Thiên 32 — Phẩm 31 – Cúng dường xá-lợi

 Phẩm thứ ba mươi mốt: Cúng dường xá-lợi (cúng dường: dâng lễ vật để tỏ lòng tôn kính; xá-lợi: di thể, di cốt của Phật sau khi Ngài nhập diệt).

 Lúc ấy, tôn giả trưởng lão Tu-bồ-đề (một vị đại đệ tử của Phật, nổi tiếng hiểu sâu nhất về lẽ "không") ngồi giữa đại chúng mà thầm nghĩ: "Nay được nghe đức Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác (Như Lai: danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc từ chân lý như thật mà đến; Chí Chân Đẳng Chánh Giác: bậc chân thật tột cùng, giác ngộ chân chánh trọn vẹn) giảng pháp hết sức mầu nhiệm, rộng lớn vô hạn, không thể nghĩ bàn, không phải chỗ hàng Bích-chi (Bích-chi Phật: bậc tự mình giác ngộ nhờ quán xét lẽ nhân duyên, không có thầy dạy và không đi giáo hóa rộng rãi) theo kịp. Các pháp vốn tự nhiên như thế, không sinh cũng không diệt. Vậy cớ sao trong pháp không sinh không diệt ấy lại có tam đạo (ba con đường tu chứng) và tam thừa (ba cỗ xe, tức ba lối tu: Thanh văn, Duyên giác và Bồ-tát)?"

 Khi ấy, trưởng lão Tu-bồ-đề liền rời chỗ ngồi đứng dậy, sửa y phục ngay ngắn, để trần vai phải, quỳ gối phải xuống đất, quỳ thẳng người, chắp tay, rồi dùng bài kệ (bài tụng bằng thể thơ trong kinh Phật) này mà ca ngợi rằng:

 Pháp của Như Lai vốn là không, / Như hư không chẳng có hình tướng.

 Cớ sao trong ba con đường, / Mỗi đường lại có hạnh tu ba thừa?

 Một tướng vốn là không tướng, / Cũng chẳng thấy có sinh, có diệt.

 Học đạo thì không cùng tận, / Lắng dứt tâm vọng là bậc nhất.

 Như biển cả không thêm không bớt, / Nuốt bao dòng sông mà chẳng biết đầy.

 Hư không và pháp tánh chân chánh (bản tính chân thật của mọi sự vật), / Cũng rộng lớn đúng như vậy.

 Phật là vua của các bậc thánh, / Trong tam giới (ba cõi luân hồi: cõi Dục, cõi Sắc, cõi Vô sắc) không ai sánh bằng.

 Giảng bày trí tuệ không cùng tận, / Độ (đưa qua bờ khổ) những ai chưa được độ.

 Việc thành rồi chẳng nghĩ đến đền đáp, / Chẳng cầu tôn quý giàu sang.

 Gắng sức cứu giúp mọi người, / Đạt được đạo vô thượng (cao tột, không gì cao hơn).

 Như mặt trời chiếu khắp thiên hạ, / Ai ở chỗ tối cũng được ánh sáng.

 Bậc thánh giáng thần xuống đời, / Không ai chẳng được cứu độ.

 Tứ đại (bốn yếu tố tạo nên thân: đất, nước, lửa, gió) vốn không có chủ, / Bỗng nhiên ở trong ngũ đạo (năm nẻo luân hồi: trời, người, súc sinh, ngạ quỷ, địa ngục).

 Nhận lấy gốc rễ tam độc (ba thứ độc: tham lam, giận dữ, si mê), / Bèn sinh ra ý tưởng về có và không.

 Thân bị trói buộc, vướng mắc, / Thức và tưởng lại càng thêm nặng.

 Như chìm dưới vực sâu, / Muốn cứu ra thật là khó.

 Bồ-tát (người tu đạo giác ngộ, nguyện cứu độ mọi loài) học theo đại thừa (cỗ xe lớn, lối tu cứu mình và cứu người), / Cõi nước mỗi nơi chẳng giống nhau.

 Nếu muốn nhập diệt độ (vào Niết-bàn, dứt hẳn sinh tử), / Thì xá-lợi sẽ ở nơi đâu?

 Cúi xin bậc tôn quý trong loài người, / Giảng bày cho chúng con được khai ngộ.

 Vì khắp cả đại thế giới, / Phân biệt các nẻo lành và dữ.

