Thiên 34 — Phẩm 33 – Pháp tướng ba đời

 Kinh Bồ-tát Anh Lạc (anh lạc: chuỗi ngọc trang sức, ví giáo pháp quý báu), phẩm thứ ba mươi ba: Pháp tướng ba đời (ba đời: quá khứ, hiện tại, vị lai).

 Bấy giờ đức Thế Tôn (danh hiệu Phật: bậc được cả thế gian tôn kính) bảo Bồ-tát (người tu đạo giác ngộ, nguyện cứu độ mọi loài) Nhuyễn Thủ (tức Văn-thù-sư-lợi, vị Bồ-tát tiêu biểu cho trí tuệ): "Xưa kia ta thành Phật là do tích công dồn hạnh, tự mình đạt đến quả vị Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác (Như Lai: bậc từ chân lý như thật mà đến; Chí Chân Đẳng Chánh Giác: bậc chân thật tột cùng, giác ngộ chân chánh trọn vẹn); bỏ nước, bỏ vợ, không tham vinh hoa ngôi vị, tuyên bày khắp kho pháp của chư Phật, tuỳ người trước mặt mà thích ứng giáo hóa, độ thoát cho họ. Như vua thầy thuốc chữa trị các bệnh, tuỳ bệnh nặng nhẹ rồi mới cho thuốc. Nếu có chúng sinh thân đang ở hiện tại mà mang mầm bệnh từ quá khứ, Bồ-tát cũng biết mà cứu giúp. Hoặc có chúng sinh thân đã thuộc quá khứ mà gieo mầm bệnh cho vị lai, Bồ-tát cũng biết mà cứu giúp."

 Lúc ấy tôn giả Kiếp-tân-na (?) (một vị đại đệ tử của Phật) bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, thế nào là thiện nam tử, thiện nữ nhân thân ở hiện tại mà mang mầm bệnh quá khứ? Thế nào là thân ở quá khứ mà gieo mầm bệnh vị lai? Thế nào là thân ở vị lai mà gieo mầm bệnh hiện tại?" Bấy giờ Thế Tôn bảo Kiếp-tân-na: "Lành thay, lành thay, tộc tánh tử (người con nhà dòng dõi tốt, cách gọi thân mật)! Ở trước Như Lai mà hỏi nghĩa này thì lợi ích rất nhiều. Vì sao? Vì đây là kho pháp mà chư Phật quá khứ, vị lai và hiện tại tuyên nói, làm Phật sự (việc của Phật, tức giáo hóa độ chúng sinh), là pháp không thể nghĩ bàn, trang nghiêm cây Phật (cây giác ngộ nơi Phật thành đạo), tiến tu đến thành Phật." Bấy giờ Thế Tôn vì Kiếp-tân-na mà nói bài tụng rằng:

 Tiếng nói trong sạch, mềm mại, / Vang khắp cõi mười phương (bốn phương, bốn hướng giữa, trên và dưới, tức khắp mọi nơi).

 Đầy đủ mọi căn lành (gốc rễ của điều thiện), / Nhổ bỏ khổ đau, lìa mọi điều ác.

 Phân biệt hạnh nghiệp ba đời, / Không vào đâu, không sinh ra từ đâu.

 Như Lai đều quán xét, / Một mình hiền thiện, không ai sánh bằng.

 Lúc mới phát tâm thệ nguyện rộng lớn, / Không phải chỉ vì số ít người.

 Ý rộng như hư không, / Cứu độ nhiều như cát sông Hằng (sông lớn ở Ấn Độ; cát sông Hằng ví số lượng vô cùng nhiều).

 Nay ngồi dưới vua của các cây (cây bồ-đề, nơi Phật thành đạo), / Các tướng tốt tự trang nghiêm.

 Hàng phục các ngoại đạo (các đạo phái ngoài Phật pháp), / Kính tu giáo pháp chân chánh.

 Đầu đội hoa thất giác (bảy yếu tố giác ngộ: chánh niệm, chọn lựa pháp, tinh tấn, hoan hỷ, nhẹ nhàng an ổn, thiền định, buông xả), / Thân mặc áo hổ thẹn (lòng biết xấu hổ trước điều ác).

 Nét mặt hòa nhã, lòng nhẫn nhục, / Một mình bước đi, không gì trở ngại.

 Không sợ hãi như sư tử, / Dũng mãnh, trí tuệ, không gì làm khó.

 Dung sắc như trăng đầu tháng, / Ngắm nhìn không biết chán.

 Khắp tất cả thế giới mười phương, / Đều đến cúng dường (dâng lễ vật để tỏ lòng tôn kính) đấng Tôn quý.

 Tuỳ theo nguyện ước vốn có trong lòng, / Thảy đều trở về cửa giải thoát.

 Thệ nguyện xưa ta đã phát, / Không hạn định bao nhiêu kiếp (khoảng thời gian cực dài).

 Thương xót các chúng sinh, / Vì họ diễn nói pháp cam lộ (pháp như nước bất tử, giúp dứt khổ sinh tử).

 Được làm thân người là khó, / Được nghe và nhận chánh pháp là khó.

 Sinh ra ở trung quốc (vùng đất trung tâm có Phật pháp lưu hành) là khó, / Gặp được chân nhân (bậc đã chứng đạo) là khó.

