Thiên 2 — Phẩm 2: Danh hiệu các bậc hiền thánh

 Kinh Bồ Tát Anh Lạc Bản Nghiệp (Bồ Tát: người tu hành phát nguyện thành Phật và cứu giúp chúng sinh; Anh Lạc: chuỗi ngọc trang sức, ví các công đức làm đẹp thân Bồ Tát; Bản Nghiệp: các hạnh tu gốc rễ) — Phẩm thứ hai: Danh hiệu các bậc Hiền Thánh (Hiền: các bậc tu hành đã chế ngự được phiền não; Thánh: các bậc đã dứt phiền não, thấy chân lý)

 Bấy giờ, Bồ Tát Kính Thủ ở phương khác đến, nhờ thần lực của Phật, lại vì đại chúng — đều là các long vương (vua loài rồng), sư tử vương, chúng thiên vương của hai mươi tám tầng trời, đều là bậc căn cơ lớn, hạnh lớn — nhận sức thần thông của Phật, nên đưa ra câu hỏi nhỏ mà hỏi Phật: "Bạch Đại sư! Xưa kia Ngài tu hành thế nào mà thành đạo thánh của Phật: thân, miệng, ý trong sạch, vững như kim cương không hư hoại; tất cả chúng sinh không tìm ra được lỗi của Ngài; bản tính bên trong sáng soi, thường còn không mất; vượt trên tất cả Bồ Tát; sinh ra đoan chính, hình tướng không ai sánh bằng; tròn đầy đến tột cùng, tự nhiên, vô vi (không do tạo tác, không sinh không diệt), trong sạch; dùng hai loại thân thường còn mà cứu độ vô lượng người; hiện ra trong sáu đường (sáu cõi chúng sinh trôi lăn: trời, người, a-tu-la, súc sinh, ngạ quỷ, địa ngục) mà luôn được Đế Thích và Phạm Thiên (các vị vua trời) kính trọng; trừ tối tăm như ngọn đuốc; soi sáng trời đất như mặt trời mặt trăng; đưa trời và người qua sông như người lái đò; vượt thẳng lên khỏi ba cõi (cõi Dục: còn ham muốn; cõi Sắc: còn thân hình; cõi Vô sắc: chỉ còn tâm) để làm bậc Diệu giác (giác ngộ mầu nhiệm, tức Phật) tôn quý. Muốn thành đạo ấy thì phải tu hành thế nào? Danh hiệu của tất cả các bậc Hiền Thánh là những gì?"

 Bấy giờ, Phật Thích Ca Mâu Ni dùng miệng kim cương (lời nói chân thật, vững chắc không thể phá) bảo Bồ Tát Kính Thủ rằng: "Này Phật tử (con của Phật, lời gọi người tu theo Phật)! Hãy lắng nghe, lắng nghe, khéo suy nghĩ và tu hành đúng như pháp. Trước đây, ở trên các cõi trời và trong cõi người, ta đã mở bày rộng khắp vô lượng hạnh nguyện của tất cả Bồ Tát. Pháp này cũng là điều chư Phật trong mười phương ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai) vui lòng nói ra; là con đường Anh lạc mà Phật thực hành, nghĩa lý đã được xác quyết rõ ràng. Nay ta sẽ vì đại chúng này — gồm mười bốn na-do-tha (một con số rất lớn, khoảng trăm vạn hoặc nghìn vạn) người đủ mọi căn cơ (khả năng tiếp nhận giáo pháp) — mở bày Anh lạc bản nghiệp. Tâm ông thật đáng quý: chí nguyện cao xa, lòng đại bi giáo hoá đến tột cùng, tình thương lan đến tất cả chúng sinh mười phương." Phật nói: "Phật tử! Muốn thành đạo ấy, trước hết phải làm cho ba nghiệp (việc làm của thân, lời nói của miệng, ý nghĩ của tâm) được ngay chính, học theo lời dạy của Tam bảo (ba ngôi báu: Phật, Pháp là giáo lý, Tăng là đoàn thể người tu), tin và hướng về nhân quả. Như vậy thì những điều ông hỏi đều có thể đi vào được, cùng với tất cả giáo pháp của Phật. Người làm Bồ Tát thì không bao lâu sẽ thành Phật. Ắt phải chăm chú tiếp nhận và học tập pháp môn danh hiệu của bốn mươi hai bậc Hiền Thánh, với nghĩa lý đã được xác quyết rõ ràng. Tất cả chư Phật trong mười phương ba đời đều cùng nói như một, không có hai."

