Thiên 13 — Phẩm 13 – Thành đạo

 Kinh Bồ-tát Anh Lạc, phẩm Thành Đạo, thứ mười ba

 Bấy giờ có một vị Bồ-tát (người tu hành phát nguyện tự mình giác ngộ và cứu độ mọi chúng sinh) tên là Vô Úy. Ngài từng cúng dường vô số các đức Phật (bậc đã giác ngộ hoàn toàn) trong quá khứ, đã đắc tổng trì (năng lực ghi nhớ và nắm giữ trọn vẹn giáo pháp, không quên mất), phân biệt được sự thành, sự bại và nơi hướng tới của ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai). Ngài liền đứng dậy khỏi chỗ ngồi, trật áo để lộ vai phải, chắp tay, quỳ thẳng, bạch Phật rằng:

 "Bạch Thế Tôn (danh hiệu của Phật: bậc được cả thế gian tôn kính)! Nay con được nghe đức Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác (các danh hiệu của Phật: Như Lai là bậc đến từ chân lý như thật; Chí Chân là bậc chân thật tột cùng; Đẳng Chánh Giác là bậc giác ngộ chân chánh, trọn vẹn) giảng pháp hiếm có về bốn chân lý của bậc hiền thánh, điều trước đây con chưa từng nghe, chưa từng thấy. Nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân (người nam, người nữ có lòng lành tin theo Phật pháp) thọ trì (tiếp nhận và giữ gìn), đọc tụng tên gọi của Tứ Thánh đế (bốn chân lý cao quý: khổ, nguyên nhân của khổ, sự chấm dứt khổ, và con đường dẫn đến chấm dứt khổ), thì người ấy có thể làm phước điền tốt lành cho mọi người (ruộng phước: người đáng được cúng dường, ai gieo việc thiện nơi họ sẽ được phước như gieo hạt vào ruộng tốt). Vì sao vậy? Bạch Thế Tôn, những thiện nam tử, thiện nữ nhân này dựng lên hoằng thệ (lời thề nguyện rộng lớn cứu độ chúng sinh) không phải vì riêng bản thân, mà muốn ở trong cõi không mà cứu độ chúng sinh, khiến tất cả đều đến được cõi Vô dư Nê-hoàn (Nê-hoàn tức Niết-bàn: trạng thái dứt sạch phiền não, ra khỏi sinh tử; vô dư là không còn sót lại cả thân xác lẫn phiền não) mà bát-nê-hoàn (nhập Niết-bàn hoàn toàn).

 Bồ-tát Ma-ha-tát (Bồ-tát lớn, bậc Bồ-tát có tâm nguyện và công hạnh to lớn) chứng được Tứ Thánh đế này thì quán xét rõ rằng chúng sinh đều không có gì thật. Bồ-tát quán về tính không thì không thấy có thân mình, cũng không có chúng sinh, cũng không có tâm chấp giữ lời thề nguyện lớn; lấy cái không mà nâng lên cái không (?), trải qua vô số kiếp (khoảng thời gian cực kỳ dài lâu) tích chứa công đức, thấy rõ các đức Phật ra đời, phân biệt các pháp (mọi sự vật, hiện tượng) đều không có hình tướng. Bồ-tát không vướng vào những điều của thế gian như được lợi và mất lợi, bị chê và được khen sau lưng, được khen và bị chê trước mặt, khổ và vui. Bồ-tát cũng biết cái 'ta', cái 'người', thọ mạng của chúng sinh, cùng tâm thức của họ trong vị lai, quá khứ, hiện tại; phân biệt từng điều một và có thể giúp họ thành tựu."

 Bấy giờ Bồ-tát Vô Úy lại bạch Phật: "Thưa Thế Tôn, thế nào? Các loài chúng sinh nhiều không thể đếm kể, không phải chỗ mà bậc La-hán (A-la-hán: bậc thánh đã dứt hết phiền não, không còn sinh tử) hay Bích-chi (Bích-chi Phật: bậc tự mình giác ngộ nhờ quán xét lẽ nhân duyên, không có thầy dạy) có thể với tới. Trong số các đức Phật nhiều như cát sông Hằng (ví với số lượng nhiều không đếm xuể), không thể tính kể, ở quá khứ, có vị nào khi phát tâm cầu đạo Bồ-tát đã nói: 'Rất lâu về sau ta sẽ thành tựu đạo chân chánh cao tột; ta có thể biết suốt đến tận cùng hư không, biết gốc rễ của chúng sinh trong khắp hư không; đã có thể phân biệt chúng sinh trong hư không, lại có thể phân biệt thức có nơi hướng tới hay không có nơi hướng tới'; rồi đối với những chúng sinh như thế, khiến cho tất cả trong một ngày đều thành đạo, có việc ấy chăng?"

