Kinh Bồ-tát Anh Lạc (anh lạc: chuỗi ngọc đeo làm đồ trang sức, ở đây ví cho công đức dùng để tô điểm, làm đẹp cho người tu), phẩm thứ hai mươi sáu: Vô Trước (không dính mắc, không bám chấp vào bất cứ điều gì).
Bấy giờ Đức Thế Tôn (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc được cả thế gian tôn kính) nói với bốn chúng (bốn hạng đệ tử của Phật): tỳ-kheo (nam tu sĩ xuất gia đã thọ đủ giới), tỳ-kheo-ni (nữ tu sĩ xuất gia đã thọ đủ giới), ưu-bà-tắc (nam cư sĩ tại gia có giữ giới), ưu-bà-di (nữ cư sĩ tại gia có giữ giới). Ngài cũng nói với các vị Bồ-tát ma-ha-tát (Bồ-tát là người phát nguyện tu hành để thành Phật và cứu độ chúng sinh; ma-ha-tát nghĩa là bậc lớn, chỉ những Bồ-tát đã tu lâu, công hạnh lớn) và chúng tám bộ trời, rồng, quỷ thần (tám loài thần linh hộ trì Phật pháp). Ngài dạy:
"Có thể có Bồ-tát ma-ha-tát muốn đạt nhất thiết trí (trí tuệ biết rõ tất cả mọi sự, tức trí tuệ của Phật), muốn lên ngôi vị Bồ-tát (địa vị Bồ-tát vững chắc, không còn thoái lui). Có thể vị ấy muốn đạt Kim cang tam-muội (tam-muội là trạng thái tâm định, tập trung vững chắc vào một chỗ; Kim cang tam-muội là định vững như kim cương, phá tan mọi phiền não). Có thể vị ấy muốn hàng phục quyến thuộc của ma (những thế lực chuyên phá hoại việc tu hành), muốn có tổng trì (năng lực ghi nhớ, nắm giữ trọn vẹn không quên) đối với tất cả pháp môn (các con đường, phương pháp tu học), muốn lìa khỏi chỗ đối đãi 'đây – kia' (?), hoặc muốn trang nghiêm cây Phật (cây bồ-đề, nơi thành Phật). Những thiện nam tử, thiện nữ nhân (người nam, người nữ có lòng lành) ấy nên tập theo hạnh vô trước của Như Lai (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc từ chân lý như thật mà đến).
Lại nữa, có thiện nam tử, thiện nữ nhân muốn làm thanh tịnh cõi Phật và giáo hóa chúng sinh, muốn đi từ cõi Phật này đến cõi Phật khác để phụng sự, lễ kính chư Phật Thế Tôn. Những người ấy nên học hạnh vô trước của Như Lai. Có thể có thiện nam tử, thiện nữ nhân muốn đạt được pháp kỳ đặc rất đáng tôn trọng của Như Lai. Có thể có chúng sinh không muốn mang thân hình sắc ấm (phần thân xác vật chất, một trong năm nhóm hợp thành con người) trong tam giới (ba cõi luân hồi: cõi Dục, cõi Sắc, cõi Vô Sắc), muốn lìa năm điều hoạn nạn (?) và không còn ở trong ngũ đạo (năm đường luân hồi: trời, người, súc sinh, ngạ quỷ, địa ngục). Những thiện nam tử, thiện nữ nhân như thế phải thường tu tập hạnh vô trước của Như Lai."
Phật lại dạy: "Này thiện nam tử, thiện nữ nhân! Sau khi Ta bát-nê-hoàn (nhập Niết-bàn, tức Phật qua đời, hoàn toàn vắng lặng, giải thoát), chánh pháp (giáo pháp chân chính của Phật) sẽ dần suy. Khi ấy nhiều chúng sinh nương vào pháp phục (y áo của người tu) mà tham chút lợi nhỏ và của cúng dường. Họ giả vờ phát đạo tâm (lòng cầu đạo giác ngộ), làm tổn hại chánh pháp, không có ý trong sạch. Những người như thế không tin hạnh hiền thiện tột bậc của Tam bảo (ba ngôi báu: Phật, Pháp, Tăng). Họ tuy ở trong chúng của Ta nhưng cách Ta rất xa.
Ngược lại, có thiện nam tử, thiện nữ nhân tu tập hạnh vô trước của Như Lai. Dù vẫn là phàm phu, chưa lên ngôi vị Bồ-tát, họ giữ tâm bền chắc, không bỏ ý chí cầu đạo. Những người như thế, dù ở xa ngoài trăm nghìn vạn ức do-diên (tức do-tuần, đơn vị đo đường dài của Ấn Độ xưa, mỗi do-tuần khoảng mười mấy cây số), vẫn ở gần Ta. Vì sao? Vì những thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy tu tập hạnh vô trước của Như Lai."
Bấy giờ có vị Bồ-tát tên là Minh Quán liền từ chỗ ngồi đứng dậy, cúi đầu sát chân Phật làm lễ. Ngài tiến lên bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, thế nào gọi là hạnh vô trước chí chân (chân thật tột bậc) của Như Lai? Cúi mong Thế Tôn giảng rõ từng điều, để mọi người trong hội đều được mở lòng thấu hiểu."