 Phật tử! Đó là:

 Lưu-già-độ (tiếng Tần, tức tiếng Hán, gọi là Phát tâm trụ: bậc an trú nơi tâm mới phát nguyện cầu thành Phật; đây là bậc đầu của Thập trụ, mười bậc mà tâm an trú vững trong đạo). Lưu-đế-

 -ca-độ (tiếng Tần gọi là Trị địa trụ: bậc sửa sang mảnh đất tâm). Lưu-la-già (tiếng Tần gọi là Tu hành trụ: bậc chuyên tu các hạnh). Lưu-ma-a (tiếng Tần gọi là Sinh quý trụ: bậc sinh vào dòng quý của Phật). An-bà-sa (tiếng Tần gọi là Phương tiện cụ túc trụ: bậc đầy đủ các cách khéo léo để tu và giúp người). Tỳ-bạt-trí (tiếng Tần gọi là Chính tâm trụ: bậc tâm ngay chính). A-tỳ-bạt-trí (tiếng Tần gọi là Bất thoái trụ: bậc không còn thối lui). Tất-xoa-già (tiếng Tần gọi là Đồng chân trụ: bậc trong sạch như trẻ thơ). Tất-a-la (tiếng Tần gọi là Pháp vương tử trụ: bậc như con của vua Pháp, tức Phật). Lưu-

 -chỉ-ca (tiếng Tần gọi là Quán đỉnh trụ: bậc được rưới nước lên đỉnh đầu, như thái tử được làm lễ để chuẩn bị nối ngôi). Độ-già-a (tiếng Tần gọi là Hoan hỷ hạnh: hạnh vui mừng; đây là bậc đầu của Thập hạnh, mười bậc thực hành làm lợi cho người). Độ-an-nhĩ (tiếng Tần gọi là Nhiêu ích hạnh: hạnh làm lợi ích dồi dào). Độ-chỉ-la (tiếng Tần gọi là Vô sân hận hạnh: hạnh không giận ghét). Độ-hoà-sai (tiếng Tần gọi là Vô tận hạnh: hạnh không cùng tận). Độ-lợi-tha (tiếng Tần gọi là Ly si loạn hạnh: hạnh lìa si mê và rối loạn). Độ-sinh-bà-đế (tiếng Tần gọi là Thiện hiện hạnh: hạnh khéo hiện thân giáo hoá). Độ-sa-tất (tiếng Tần gọi là Vô trước hạnh: hạnh không dính mắc). Độ-a-ha (tiếng Tần gọi là Tôn trọng hạnh: hạnh tôn trọng). Độ-phật-

 -hà (tiếng Tần gọi là Thiện pháp hạnh: hạnh khéo dùng giáo pháp). Độ-xoa-nhất-bà (tiếng Tần gọi là Chân thật hạnh: hạnh chân thật). La-đế-lưu-sa (tiếng Tần gọi là Cứu hộ nhất thiết chúng sinh hồi hướng: hồi hướng cứu giúp che chở tất cả chúng sinh; đây là bậc đầu của Thập hồi hướng, mười bậc đem công đức của mình hướng về chúng sinh và quả Phật). La-đàm-sa (tiếng Tần gọi là Bất hoại hồi hướng: hồi hướng không hư hoại). Tất-bạch-già (tiếng Tần gọi là Đẳng nhất thiết Phật hồi hướng: hồi hướng ngang bằng với tất cả Phật). Pháp-tất-

 -tha (tiếng Tần gọi là Chí nhất thiết xứ hồi hướng: hồi hướng đến khắp mọi nơi). Phật-độ-

