là hết lòng tu tập vô lượng thiện căn. Bốn là lo việc cho người khác không sinh buồn phiền. Năm là hết lòng không vẩn đục, việc làm của thân và lời nói trong sạch. Sáu là không vì lợi lộc được cúng dường mà thay đổi bốn oai nghi (đi, đứng, nằm, ngồi). Bảy là nói sao làm vậy. Tám là đối với chúng sinh tâm trong sạch. Chín là trọn không buông bỏ tâm Bồ-đề. Mười là làm trong sạch, trang nghiêm đàn ba-la-mật (hạnh bố thí). Mười một là làm trong sạch thi ba-la-mật (hạnh trì giới), vì thương xót người phá giới. Mười hai là làm trong sạch nhẫn ba-la-mật (hạnh nhẫn nhục), vì không tiếc thân mạng. Mười ba là làm trong sạch tinh tấn ba-la-mật, vì để được mười lực và vô úy. Mười bốn là làm trong sạch thiền ba-la-mật, vì xa lìa phiền não. Mười lăm là làm trong sạch bát-nhã ba-la-mật, vì trừ tập khí phiền não. Mười sáu là tu định dũng kiện, vì phá các việc của ma. Mười bảy là vì hết lòng cứu độ chúng sinh. Mười tám là vì tu bốn nhiếp pháp. Mười chín là vì tâm bình đẳng. Hai mươi là vì không bỏ rơi mọi chúng sinh. Hai mươi mốt là vì biết ơn và đền ơn. Hai mươi hai là vì giữ gìn chính pháp. Hai mươi ba là vì tu các pháp trợ đạo không ngơi nghỉ. Hai mươi bốn là vì đối với các pháp lành không biết chán đủ. Hai mươi lăm là vì phá kiêu mạn. Hai mươi sáu là vì cúng dường Tam bảo. Hai mươi bảy là vì đối với mọi pháp không sinh tranh cãi. Hai mươi tám là vì khéo hiểu mười hai nhân duyên sâu xa. Hai mươi chín là vì có đủ bảy của báu (bảy tài sản tinh thần của bậc thánh: lòng tin, giữ giới, biết hổ thẹn với mình, biết hổ thẹn với người, học rộng, bố thí, trí tuệ). Ba mươi là vì đối với mọi pháp được tự tại. Ba mươi mốt là vì tu sáu thần thông (sáu năng lực siêu việt: đi lại biến hóa tự do, nghe xa, biết tâm người, biết đời trước, thấy xa, dứt sạch phiền não). Ba mươi hai là vì tu tập định và tuệ. Đó gọi là ba mươi hai việc chúng sinh tu tập thì mau đạt Bồ-đề."
Khi nói pháp ấy, bảy mươi hai nghìn chúng sinh phát tâm A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề, mười hai nghìn Bồ-tát đạt vô sinh pháp nhẫn. Tất cả chư thiên dùng hoa, hương và các thứ nhạc cúng dường Phật, tôn trọng khen ngợi, nói rằng: "Nếu có ai được nghe những kinh như thế này, nên biết người ấy chắc chắn đạt A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề."
Bấy giờ Phạm Thiên, Đế Thích và Tứ Thiên vương thưa Phật: "Bạch Thế Tôn, nay Như Lai diễn nói những nghĩa không có hạn lượng như thế, nghĩa sáng tỏ rõ ràng, nghĩa phá phiền não, đánh đổ các việc của ma, phá các tà kiến, có thể giữ gìn mọi chính pháp vô thượng. Chúng con cũng có thể thọ trì, đọc tụng, chép viết, giải nói. Nếu có đệ tử Phật nào có thể thọ trì, đọc tụng, chép viết, giảng nói rộng kinh này, chúng con cũng sẽ che chở bảo vệ họ. Nếu có quỷ ác nào muốn quấy nhiễu làm hại người ấy, chúng con sẽ ngăn chặn, không để chúng làm được." Phật nói: "Hay thay, hay thay, các thiện nam tử (người con trai hiền lành, cách Phật gọi người có lòng tin)! Lúc ấy nếu các ông bảo vệ được các đệ tử của Ta, tức là giữ gìn chính pháp của Ta. Bảo vệ như thế thì pháp sẽ tồn tại lâu dài."
Bấy giờ Thế Tôn bảo A-nan (vị đệ tử thị giả của Phật, nổi tiếng nghe nhiều nhớ kỹ bậc nhất): "A-nan, ông hãy thọ trì, bảo vệ và diễn nói kinh điển này. Nếu có Bồ-tát nào trong vô lượng kiếp ưa tu hạnh bố thí, lại có Bồ-tát khác thọ trì kinh này, đọc tụng, chép viết, giảng rộng cho người, tu đại từ đại bi, lại đem nghĩa này khuyên người học theo, thì phúc của người sau nhiều hơn người trước, cũng có thể mau đạt Đại thừa." A-nan thưa Phật: "Bạch Thế Tôn, kinh này tên là gì? Chúng con phải vâng giữ thế nào?" Phật nói: "A-nan, kinh này tên là 'Phương tiện tỳ-ni về nghĩa pháp chân thật', 'Kho báu vô lượng giúp thành tựu sự phát tâm', 'Kho tụ vô lượng đà-la-ni, mười lực, bốn vô úy, pháp bất cộng', 'Ấn bất thoái chuyển của Bồ-tát ma-ha-tát', 'Giảng rộng Đại thừa – Những điều Bảo Nữ hỏi'. Những tên như vậy, ông hãy vâng giữ." Bấy giờ A-nan cùng mọi người và trời nghe kinh đều vui mừng, tin nhận và làm theo.
Kinh Đại Phương Đẳng Đại Tập (bộ kinh Đại thừa tập hợp các pháp hội lớn của Phật), quyển thứ sáu.
Kinh Đại Phương Đẳng Đại Tập, quyển thứ bảy.
Đời Bắc Lương, Tam tạng (vị tăng thông suốt cả ba kho kinh điển: Kinh, Luật, Luận) người Thiên Trúc (Ấn Độ) là Đàm-vô-sấm dịch tại Cô Tạng (kinh đô nước Bắc Lương, nay thuộc vùng Vũ Uy, Cam Túc, Trung Quốc).
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video