Phật bảo Bồ-tát Minh Quán: "Nay Ta hỏi, ông hãy trả lời Ta. Này tộc tánh tử (người con nhà dòng dõi tốt, cách Phật gọi người theo đạo)! Vì sao ông được gọi là Minh Quán (quán sát sáng suốt)? Là nhờ sắc chăng, hay nhờ thọ, tưởng, hành, thức chăng? (Sắc, thọ, tưởng, hành, thức là năm ấm, năm nhóm hợp thành con người: sắc là thân xác vật chất; thọ là cảm nhận vui, khổ; tưởng là sự nhận biết hình ảnh, khái niệm; hành là ý muốn và các hoạt động tạo tác của tâm; thức là sự hay biết, phân biệt.) Là nhờ thân chăng, hay nhờ tên gọi chăng? Do đâu mà gọi là Minh Quán?"
Bồ-tát Minh Quán bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, con quán thấy sắc chẳng phải là sắc, cũng chẳng có sắc. Tính chất của sắc tự nó là không, cũng không có sắc. Sắc của ta, sắc của người vốn không có gì cả. Sắc là không, vốn đã không, tính chất của sắc tự nó là không. Các pháp (mọi sự vật, hiện tượng) là tự nhiên, nhưng lại không có cái tự nhiên ấy. Các pháp như lửa bừng cháy (?), vốn không có tự nhiên. Con quán thấy sắc không sinh, cũng không thấy có sinh. Sinh tự nó đã không sinh, huống gì lại có sắc.
Chỉ vì tâm si mê thấm ướt chúng sinh, họ không thể tự giác ngộ, nên chuốc lấy khổ não, rơi vào sinh tử, trôi lăn trong năm đường. Thân chết, tên mất, rồi lại mang thân khác. Như Lai là bậc Đại Thánh, không nhiễm, không dính mắc. Ngài biết rõ mọi sự từ đâu mà đến, lìa mọi trói buộc, dính mắc. Cội gốc của mọi hành đều quy về không. Thọ, tưởng, hành, thức cũng đều như vậy.
Con quán thấy thức chẳng phải là thức, cũng chẳng có thức. Tính chất của thức tự nó là không, cũng không có thức. Thức của ta, thức của người vốn không có gì cả. Thức là không, vốn đã không, tính chất của thức tự nó là không. Các pháp là tự nhiên, nhưng lại không có cái tự nhiên ấy. Các pháp như lửa bừng cháy (?), vốn không có tự nhiên. Con quán thấy thức không sinh, cũng không thấy có sinh. Sinh tự nó đã không sinh, huống gì lại có thức.
Chỉ vì tâm si mê thấm ướt chúng sinh, họ không thể tự giác ngộ, nên chuốc lấy khổ não, rơi vào sinh tử, trôi lăn trong năm đường. Thân chết, tên mất, rồi lại mang hình hài khác. Như Lai là bậc Đại Thánh, không nhiễm, không dính mắc. Ngài biết rõ mọi sự từ đâu mà đến, lìa mọi trói buộc, dính mắc. Cội gốc của mọi hành đều quy về không.
Các hạnh vô trước cũng đều như vậy, tự mình đưa đến ý đạo vô thượng chánh chân (đạo giác ngộ cao nhất, chân chính, chân thật, tức quả vị Phật). Huống gì thiện nam tử, thiện nữ nhân vừa nghe đã tin hiểu Phật, Pháp, Tăng. Như vậy gọi là hạnh vô trước."
Bồ-tát Minh Quán lại bạch Phật: "Giả sử thiện nam tử, thiện nữ nhân nghe về hạnh vô trước của Như Lai, liền ngay đó phát tâm Bồ-tát. Nhưng tuy có ý niệm ấy, họ lại không cúng dường chư Phật Thế Tôn. Như vậy là họ có chỗ hao hụt đối với hạnh vô trước của Như Lai.
Lại có thiện nam tử, thiện nữ nhân có lúc muốn lười biếng, không còn thích tu hạnh vô trước nữa. Nhưng nếu họ biết tự trách mình, nhớ nghĩ đến hạnh vô trước, dù chỉ trong khoảnh khắc một niệm cũng không quên mất, thì liền phát được ý đạo vô thượng chí chân. Huống gì người tin sâu và vâng làm theo.
Có thiện nam tử, thiện nữ nhân đạt được Kim cang tam-muội của Như Lai, phát tâm thệ nguyện rộng lớn không gì phá hoại được. Đó đều là nhờ hạnh thánh vô trước của Như Lai mà thành tựu.
Lại có thiện nam tử, thiện nữ nhân đạt được tam-muội vương (vua trong các tam-muội, tức loại định cao nhất) tên là Phấn Tấn Dũng (dũng mãnh vươn mình mạnh mẽ). Bồ-tát ma-ha-tát nào đạt tam-muội này thì có thể hàng phục quyến thuộc của các ma. Những thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy đều nhờ hạnh thánh vô trước mà làm nên.
Lại có thiện nam tử, thiện nữ nhân đạt được vô lượng hạnh thánh tin vào pháp không. Họ tu tứ ý chỉ (bốn chỗ đặt tâm quán niệm: quán thân, quán cảm thọ, quán tâm, quán các pháp), từng niệm đều thành tựu, phân biệt rõ trong ngoài đều không, vắng lặng, không hình tướng. Điều đó đều xuất phát từ hạnh thánh hiền vô trước của Như Lai.
Có thiện nam tử, thiện nữ nhân đạt được tứ thần túc (bốn nền tảng để có thần thông: ước muốn, tinh tấn, nhất tâm, quán xét), tâm thức tự tại. Lúc ngồi, lúc nằm, lúc kinh hành (đi tới đi lui chậm rãi để tu tập), họ đều không vướng ngại. Họ đi khắp vô lượng thế giới trong mười phương để lễ bái, phụng sự, cúng dường chư Phật Thế Tôn. Đó cũng là hạnh thánh hiền vô trước của Như Lai.