 Lúc ấy, trưởng lão Tu-bồ-đề dùng kệ hỏi Phật xong, liền đứng dậy, đi quanh Phật ba vòng rồi trở về chỗ cũ. Bấy giờ đức Thế Tôn (danh hiệu Phật: bậc được cả thế gian tôn kính) lại dùng kệ này đáp lại Tu-bồ-đề:

 Phật tử Tu-bồ-đề, / Trí tuệ về lẽ không là bậc nhất.

 Thông suốt pháp ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai), / Điều ông nói rất sâu kín, vi diệu.

 Điều ông nghĩ chẳng vì riêng mình, / Mà thương xót nghĩ đến mọi người.

 Thường nghĩ dứt bỏ sinh tử, / Mãi ở nơi vô vi (cảnh giới không còn tạo tác, tức Niết-bàn).

 Đạo Phật không thể nghĩ bàn, / Thu nhiếp ý mới hợp với giới luật.

 Nhập định (tâm an trụ, tập trung không tán loạn) và sức thần túc (thần thông đi lại, biến hóa tự tại), / Ứng hiện cảm thông không thể lường.

 Dấu tích đại thừa của Bồ-tát, / Hiện biến hóa nhiều như cát sông Hằng (sông lớn ở Ấn Độ, cát sông Hằng dùng để ví số lượng vô cùng nhiều).

 Giáo hóa đã trọn vẹn, / Lặng lẽ dứt bặt tâm ý.

 Thấy thành chưa hẳn đã thành, / Vì vẫn còn tâm thấy còn, thấy mất.

 Thành cũng vốn không có thành, / Mới hợp với trí tuệ giải thoát.

 Bấy giờ Thế Tôn bảo Tu-bồ-đề: "Đạo giáo mà vô số chư Phật nhiều như cát sông Hằng trong quá khứ đã giảng nói, việc cứu độ chúng sinh của mỗi vị đều khác nhau. Có đức Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác giáo hóa chúng sinh, làm thanh tịnh cõi Phật, đi từ cõi Phật này đến cõi Phật khác, cúng dường phụng sự chư Phật Thế Tôn, tiếp độ chúng sinh, khiến họ bát nê-hoàn (nhập Niết-bàn trọn vẹn) trong cõi vô dư nê-hoàn (Niết-bàn không còn sót lại thân xác và phiền não), sau đó Như Lai mới nhập diệt độ.

 Có đức Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác làm thanh tịnh cõi nước của mình, hiện thần túc biến hóa không thể nghĩ bàn, nhập vào định ý của Phật, giảng bày đạo giáo gồm ba mươi bảy phẩm (ba mươi bảy pháp tu giúp đạt giác ngộ), hoặc trải qua một kiếp (khoảng thời gian cực kỳ dài) cho đến trăm nghìn kiếp, giáo hóa xong xuôi, đều khiến chúng sinh vĩnh viễn lìa mọi khổ, khiến họ bát nê-hoàn trong cõi vô dư nê-hoàn. Sau đó Như Lai mới thị hiện bát nê-hoàn, để thân lại về sau, khiến khắp mọi người dấy lên việc cúng dường, bày đủ kỹ nhạc để làm vui; nhờ thần biến, ánh sáng và lục độ vô cực (sáu pháp tu đưa sang bờ giác ngộ: bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ), lại khiến vô số chúng sinh đều đạt được đại đạo vô vi.

 Có đức Như Lai ở đời giáo hóa, tu hạnh khổ nhọc siêng năng, gánh vác chúng sinh, nhận trọng trách vì người, đi đến khắp các cõi nước của chư Phật, thọ nhận chánh pháp, tu đại đạo vô thượng; lại ở các cõi kia hiện đạo thần túc, trong vô số thế giới của chư Phật giáo hóa trọn vẹn rồi thị hiện nhập diệt độ; lại hiện để lại xá-lợi toàn thân (thân thể còn nguyên vẹn sau khi nhập diệt), đầy khắp tam thiên đại thiên thế giới (một nghìn triệu thế giới, phạm vi giáo hóa của một vị Phật), nuôi dưỡng chúng sinh, làm thanh tịnh cõi Phật. Giáo hóa đã trọn, lại khiến vô số chúng sinh bát nê-hoàn trong cõi vô dư nê-hoàn, sau đó Như Lai mới nhập diệt độ."