 Giàu sang mà giữ được lòng tin là khó, / Keo kiệt ganh ghét mà chịu bố thí là khó.

 Còn bị trói buộc mà chứng được quả là khó, / Phân biệt rõ ba đời là khó.

 Bấy giờ Thế Tôn lại bảo Kiếp-tân-na: "Nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân phân biệt được bệnh tham dục, giận dữ, ngu si trong ba đời, xa lìa trói buộc, không còn sinh diệt, thần túc (thần thông đi lại, biến hóa tự tại) tự do, biến hóa không giới hạn, thì thiện nam tử, thiện nữ nhân như thế nhập vào tam-muội (trạng thái thiền định sâu, tâm chuyên nhất) định ý ba đời, biết hết việc làm của chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại, mọi gốc rễ điều lành đều hiện ra trước mắt. Chư Phật Thế Tôn theo tám chánh đạo (tám con đường chân chánh: thấy đúng, nghĩ đúng, nói đúng, làm đúng, sống đúng, tinh tấn đúng, nhớ nghĩ đúng, định đúng) mà tiến đến nê-hoàn (Niết-bàn: cảnh giới dứt hết khổ đau và sinh tử).

 Sở dĩ chư Phật xuất hiện ở đời là để quán xét chúng sinh, tìm đến tận gốc rễ, khiến họ biết được cửa vào đạo. Như Lai dùng tam đạt (ba trí sáng suốt: biết đời trước, biết đời sau, biết đã dứt sạch phiền não) quán pháp ba đời, vô lượng vô hạn, không thể nghĩ bàn. Có chúng sinh đáng nghe pháp quá khứ, Như Lai liền nói: quá khứ đã diệt hết, các hành không còn khởi. Có chúng sinh đáng nghe pháp hiện tại, Như Lai liền nói: chánh giáo hiện tại, xa lìa trói buộc. Có chúng sinh đáng nghe pháp vị lai, Như Lai liền nói: vị lai chưa sinh, là pháp không khởi không diệt."

 Lúc ấy tôn giả Kiếp-tân-na bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, thế nào là chúng sinh đáng nghe pháp quá khứ mà Như Lai vì họ nói quá khứ đã diệt hết, các hành không còn khởi? Thế nào là chúng sinh đáng nghe pháp hiện tại mà Như Lai vì họ nói chánh giáo hiện tại, xa lìa trói buộc? Thế nào là chúng sinh đáng nghe pháp vị lai mà Như Lai vì họ nói vị lai chưa sinh, là pháp không khởi không diệt?" Bấy giờ Thế Tôn bảo trưởng lão Kiếp-tân-na: "Hãy lắng nghe, lắng nghe, và khéo suy nghĩ." Kiếp-tân-na bạch Phật: "Kính vâng, bạch Thế Tôn, con rất muốn được nghe."

 Phật bảo trưởng lão Kiếp-tân-na: "Nếu có Bồ-tát Ma-ha-tát (Bồ-tát lớn, bậc Bồ-tát đã tu lâu và có đại nguyện) quán rõ ba đời vô lượng vô hạn, không thể nghĩ bàn, thì không phải chỗ hàng Bích-chi (Bích-chi Phật: bậc tự giác ngộ nhờ quán lẽ nhân duyên) hay La-hán (A-la-hán: bậc đã dứt sạch phiền não, quả vị cao nhất của người tu theo lối Thanh văn) theo kịp. Vì sao? Việc làm của Như Lai không phải cảnh giới của họ. Nếu có Bồ-tát Ma-ha-tát thân ở hiện tại, các hạnh đã đầy đủ, đáng được thọ quyết (được Phật báo trước rằng sẽ thành Phật) từ Như Lai quá khứ, liền được nghe Như Lai hiện tại nói pháp quá khứ: quá khứ đã diệt hết, các hành không còn khởi; tâm liền khai ngộ, liền được thọ ký sẽ thành Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác, đủ mười hiệu (mười danh hiệu tôn xưng của Phật). Ấy gọi là Bồ-tát Ma-ha-tát thân ở hiện tại đáng nghe pháp quá khứ: quá khứ đã diệt hết, các hành không còn khởi."

 Phật lại bảo trưởng lão Kiếp-tân-na: "Lại có Bồ-tát Ma-ha-tát thân ở hiện tại, đáng nghe pháp hiện tại, được đức Phật hiện tại thọ ký sẽ thành Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác, đủ mười hiệu. Ấy gọi là Bồ-tát Ma-ha-tát thân ở hiện tại được thọ ký hiện tại, xa lìa trói buộc, không có tưởng sinh diệt. Lại có Bồ-tát Ma-ha-tát thân ở hiện tại, đáng nghe pháp vị lai, Như Lai vì họ nói vị lai chưa sinh, là pháp không khởi không diệt. Khi ấy Bồ-tát tâm liền thông suốt giác ngộ, liền được thọ quyết sẽ thành Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác, đủ mười hiệu. Ấy gọi là Bồ-tát Ma-ha-tát thân ở hiện tại được nói pháp vị lai: vị lai chưa sinh, là pháp không khởi không diệt."