 Bấy giờ Thế Tôn bảo Bồ-tát Vô Úy: "Thức trong vị lai, quá khứ và hiện tại không phải là cảnh giới mà ông có thể phân biệt được. Nay ông nêu câu hỏi này đều là nhờ uy thần của Phật. Vì sao vậy? Chỉ có Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác mới có thể giảng rõ từng điều về pháp sâu xa."

 Phật nói: "Này tộc tánh tử (người con dòng dõi tốt, cách Phật gọi người tu hành)! Thức trong quá khứ đúng như ông hỏi: Như Lai biết hết sự trôi lăn của thức trong cõi trời, cõi người và bốn đường (?), cho đến những nơi mà thức của tám bộ (tám loài chúng thần hộ trì Phật pháp như trời, rồng, dạ-xoa…) đã trải qua và hướng tới, đều có thể phân biệt hết."

 Bồ-tát Vô Úy bạch Phật: "Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác phát tâm thề nguyện lớn, có thể cứu vớt hết chúng sinh trong quá khứ, vị lai và hiện tại. Nhưng làm sao trong một ngày mà tất cả đều được thành Phật?"

 Phật nói: "Điều Bồ-tát Vô Úy hỏi thật to lớn. Nay Ta sẽ vì ông phân biệt từng điều, cho ông biết nơi hướng tới của điều ông hỏi. Đối với thức quá khứ, không phải ở trong quá khứ mà khiến thức quá khứ được thành Phật; không phải ở trong hiện tại mà khiến thức hiện tại được thành Phật; không phải ở trong vị lai mà khiến thức vị lai đạt đến thành Phật. Vì sao vậy? Vì thức quá khứ vốn không phải là thức quá khứ, thức vị lai không phải là thức vị lai, thức hiện tại không phải là thức hiện tại.

 Bồ-tát Vô Úy nên biết: việc thành Phật trong quá khứ có ba việc hành trì. Thế nào là ba? Có sơ tâm (tâm ban đầu), có sinh tâm (tâm đã sinh ra và nhiễm bụi), có chúng sinh tâm (tâm của chúng sinh trải qua nhiều đời).

 Thế nào là sơ tâm? Bồ-tát Vô Úy nên biết: khi vốn chưa có (?) Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác, thì ngay nơi ấy mà giáo hóa họ, khiến cùng ngày cùng lúc tất cả đều thành Phật đạo. Đó gọi là sơ tâm.

 Thế nào là sinh tâm? Gọi là sinh tâm, tức là tâm đã nhận lấy trần cấu (bụi nhơ, tức phiền não làm ô nhiễm tâm), nay mới phải diệt tâm ấy, trừ bỏ nhơ bẩn.

 Thế nào là chúng sinh tâm? Như có chúng sinh từ kiếp này đến kiếp khác, cho đến trăm nghìn kiếp, lại trải qua vô số trần lao sinh tử (những phiền não nhọc nhằn trong vòng sống chết). Thế nhưng vị Bồ-tát Ma-ha-tát này nhất định phải diệt trừ vô số trần lao ấy và cứu độ vô số chúng sinh. Đó gọi là, này Bồ-tát Vô Úy, ba việc thành tựu trong quá khứ.

 Vô Úy nên biết: Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác ở đời vị lai cũng sẽ đầy đủ ba pháp. Thế nào là ba? Như tâm vị lai chưa nhận lấy hiện tại thì cũng có thể tiến tới. Lại nữa, này Vô Úy, tâm vị lai đã trải qua một ngày thì liền có trần cấu; Bồ-tát Ma-ha-tát nhất định phải diệt trần cấu của một ngày ấy. Tộc tánh tử nên biết: vị lai đổi dời từ một kiếp đến trăm kiếp, cho đến vô số a-tăng-kỳ kiếp (a-tăng-kỳ: con số lớn không thể đếm được); Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác biết thân thức này cùng với trần lao. Đó gọi là trong vị lai sẽ đầy đủ ba pháp này."

 Phật lại bảo tộc tánh tử: "Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác ở trong hiện tại cũng sẽ đầy đủ ba pháp này. Thế nào là ba? Thức ban đầu ở hiện tại chưa nhiễm trần lao, liền khiến thức ấy trong một ngày được diệt độ (được giải thoát, vào Niết-bàn). Nếu qua một hay hai (đời) thì liền sinh trần lao, có thể diệt trừ một hai (đời) ấy cùng với trần lao, rồi họ mới được thành Phật."