 -đà (tiếng Tần gọi là Vô tận công đức tạng hồi hướng: hồi hướng kho công đức không cùng tận). La-xoa-tất (tiếng Tần gọi là Tùy thuận bình đẳng thiện căn hồi hướng: hồi hướng thuận theo căn lành bình đẳng). Sư-la-xoa-già (tiếng Tần gọi là Tùy thuận đẳng quán nhất thiết chúng sinh hồi hướng: hồi hướng thuận theo mà nhìn tất cả chúng sinh bình đẳng). Ba-ha-đế (tiếng Tần gọi là Như tướng hồi hướng: hồi hướng đúng như tướng chân thật của sự vật). Ba-la-đề-phất-đà (tiếng Tần gọi là Vô phược giải thoát hồi hướng: hồi hướng giải thoát không trói buộc). Đạt-ma-biên-già (tiếng Tần gọi là Pháp giới vô lượng hồi hướng: hồi hướng rộng vô lượng như pháp giới, tức toàn thể mọi cõi). Cưu-ma-la-già (tiếng Tần gọi là Nghịch lưu hoan hỷ địa: bậc đi ngược dòng sinh tử, lòng vui mừng; đây là bậc đầu của Thập địa, mười bậc Thánh của Bồ Tát). Tu-a-già-nhất-ba (tiếng Tần gọi là Đạo lưu ly ly cấu địa: bậc đạo trong như ngọc lưu ly, lìa cấu bẩn). Tu-na-ca (tiếng Tần gọi là Lưu chiếu minh địa: bậc ánh sáng tuôn chảy soi chiếu). Tu-đà-hoàn (tiếng Tần gọi là Quán minh diệm địa: bậc quán sát sáng như lửa rực). Tư-đà-hàm (tiếng Tần gọi là Độ chướng nan thắng địa: bậc vượt chướng ngại, khó ai hơn được). A-na-hàm (tiếng Tần gọi là Bạc lưu hiện tiền địa: bậc dòng sinh tử đã mỏng, trí tuệ hiện ra trước mắt). A-la-hán (tiếng Tần gọi là Quá tam hữu viễn hành địa: bậc vượt khỏi ba cõi, đi xa). A-ni-la-hán (tiếng Tần gọi là Biến hoá sinh bất động địa: bậc sinh ra bằng biến hoá, tâm không lay động). A-na-ha (tiếng Tần gọi là Tuệ quang diệu thiện địa: bậc ánh sáng trí tuệ mầu nhiệm, tốt lành). A-ha-la-phất (tiếng Tần gọi là Minh hạnh túc pháp vân địa: bậc trí sáng và đức hạnh đầy đủ, giáo pháp như mây che khắp). Ma-ha-nhất-hoà-sa (tiếng Tần gọi là Vô tướng vô cấu địa: bậc không còn tướng, không còn cấu nhiễm). Sa-già-bà-già-bà Phật-đà (tiếng Tần gọi là Diệu giác giả vô thượng địa: bậc giác ngộ mầu nhiệm, không ai cao hơn, tức là Phật).

 Phật tử! Vì vậy, pháp môn danh hiệu này thâu gồm tất cả hạnh công đức. Phật và Bồ Tát không ai không đi vào pháp môn danh hiệu này. Tất cả thần thông, tất cả nhân quả, tất cả cảnh giới cũng đều nằm trong pháp môn danh hiệu này. Phật tử! Pháp môn danh hiệu này, chư Phật mười phương nói đều giống nhau, không thêm không bớt, nói một cách quả quyết như tiếng sư tử rống. Hãy tự thề nguyện thọ trì (nhận lấy và giữ gìn), đọc tụng, giải thích ý nghĩa, nguyện rằng: "Nguyện cho tất cả chúng sinh cùng vào pháp của tôi, cùng tôi ngang bằng với Phật." Nên tu học như vậy.

 Phật bảo Bồ Tát Kính Thủ: "Phật tử! Nay ta nói tóm tắt một pháp môn danh hiệu bậc Hiền trong các pháp môn danh hiệu, đó là Sơ phát tâm trụ. Trước khi lên các bậc trụ, có mười danh hiệu thuận theo (tức Thập tín: mười tâm tin, giai đoạn chuẩn bị). Bồ Tát thường thực hành mười tâm, đó là: tâm tin, tâm nhớ nghĩ, tâm tinh tấn (siêng năng), tâm trí tuệ, tâm định (tâm lắng yên chuyên chú), tâm không thối lui, tâm hồi hướng (đem công đức hướng về chúng sinh và quả Phật), tâm che chở, tâm giữ giới, tâm nguyện. Phật tử! Tu hành các tâm này, trải qua một kiếp, hai kiếp, ba kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài) mới được vào ngôi Sơ trụ. Ở trong ngôi này, tu thêm Bách pháp minh môn (cửa sáng của trăm pháp), tức là mười tâm tin, mỗi tâm lại có mười, cho nên tu hành Bách pháp minh môn. Thường phát vô lượng đại nguyện, cả nguyện có tạo tác lẫn nguyện không tạo tác (?), được vào hàng người Tập chủng tính (bậc huân tập thành hạt giống tính Bồ Tát, ứng với Thập trụ), thực hành rộng khắp tất cả các nguyện.

 Bậc hiền ở ngôi Phát tâm trụ phát nguyện rộng lớn: ngay đời này đi đến quả Phật;

 tất cả các nguyện đều nằm trong nguyện của tôi, không nguyện nào không thành tựu;

 tự mình đạt đến quả Phật, lấy nguyện làm gốc. Nay tôi làm việc bố thí,

 nguyện cho chúng sinh bỏ ý tham muốn, vào ngôi đạo của tính Không (mọi vật không có tự thể cố định).

