Thiên 45 — Phẩm 44 – Bình đẳng thừa

 Kinh Bồ-tát Anh Lạc, phẩm Đẳng Thừa (cỗ xe bình đẳng), thứ bốn mươi bốn

 Bấy giờ trong tòa có vị Bồ-tát tên Tịnh Nhãn, liền từ chỗ ngồi đứng dậy, để trần vai phải, quỳ thẳng chắp tay, tiến lên thưa Phật: "Bạch Thế Tôn (Đức Phật, bậc được thế gian tôn kính), Bồ-tát ma-ha-tát (Bồ-tát: người tu cầu giác ngộ để cứu độ chúng sinh; ma-ha-tát: bậc đại sĩ) phát tâm hướng tới đại thừa (cỗ xe lớn — con đường tu độ mình và độ người của Bồ-tát), đến trí tuệ vô ngại (trí tuệ thông suốt không chướng ngại), thì tu pháp gì để xóa dấu vết của đại thừa (?)?"

 Bấy giờ Thế Tôn bảo Bồ-tát Tịnh Nhãn: "Hay thay, hay thay, thiện nam tử (người con nhà dòng dõi tốt, lời Phật gọi người tu)! Nay ông hỏi được điều này đều là nhờ oai thần của Phật. Hãy lắng nghe, lắng nghe, khéo suy nghĩ ghi nhớ. Ta sẽ dùng kệ (bài thơ tụng) để giải trừ nghi ngờ cho ông." Lúc ấy Thế Tôn liền nói bài kệ:

 "Không phải nhờ hủy hoại sắc (hình tướng vật chất) mà đến được đạo bình đẳng;

 quán thấy sắc và đạo không khác nhau, mới có thể cưỡi cỗ xe đại thừa.

 Suy xét sắc với đạo, tính như vậy (tính chân như vốn như thế) cũng đều thế cả;

 không thấy có đạo bị hoại diệt, đó là điều người trí tu hành.

 Tính của đạo vốn không hoại, tìm xét không thể cùng tận;

 tương ứng nhất với đệ nhất nghĩa (chân lý tối thượng), cưỡi cỗ xe này mà đến chỗ vô ngại.

 Kẻ ngu tâm điên đảo, tìm đạo trong ấm, trì, nhập (ấm: năm nhóm hợp thành thân tâm; trì: mười tám giới — sáu giác quan, sáu cảnh, sáu thức; nhập: mười hai nhập — sáu giác quan và sáu cảnh);

 nhiễm đắm ba cõi (cõi Dục — còn ham muốn, cõi Sắc — còn hình chất, cõi Vô sắc — chỉ còn tâm), không lìa được phần thọ sinh.

 Các pháp không có gì để nhận lấy, ở trên, ở dưới hay khoảng giữa;

 không thấy có gì tản mát rơi rụng, đó gọi là hướng tới đại thừa.

 Nếu thấy pháp và phi pháp mà ở giữa hai ý vẫn không lay động,

 cũng không sinh hai thứ kiến chấp, thì sự phát tâm hướng đạo cũng như thế.

 Hai thứ ấy là pháp hữu vi (pháp do nhân duyên tạo tác, có sinh diệt), cũng gọi là pháp vô vi (pháp không do tạo tác, không sinh diệt) (?);

 trừ bỏ hai, không thấy hai, mới hợp với đạo vô thượng.

 Vượt qua địa vị phàm phu, tuy chưa đến đạo hiền thánh,

 đã hướng tới mà chưa thành tựu, cũng là ruộng phúc (nơi cúng dường sinh phúc, như ruộng gieo hạt) của đời.

 Lìa được tám pháp thế gian (được và mất, tiếng xấu và tiếng tốt, khen và chê, khổ và vui), như hoa sen không dính nước,

 vượt qua hạnh trăm kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực dài), mới hướng tới đại thừa.

 Chỗ nào cũng tu chánh nghiệp, nơi nào cũng hiện thần túc (năng lực thần thông biến hóa, đi lại tự tại);

 độ người mà không thấy có độ, thân, miệng, ý thực hành một cách kín đáo.