Có thiện nam tử, thiện nữ nhân và Bồ-tát ma-ha-tát đạt được tứ ý đoạn (bốn sự siêng năng đúng đắn: dứt điều ác đã sinh, ngăn điều ác chưa sinh, làm cho điều thiện chưa có được sinh, làm cho điều thiện đã có tăng thêm). Họ đạt cho đến mười tám pháp (mười tám phẩm chất riêng chỉ Phật mới có) và ba mươi bảy phẩm (ba mươi bảy pháp tu giúp đi đến giác ngộ). Họ trang nghiêm cõi Phật, thành tựu đủ các tướng hảo (ba mươi hai tướng tốt và tám mươi vẻ đẹp nơi thân Phật). Tám thứ âm thanh (tám đức tốt trong giọng nói của Phật) của họ còn hơn cả Phạm thiên (vị trời ở cõi Sắc, nổi tiếng có giọng nói trong trẻo). Có chúng sinh nghe tiếng của Phật mà được giải thoát. Đó cũng là hạnh thánh hiền vô trước của Như Lai.
Lại có thiện nam tử, thiện nữ nhân suy xét từng điều về không, vô tướng, vô nguyện (ba cửa giải thoát: thấy mọi pháp đều không; thấy không có hình tướng nào để bám; không còn mong cầu, tạo tác). Họ không còn dính mắc, không khởi ý nghĩ phải trái. Nhờ ba phép quán này mà họ sẽ thành tựu ý đạo vô thượng chánh chân. Đó cũng là hạnh thánh hiền vô trước của Như Lai.
Có thiện nam tử, thiện nữ nhân được vô số chư Phật Thế Tôn ban lời thọ ký Bồ-tát (lời Phật báo trước rằng người ấy về sau sẽ thành Phật), rằng sẽ thành tựu ý đạo vô thượng chánh chân. Ý chí của họ bền chắc đến cùng, không bao giờ thoái lui giữa chừng, cũng không bị các ma phá hoại. Đó cũng là hạnh thánh hiền vô trước của Như Lai."
Khi Bồ-tát Minh Quán nói về hạnh thánh hiền vô trước của Như Lai, có tám mươi bốn ức chúng sinh vui thích mong cầu hạnh ấy. Lại có vô số người mong được gần gũi Bồ-tát Minh Quán, xin tôn ngài làm thầy. Lại có vô lượng chúng sinh mỗi người đều nghĩ: "Bồ-tát ma-ha-tát Minh Quán hôm nay còn bao lâu nữa mới thành tựu ý đạo vô thượng chánh chân?"
Bấy giờ Thế Tôn biết trong hội ai cũng khởi ý nghĩ ấy, liền bảo Bồ-tát Minh Quán: "Nay ông đã có thể tuyên giảng hạnh vô trước của Như Lai. Trí tuệ thánh của Như Lai không thể cùng tận. Sau vô số a-tăng-kỳ kiếp (a-tăng-kỳ là con số nhiều đến không đếm được; kiếp là khoảng thời gian cực kỳ dài), về phương trên, cách đây số cõi Phật nhiều bằng năm mươi lần số cát sông Hằng, có Đức Phật hiệu là Vô Cấu Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác (bậc chân thật tột bậc, giác ngộ chân chính, trọn vẹn, cao nhất). Ngài chỉ dùng thuần một thừa (Nhất thừa: một cỗ xe duy nhất đưa tất cả chúng sinh đến quả Phật) để giáo hóa chúng sinh. Ở đó không nghe đến tên Duyên giác (người tự tu, ngộ lý nhân duyên mà giác ngộ cho riêng mình), cũng không nghe đến tên đệ tử Thanh văn (người nghe lời Phật dạy rồi tu để giải thoát cho riêng mình).
Ông sẽ thành Phật, hiệu là Minh Quán Như Lai, Chí Chân, Đẳng Chánh Giác, Minh Hạnh Thành (trí tuệ sáng suốt và đức hạnh đều trọn vẹn), Thiện Thệ (đã khéo vượt qua biển sinh tử), Thế Gian Giải (hiểu rõ mọi lẽ của thế gian), Vô Thượng Sĩ (bậc không ai cao hơn), Đạo Pháp Ngự (khéo điều phục, dẫn dắt người tu), Thiên Nhân Sư (thầy của trời và người), hiệu là Phật Thế Tôn. Ông sẽ thành Phật với danh hiệu như thế."
Bấy giờ mọi chúng sinh trong hội thấy Như Lai thọ ký cho Bồ-tát Minh Quán, nhưng có người hay biết, có người không hay biết. Thế Tôn quán xét lòng người, thấy ai nấy đều ôm mối nghi ngờ. Phật biết ý họ, liền bảo Bồ-tát Minh Quán: "Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác thọ ký cho Bồ-tát giữa đại chúng, nhưng có người hay biết, có người không. Việc này có tám nhân duyên. Tám nhân duyên ấy là gì?
Thứ nhất, thiện nam tử, thiện nữ nhân được Như Lai thọ ký rằng sẽ thành bậc vô thượng bình đẳng chánh giác, nhưng mọi người khác không ai biết. Đó là Như Lai thọ ký cho chúng sinh mà chỉ chính người ấy tự biết, người khác không biết.
Lại nữa, này Minh Quán! Có thiện nam tử, thiện nữ nhân được Như Lai thọ ký giữa đại chúng. Người khác đều thấy, nhưng chính người ấy lại không hay biết. Đó là Như Lai thọ ký cho chúng sinh mà người khác đều thấy, chính mình không hay biết.