 Phật lại bảo trưởng lão Tu-bồ-đề: "Pháp thân (thân chân lý, tức thân gồm giáo pháp và công đức chân thật của Phật) của Như Lai đầy đủ mọi đức; sắc thân (thân xác bằng máu thịt của Phật) giáo hóa không thể cân lường; lại để lại xá-lợi toàn thân để tiếp độ chúng sinh, số chúng sinh được độ không thể cùng tận. Nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân (người nam, người nữ có lòng lành) lòng tin bền chắc, cung kính phụng thờ Tam bảo (ba ngôi báu: Phật, Pháp, Tăng), và cúng dường chư Phật Thế Tôn ba đời, thì phúc công đức ấy không thể cân lường."

 Bấy giờ trưởng lão Tu-bồ-đề bạch Phật: "Nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân tin Phật, tin Pháp, tin Tăng tỳ-kheo (tỳ-kheo: người nam xuất gia thọ đủ giới; Tăng: đoàn thể người tu), trừ bỏ do dự, không ôm tà kiến, mà cúng dường pháp thân, cúng dường sắc thân hiện tại, và cúng dường xá-lợi toàn thân, thì trong ba công đức này, cái nào nhiều hơn?"

 Bấy giờ Thế Tôn bảo trưởng lão Tu-bồ-đề: "Thế nào, tộc tánh tử (người con nhà dòng dõi tốt, cách gọi thân mật người con nhà lành)? Nếu có người đạt được tín giải thoát (sự giải thoát nhờ vào lòng tin vững chắc) dựng tháp bảy báu (tháp làm bằng bảy thứ quý: vàng, bạc, lưu ly, pha lê, xà cừ, ngọc đỏ, mã não) khắp một thiên hạ (một châu lớn trong bốn châu của một thế giới), tuỳ thời cúng dường các thứ hương hoa, thì phúc công đức ấy có nhiều chăng?" Trưởng lão Tu-bồ-đề bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, rất nhiều, rất nhiều." Phật nói: "Vẫn không bằng thiện nam tử, thiện nữ nhân được tín giải thoát mà cúng dường xá-lợi bằng lụa là, lọng hoa, các thứ hương xông; phúc công đức ấy không thể cân lường, không thể đem thí dụ mà so sánh, hơn hẳn việc cúng dường tháp khắp một thiên hạ kia. Vì sao? Dựng tháp bảy báu, tuỳ thời lễ kính, đều là nhờ có xá-lợi mới được cúng dường."

 Phật lại bảo trưởng lão Tu-bồ-đề: "Hãy tạm gác tháp này lại. Nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân cúng dường xá-lợi toàn thân đầy khắp một thiên hạ, tuỳ thời cúng dường bằng lụa là, lọng hoa, các thứ hương xông, lại cúng dường cả tháp bảy báu khắp một thiên hạ, thì phúc công đức ấy có nhiều chăng?" Trưởng lão Tu-bồ-đề bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, rất nhiều, rất nhiều." Phật nói: "Vẫn không bằng thiện nam tử, thiện nữ nhân được tín giải thoát cúng dường một sắc thân của Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác; phúc công đức ấy không thể cân lường, không thể đem thí dụ mà so sánh. Vì sao? Thiện nam tử, thiện nữ nhân này cúng dường tháp bảy báu khắp một thiên hạ và xá-lợi toàn thân khắp một thiên hạ bằng lụa là, lọng hoa, các thứ hương xông, đều là nhờ sắc thân Như Lai mà được cúng dường."

 Phật lại bảo Tu-bồ-đề: "Thế nào, tộc tánh tử? Nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân được tín giải thoát, ở khắp hai thiên hạ dựng tháp bảy báu, lại cúng dường xá-lợi toàn thân khắp hai thiên hạ cùng hai sắc thân của Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác, bằng lụa là, lọng hoa, các thứ hương xông, thì sao, Tu-bồ-đề, phúc ấy có nhiều chăng?" Tu-bồ-đề bạch Phật: "Rất nhiều, rất nhiều, bạch Thế Tôn." Phật nói: "Vẫn không bằng thiện nam tử, thiện nữ nhân cúng dường pháp thân, phụng sự, đọc tụng, nghiền ngẫm tập luyện không lười; phúc ấy rất nhiều, rất nhiều, không thể đem thí dụ mà so sánh. Vì sao? Thiện nam tử, thiện nữ nhân này cúng dường tháp bảy báu khắp hai thiên hạ, xá-lợi toàn thân khắp hai thiên hạ, lại cúng dường hai sắc thân của Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác bằng lụa là, lọng hoa, các thứ hương xông, đều là nhờ pháp thân mà được cúng dường."