 Không thoái lui trên đường sinh tử, tâm cũng không khiếp nhược;

 giữ ý chí như kim cương, tương ứng nhất với tuệ vô ngại.

 Hư không không có thiện ác, pháp giới (toàn thể các pháp, cảnh giới chân lý) mãi mãi thanh tịnh;

 pháp vốn cũng không phải pháp, há có gì nhiễm ô?

 Không thấy có việc bỏ pháp tà mà tu đạo vô thượng,

 cũng không có kẻ hèn kém, đó là tướng của đại thừa.

 Các pháp vốn không có tướng, như hư không không nắm giữ được;

 tìm tướng thì tướng vốn tự là không, người trí nên biết rõ.

 Muốn thực hành vô ngại thì thiện quyền (phương tiện khéo léo tùy cơ giáo hóa) là bậc nhất;

 làm đầy nguyện của chúng sinh, dẫn dắt họ đến đạo tràng (nơi thành đạo).

 Bạn lành là chánh pháp, bền chắc không quên bỏ;

 lìa hẳn ấm, trì, nhập, không tập theo các triền cái (?) trạo cử và nghi (trạo cử: tâm xao động không yên; nghi: ngờ vực; triền cái: những thứ trói buộc, che lấp tâm).

 Dù Phật ra đời hay nhập diệt độ (niết-bàn, rời bỏ thân xác),

 chánh pháp vẫn mãi còn, rốt cuộc không biến đổi.

 Các pháp có chứng nghiệm chân chánh, thiện ác không hề mục nát;

 tính chân tế (bờ tận cùng chân thật) cũng vậy, thường trụ không dời động.

 Điều tu tập cực kỳ sâu xa, không vướng vào cõi ma;

 các pháp cũng như thế, lìa hẳn bè đảng tà kiến.

 Muốn cầu đạo vô thượng, đừng chấp vào pháp tu hành;

 chẳng phải có tưởng hay không tưởng, như thế là hợp với tuệ vô ngại.

 Tuệ Phật không chấp trước, pháp nào cũng không sinh;

 không thấy có đạo khởi diệt, mới hợp với hạnh đại thừa.

 Hoặc đem đầu, mắt bố thí, lòng tin không gì tiếc bỏ;

 không thấy có người nhận, không vướng vào vọng tưởng.

 Các pháp vốn không sinh, tìm xét không có hang ổ;

 tướng của pháp cũng như vậy, đầu mối không thể thấy.

 Nếu người muốn xét cho cùng cái không, muốn biết bờ bến của nó,

 ngày đêm suy nghĩ nhớ niệm, chỉ uổng phí công sức.

 Kẻ ngu mê chấp cái ta, cho là thường còn, không lìa bỏ được;

 rơi vào nạn tam đồ (ba đường ác: địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh), không đến được chốn rốt ráo.

 Đạo của bậc chân nhân hiền thánh, tam đạt (ba trí thông suốt: biết đời trước, biết đời sau, dứt sạch phiền não) không ngăn ngại,

 mà còn chưa thấu tận nguồn của cái không, huống là những kẻ kia.

 Người đời đều cho là thường còn, vô minh (mê muội, không thấy chân lý) không tự soi sáng;

 làm lớn thêm khổ sinh tử, do đâu mà đến được giải thoát?

 Bố thí tài vật mà không chấp trước, muốn cầu đạo vô thượng;

 bố thí và đạo hai thứ chẳng đi cùng nhau (?), huống là rốt ráo mãi mãi.

 Giữ giới cấm là hạnh vô ngã, an trú nơi pháp bậc nhất;

 cũng không có tướng ấy, nhớ giữ giới và thực hành tuệ độ (?).

 Không tu mà tự nhiên được, trí trừ gốc vô minh;

 giới đầy đủ là đạo thanh tịnh, trong sạch như trăng không vết.

 Thân như bọt nước, như đám bọt, cũng như ánh chớp lóe qua mắt;

 căn ý như ảo ảnh nắng (ảo ảnh hơi nóng bốc lên nơi đồng trống), giới là đạo thanh tịnh.