 Lúc ấy trưởng lão Kiếp-tân-na bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, chỉ có Bồ-tát Ma-ha-tát mới phân biệt được chỗ hướng đến của các hạnh trong ba đời, hay hàng Thanh văn (người nghe lời Phật dạy mà tu, cầu tự giải thoát) và Bích-chi cũng có hạnh này?" Phật bảo Kiếp-tân-na: "Từ tín địa (bậc tu nhờ lòng tin), kiến địa (bậc đã thấy rõ chân lý) cho đến Tam-da-tam-phật địa (bậc Chánh Đẳng Chánh Giác, tức quả vị Phật), đều có chỗ hướng đến của các hạnh trong ba đời, vô lượng vô hạn, không thể nghĩ bàn, rồi mới được nhận danh hiệu."

 Lúc ấy trưởng lão Kiếp-tân-na bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, vì sao từ tín địa, kiến địa cho đến Tam-da-tam-phật địa, đều có chỗ hướng đến của các hạnh trong ba đời, vô hạn vô lượng, không thể nghĩ bàn, mà được nhận danh hiệu?" Phật bảo trưởng lão Kiếp-tân-na: "Ông muốn biết rộng việc Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác phân biệt chỗ hướng đến của các hạnh trong ba đời, nay ta sẽ giảng bày từng nghĩa một. Từ tín địa, kiến địa, bạc địa (bậc mà phiền não đã mỏng đi) đến vô dâm nộ si địa (bậc đã dứt tham dục, giận dữ, ngu si); từ Tu-đà-hoàn (quả vị đầu tiên của bậc thánh, bước vào dòng thánh) cho đến Tam-da-tam-phật, đều phân biệt chỗ hướng đến của ba đời.

 Thế nào là Bồ-tát Ma-ha-tát, từ tín địa, kiến địa, bạc địa đến vô dâm nộ si địa, phân biệt chỗ hướng đến của các hạnh trong ba đời? Này tộc tánh tử, nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân nhờ tín giải thoát (giải thoát nhờ lòng tin vững chắc) mà được các căn, lực, giác ý và tám chánh hạnh (năm căn lành, năm sức mạnh, bảy yếu tố giác ngộ, tám chánh đạo), có khi thành tựu, có khi không thành tựu. Những người như thế có khi ở thánh địa (địa vị bậc thánh), có khi ở phàm phu địa (địa vị người thường). Từ bậc bất thoái chuyển (không còn lùi bước) cho đến bậc nhất sinh bổ xứ (chỉ còn một đời nữa là thành Phật), ấy gọi là Bồ-tát Ma-ha-tát vĩnh viễn rời hàng phàm phu, được Như Lai thọ quyết. Ấy gọi là, này tộc tánh tử, Bồ-tát Ma-ha-tát từ tín địa, bạc địa đến vô dâm nộ si địa, mỗi bậc đều có khác biệt."

 Lúc ấy trưởng lão Kiếp-tân-na bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, vì sao Bồ-tát Ma-ha-tát từ tín địa đến vô dâm nộ si địa, có khi ở thánh địa, có khi ở phàm phu địa?" Phật bảo trưởng lão Kiếp-tân-na: "Nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân từ lúc mới phát ý cầu đạo vô thượng (đạo cao tột, không gì cao hơn), thân ở hiện tại nghe pháp quá khứ, liền không tin, không ưa, bỏ đi. Vì sao? Vì vốn không có lòng tin ưa nên sinh ngờ vực, nửa đường lui về, không đến được chỗ rốt ráo.

 Khi ấy ma Ba-tuần (vua ma, kẻ chuyên phá hoại người tu đạo) xấu ác liền thừa cơ, hóa ra hình Phật, đi đến chỗ Bồ-tát, khuyên Bồ-tát rằng: 'Này thiện nam tử, có biết chăng? Điều ta nói trước kia không như điều nói bây giờ. Ngươi đáng nghe pháp vị lai, đáng được thọ quyết, nay lại nghe ta nói pháp quá khứ, uổng công vô ích, không thành quả báo. Sao ngươi không mau bỏ ý ban đầu, phát lại thệ nguyện rộng lớn, sau đó mới thành Vô thượng Đẳng Chánh Giác?' Bồ-tát nghe vậy, lòng ôm do dự, liền thoái chuyển, rơi về phàm phu địa. Ấy gọi là Bồ-tát Ma-ha-tát đối với pháp ba đời không đạt được Vô thượng Chánh Chân Đẳng Chánh Giác."

 Phật lại bảo trưởng lão Kiếp-tân-na: "Thế nào là Bồ-tát Ma-ha-tát phân biệt chỗ hướng đến của các hạnh trong ba đời, trụ vững nơi thánh địa mà không thoái chuyển? Này tộc tánh tử, nếu có Bồ-tát Ma-ha-tát từ tín địa đến vô dâm nộ si địa, thân ở hiện tại nghe pháp quá khứ về chỗ hướng đến của các hạnh, không nghi, không ngại, không sợ hãi, tâm liền mở tỏ, bỗng nhiên đại ngộ, liền được nghe Như Lai ban danh hiệu, rằng sẽ thành Vô thượng Chánh Chân Đẳng Chánh Giác.