 Phật lại bảo trưởng lão Tu-bồ-đề: "Thế nào, tộc tánh tử? Nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân ở khắp ba thiên hạ dựng tháp bảy báu, cùng với xá-lợi toàn thân khắp ba thiên hạ và ba sắc thân của Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác, dâng lụa là, lọng hoa, các thứ hương xông; cúng dường như vậy, phúc ấy có nhiều chăng?" Tu-bồ-đề bạch Phật: "Rất nhiều, rất nhiều, bạch Thế Tôn." Phật nói: "Vẫn không bằng thiện nam tử, thiện nữ nhân thọ trì (nhận lấy và giữ gìn), đọc tụng pháp thân; phúc ấy rất nhiều, rất nhiều. Vì sao? Tháp bảy báu khắp ba thiên hạ, xá-lợi toàn thân khắp ba thiên hạ và ba sắc thân của Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác, đều là nhờ pháp thân mà được cúng dường."

 Phật lại bảo trưởng lão Tu-bồ-đề: "Thế nào, tộc tánh tử? Nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân ở khắp bốn thiên hạ dựng tháp bảy báu, cùng với xá-lợi toàn thân khắp bốn thiên hạ và bốn sắc thân Như Lai, dâng lụa là, lọng hoa, các thứ hương xông; cúng dường như vậy, phúc ấy có nhiều chăng?" Tu-bồ-đề bạch Phật: "Rất nhiều, rất nhiều." Phật nói: "Vẫn không bằng thiện nam tử, thiện nữ nhân thọ trì, đọc tụng chánh giáo của pháp thân; phúc ấy rất nhiều, không thể đem thí dụ mà so sánh. Vì sao? Cúng dường tháp bảy báu khắp bốn thiên hạ, xá-lợi toàn thân khắp bốn thiên hạ và cúng dường bốn sắc thân của Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác, đều là nhờ pháp thân mà được cúng dường."

 Phật lại bảo trưởng lão Tu-bồ-đề: "Nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân ở khắp tiểu thiên thế giới (một nghìn thế giới gộp lại) dựng tháp bảy báu, cùng với xá-lợi toàn thân đầy khắp tiểu thiên thế giới, và cúng dường trăm sắc thân Như Lai bằng lụa là, lọng hoa, các thứ hương xông; cúng dường như vậy, thế nào tộc tánh tử, phúc ấy có nhiều chăng?" Tu-bồ-đề bạch Phật: "Rất nhiều, rất nhiều, bạch Thế Tôn." Phật nói: "Vẫn không bằng thiện nam tử, thiện nữ nhân thọ trì, đọc tụng chánh giáo của pháp thân; phúc ấy rất nhiều, rất nhiều, không thể đem thí dụ mà so sánh. Vì sao? Cúng dường tháp bảy báu khắp tiểu thiên thế giới, cúng dường xá-lợi toàn thân khắp tiểu thiên thế giới và cúng dường trăm sắc thân của Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác, đều là nhờ pháp thân mà được cúng dường."

 Phật lại bảo trưởng lão Tu-bồ-đề: "Nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân ở khắp trung thiên thế giới (một nghìn tiểu thiên thế giới, tức một triệu thế giới) dựng tháp bảy báu, cùng với xá-lợi toàn thân đầy khắp trung thiên thế giới, và cúng dường nghìn sắc thân của Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác bằng lụa là, lọng hoa, các thứ hương xông; làm việc cúng dường như vậy, thế nào tộc tánh tử, phúc ấy có nhiều chăng?" Tu-bồ-đề bạch Phật: "Rất nhiều, rất nhiều, bạch Thế Tôn." Phật nói: "Vẫn không bằng thiện nam tử, thiện nữ nhân thọ trì, đọc tụng chánh giáo của pháp thân; phúc ấy rất nhiều, rất nhiều, không thể đem thí dụ mà so sánh. Vì sao? Dựng tháp bảy báu khắp trung thiên thế giới, cúng dường xá-lợi toàn thân khắp trung thiên thế giới và cúng dường nghìn sắc thân Như Lai, đều là nhờ pháp thân mà được cúng dường."