 Bậc tối thắng không ai sánh bằng, bậc trời trong các trời giữa các thánh;

 dứt tâm khỏi mọi điều ác, định độ vô cực (thiền định — pháp tu đưa sang bờ giác ngộ) lặng yên.

 Phạm giới và giữ giới, định và loạn, không có sai khác;

 phân giải các pháp giới, giới là đạo vô lậu (không còn phiền não rò rỉ, thoát khỏi sinh tử).

 Được nhẫn độ vô cực (nhẫn nhục — pháp tu đưa sang bờ giác ngộ), chịu đựng được mọi khổ não;

 thương khắp các chúng sinh, không có ý cao thấp.

 Nhớ lại pháp quá khứ, sinh diệt không dừng lâu;

 những thứ khen, chê, hủy báng, ca ngợi làm sao lay động được?

 Dù bị cắt rời từng đốt thân thể, rốt cuộc không sinh ý ác;

 phân rõ việc trong ngoài, thân tâm vững chắc mà trụ.

 Kẻ oán thù muốn đến hại, diệt cái thân mong manh này,

 nhẫn chịu như đất chở vạn vật, không tính toán tốt xấu.

 Nhẫn nhục với thệ nguyện lớn, gặp kẻ đối địch mà không có ý niệm gì;

 nên khiến các chúng sinh, ai thấy cũng đều vui mừng.

 Muốn vượt qua biển đại thừa, chớ ôm lòng khiếp nhược;

 ngồi ngay thân, giữ chánh tâm, liền được vô sinh nhẫn (sự an trú chấp nhận chân lý rằng các pháp vốn không sinh không diệt).

 Từ vô số kiếp trôi lăn trong sinh tử,

 vì một chúng sinh mà tự mình khoác áo giáp thệ nguyện lớn.

 Các pháp không khởi không diệt, cũng không có ý tưởng hoại diệt;

 người ngu tâm điên đảo, không hiểu trí tuệ quá khứ.

 Tính của pháp giới thường trụ, người học không xét đến tận cùng;

 nên hiểu rõ gốc ngọn: cái sinh vốn không có gì sinh.

 Chúng sinh không thấu suốt tuệ vô ngại vi diệu;

 nên cầu phương tiện khéo léo, trừ bỏ tâm điên đảo.

 Chư Phật ra đời, không vướng vào việc độ và người được độ (?),

 mà cũng không buông bỏ, tinh tấn với sức mạnh mẽ.

 Phân giải hết thảy pháp như huyễn, như ánh ảo ảnh nắng;

 tìm cái thật thì không có quả báo, như hư không, quán thấy không hình.

 Chúng sinh không nhớ nghĩ chân chánh, tự khởi lên ý tưởng nhiễm đắm;

 dần dần chỉ bày lời dạy đến đạo, khiến họ biết chốn vô vi.

 Dùng phương tiện nghĩ về nghĩa này, điều mong nguyện ắt sẽ được;

 từng điều suy xét quán sát, trí tuệ vô ngại thành tựu.

 Nhớ giữ hạnh trong và ngoài, chỗ nào cũng tìm tính không;

 không nương tựa, không chấp trước, gốc ngọn sinh tử đều trong sạch.

 Tiến học, ưa chốn vắng lặng, ở một mình không sợ hãi;

 suy xét trí tuệ thiền định, khéo đạt sáu thần thông (đi lại biến hóa tự tại, mắt thấy xa, tai nghe xa, biết tâm người, biết đời trước, dứt sạch phiền não).

 Ở giữa đám đông như ở nơi đồng vắng, một lòng không rối loạn;

 không mất phép oai nghi (phép tắc trong cử chỉ đi, đứng, nằm, ngồi), đó gọi là định vi diệu.

 Pháp định có nhiều loại, dứt ý là hạnh vô lậu;

 tăng tiến hai thứ giải thoát (tâm giải thoát và tuệ giải thoát), đó gọi là định vi diệu.