 Thường thực hành giới pháp, nguyện cho chúng sinh giữ gìn hạnh không phạm,

 được giải thoát chân chính. Thường vâng giữ sáu nhẫn (sáu bậc an nhẫn, chấp nhận vững vàng chân lý), nguyện cho chúng sinh

 được tâm không tranh cãi, an trú trong pháp nhẫn vắng lặng. Với sức tinh tấn lớn,

 nguyện cho chúng sinh thường tiến bước không dừng, vào quả tự giác ngộ.

 An trú trong tâm thiền định, nguyện cho chúng sinh đầy đủ thần thông,

 tự an ổn trong vô vi. Tu trí tuệ về chính pháp, nguyện cho chúng sinh

 vào dòng biển trí tuệ, nối ngôi Bồ Tát. Thực hành nguyện vô tướng (không bám vào hình tướng),

 nguyện cho chúng sinh mọi nguyện đều đầy đủ, chảy vào biển Phật.

 Với trí tuệ lớn và phương tiện khéo léo, nguyện cho chúng sinh như sông pháp chảy không ngăn ngại,

 đến tận bờ của Nhị đế (hai chân lý: tục đế là chân lý theo cách thấy thông thường của thế gian, chân đế là chân lý tột cùng). Với thần thông sức lớn, nguyện cho chúng sinh

 biến hoá tự tại nơi mình, được không sợ hãi. Trí đến tận cùng đã đầy đủ,

 nguyện cho chúng sinh thành tựu trí kim cương, lên đến quả nơi đạo tràng (chỗ thành Phật).

 Vào Vô cấu địa (bậc không còn cấu nhiễm), nguyện cho chúng sinh ngồi dưới cây đạo của Phật,

 giáo hoá tất cả. Nay tôi đã giác ngộ, nguyện cho chúng sinh

 hiểu sự nối tiếp chỉ là giả, diệt tâm chấp đoạn (cho rằng chết là mất hẳn). Giác ngộ soi chiếu, dùng pháp giáo hoá,

 nguyện cho chúng sinh ngộ rằng các pháp do duyên hợp mà thành, diệt tâm chấp thường (cho rằng mọi thứ còn mãi).

 Tôi được thân đầy đủ, nguyện cho chúng sinh ngộ pháp đối đãi (mọi thứ nương nhau mà có),

 diệt tâm chấp có cái ta. Với đại bi vô duyên (lòng thương không điều kiện, không phân biệt), nguyện cho chúng sinh

 hiểu rằng mọi thứ sinh ra từ nhân giả hợp, diệt tâm kiến thủ (chấp chặt quan điểm sai của mình là đúng). Với sự diệt độ bậc nhất (Niết-bàn tột cùng),

 nguyện cho chúng sinh ngộ duyên của pháp chân thật, diệt tâm giới cấm thủ (chấp giữ những giới cấm sai lầm cho là đường giải thoát).

 Được quả Thập lực (mười trí lực của Phật), nguyện cho chúng sinh ngộ sự soi chiếu của Nhị đế,

 diệt tâm tà kiến (cái thấy sai lệch, như bác bỏ nhân quả). Dùng sức kim cương, nguyện cho chúng sinh

 ngộ mười hai nhân duyên (chuỗi mười hai khâu nối nhau tạo thành vòng sinh tử), diệt tâm nghi ngờ. Một mình soi chiếu không giới hạn,

 nguyện cho chúng sinh biết các pháp vô thường (luôn thay đổi, không còn mãi), diệt tâm tham lam keo kiệt.

 Có Ngũ nhãn (năm thứ mắt: mắt thịt, mắt trời, mắt tuệ, mắt pháp, mắt Phật) và Tam đạt (ba sự thông suốt: biết đời trước, thấy đời sau, dứt sạch phiền não), nguyện cho chúng sinh tu sự giác ngộ của Tam minh (ba trí sáng: trí biết đời trước, mắt trời thấy khắp, trí dứt sạch phiền não),

 diệt tâm ngu si tối tăm. Hoà hợp không ngăn ngại, nguyện cho chúng sinh

 nối tiếp sự hiểu biết về Tam bảo, diệt tâm giận dữ tranh cãi. Được tuệ sáng lớn,

 nguyện cho chúng sinh vào tất cả các tính Không, diệt kho vô minh (sự mê muội gốc rễ, không thấy rõ sự thật).