Lại nữa, này Bồ-tát ma-ha-tát Minh Quán! Có thiện nam tử, thiện nữ nhân được chư Phật Thế Tôn thọ ký: 'Ông sẽ thành Phật, hiệu như thế.' Chính mình biết mình được thọ ký, người khác cũng thấy. Đó là Như Lai thọ ký cho chúng sinh mà chính mình hay biết, người khác cũng thấy.
Lại nữa, này Bồ-tát ma-ha-tát Minh Quán! Có thiện nam tử, thiện nữ nhân được Như Lai thọ ký giữa đại chúng. Chính mình không hay biết, người khác cũng không biết. Đó là Như Lai thọ ký cho chúng sinh mà chính mình không hay biết, người khác cũng không biết."
Phật lại bảo Bồ-tát Minh Quán: "Có thiện nam tử, thiện nữ nhân nhận lời thọ ký của Như Lai giữa đại chúng. Nhưng người được thọ ký lại ở hàng sau, không gần Như Lai, còn người ở gần Như Lai lại tưởng rằng mình được thọ ký. Đó là Như Lai thọ ký cho chúng sinh mà người ở xa hay biết, người ở gần không hay biết.
Lại nữa, này Bồ-tát ma-ha-tát Minh Quán! Có thiện nam tử, thiện nữ nhân được Như Lai thọ ký giữa đại chúng. Người ở gần Như Lai liền tự cho rằng: 'Hôm nay Như Lai thọ ký cho ta.' Người ở xa Như Lai cũng tự nói: 'Hôm nay Như Lai thọ ký cho chúng ta.' Nhưng những chúng sinh ấy chưa đáng được thọ ký. Đó là Như Lai thọ ký cho chúng sinh mà người ở gần hay biết, người ở xa không hay biết."
Phật lại bảo Bồ-tát ma-ha-tát Minh Quán: "Có thiện nam tử, thiện nữ nhân được chư Phật Thế Tôn thọ ký rằng khi thành Phật sẽ có danh hiệu như thế. Người ở gần không hay biết, người ở xa cũng không biết. Đó là Như Lai thọ ký cho chúng sinh mà chúng sinh xa gần đều không hay biết."
Phật lại bảo Bồ-tát Minh Quán: "Có thiện nam tử, thiện nữ nhân được Như Lai thọ ký giữa đại chúng. Người ở gần hay biết, người ở xa cũng biết, nhưng những người khác không thấy. Đó là pháp tám nhân duyên của Như Lai. Lần này là Như Lai thọ ký cho chúng sinh mà người gần hay biết, người xa cũng biết, những người khác không thấy."
Bấy giờ Thế Tôn hỏi bốn chúng gồm tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni, ưu-bà-tắc, ưu-bà-di, cùng các Bồ-tát ma-ha-tát, trời, rồng, quỷ thần, càn-thát-hòa (càn-thát-bà, loài thần âm nhạc của trời), a-tu-luân (a-tu-la, loài thần có sức mạnh, hay gây chiến với chư thiên), ca-lưu-la (ca-lâu-la, loài chim thần cánh vàng), chân-đà-la (khẩn-na-la, loài thần ca hát), ma-hưu-lặc (ma-hầu-la-già, loài thần mình rắn lớn), người và phi nhân (những loài không phải người). Ngài hỏi: "Các ông có thấy Bồ-tát Minh Quán được thọ ký không?" Họ thưa: "Bạch Thế Tôn, không thấy."
Phật lại bảo các tộc tánh tử: "Các Bồ-tát ma-ha-tát nhận lời thọ ký của Như Lai, ngay từ lúc mới phát đạo tâm, cách nhận thọ ký đã không giống nhau. Như nay Bồ-tát Minh Quán nhận lời thọ ký của Như Lai: chính mình hay biết, người khác không hay biết. Những người như thế chưa đạt tứ vô sở úy (bốn điều không sợ hãi của Phật khi thuyết pháp: không sợ vì đã biết hết mọi lẽ, không sợ vì đã dứt sạch phiền não, không sợ khi chỉ rõ chướng ngại của đạo, không sợ khi chỉ ra con đường dứt khổ) của Như Lai. Lời thệ nguyện lúc phát tâm của họ chưa rộng khắp đến chúng sinh, cũng chưa có thiện quyền phương tiện (cách khéo léo, linh hoạt tùy hoàn cảnh để dẫn dắt chúng sinh). Vì thế, khi được thọ ký, chính mình hay biết, người khác không hay biết."
Phật lại bảo các tộc tánh tử: "Có thiện nam tử, thiện nữ nhân nhận lời thọ ký của Như Lai mà mọi người đều thấy, chính mình lại không hay biết. Những người như thế phát tâm rộng khắp đến chúng sinh, đã đạt bốn điều không sợ hãi, tâm phát ra rộng lớn, có phương tiện khéo léo để giáo hóa chúng sinh. Vì thế, khi được thọ ký, người khác đều hay biết, còn chính mình không tự biết."
Phật lại bảo các tộc tánh tử: "Có thiện nam tử, thiện nữ nhân nhận lời thọ ký của Như Lai, chính mình tự biết, người khác cũng thấy. Những người như thế đã ở thất trụ địa (giai vị thứ bảy trong mười giai vị tu hành của Bồ-tát), phân biệt rõ phép quán không. Họ không nghĩ rằng có chúng sinh, không có ý tưởng nhiễm trước. Ngay từ lúc mới phát đạo tâm, họ đã không khởi ý nghĩ: 'Sau này khi thành Phật, ta sẽ độ chừng ấy chúng sinh, không độ chừng ấy chúng sinh.' Tâm họ như hư không, không gì phá hoại được. Họ đã đạt bốn điều không sợ hãi của Như Lai, đạt tam-muội quán không và phương tiện khéo léo. Vì thế, khi được thọ ký, chính mình tự biết, người khác cũng thấy."