 Khi ấy ma Ba-tuần xấu ác hóa ra hình Phật đến chỗ Bồ-tát, nói với Bồ-tát: 'Này thiện nam tử, có biết chăng? Điều ta nói trước là đúng, điều nói nay là sai. Nếu ngươi biết đổi ý hối cải, theo lời ta dạy, thì sẽ thành Vô thượng Chánh Chân Đẳng Chánh Giác.' Bồ-tát nghe vậy, lòng vẫn thản nhiên vui vẻ, nghĩ rằng: 'Phải chăng đây là Ba-tuần hóa làm hình Phật đến ngăn trở ý ta?' Tâm vững như kim cương (thứ cứng chắc nhất), không thể phá hoại. Thiện nam tử, thiện nữ nhân như thế lìa phàm phu địa, luôn ở thánh địa. Ấy gọi là Bồ-tát Ma-ha-tát nghe pháp quá khứ mà tâm không thoái chuyển."

 Phật lại bảo trưởng lão Kiếp-tân-na: "Như điều ông hỏi: từ Tu-đà-hoàn cho đến Tam-da-tam-phật, phân biệt chỗ hướng đến của các hạnh ba đời, có khi ở phàm phu địa, có khi ở thánh địa. Này tộc tánh tử, nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân, với thân hiện tại nghe pháp quá khứ, đáng do pháp quá khứ mà được tin hiểu, lại quay sang nghe theo Ba-tuần nói đường tà: 'Này thiện nam tử, có biết chăng? Quá khứ đã diệt, các hành không có gốc, thế giới mười phương vắng lặng không hình. Sao ngươi không tìm phương tiện, phát tâm thệ nguyện rộng lớn? Ai làm như thế thì chẳng bao lâu sẽ thành Phật.' Bồ-tát nghe vậy liền ôm do dự: 'Điều ta làm hiện nay, phải chăng nên làm như thế?' Liền bỏ bản nguyện, lùi khỏi hạnh Bồ-tát, toan tu tập theo lời dạy của ma. Ấy gọi là Bồ-tát Ma-ha-tát đối với pháp quá khứ thì có thoái chuyển."

 Phật lại bảo trưởng lão Kiếp-tân-na: "Như điều ông hỏi về Bồ-tát Ma-ha-tát đã được thánh địa, lìa phàm phu địa, hãy khéo suy nghĩ. Này tộc tánh tử, ví như có người thân ở hiện tại nghe pháp quá khứ, tâm không sợ hãi, không nghi ngại. Ba-tuần lại đến phá hoại Bồ-tát, nói: 'Những điều ta nói trước kia chỉ là lời tạm bày, giả dối cho đủ số (?), không phải pháp chân thật. Nay ngươi hãy bỏ tâm ban đầu, phát lại tâm cầu Vô thượng Chí Chân Đẳng Chánh Giác, thì thành đạo Như Lai ngay chẳng bao lâu.' Bồ-tát nghe vậy, trong lòng tự nghĩ: 'Ta đã được thọ quyết trên đạo vô thượng. Nay đây chẳng phải Phật, mà chỉ là ma Ba-tuần xấu ác thôi.' Liền bỏ đi, không cùng nó dây dưa. Ấy gọi là Bồ-tát Ma-ha-tát lìa phàm phu địa, trụ vững nơi thánh địa." Bấy giờ Thế Tôn vì Kiếp-tân-na mà nói bài tụng rằng:

 Như Lai Đẳng Chánh Giác, / Phân biệt ba đời đều là không.

 Mãi lìa mọi trói buộc, / Mới xứng với bậc hiền thánh.

 Như Lai thọ quyết cho họ, / Nêu tên cõi nước và danh hiệu.

 Không bị ma phá hoại, / Không gì lay động được tâm.

 Từ ức trăm nghìn kiếp, / Định ý không rối loạn.

 Tự nhiên được giác ngộ, / Mới xứng với trí tuệ Như Lai.

 Tám chánh đạo chân thật, / Chở người vượt mọi khổ ách.

 Không luyến tiếc các của báu, / Thường liều cả thân mạng (?).

 Bấy giờ, khi Thế Tôn nói kệ (bài tụng bằng thể thơ) này cho Kiếp-tân-na xong, trên tòa có bảy ức chúng sinh nghe lời dạy về chánh pháp bình đẳng ba đời, đều phát ý đạo vô thượng chánh chân (phát tâm cầu sự giác ngộ chân chánh, cao tột của Phật). Trên tòa lại có vô lượng chúng sinh tâm còn chưa ngộ, ai nấy còn ngờ vực, tự nghĩ: "Hôm nay lời Như Lai dạy diễn pháp ba đời, việc thọ quyết thành Phật có trước có sau. Chư Phật mười phương cũng có nói pháp ba đời này chăng?"

 Bấy giờ Thế Tôn biết điều hội chúng nghĩ trong lòng, liền phóng ánh sáng từ tướng lông trắng giữa hai chân mày (một trong các tướng tốt của Phật), chiếu khắp vô lượng cõi nước mười phương nhiều như cát sông Hằng. Mỗi tia sáng có trăm nghìn ức cõi nước nhiều như cát sông Hằng; mỗi cõi nước có trăm nghìn ức hoa sen; mỗi hoa sen có trăm nghìn ức ngọc ma-ni (loại ngọc quý trong suốt, sáng rực); mỗi viên ngọc ma-ni hiện ra trăm nghìn ức giảng đường bảy báu (bảy thứ quý: vàng, bạc, lưu ly, pha lê, xà cừ, ngọc đỏ, mã não); mỗi giảng đường hiện ra trăm nghìn ức tòa cao bảy báu; mỗi tòa cao hiện ra trăm nghìn ức Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác; mỗi đức Như Lai đều nói về chỗ hướng đến của các hạnh ba đời của Bồ-tát và lục độ vô cực (sáu pháp tu đưa sang bờ giác ngộ: bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ).