 Có ba mươi hai tướng tốt (của thân Phật), nguyện cho chúng sinh tướng nào cũng trang nghiêm đẹp đẽ,

 diệt quả y báo (hoàn cảnh sống mà mình nương vào, do nghiệp đưa đến). Được dụng của ứng thân (thân Phật hiện ra ứng theo căn cơ chúng sinh), nguyện cho chúng sinh

 cưỡi thuyền pháp lớn, vào biển pháp của Phật. Nguyện về nhân quả của tôi

 nay đã đầy đủ cả; tất cả hạnh nguyện đều thâu gồm trong đó.

 Hai mươi bốn nguyện này thâu gồm vô lượng hạnh; tin và nguyện là cửa đầu tiên,

 trí tuệ lớn là gốc sau cùng. Nay ở trước chư Phật, tôi nhận lấy đại nguyện.

 Nguyện nay đã đầy đủ, tôi tu tiến các hạnh còn lại. Công đức trong ấy,

 thực hành trăm ngàn kiếp, nguyện tôi mới thôi, vào cõi vô lượng.

 Tất cả Bồ Tát nếu vào được nguyện này, không ai không được vào

 biển Tát-bà-nhã (trí biết tất cả mọi sự, tức trí tuệ của Phật).

 Phật tử! Ở trong ngôi này, sau khi đã phát đại nguyện, vượt hơn tất cả phàm phu bên ngoài đang thực hành Thập tín, nay lại tu hành vô lượng công đức, đó là: mười Ba-la-mật (mười hạnh đưa người từ bờ mê sang bờ giác ngộ); quán Tam không (ba phép quán về tính Không: không, vô tướng, vô tác) — tức vô tướng, vô tác, quán có-không và không của không — được thành tựu. Liền trừ bỏ những chấp về ta, về người, về chủ thể, về chúng sinh, dần dần bỏ các kiến chấp. Các trói buộc của ba cõi do chấp thường, lạc, ngã, tịnh (cho là còn mãi, là vui, là có cái ta, là trong sạch) cùng với vô minh dần dần bị phá. Vì chế ngự và dứt bỏ tất cả nghiệp tập (thói quen do nghiệp hun đúc), nên gom góp dày dặn tất cả pháp lành, cùng tám vạn bốn ngàn Bát-nhã Ba-la-mật (trí tuệ đưa sang bờ giác ngộ). Tất cả các pháp môn đều thâu vào trong tâm, từng niệm từng niệm không rời khỏi tâm.

 Phật tử! Có mười giới không thể sám hối (phạm rồi thì không thể sám hối để phục hồi), phải thọ nhận, phải giữ gìn: Một, không giết hại người, cho đến hai mươi tám tầng trời, chư Phật, Bồ Tát. Hai, không trộm cắp, dù chỉ một ngọn cỏ, một chiếc lá. Ba, không dâm dục, cho đến với loài phi nhân (những loài không phải người như quỷ thần). Bốn, không nói dối, cho đến với loài phi nhân. Năm, không nói tội lỗi của Bồ Tát xuất gia và tại gia. Sáu, không bán rượu. Bảy, không khen mình chê người. Tám, không keo kiệt. Chín, không giận dữ, cho đến với loài phi nhân. Mười, không phỉ báng Tam bảo. Nếu phạm mười giới này thì không thể sám hối, rơi vào tội Ba-la-di (tội nặng nhất, mất hẳn tư cách người giữ giới). Trong mười kiếp, mỗi ngày chịu tội tám vạn bốn ngàn lần, diệt mất tám vạn bốn ngàn đời (?), vì vậy không được phạm. Cho nên, Phật tử! Mất ngôi Phát tâm trụ thì cho đến Nhị trụ, Tam vị (?), Thập địa, tất cả đều mất. Vì vậy, giới này là gốc rễ của hạnh tất cả Phật, tất cả Bồ Tát. Nếu nói có Phật nào, Bồ Tát nào không nhờ pháp môn mười giới này mà được quả Hiền Thánh, thì không có lẽ ấy. Đó là tướng của Sơ trụ, người đứng đầu trong Tập chủng tính. Như vậy, pháp hạnh của chín người tiếp theo dần dần tăng rộng, cho đến Cửu trụ, Thập hạnh, Thập hồi hướng, Thập địa, Vô cấu địa, cũng dần dần tăng rộng những hạnh không thể nghĩ bàn. Phật tử! Nay ta nói tóm tắt, chỉ như một giọt nước của biển lớn.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video