Phật lại bảo các tộc tánh tử: "Có thiện nam tử, thiện nữ nhân nhận lời thọ ký của Như Lai, chính mình không hay biết, người khác cũng không biết. Những người như thế chưa ở vào thất trụ, tức địa bất thoái chuyển (địa vị không còn thoái lui trên đường tu). Tuy họ có phương tiện khéo léo, tin ưa Tam tôn (ba ngôi đáng tôn: Phật, Pháp, Tăng), cúng dường, phụng sự chư Phật Thế Tôn, nhưng chưa đạt hạnh vô trước của Như Lai, chưa thể làm thanh tịnh cõi Phật và giáo hóa chúng sinh. Vì thế, khi được thọ ký, chính mình không hay biết, người khác cũng không thấy."
Phật lại bảo các tộc tánh tử: "Có thiện nam tử, thiện nữ nhân nhận lời thọ ký của Như Lai: người ở xa được thọ ký, người ở gần không được. Người như thế chính là thân của Di-lặc (Bồ-tát Di-lặc, vị Phật tương lai sẽ ra đời kế tiếp). Vì sao? Vì thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy đầy đủ các căn (các năng lực tu tập), không bỏ hạnh vô trước của Như Lai. Vì thế, khi được thọ ký, người ở xa tự hay biết, người ở gần không biết."
Phật lại bảo các tộc tánh tử: "Có thiện nam tử, thiện nữ nhân nhận lời thọ ký của Như Lai: người ở gần hay biết, người ở xa không thấy, cũng không phải điều mà đại chúng có thể đo lường được. Những người như thế đang ở ngôi vị Bồ-tát nhưng chưa thể diễn nói hạnh của bậc hiền thánh. Đó chính là Bồ-tát Sư Tử Ưng hiện nay. Ngài đầy đủ các tướng, không bỏ gốc của pháp, ở trong pháp vô tưởng mà không phá hoại pháp tánh (bản tánh chân thật của mọi pháp). Vì thế, khi được thọ ký, người ở gần hay biết, người ở xa không thấy, cũng không phải điều mà đại chúng có thể đo lường được."
Phật lại bảo các tộc tánh tử: "Có thiện nam tử, thiện nữ nhân được Như Lai thọ ký: người ở gần cũng biết, người ở xa cũng thấy. Những người như thế đầy đủ các hạnh, làm vô lượng Phật sự không thể nghĩ bàn, vượt biển sinh tử đến bờ vô vi (bờ giải thoát, nơi không còn tạo tác, không còn sinh diệt). Vì sao? Vì thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy đầy đủ các căn, không bỏ hạnh vô trước của Như Lai. Họ đi khắp vô lượng thế giới trong mười phương, làm những việc không thể nghĩ bàn để hiển bày oai đức thần diệu của Phật. Đó chính là Bồ-tát Nhu Thuận hiện nay. Vì thế, người ở gần cũng biết, người ở xa cũng thấy."
Phật lại bảo các tộc tánh tử: "Có thiện nam tử, thiện nữ nhân nhận lời thọ ký của Như Lai: người ở gần không biết, người ở xa không thấy. Những người như thế chưa đủ các hạnh, chưa có phương tiện khéo léo. Dù đã lìa khỏi ngũ dục (năm thứ ham muốn: tiền của, sắc đẹp, danh tiếng, ăn uống, ngủ nghỉ), họ vẫn chưa thông suốt trọn vẹn pháp tạng (kho tàng giáo pháp) của Như Lai. Đó chính là Bồ-tát Đẳng Hạnh hiện nay."
Phật lại bảo các tộc tánh tử: "Bồ-tát ma-ha-tát nào vâng giữ, tu tập pháp tám nhân duyên này thì Ta xem như chính bản thân Ta, không khác. Vị ấy cũng được chư Phật Thế Tôn mười phương thấy biết và che chở."
Bấy giờ Thích-đề-hoàn-nhân (vua trời Đao Lợi, tức Đế Thích) liền từ chỗ ngồi đứng dậy, đến chỗ Phật, cúi đầu sát chân Phật làm lễ rồi đứng sang một bên. Giây lát sau, ông lại tiến đến chỗ Phật, quỳ thẳng, chắp tay bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, con tên là Câu-dực, hiệu là Thiên Đế Thích. Cúi mong Thế Tôn cho phép con thưa điều muốn thưa."
Phật nói: "Lành thay, lành thay! Này Câu-dực, có điều gì nghi ngờ, chất vấn thì nay chính là lúc."
Thích-đề-hoàn-nhân bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân làm hưng thịnh, sáng tỏ hạnh vô trước của Như Lai, đầy đủ pháp tám nhân duyên của việc thọ ký, thì chư thiên chúng con sẽ che chở những thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy cho đến khi họ thành tựu trọn vẹn, không bao giờ thoái lui giữa chừng mà rơi vào đạo La-hán (bậc đã dứt hết phiền não, giải thoát cho riêng mình) hay Bích-chi-phật (bậc tự giác ngộ lý nhân duyên mà không giáo hóa người khác)."