 Bấy giờ hội chúng đều thấy vô lượng thế giới mười phương biến hóa kỳ lạ, khen là chưa từng có, ai nấy bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, thật rất kỳ lạ, rất đặc biệt, chưa từng thấy, chưa từng nghe. Hôm nay Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác phóng ánh sáng này, khiến chúng con thấy khắp phép tắc việc làm của chư Phật: hoặc thấy chúng sinh ở trước Như Lai được thọ quyết, hoặc thấy chúng sinh nghe và nhận pháp, hoặc thấy chúng sinh được ba mươi hai tướng tốt và tám mươi vẻ đẹp (những nét đặc biệt trên thân của Phật) trang nghiêm thân." Hội chúng thấy như vậy, mỗi người không giống nhau. Tất cả thế giới của chư Phật mười phương đều dấy lên việc cúng dường, hương hoa, lụa là đầy khắp tam thiên đại thiên thế giới (một nghìn triệu thế giới, phạm vi giáo hóa của một vị Phật).

 Bấy giờ Thế Tôn quán xét điều chúng sinh nghĩ trong lòng, lại dùng thần túc làm rung động vô lượng thế giới mười phương, thỉnh các Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác diễn nói chánh pháp bình đẳng ba đời. Phương đông, cách đây số cõi nhiều như cát tám con sông Hằng, có cõi Phật tên là Tư Duy, Phật hiệu là Vô Niệm Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác, đủ mười hiệu. Ngài ngồi kiết già (ngồi xếp bằng, hai bàn chân đặt lên hai đùi) một lần mà thân đầy khắp tam thiên đại thiên thế giới, liền ở giữa đại chúng nói bài tụng rằng:

 Chỗ hướng đến của các hạnh quá khứ, / Không thấy gốc của sinh diệt.

 Giải thoát rồi đáng được thọ quyết, / Mới xứng với bậc hiền thánh.

 Pháp tánh (bản tính chân thật của mọi sự vật) lìa mọi cõi hữu (sự tồn tại trong luân hồi), / Không tạo bụi trần của ba đời.

 Dũng mãnh vượt qua các hạnh, / Như hoa tự nhiên nở.

 Như Lai hiện bày lời răn dạy, / Thấm nhuần khắp các loài có hình.

 Trong sạch như ngọc sáng, / Tâm bền như núi An Minh (tên khác của núi Tu-di, núi chúa ở trung tâm thế giới).

 Đầy đủ công đức chư Phật, / Mãi lìa các xúc (sự tiếp xúc của giác quan với cảnh vật gây ra khoái cảm).

 Ngăn giữ bụi trần ái dục, / Tự nhiên không nhiễm.

 Phật pháp thật kỳ đặc, / Hàng nhị thừa (Thanh văn và Duyên giác) không theo kịp.

 Trí quyền biến hiện các biến hóa, / Đủ năm phần pháp thân (năm phần công đức: giới, định, tuệ, giải thoát, thấy biết về giải thoát).

 Ta cũng không có thầy truyền dạy, / Không theo pháp hữu vi (pháp do nhân duyên tạo tác, có sinh có diệt) mà học.

 Tắm gội trong vực cam lộ, / Lấy giải thoát trang nghiêm thân.

 Phương nam, cách đây số cõi nhiều như cát tám con sông Hằng, có cõi Phật tên là Trang Nghiêm, Phật hiệu là Nghiêm Tịnh Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác, đủ mười hiệu. Ngài ngồi kiết già một lần mà thân đầy khắp tam thiên đại thiên thế giới, ở giữa đại chúng nói bài tụng rằng:

 Hôm nay chư Phật mười phương, / Khắp nơi hiện biến hóa thần túc.

 Ai nấy đều nói về gốc ba đời, / Thấu suốt sự nghiệp của Như Lai.

 Một tướng vốn không có hình, / Đi sâu vào chỗ không bờ bến.

 Đem pháp giảng trao cho người, / Như hư không, chẳng có chỗ niệm.

 Trống pháp vang khắp đại thiên, / Đủ công đức của thập thiện (mười điều lành).

 Cứu vớt người thấp kém, / Mãi lìa biển sinh tử.

 Chư Phật sở dĩ xuất hiện, / Biến hóa không thể lường.

 Nhờ nhân duyên thành đạo quả, / Mới xứng với bậc hiền thánh.

 Cõi nước mười phương nhóm họp, / Ai nấy đều nói pháp ba đời.

 Tự nhiên đạt được chánh pháp, / Định ý hiện ra trước mắt.

 Mỗi một lỗ chân lông, / Phóng ra trăm nghìn tia sáng.

 Diễn nói các đạo giáo, / Tiêu diệt gốc tam độc (ba thứ độc: tham lam, giận dữ, si mê).