 Phật lại bảo tộc tánh tử: "Nếu trong hiện tại, từ một thân cho đến trăm nghìn thân, sinh ra các trần lao, thì đó gọi là Bồ-tát Ma-ha-tát ở trong hiện tại đầy đủ ba pháp."

 Phật lại bảo Bồ-tát Vô Úy: "Người có sơ tâm trong quá khứ được độ trong một ngày, chính là đức Phổ Thí Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác ở quá khứ. Người có sinh tâm trong quá khứ được độ, chính là đức Vô Đẳng Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác. Chúng sinh trong quá khứ được cứu độ, chính là đức Nguyên Bản Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác. Người có sơ tâm trong vị lai được độ, chính là đức Không Sắc Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác. Người trải một hai (đời) trong vị lai được độ, chính là đức Không Môn Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác. Người có vô số thân trong vị lai được độ, chính là đức Định Ý Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác. Người có sơ tâm trong hiện tại được độ, chính là đức Vô Thân Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác. Người trải một hai thân trong hiện tại được độ, chính là đức Thiện Tinh Tú Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác. Người có vô số thân trong hiện tại được độ, chính là đức Nguyệt Quang Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác.

 Thế nào, này tộc tánh tử? Trong chín phẩm (chín bậc) này, ông có chí hướng về đâu? Muốn theo sơ tâm quá khứ chăng? Sinh tâm quá khứ chăng? Chúng sinh tâm quá khứ chăng? Hay muốn theo sơ tâm vị lai chăng? Tâm một hai (đời) vị lai chăng? Tâm vô số kiếp vị lai chăng? Hay muốn theo sơ tâm hiện tại chăng? Tâm một hai (đời) hiện tại chăng? Tâm vô số (đời) hiện tại chăng?"

 Bấy giờ Bồ-tát Vô Úy tiến lên bạch Phật: "Như khi con mới phát tâm cầu đạo chân chánh cao tột, con chưa tự biết mình cầu đạo nào. Nay được nghe Như Lai nói về hạnh chín phẩm, nay con mới muốn phát tâm thề nguyện lớn, muốn độ những người có sơ tâm trong quá khứ chưa nhận lấy trần cấu."

 Phật nói: "Thôi, thôi! Này tộc tánh tử, nay ông đã rơi khỏi sơ tâm rồi, làm sao muốn ở nơi sơ tâm mà thành Vô thượng Đẳng Chánh Giác (sự giác ngộ chân chánh, trọn vẹn, cao tột, tức quả vị Phật) được? Điều ấy không thể có."

 Bồ-tát Vô Úy bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, nay con đối với sơ tâm quá khứ đã rơi mất rồi, xin nguyện cầu độ chúng sinh có sinh tâm trong quá khứ, cùng nhau đạt trí tuệ bình đẳng, thành Vô thượng Đẳng Chánh Giác."

 Phật nói: "Nay ông đã vượt qua cảnh giới này, rơi xuống bậc dưới, không thể làm xong việc cứu vớt chúng sinh để thành Vô thượng Đẳng Chánh Giác."

 Bấy giờ Bồ-tát Vô Úy lại bạch Phật: "Thưa Thế Tôn, thế nào? Đối với chúng sinh có trần lao trong quá khứ, con phát tâm thề nguyện lớn thì có được thành Vô thượng Đẳng Chánh Giác chăng?"

 Phật nói: "Không được. Vì sao vậy? Vô số (chúng sinh) trong quá khứ đã diệt, đã hết rồi; không phải thân hiện nay mà dứt hết được trần lao của họ. Vì thế không được thành Vô thượng Đẳng Chánh Giác."

 Bấy giờ Bồ-tát Vô Úy bạch Phật: "Nay con đối với ba phần của quá khứ vĩnh viễn không đạt được gì, vì không ở trên cũng không ở dưới, nên không được Vô thượng Chí Chân Đẳng Chánh Giác." (Phật nói:) "Vì sao vậy? Vì ông vốn phát tâm thề nguyện lớn không phải ở bên kia, cũng không phải ở bên này, cho nên không thành được."

 Bồ-tát Vô Úy bạch Phật: "Thưa Thế Tôn, thế nào? Nay con muốn bỏ (bậc) một hai (đời) vị lai, bỏ (bậc) trần lao vị lai, rồi lại theo sơ tâm hiện tại mà thành Vô thượng Đẳng Chánh Giác, có được chăng?"