Bấy giờ Thích-đề-hoàn-nhân liền ở trước Phật nói kệ ngợi khen:
Vốn không, chẳng chỗ nào dính mắc,
Mãi lìa xa mọi nẻo đường ác (những cõi khổ như địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh).
Vì sao nay Như Lai thọ ký,
Lại có phần cao, có phần thấp?
Xưa từ vô số kiếp đã qua,
Công đức lớn không thể đo lường.
Chứa công, gom góp bao đức lành,
Mọi tướng tốt thảy đều đầy đủ.
Gốc các pháp nơi Như Lai đây,
Không sinh, không diệt, không dính, không đoạn.
Thế Tôn nay đã ban thọ ký,
Lại nói ra tướng cao, tướng thấp.
Được định rồi, chẳng khởi nghĩ suy,
Sinh và diệt vốn không có gì.
Các pháp như ảo ảnh, huyễn hóa,
Tên gọi đều không phải chân thật.
Biết gốc từ đâu mà đến,
Nguyện ưa pháp vô sinh (lẽ thật: mọi pháp vốn không sinh, không diệt).
Diễn nói tam đạt trí (ba trí thông suốt: biết các đời trước, biết các đời sau, biết đã dứt sạch phiền não),
Từ chỗ có hạn đến chỗ vô hạn.
Nay con làm Thiên Đế Thích,
Mong cởi trói buộc, dứt hết mọi kết (phiền não trói buộc tâm) (?).
Nguyện Thế Tôn ban lời thọ ký:
Bao lâu nữa con đạt Chánh giác (giác ngộ chân chính, tức thành Phật)?
Bấy giờ Thế Tôn dùng kệ đáp Thích-đề-hoàn-nhân:
Ông nay là Thiên Đế Thích,
Công đức và các hạnh đã đến nơi.
Từ vô số đời trước đến nay,
Chứa góp đức lành, sáng chói đáng tôn.
Nay mang thân Thiên Đế,
Sẽ trải qua số kiếp lớn kiếp nhỏ (tiểu kiếp, đại kiếp: những đơn vị thời gian cực kỳ dài).
Ba mươi sáu lần thế giới thành rồi hoại,
Ông vẫn không bỏ lời thệ nguyện gốc.
Khi nghìn vị Phật anh em đã qua (nghìn vị Phật ra đời trong Hiền kiếp, tức kiếp hiện tại),
Không còn tên gọi Hiền kiếp nữa.
Khoảng giữa sẽ mãi trống vắng,
Suốt hai mươi bốn trung kiếp (đơn vị thời gian rất dài, gồm nhiều tiểu kiếp).
Sau đó mới có Phật ra đời,
Đủ mười lực (mười năng lực trí tuệ của Phật) và không sợ hãi.
Hiệu Thanh Tịnh Đức Phổ Tôn,
Cõi nước tên là Phổ Nhẫn.
Đức Phật ấy sống rất lâu,
Ở đời thọ đến bảy kiếp.
Giáo hóa đã trọn vẹn xong,
Mãi vắng lặng, nhập diệt độ (Niết-bàn, tức Phật qua đời, hoàn toàn giải thoát).
Giáo pháp để lại tiếp tục giáo hóa ở đời,
Cũng trải qua bảy kiếp.
Dần dần pháp mất hết,
Không còn nghe tên Tam tôn (Phật, Pháp, Tăng).
Khoảng giữa lại vắng bặt,
Sẽ trải qua năm kiếp.
Ông ở cõi nước ấy,
Sẽ nối ngôi Như Lai.
Ta nay thọ ký cho ông,
Trao dấu ấn Như Lai của lẽ bản vô (thật tánh vốn không) (?).
Danh hiệu là Vô Trước Tôn,
Bậc nhất trong cả ba cõi.
Một mình bước đi, không ai sánh,
Thuyết pháp không cùng tận.
Sẽ hóa độ a-tăng-kỳ,
Vô lượng loài chúng sinh.
Bấy giờ Thích-đề-hoàn-nhân nghe Như Lai đã thọ ký cho mình, liền cúi đầu sát chân Phật làm lễ, đi nhiễu quanh Phật ba vòng rồi trở về chỗ cũ.
Lúc ấy Ma Ba-tuần độc ác (vua ma ở cõi trời cao nhất của cõi Dục, chuyên phá hoại người tu) tự nghĩ: "Hôm nay Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác giáo hóa chúng sinh, chuyển pháp luân vô trước (chuyển bánh xe pháp, tức thuyết giảng giáo pháp), dùng phương tiện khéo léo dẫn dắt tất cả những người còn kém. Các vị Bồ-tát có thần thông, trí lớn đều được thọ ký vào địa bất thoái chuyển. Những bậc hiền thánh ấy thì ta không nghi. Nhưng nay Thích-đề-hoàn-nhân ở trong cõi thuộc quyền ta, là kẻ bị ta sai khiến, lại được Như Lai thọ ký trước. Còn ta hôm nay tâm đã lìa hạnh ma, không còn ở trong vinh hoa, mong cầu và ái dục. Cớ sao Như Lai không thọ ký cho ta?"
Bấy giờ Thế Tôn biết ý nghĩ trong lòng Ma Ba-tuần, liền bảo Mục-kiền-liên (một trong các đại đệ tử của Phật, nổi tiếng thần thông bậc nhất): "Ông có thể ở trước Như Lai nói về việc các Bồ-tát ma-ha-tát được thọ ký không?"
Mục-liên nương oai thần của Phật, liền từ chỗ ngồi đứng dậy, tiến lên bạch Phật: "Con có thể nói về pháp thọ ký của Bồ-tát ma-ha-tát."