 Phương tây, cách đây số cõi nhiều như cát tám con sông Hằng, có cõi Phật tên là Tịnh Phục Tịnh, Phật hiệu là Việt Tịnh Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác, đủ mười hiệu. Ngài ngồi kiết già một lần mà thân đầy khắp tam thiên đại thiên thế giới, ở giữa đại chúng nói bài tụng rằng:

 Tánh chúng sinh muôn vẻ khác nhau, / Không quán xét trí tuệ giải thoát.

 Pháp ba đời thường trụ, / Khởi và diệt đúng như pháp tánh.

 Hiền thánh nhập định quán xét, / Phân biệt mười hai nhân duyên (chuỗi mười hai khâu nhân quả nối nhau dẫn đến sinh tử).

 Quán ba pháp theo bảy chỗ (?), / Thảy đều quy về tánh chân như (bản chất chân thật, như như bất biến của vạn pháp).

 Không mong vui sướng sinh lên cõi trời, / Cũng không cầu may nơi pháp.

 Ấy là hiểu rõ ba đời, / Thường nghĩ đến việc chọn bạn lành.

 Gieo phúc, lấy sự sáng suốt làm tuệ, / Là đệ nhất nghĩa (chân lý tối cao).

 Phân biệt tưởng về có và không, / Nên gọi là bậc tôn quý trong loài người.

 Các pháp đều có tánh riêng, / Mọi việc làm đều quy về không.

 Như người muốn đo lường hư không, / Trước phải phân biệt thân mình.

 Chiêm ngưỡng dung nhan Như Lai, / Các pháp tự nhiên đầy đủ.

 Miệng diễn tám thứ âm thanh (tám phẩm chất tuyệt diệu của giọng nói Phật), / Độ người không thể lường.

 Phương bắc, cách đây số cõi nhiều như cát tám con sông Hằng, có cõi Phật tên là Hóa Thành, Phật hiệu là Vô Nhiễm Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác, đủ mười hiệu. Ngài ngồi kiết già một lần mà thân đầy khắp tam thiên đại thiên thế giới, ở giữa đại chúng nói bài tụng rằng:

 Tứ đại (bốn yếu tố tạo nên vật chất: đất, nước, lửa, gió) vốn không có tánh, / Tự sinh ra, tự nhiên diệt đi.

 Ta không tạo duyên ấy, / Mọi vật đều không có gì thật.

 Không chấp trước mà tuyên nói giải thoát, / Dắt dẫn chỉ bày pháp cam lộ.

 Tuỳ theo ước nguyện ban đầu của người, / Khiến ai nấy được chứng quả.

 Ta xưa thực hành bố thí độ (hạnh bố thí đưa sang bờ giác), / Thống lĩnh cõi mười phương.

 Báu tự nhiên là thất giác (bảy yếu tố giác ngộ), / Làm đầy đủ cho mọi người.

 Ở lại giáo hóa chúng sinh, / Không nghĩ đến bốn cõi vô tưởng (?).

 Mãi lìa tám chỗ không rảnh (tám hoàn cảnh không có cơ hội nghe và tu Phật pháp), / Thường cùng hiền thánh ở chung.

 Vốn nhờ trí tam đạt, / Mới nghe được tuệ ba đời này.

 Nay lìa bụi ba cấu (ba thứ nhơ: tham, sân, si), / Được thọ quyết làm đấng tôn quý ba đời.

 Bố thí chưa từng hối tiếc, / Chuyên ý lìa xa điên đảo.

 Những ai đang đi đường tà, / Chỉ cho họ con đường chánh.

 Phương đông bắc, cách đây số cõi nhiều như cát tám con sông Hằng, có cõi Phật tên là Nhẫn Tuệ, Phật hiệu là Hương Tận Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác, đủ mười hiệu. Ngài ngồi kiết già một lần mà thân đầy khắp tam thiên đại thiên thế giới, ở giữa đại chúng nói bài tụng rằng:

 Pháp tánh tự nhiên sinh ra, / Không có hình, không thể thấy.

 Tập theo giới luật cấm giới của bậc thánh, / Vô số mà chẳng phải có số.

 Trụ nơi gốc mà cũng không trụ, / Tìm xét thì gốc vốn không hình.

 Rất sâu, khó đo lường, / Mới xứng ở bậc thánh.

 Phân biệt pháp hiện tại, / Không nhiễm vào không và vô tưởng.

 Sự sinh trong quá khứ đã hết, / Được lìa hoạn nạn ba đời.

 Thân là đồ chứa mọi tai hoạn, / Rỉ ra các thứ bất tịnh.

 Biết buông bỏ mà vào chánh tuệ, / Dần dần đến đạo vô vi (cảnh giới không còn tạo tác, tức Niết-bàn).

 Ý chân chánh không nhiễm tà, / Không bỏ tâm cầu đại đạo.

 Tâm trong như vàng đã luyện, / Hướng về đạo cũng chẳng khó.

 Người sinh trong ngũ đạo (năm nẻo luân hồi: trời, người, súc sinh, ngạ quỷ, địa ngục), / Hãy phân biệt, quán xét thân bên trong.

 Ba đời từ đâu mà đến, / Khiến con người ôm lòng ngu mê?