 Phật nói: "Không được. Tâm ông lúc mới phát ý đã ràng buộc vào một chỗ nhất định. Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác tùy theo sự biến hóa mà quán thấy các cõi nước, ứng hợp ràng buộc vào chỗ nào, chứ không phải theo bản nguyện của ông."

 Bồ-tát Vô Úy bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, trong vị lai con bỏ tâm một, tâm hai; lại trong vị lai bỏ chúng sinh có trần lao; lại trong hiện tại bỏ chúng sinh hiện tại; vậy đối với chúng sinh có tâm một, tâm hai trong hiện tại, có thể khiến (con) thành Vô thượng Đẳng Chánh Giác chăng?"

 Phật nói: "Không được. Vì sao vậy? Tâm ông lúc mới phát ý đã ràng buộc vào một chỗ nhất định, không phải bản nguyện của ông."

 Bồ-tát Vô Úy bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, con tạm bỏ tâm một, tâm hai; lại bỏ trần lao của chúng sinh vị lai; lại bỏ sơ tâm hiện tại; lại bỏ tâm một, tâm hai hiện tại; nay con muốn phát nguyện đối với chúng sinh có trần lao trong hiện tại thì có được chăng?"

 Phật nói: "Không được. Vì sao vậy? Vì ông đã vượt qua cảnh giới này."

 Khi ấy Bồ-tát Vô Úy bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, nay Như Lai ở bậc nào trong chín phẩm?"

 Phật nói (?): "Ta (?) bỏ ba (bậc) quá khứ, ba (bậc) vị lai, ba (bậc) hiện tại, lại có thể ở nơi sơ tâm vị lai mà thành Đẳng Chánh Giác, khiến chúng sinh có sơ tâm vị lai thành Đẳng Chánh Giác chăng?"

 Phật nói: "Không được. Vì sao vậy? Thân ông không phải là vị lai, làm sao muốn thành Đẳng Chánh Giác để độ chúng sinh vị lai? Việc ấy không thể có."

 Bồ-tát Vô Úy bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, nay con đã rơi khỏi sơ tâm vị lai, lại muốn phát lời thề nguyện lớn ở nơi tâm một hai (đời) vị lai mà thành Đẳng Chánh Giác, có được chăng?"

 Phật nói: "Đúng vậy, sẽ thành như ông nguyện. Vì sao vậy? Vì ông từ vô số a-tăng-kỳ kiếp đến nay, luôn phát tâm thề nguyện rộng lớn, nên chính thân này sẽ lên thế giới Thanh Tịnh ở phương trên, thành Phật ở trong đó, với danh hiệu như tên ông hiện nay: Vô Úy Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác."

 Bồ-tát Vô Úy được thọ ký (được Phật báo trước việc thành Phật trong tương lai) xong, vui mừng hớn hở, liền tự mình tận mắt thấy thế giới Thanh Tịnh, những chúng sinh mình sẽ giáo hóa cũng chẳng khác gì mình. Vì sao vậy? Đều là do uy thần của Phật khiến ngài thấy được tất cả.

 Bấy giờ Bồ-tát Vô Úy bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, nay con lại phát tâm thề nguyện lớn, cúng dường vô số các đức Phật nhiều như cát sông Hằng, nguyện muốn độ chúng sinh có trần lao trong vị lai và thành Đẳng Chánh Giác ở trong đó, có được chăng?"

 Phật nói: "Không được. Từ khi ông cầu đạo đến nay, tâm không ở khoảng giữa (?); trừ hai bậc kia (?), ông sẽ ở giữa chúng sinh có trần lao mà thành Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác, Minh Hạnh Thành (bậc đầy đủ trí tuệ sáng suốt và đức hạnh), Thiện Thệ (bậc đã khéo đi đến nơi giải thoát), Thế Gian Giải (bậc hiểu rõ mọi lẽ của thế gian), Vô Thượng Sĩ (bậc cao nhất, không ai hơn), Đạo Pháp Ngự (bậc dùng đạo pháp điều phục, dẫn dắt mọi người), Thiên Nhân Sư (thầy của trời và người), hiệu là Phật Thế Tôn."

 Kinh Bồ-tát Anh Lạc, quyển thứ tư.

 Kinh Bồ-tát Anh Lạc, quyển thứ năm (còn có tên là "Hiện Tại Báo").

 Sa-môn (người xuất gia tu hành) Trúc Phật Niệm ở Lương Châu, đời Diêu Tần, dịch.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video