Phật bảo Mục-liên: "Có thể nói thì nay chính là lúc."
Mục-liên bạch Phật: "Nếu có Bồ-tát ma-ha-tát khởi tâm dính mắc vào các pháp không, rồi tự cao, khinh rẻ người học trước, thì những thiện nam tử, thiện nữ nhân như thế vẫn còn ở bậc phàm phu. Họ không nên được gọi là Bồ-tát, không nên được thọ ký để có danh hiệu Như Lai."
Mục-liên lại bạch Phật: "Nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân thấy người khác được thọ ký liền khởi tâm tăng thượng mạn (tự cho mình hơn người), nghĩ rằng: 'Ta nay sang quý, người kia hèn kém.' Những thiện nam tử, thiện nữ nhân như thế vẫn còn ở bậc phàm phu. Họ không nên được gọi là Bồ-tát, không nên được thọ ký để có danh hiệu Như Lai."
Mục-liên lại bạch Phật: "Có thiện nam tử, thiện nữ nhân đạt được trí tuệ sáng suốt của Phật, phân biệt rõ ba phép quán không, vô tướng, vô nguyện, liền được Như Lai thọ ký. Nhưng có chúng sinh thấy người ấy được thọ ký liền sinh lòng ganh ghét: 'Vì sao Như Lai lại thọ ký cho người này trước?' Những thiện nam tử, thiện nữ nhân như thế vẫn còn ở bậc phàm phu. Họ không đáng được gọi là Bồ-tát, không nên được thọ ký để có danh hiệu Như Lai."
Mục-liên lại bạch Phật: "Có thiện nam tử, thiện nữ nhân đạt được thần túc (năng lực thần thông, đi lại tự tại) và bốn điều không sợ hãi của Phật. Họ dạo khắp các cõi không mà chuyển pháp luân, phương tiện khéo léo không vướng ngại, giáo pháp họ giảng ra đều có lợi ích, nên được Như Lai thọ ký. Nhưng có chúng sinh có trí tuệ thế gian, tài biện luận bậc nhất, biết chuyện xưa, rõ chuyện nay, thông suốt ba đời. Người ấy trong lòng tự nghĩ: 'Những gì ta bao quát, không việc gì không thông suốt. Vì sao Như Lai không thọ ký cho ta, nay lại quay sang thọ ký cho người này?' Những thiện nam tử, thiện nữ nhân như thế vẫn còn ở bậc phàm phu. Họ không nên được gọi là Bồ-tát, không nên được thọ ký để có danh hiệu Như Lai."
Mục-liên lại bạch Phật: "Có thiện nam tử, thiện nữ nhân đạt vô sinh pháp nhẫn (sự an trú vững vàng, chấp nhận trọn vẹn lẽ thật rằng mọi pháp vốn không sinh, không diệt) và đầy đủ tứ đẳng (bốn tâm rộng lớn bình đẳng: từ, bi, hỷ, xả). Họ đi đến vô lượng thế giới trong mười phương. Ban đầu họ phát đạo tâm nơi Đức Phật này, sau lại nhận thọ ký nơi Đức Phật khác. Nhưng có chúng sinh trong lòng tự nghĩ: 'Người này không thuộc chúng của ta, không phải bạn đồng loại của ta. Vì sao Như Lai lại thọ ký cho họ trước mà không thọ ký cho ta?' Những thiện nam tử, thiện nữ nhân như thế vẫn còn ở bậc phàm phu. Họ không nên được gọi là Bồ-tát, không nên được thọ ký để có danh hiệu Như Lai."
Mục-liên lại bạch Phật: "Có thiện nam tử, thiện nữ nhân chuyển pháp luân vô thượng, có lục thông (sáu thần thông: thấy xa, nghe xa, biết tâm người, biết đời trước, đi lại biến hóa tự tại, dứt sạch phiền não), biến hóa không gì cản ngại. Họ dùng mưu chước khéo léo và phương tiện để thu nhiếp chúng sinh. Vị Bồ-tát ma-ha-tát ấy được Như Lai thọ ký. Lại có chúng sinh mà tam độc (ba thứ độc trong tâm: tham, sân, si) còn ngang nhau, lòng ái dục chưa hết, chưa thể đi giáo hóa và phụng sự chư Phật. Người ấy trong lòng nghi ngờ, khởi ý nghĩ: 'Nay xem người này dường như làm được việc. Đó là do oai lực của Như Lai cảm ứng, hay thiện nam tử này thật sự có sự giáo hóa ấy?' Họ do dự giữa hai điều đó. Những thiện nam tử, thiện nữ nhân như thế vẫn còn ở bậc phàm phu. Họ không nên được gọi là Bồ-tát, không nên được thọ ký để có danh hiệu Như Lai."
Mục-liên lại bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, có thiện nam tử, thiện nữ nhân sinh trong loài rồng mà phát tâm Bồ-tát, đầy đủ các hạnh, không thiếu sót, nên được Như Lai thọ ký. Nhưng có chúng sinh trong lòng tự nghĩ: 'Ta được thân người, các căn đầy đủ, hiểu rõ chánh pháp, sáu căn (mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý) hoàn hảo. Vì sao Như Lai không thọ ký cho ta, nay lại quay sang thọ ký cho con rồng này?' Những thiện nam tử, thiện nữ nhân như thế vẫn còn ở bậc phàm phu. Họ không nên được gọi là Bồ-tát, không nên được thọ ký để có danh hiệu Như Lai."