 Phương đông nam, cách đây số cõi nhiều như cát tám con sông Hằng, có cõi Phật tên là Hiền Thánh Phổ Tập, Phật hiệu là Quán Thế Khổ Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác, đủ mười hiệu. Ngài ngồi kiết già một lần mà thân đầy khắp tam thiên đại thiên thế giới, ở giữa đại chúng nói bài tụng rằng:

 Chư Phật quán xét tất cả, / Ba đời đều không, không có tướng.

 Dùng tuệ cắt đứt gốc ái dục, / Mới xứng với bậc hiền thánh.

 Lập chí tu khổ hạnh, / Cúng dường chư Phật nhiều như cát sông Hằng.

 Đầy đủ mọi trí tuệ, / Nên gọi là bậc anh hùng trong loài người.

 Lòng tin là pháp cam lộ, / Không sinh tâm hai kiến (hai cái thấy lệch: chấp rằng mất hẳn và chấp rằng còn mãi).

 Giữa đại chúng như sư tử, / Lời nói vang dội mười phương.

 Các thứ ô trọc của sinh tử, / Gốc rễ không thể tìm ra.

 Thấu rõ hoạn nạn ba đời, / Gần gũi giới luật của Như Lai.

 Ai muốn cầu Phật đạo, / Thì tuệ thật là bậc nhất.

 Đốt sạch bụi rậm nghi ngờ, / Tự nhiên không còn vọng niệm.

 Phật dạo khắp cảnh giới vô lượng, / Là nơi ánh sáng trí tuệ chiếu tới.

 Làm trong sạch mọi pháp, / Phân biệt hạnh nghiệp ba đời.

 Phương tây nam, cách đây số cõi nhiều như cát tám con sông Hằng, có cõi Phật tên là Vô Lượng Tạng, Phật hiệu là Nhẫn Tuệ Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác, đủ mười hiệu. Ngài ngồi kiết già một lần mà thân đầy khắp tam thiên đại thiên thế giới, ở giữa đại chúng nói bài tụng rằng:

 Nhớ giữ gốc của các pháp, / Ý tưởng hướng theo không thể phá hoại.

 Hạnh tu đến chỗ tự nhiên bền vững, / Mới xứng ở bậc thánh.

 Chư Phật thực hành phương tiện, / Lấy đức mà dạy dỗ chúng sinh.

 Bồ-tát tu thệ nguyện rộng lớn, / Tứ đẳng (bốn tâm rộng lớn bình đẳng: từ, bi, hỷ, xả) không thêm không bớt.

 Tăng tiến trên đạo vô vi, / Thanh tịnh không nhiễm.

 Giăng khắp mây trí tuệ, / Tiêu diệt hoạn nạn ba đời.

 Hiền thánh ở đời giáo hóa, / Khiến người tu pháp chỉ quán (chỉ: dừng tâm cho an định; quán: dùng trí tuệ quán chiếu).

 Phân biệt từng trí tuệ một, / Mới xứng với đạo hiền thánh.

 Bản tánh ba đời là không, / Niệm tưởng không thể nghĩ bàn.

 Sinh và diệt thay nhau dấy lên, / Vào định mới trừ được.

 Không chấp cái có của tam giới (ba cõi luân hồi: cõi Dục, cõi Sắc, cõi Vô sắc), / Thế mới đạt được vô tận.

 Vì người diễn bày oai nghi (dáng vẻ, cử chỉ đúng phép của người tu), / Mãi được chốn an ổn.

 Phương tây bắc, cách đây số cõi nhiều như cát tám con sông Hằng, có cõi Phật tên là Hiền Thiện, Phật hiệu là Hiền Nhu Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác, đủ mười hiệu. Ngài ngồi kiết già một lần mà thân đầy khắp tam thiên đại thiên thế giới, ở giữa đại chúng nói bài tụng rằng:

 Như Lai hiện trí tuệ quyền biến, / Thống lĩnh cõi mười phương.

 Phân biệt ba đời là không, / Mới xứng với hạnh hiền thánh.

 Pháp giới (toàn thể mọi cõi, mọi pháp) không thể lường, / Như hư không chẳng cùng tận.

 Được định pháp nhẫn của Phật (trí tuệ an nhiên chấp nhận chân lý không sinh không diệt), / Không khởi tâm hai kiến.

 Ta xưa được thọ quyết, / Phân biệt lẽ không của trong và ngoài.

 Nay tự mình đạt chánh giác, / Được lìa khổ ba đời.

 Lưỡi rộng dài của Như Lai, / Trăm phúc tự trang nghiêm.

 Dẹp bỏ tâm suy tưởng, / Chí thành, không có hai nghiệp.

 Phật là gốc của các hạnh, / Diễn bày mười hai môn (?).

 Dừng ý mà thành dấu tích của đạo, / Không còn theo năm nẻo.

 Như ngửa lên bắn vào hư không, / Hết đà rồi lại rơi xuống.

 Tuyên bày pháp ba đời, / Vô lượng không thể cùng tận.

 Phương trên, cách đây số cõi nhiều như cát tám con sông Hằng, có cõi Phật tên là Cát Tường, Phật hiệu là Hạnh Tận Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác. Ngài ngồi kiết già một lần mà thân đầy khắp tam thiên đại thiên thế giới, ở giữa đại chúng nói bài tụng rằng:

 Các bậc hiền thánh thuở quá khứ, / Ban truyền kinh điển chân chánh.