 Quán khắp hết thảy pháp, an trú tâm không dời đổi;

 nơi một lại đếm một (?), đó gọi là định vi diệu.

 Tâm đạo do đó bền chắc, diệt ý, tâm dứt lặng mãi mãi;

 tiếp độ người thuần hậu hiền lành, đó gọi là định vi diệu.

 Luôn nhớ bậc Đẳng Chánh Giác (bậc giác ngộ chân chánh trọn vẹn), đạo pháp thân (thân chân lý) của Như Lai (danh hiệu của Phật);

 nhàm chán các ý tưởng về sắc, đó gọi là định vi diệu.

 Lại tu sáu niệm (nhớ nghĩ về Phật, Pháp, Tăng, giới, bố thí, cõi trời), không trái thứ lớp mà tu;

 trừ niệm, không còn tư tưởng, đó gọi là định vi diệu.

 Bốn đôi tám bậc người (bốn quả vị của hàng Thanh văn, mỗi quả có giai đoạn hướng tới và giai đoạn đạt được, thành tám bậc), từ đó sinh ra đạo vô vi;

 vô số mà chẳng phải số đếm được (?), đó gọi là định vi diệu.

 Người trí tu tứ thiền (bốn tầng thiền định của cõi Sắc), không dùng định Thức, định Không (các tầng định của cõi Vô sắc: Thức vô biên, Không vô biên);

 phân rõ thân trong và ngoài, đó gọi là định vi diệu.

 Chư Phật mười phương từ xa thấy chúng sinh này;

 không do mắt mà thấy sắc, tự nhiên thành lời dạy của đạo.

 Lại thấy người này nơi nơi đang thuyết pháp;

 không sinh ý tưởng về âm thanh nơi tai, thức đã diệt không còn chấp.

 Ý tưởng của chúng sinh vô lượng, mà chỉ một ý đã biết hết;

 không khởi cái thấy hai lòng, mà biết chúng sinh sinh ra bao nhiêu ý niệm (?).

 Nhớ lại các kiếp quá khứ, nhiều như cát sông Hằng không đếm xuể;

 tâm trước và tâm sau cũng thế, dũng mãnh không biếng nhác.

 Lại dạo khắp vô lượng cõi, thị hiện đạo thần túc;

 tâm trụ thì thân tự theo, khiến người biết pháp biến hóa.

 Diễn nói đạo cam lộ (giáo pháp đưa đến bất tử, ví như nước ngọt thần diệu), không mất hạnh tiến tới;

 từ một kiếp đến trăm kiếp, tuệ vô ngại không cùng tận.

 Đạt trí độ vô cực (trí tuệ — pháp tu đưa sang bờ giác ngộ), phân giải ấm, trì, nhập;

 vì người nói pháp mầu, không tính rằng có cái ta.

 Thực hành đạo quyền xảo phương tiện, ứng với người dâm, giận, si ngang nhau (?);

 nhân duyên không vướng nhơ, khiến họ biết đạo thanh tịnh.

 Xưa ta tự mình tạo hạnh, giải thoát không còn sợ hãi;

 các duyên bình đẳng hợp lại mà thành, các pháp không có nơi chốn.

 Tự quán mình cũng quán Phật, quán cái không thì pháp cũng vậy;

 lối đi của sinh tử và nê-hoàn (niết-bàn, cảnh giới tịch diệt thoát khổ), người trí mới giác ngộ.

 Khéo hiểu tính của trí tuệ, khiến người cầu ánh sáng trí tuệ;

 bóng tối bụi trần ức năm, bỗng chốc thấy ánh sáng lớn.

 Trí này gọi là đại trí, trí Phật không thể nghĩ bàn;

 dẫn dắt loài chúng sinh thành tựu trí vô thượng này.

 Kể hết mọi thứ trí, không gì vượt hơn trí này;

 tu đầy đủ các trí này, quả đạo đại thừa thành tựu.

 Ngoài trí này, tuy có tên gọi, nhưng không phải đạo chân thật;

 trí này đứng trên các trí, cứu giúp mọi tai nạn.