Mục-liên lại bạch Phật: "Có thiện nam tử, thiện nữ nhân đã được thân trời mà phát tâm Bồ-tát. Họ dứt các trói buộc, dính mắc, không còn luyến tiếc, bỏ ngôi vị vinh hiển của mình, xa lìa năm thú vui dục lạc. Họ đóng kín sáu căn, tu pháp thanh tịnh, lìa tám pháp thế gian (tám điều làm lòng người dao động: được, mất, khen, chê, vinh, nhục, khổ, vui), không rơi vào mười điều ác (giết hại, trộm cắp, tà dâm, nói dối, nói đâm thọc, nói lời ác, nói lời thêu dệt, tham lam, giận dữ, tà kiến). Vì thế họ được Như Lai thọ ký. Nhưng có chúng sinh trong lòng tự nghĩ: 'Nay xem vị trời này các hạnh chưa đủ, chưa bỏ thân này mà trở lại làm thân người. Vì sao Như Lai lại thọ ký cho vị ấy mà không thọ ký cho ta?' Những thiện nam tử, thiện nữ nhân như thế vẫn còn ở bậc phàm phu. Họ không nên được gọi là Bồ-tát, không nên được thọ ký để có danh hiệu Như Lai."
Mục-liên lại bạch Phật: "Có chúng sinh đang mang thân địa ngục, được nhờ thần lực của Phật mà có người đến thọ ký cho. Như ngày trước con được Phật sai đi thọ ký cho Đề-bà-đạt-đâu (Đề-bà-đạt-đa, em họ của Phật, nhiều lần mưu hại Phật nên bị đọa địa ngục). Nhưng có chúng sinh trong lòng tự nghĩ: 'Kẻ mang thân địa ngục chịu đau đớn vô cùng. Họ bị nấu trong vạc nước sôi, chết rồi lại sống, chịu núi dao, cây kiếm, lò than, bánh xe sắt, xe lửa, gió dữ, cột đồng, chày cối. Ở trong đó họ chịu khổ đau độc hại vô lượng. Lúc ấy họ làm gì có đạo tâm? Vậy mà hôm nay Như Lai lại thọ ký cho họ để có danh hiệu Như Lai, còn chúng ta đã được thân người thì lại không được thọ ký.' Những thiện nam tử, thiện nữ nhân như thế vẫn còn ở bậc phàm phu. Họ không nên được gọi là Bồ-tát, không nên được thọ ký để có danh hiệu Như Lai."
Mục-liên lại bạch Phật: "Có thiện nam tử, thiện nữ nhân sinh vào loài ngạ quỷ (quỷ đói, loài chịu đói khát triền miên), mang thân ngạ quỷ, như cha của Bồ-tát Thiện Kiến (?), ông nội của Xá-lợi-phất (một trong các đại đệ tử của Phật, trí tuệ bậc nhất), mẹ của trưởng giả Thiện Thí. Họ mang thân chịu khổ não: bụng to như núi Thái Sơn, cổ họng nhỏ như cây kim. Cổ họng dài nghìn trượng, có nghìn vách ngăn, mỗi vách có nghìn đốt. Dù có được nước uống, nước cũng hóa thành mủ máu. Mắt họ sâu như giếng, như vách núi cao nghìn trượng. Họ chịu khổ đau không thể kể xiết, bị lửa đói thiêu đốt, cầu chết cũng không được. Đức Phật Thế Tôn với lòng đại từ bi liền sai Xá-lợi-phất đến thọ ký cho từng người, khiến họ phát đạo tâm. Nhưng có chúng sinh trong lòng tự nghĩ: 'Ngạ quỷ khổ não vô lượng, đói rét, khổ độc không kể xiết. Vậy mà nay Như Lai lại thọ ký cho họ, không thọ ký cho ta.' Những thiện nam tử, thiện nữ nhân như thế vẫn còn ở bậc phàm phu. Họ không nên được gọi là Bồ-tát, không nên được thọ ký để có danh hiệu Như Lai."
Bấy giờ Thế Tôn bảo Mục-liên: "Lành thay, lành thay, này tộc tánh tử! Ông có thể tuyên giảng hạnh không chướng ngại trong việc Bồ-tát được thọ ký. Ông thật là con của Phật, không phải sinh ra từ ý nghĩ ham muốn (?)."
Lúc ấy Ma Ba-tuần độc ác trong lòng tự nghĩ: "Chao ôi! Những việc ta làm chẳng lẽ đã sai lầm sao? Nay nghe tôn giả Đại Mục-kiền-liên nói, không phải là nói cho mọi người, mà chính là nói cho ta."
Ba-tuần liền từ chỗ ngồi đứng dậy, dẹp bỏ lòng tự cao, buông bỏ tâm kiêu mạn, đến chỗ Phật cúi đầu sát chân làm lễ, rồi bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, con ngu muội, lâu nay ở trong tà kiến, chưa biết đạo chân thật. Thích-đề-hoàn-nhân vốn thuộc quyền con cai quản, hôm nay Như Lai lại thọ ký cho ông ấy trước, nên con liền khởi ý phân biệt phải trái. Cúi mong Thế Tôn nhận lời sám hối của con, giúp con diệt trừ gốc rễ ham muốn, không còn dính mắc vào vinh hoa và mong cầu."
Phật bảo Ma Ba-tuần độc ác: "Nay ông có thấy Bồ-tát Di-lặc ở trên tòa không?"
Ba-tuần bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, con thấy."
Phật bảo Ba-tuần: "Bồ-tát Di-lặc này sẽ thọ ký cho ông, để ông được danh hiệu Bồ-tát."
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video