 Phật lại bảo trưởng lão Tu-bồ-đề: "Thế nào, tộc tánh tử? Nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân ở khắp đại thiên thế giới (một nghìn trung thiên thế giới) dựng tháp bảy báu, cùng với xá-lợi toàn thân khắp đại thiên thế giới, và cúng dường vạn sắc thân của Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác bằng lụa là, lọng hoa, các thứ hương xông; cúng dường như vậy, phúc công đức ấy có nhiều chăng?" Tu-bồ-đề bạch Phật: "Rất nhiều, rất nhiều, bạch Thế Tôn." Phật nói: "Vẫn không bằng thiện nam tử, thiện nữ nhân thọ trì, đọc tụng chánh giáo của pháp thân Như Lai; phúc công đức ấy rất nhiều, rất nhiều, không thể đem thí dụ mà so sánh. Vì sao? Dựng tháp bảy báu khắp đại thiên thế giới, xá-lợi toàn thân khắp đại thiên thế giới và cúng dường vạn sắc thân của Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác, đều là nhờ pháp thân mà được cúng dường."

 Phật lại bảo trưởng lão Tu-bồ-đề: "Nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân ở khắp tam thiên đại thiên thế giới dựng tháp bảy báu, cùng với xá-lợi toàn thân đầy khắp đại thiên thế giới, lại cúng dường một ức sắc thân của Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác bằng lụa là, lọng hoa, các thứ hương xông; cúng dường như vậy, phúc công đức ấy có nhiều chăng?" Tu-bồ-đề bạch Phật: "Rất nhiều, rất nhiều, bạch Thế Tôn." Phật nói: "Vẫn không bằng thiện nam tử, thiện nữ nhân thọ trì, đọc tụng chánh giáo của pháp thân; phúc công đức ấy rất nhiều, rất nhiều, không thể đem thí dụ mà so sánh. Vì sao? Dựng tháp bảy báu khắp tam thiên đại thiên thế giới, xá-lợi toàn thân đầy khắp tam thiên đại thiên thế giới, lại cúng dường một ức sắc thân của Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác, đều là nhờ pháp thân mà được cúng dường."

 Phật lại bảo trưởng lão Tu-bồ-đề: "Thế nào, tộc tánh tử? Hãy tạm gác tam thiên đại thiên thế giới lại. Nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân từ một thế giới Phật cho đến trăm nghìn cõi Phật, dựng tháp bảy báu, chứa đầy xá-lợi toàn thân, lại cúng dường ức trăm nghìn sắc thân Như Lai, thì phúc công đức ấy có nhiều chăng?" Tu-bồ-đề bạch Phật: "Rất nhiều, rất nhiều." Phật nói: "Vẫn không bằng thiện nam tử, thiện nữ nhân thọ trì, đọc tụng chánh giáo của pháp thân; phúc công đức ấy rất nhiều, rất nhiều, không thể đem thí dụ mà so sánh. Vì sao? Từ cảnh giới một vị Phật cho đến ức trăm nghìn thế giới, dựng tháp bảy báu chứa đầy xá-lợi toàn thân, lại cúng dường ức trăm nghìn sắc thân của Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác, đều là nhờ pháp thân mà được cúng dường." Bấy giờ Thế Tôn vì Tu-bồ-đề mà nói bài tụng rằng:

 Bồ-tát thực hành thiện quyền (phương tiện khéo léo tuỳ cơ để độ người), / Tuỳ theo hình loại mà thích ứng giáo hóa.

 Không bám vào cái biết sâu về không (?), / Công đức tự trang nghiêm thân mình.

 Muốn đến tận bờ của không, / Phải thông suốt phép quán bản vô (quán thấy mọi pháp vốn không).

 Tâm an trụ mà thân không vướng, / Quán xét chân chánh, tự mình giác ngộ.

 Pháp giới (cõi giới, cảnh giới) của chúng sinh tuy khác nhau, / Nhưng chỗ hướng đến giải thoát thì như nhau.

 Vượt qua bờ sinh tử, / Không còn cái biết phân biệt có và không.

 Người vốn nhiễm tứ lưu (bốn dòng phiền não: dục, hữu, kiến chấp, vô minh), / Bị bốn dòng nước xiết cuốn trôi.

 Tứ đại mỗi thứ trở về gốc, / Và thành tựu, chứng được tứ quả (bốn quả vị của người tu theo Thanh văn: Tu-đà-hoàn, Tư-đà-hàm, A-na-hàm, A-la-hán).