 Không nhiễm pháp danh sắc (danh: phần tinh thần; sắc: phần vật chất của con người), / Mới xứng với luật hiền thánh.

 Bồ-tát lúc ban đầu phát ý, / Hướng lên tu theo giáo pháp Như Lai.

 Pháp sâu không thêm không bớt, / Không thấy có người được giải thoát.

 Nghe suốt vô lượng đời, / Phân biệt căn cơ chúng sinh.

 Chuyên nhất tư duy về một, / Thành tựu pháp có và không.

 Không tướng chẳng phải có tướng, / Không niệm cái thức của ba đời.

 Quán rõ không có gì cả, / Được hiệu là bậc tôn quý trong loài người.

 Gốc của tất cả các pháp, / Do nhân duyên hợp lại mà thành.

 Tư duy pháp không hình, / Vắng lặng, vốn không hình.

 Pháp các bậc tu của thập trụ (mười bậc tu tập vững chắc của Bồ-tát), / Tâm niệm không thoái chuyển.

 Một hạnh mà thành chánh giác, / Không còn sinh, già, chết.

 Phương dưới, cách đây số cõi nhiều như cát tám con sông Hằng, có cõi Phật tên là Cực Thâm, Phật hiệu là Bảo Tụ Như Lai, Chí Chân, Đẳng Chánh Giác, Minh Hạnh Thành (trí sáng và hạnh tu đều đầy đủ), Thiện Thệ (khéo đi đến bờ giải thoát), Thế Gian Giải (hiểu thấu thế gian), Vô Thượng Sĩ (bậc cao tột không ai hơn), Đạo Pháp Ngự (bậc điều phục, dẫn dắt người theo đạo pháp), Thiên Nhân Sư (thầy của trời và người), Phật, Thế Tôn. Ngài ngồi kiết già một lần mà thân đầy khắp tam thiên đại thiên thế giới, ở giữa đại chúng nói bài tụng rằng:

 Dùng trí nhẫn tu đạo quả, / Mãi lìa gốc ba đời.

 Tự làm sạch mình lại làm sạch người, / Mới xứng với pháp hiền thánh.

 Vì người nói đạo vô thượng, / Xoay vần khắp nơi không hạn phương hướng.

 Nắm quyền biến làm trọn các hạnh, / Độ người không biếng lười.

 Gặp được hiền thánh là vui, / Nghe pháp tin nhận là vui.

 Độ người dứt nhơ là vui, / Nê-hoàn vắng lặng mãi mãi là vui.

 Ta đi vượt qua tam giới, / Xa lìa nghiệp báo xấu ác.

 Được gần thiện tri thức (bạn lành, thầy tốt dẫn dắt tu hành), / Nghe pháp ngày càng thêm lợi.

 Vượt ra ngoài tam giới, / Dùng thần túc dạo chơi hư không.

 Không hình tượng mà coi như có hình tượng, / Là điều kẻ ngu tu tập.

 Pháp đại thừa (cỗ xe lớn, lối tu cứu mình và cứu người) sáu độ, / Quên mình thì muôn vật đều hết.

 Được lên thập trụ địa, / Vì thương xót nên trở lại giáo hóa.

 Bấy giờ trưởng lão Kiếp-tân-na nghe chư Phật mười phương nói pháp ba đời về chỗ hướng đến của các hạnh, tâm mở ý hiểu, bỗng nhiên đại ngộ, liền rời chỗ ngồi đứng dậy, cúi đầu lễ sát chân Phật, rồi trở về chỗ cũ. Có vô số chư thiên, nhân dân, trời, rồng, quỷ thần, càn-thát-hòa (thần âm nhạc của cõi trời), a-tu-luân (loài thần có sức mạnh, hay gây chiến với chư thiên), ca-lưu-la (chim thần cánh vàng), chiên-đà-la (có lẽ là khẩn-na-la, thần ca hát của cõi trời (?)), ma-hưu-lặc (thần rắn lớn), người và phi nhân (các loài không phải người), đều phát ý đạo vô thượng chánh chân. Lại có vô số chư thiên và nhân dân nghe Phật diễn nói gốc của pháp ba đời, đều khen ngợi đức Phật nghĩa sâu vô lượng, pháp thân (thân chân lý, tức thân gồm giáo pháp và công đức chân thật của Phật) của chư Phật không thể phá hoại, cũng không phải chỗ hàng La-hán, Bích-chi theo kịp. Lúc ấy hội chúng thảy đều vui mong phân biệt ba đời trong và ngoài thân mình, tiến tới đạo tràng (nơi thành đạo), đạt đến bậc bất thoái chuyển.

 Kinh Bồ-tát Anh Lạc, quyển thứ mười một.

 Kinh Bồ-tát Anh Lạc, quyển thứ mười hai (tên khác là "Hiện Tại Báo", tức quả báo ngay trong đời hiện tại).

 Sa-môn (người xuất gia tu hành) Trúc Phật Niệm, người Lương Châu, đời Diêu Tần (nhà Hậu Tần do họ Diêu lập nên), dịch.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video