 Nếu muốn cầu trí tuệ như cầu tính của hư không,

 vô tâm còn nhanh hơn thế (?), huống là sinh ý tưởng rối loạn.

 Hư không là cõi vô lượng, không hình, không thể thấy;

 trí này cũng như vậy, vô lượng, không bờ bến.

 Giả sử hết thảy mọi người cưỡi con thuyền trí tuệ này,

 dạo chơi bờ sinh tử, đi thẳng đến biển nê-hoàn.

 Nếu có người trong trăm nghìn kiếp muốn ngợi khen công đức này,

 ngọn đuốc sáng lớn của trí tuệ, không ai kể hết được kho tàng ấy.

 Vô tận, không thể cùng tận, cũng không còn tám vô nhàn (tám hoàn cảnh không có dịp gặp Phật, nghe pháp, tu học);

 người tụng được tuệ vô ngại là bậc tôn quý nhất trong trời và người.

 Không bao giờ rơi vào đường ác, sáu căn (mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý) luôn đầy đủ lành lặn;

 sinh lên cõi trời hay trong loài người, đều giàu sang, đứng đầu giữa mọi người.

 Hết thảy loài chúng sinh đều sẽ thành tựu trí của đạo;

 thọ trì chánh pháp này thì chưa từng sợ hãi.

 Ủng hộ gốc của chánh pháp, an trú nơi đạo vô vi;

 sẽ chuyển pháp luân (giảng dạy giáo pháp, ví như lăn bánh xe), bày ra khắp thế gian.

 Trong ức trăm nghìn kiếp, rốt cuộc không rơi vào sinh tử;

 ắt thành Đẳng Chánh Giác, đó là nhờ tuệ vô ngại.

 Bậc dũng mãnh hơn hết trong loài người, hàng phục quyến thuộc của ma;

 tinh tấn, trí tuệ mạnh mẽ, tổng trì (năng lực ghi nhớ, nắm giữ trọn vẹn giáo pháp) không quên mất.

 Như có một người nghĩ muốn uống cạn khắp nước sông ngòi,

 đi khắp bốn phương mà không thể cạn được nguồn;

 người trí dùng phương tiện khéo, suy nghĩ tự nhủ trong lòng:

 chỉ cần uống nước bốn biển, thế mới là trọn khắp.

 Muốn thành đạo vô thượng, ánh sáng trí tuệ vô ngại,

 thì thọ trì, nhớ nghĩ, đọc tụng, được thụ ký (được Phật báo trước việc sẽ thành Phật) chẳng còn lâu.

 Dù Phật chưa ra đời, người ấy cũng hiện ba mươi hai tướng (ba mươi hai tướng tốt trên thân của bậc đại nhân, của Phật);

 liền làm Phật sự (việc của Phật: giáo hóa, độ chúng sinh), cứu giúp rộng khắp vô lượng người.

 Nay ta thành Chánh Giác, là bậc tôn quý bậc nhất trong ba cõi,

 đó là nhờ thọ trì kho đại tuệ vô ngại này."

 Khi Thế Tôn nói pháp này, pháp ấy sâu xa khó lường, không thể nghĩ bàn, cũng không phải điều La-hán (bậc tu đã dứt phiền não, thoát sinh tử cho riêng mình) hay Bích-chi (Bích-chi Phật, bậc tự ngộ nhờ quán nhân duyên) theo kịp. Lúc ấy trong tòa có mười nghìn trời và người đều phát tâm đạo vô thượng chánh chân (tâm cầu giác ngộ cao nhất, chân chánh); lại có ba vạn bảy nghìn Bồ-tát được bất khởi pháp nhẫn (sự an trú chấp nhận chân lý rằng các pháp vốn không khởi sinh); lại có vô lượng tỳ-kheo (người xuất gia nam đã thọ giới đầy đủ) có tâm hữu lậu (tâm còn phiền não) được giải thoát; bốn mươi sáu cai (đơn vị số cực lớn) chúng sinh dứt hết mọi bụi nhơ, được pháp nhãn tịnh (mắt pháp trong sạch — lần đầu thấy rõ chân lý).

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video