 Nếu lại vào chánh định (thiền định chân chánh), / Phân biệt được trí tuệ về có và không.

 Làm sáng tỏ pháp vô tận, / Tài biện luận và trí tuệ không chướng ngại.

 Dùng phép an ban (thiền quán theo dõi hơi thở ra vào) tự thu nhiếp ý, / Không khởi các ý tưởng tán loạn.

 Các kết (phiền não trói buộc) và tâm điên đảo, / Đem gươm trí tuệ mà dẹp sạch.

 Tướng của thức vốn không hình, / Len vào chỗ nhỏ đến không còn kẽ hở.

 Điều thực hành không thể nghĩ bàn, / Được thọ quyết (được Phật báo trước sẽ thành Phật) mới giác ngộ.

 Các cõi Phật đều thanh tịnh, / Hiện biến hóa không gì sánh đôi.

 Đều nhờ pháp thân chân chánh, / Mới được sự tôn quý cao vời này.

 Xét chỗ vốn không thì không có ba đạo, / Cũng không có việc thành chánh giác.

 Đều do ý niệm của chúng sinh, / Khiến sinh tâm phân biệt hơn kém.

 Nhẫn là kho tàng của các pháp, / Hạnh thanh tịnh không vết nhơ.

 Dứt hết sự sinh, không tạo thêm nữa, / Ấy là quả của pháp thân.

 Quán xét chỗ vận hành của các pháp, / Nghe pháp không biết chán đủ.

 Hóa độ, dẫn dắt mọi người, / Thảy cùng nếm vị chánh pháp.

 Bèn trong vô số kiếp, / Vượt đến tận cùng biển sinh tử.

 Quán ba đời trong thanh tịnh, / Thấu rõ gốc rễ của pháp thân.

 Bấy giờ, khi Thế Tôn nói kệ này, có vô số trăm nghìn chúng sinh đều phát ý đạo vô thượng chánh chân (phát tâm cầu sự giác ngộ chân chánh, cao tột của Phật). Lại có năm trăm tỳ-kheo và hai trăm năm mươi ưu-bà-tắc (nam cư sĩ tại gia giữ giới) xa lìa bụi trần, rời bỏ cấu nhiễm, được pháp nhãn tịnh (con mắt thấy chân lý trong sạch, tức bước đầu thấy rõ chánh pháp, vào dòng thánh).

 Lúc ấy trưởng lão Tu-bồ-đề bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác có tam đạt (ba trí sáng suốt: biết đời trước, biết đời sau, biết đã dứt sạch phiền não) không chướng ngại, thần thông thanh tịnh, diễn nói pháp thân rất sâu vi diệu. Con có điều muốn hỏi, cúi xin bậc Đại Thánh thương xót khai ngộ." Bấy giờ Thế Tôn bảo Tu-bồ-đề: "Có điều gì nghi vấn, nay chính là lúc. Như Lai sẽ vì ông phân biệt từng điều."

 Khi ấy Tu-bồ-đề bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, sắc thân của Như Lai và xá-lợi toàn thân, hai thứ này xét về pháp tánh có gì khác nhau?" Phật bảo Tu-bồ-đề: "Lành thay câu hỏi này! Sắc thân Như Lai là chỗ tích tụ mọi đức, giảng bày đạo giáo, dạy dỗ bằng tam nghiệp (ba loại hành động: của thân, của miệng, của ý). Thế nào là ba? Một là việc làm của thân thanh tịnh, ngăn chặn điều bất thiện; hai là lời nói của miệng chân thành, không nói điều sai trái tà vạy; ba là ý chuyên hướng về đạo, không có ý niệm nào khác. Ấy gọi là tam nghiệp đầy đủ thanh tịnh, được đến đạo tràng (nơi thành đạo). Xá-lợi toàn thân tuy là chân thể, nhưng lìa tam nghiệp này nên mãi mãi không có lời dạy; chỉ có thể có uy thần và ánh sáng, ai cung kính phụng thờ thì được phúc. Vì thế mới có hơn kém."

 Khi ấy trưởng lão Tu-bồ-đề lại bạch Phật: "Như lời Thế Tôn nói, vì có tam nghiệp, mỗi bên có tiến có lùi nên có khác biệt. Nghĩa là cúng dường sắc thân và cúng dường xá-lợi toàn thân, pháp tánh cùng là một, pháp không có nhiều thứ. Nay con hỏi về sắc thân Như Lai và xá-lợi toàn thân, chứ không hỏi về lời răn dạy của tam nghiệp Như Lai. Cớ sao Thế Tôn lại lấy tam nghiệp mà đáp? Tam nghiệp thuộc phạm vi của thức giới (cõi của thức, tức tâm hiểu biết phân biệt); thức không phải sắc thân, sắc thân không phải thức."

 Bấy giờ Thế Tôn bảo Tu-bồ-đề: "Thế nào, tộc tánh tử? Ánh sáng và uy đức của xá-lợi toàn thân với sắc thân Như Lai có khác nhau không?" Tu-bồ-đề bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, xá-lợi toàn thân cũng có uy thần công đức, tuỳ người mong cầu điều gì đều làm cho thỏa nguyện. Sắc thân Như Lai đầy đủ mọi tướng tốt, cũng có uy thần công đức, tiếp độ giáo hóa chúng sinh không cùng tận. Chỗ độ của mỗi bên khác nhau nên có sai biệt."

 Phật lại bảo Tu-bồ-đề: "Thế nào, tộc tánh tử? Như Lai hiện biến hóa, tướng sáng đầy đủ, khắp vô lượng thế giới mười phương (bốn phương, bốn hướng giữa, phương trên và phương dưới, tức khắp mọi nơi), nắm quyền biến phương tiện, tuỳ hình loại mà thích ứng giáo hóa; xá-lợi toàn thân có công đức này chăng?" Tu-bồ-đề bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, như trong kinh Bản Sinh (kinh kể chuyện tiền thân) có nói: Đức Đỉnh Vương Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác ở đời giáo hóa mười hai na-thuật kiếp (na-thuật: con số cực lớn; kiếp: khoảng thời gian cực dài), thuyết pháp xong xuôi liền xả bỏ thọ mạng, bát nê-hoàn trong cõi vô dư nê-hoàn, để lại xá-lợi thân đầy khắp thế giới; lại trải qua mười hai na-thuật kiếp, người đời cúng dường như khi Phật còn tại thế, thuyết pháp giáo hóa, số người được độ cũng ngang bằng. Vì thế, bạch Thế Tôn, sắc thân Như Lai và xá-lợi toàn thân không có gì khác biệt."

 Bấy giờ Thế Tôn bảo Tu-bồ-đề: "Xá-lợi toàn thân của Đỉnh Vương Như Lai ở đời giáo hóa, đó là do bản thức (cái thức vốn có của chính nó) hay không phải bản thức?" Tu-bồ-đề thưa: "Không phải, bạch Thế Tôn. Đều là do uy thần của Đỉnh Vương tiếp độ." Bấy giờ Thế Tôn bảo Tu-bồ-đề: "Đúng vậy, đúng vậy, như lời ông nói. Đó là uy thần của Đỉnh Vương, nhờ thế xá-lợi toàn thân mới có lời dạy ấy. Vì thế pháp tánh của sắc thân và của xá-lợi toàn thân không giống nhau." Bấy giờ Thế Tôn vì Tu-bồ-đề mà nói kệ này:

 Đức Phật Đỉnh Vương thuở quá khứ, / Ở đời giáo hóa thật lâu dài.

 Suốt mười hai na-thuật kiếp, / Thuyết pháp không thêm không bớt.

 Xong xuôi rồi nhập diệt độ, / Để thân lại tiếp tục giảng bày giáo pháp.

 Số người được độ không thể lường, / Tu một pháp mà tiến lên thành Phật (?).

 Xá-lợi là thức hay chẳng phải thức, / Ấy là do uy thần của Đỉnh Vương.

 Bỏ gốc mà không bám vào gốc, / Lặng lẽ đi vào vô vi.

 Ông nay tuy đã đắc lẽ không, / Lậu tận (dứt sạch phiền não) không còn chướng ngại.

 Nhưng phân biệt cảnh giới Như Lai, / Thì không phải tầm hiểu hẹp kém của ông.

 Bấy giờ trên tòa có tám vạn bốn nghìn chư thiên và nhân dân nghe Phật nói, đều phát ý đạo vô thượng chánh chân, nguyện rằng: "Sau này khi chúng con thành Phật, đều giáo hóa như Đỉnh Vương Như Lai, không khác." Khi ấy Tu-bồ-đề đi quanh Phật ba vòng, cúi đầu sát chân Phật đảnh lễ, rồi trở về chỗ cũ.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video