Thiên 2 — Phẩm 2 – Bày tỏ các địa vị quán

 Phẩm thứ hai: Tựa về quán địa (lời mở đầu về các nền tảng, các đối tượng của phép quán tưởng)

 Thế nào gọi là quán (tập trung tâm để hình dung rõ ràng) cảnh giới của chư Phật? Chư Phật Như Lai (danh hiệu của Phật, bậc đến từ chân lý) xuất hiện ở đời, có hai thứ pháp để tự trang nghiêm. Hai thứ ấy là gì? Một là trước hết nói mười hai bộ kinh (mười hai thể loại kinh điển của Phật giáo), khiến chúng sinh đọc tụng thông suốt; những việc như vậy gọi là pháp thí (bố thí bằng giáo pháp). Hai là dùng sắc thân (thân có hình tướng nhìn thấy được) vi diệu, hiện ra ở cõi Diêm-phù-đề (cõi đất loài người ở) và mười phương thế giới, khiến chúng sinh thấy sắc thân Phật trang nghiêm đầy đủ: ba mươi hai tướng (ba mươi hai đặc điểm chính tốt đẹp trên thân bậc vĩ nhân) và tám mươi vẻ đẹp phụ theo hình (tám mươi nét đẹp nhỏ đi kèm), không có tướng nào thiếu sót, khiến lòng sinh vui mừng. Quán các tướng như vậy do đâu mà có: đều do đời trước trải trăm nghìn khổ hạnh, tu các ba-la-mật (các hạnh tu đưa đến bờ giác ngộ như bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ) và các pháp trợ đạo (các pháp tu giúp thành tựu con đường giác ngộ) mà sinh ra các tướng ấy.

 Phật bảo vua cha: "Nếu có chúng sinh muốn niệm Phật, muốn quán Phật, muốn thấy Phật, muốn phân biệt các tướng tốt, muốn biết ánh sáng của Phật, muốn biết bên trong thân Phật, muốn học quán tâm Phật, muốn học quán đỉnh đầu Phật, muốn học quán tướng bánh xe nghìn nan dưới lòng bàn chân Phật; muốn biết tướng lúc Phật ra đời, lúc Phật cưới vợ, lúc Phật xuất gia, lúc Phật tu khổ hạnh, lúc Phật hàng phục ma, lúc Phật đắc A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề (giác ngộ hoàn toàn, cao tột, không gì hơn); muốn biết tướng lúc Như Lai chuyển pháp luân (bắt đầu giảng dạy chân lý, ví như lăn bánh xe pháp đi khắp nơi); muốn biết tướng mã âm tàng của Như Lai (tướng chỗ kín ẩn sâu vào trong như của ngựa chúa, một trong ba mươi hai tướng); muốn biết tướng lúc Như Lai lên cõi trời Đao-lợi (tầng trời thứ hai cõi dục, nơi Đế Thích làm vua) thuyết pháp cho mẹ là phu nhân Ma-da; muốn biết tướng lúc Như Lai từ cõi trời Đao-lợi xuống; muốn biết tướng ánh sáng của Như Lai trong bốn oai nghi (bốn tư thế: đi, đứng, ngồi, nằm); muốn biết tướng Như Lai đến Câu-thi-na hàng phục và độ các lực sĩ; muốn biết tướng ánh sáng từ lỗ chân lông khi Như Lai hàng phục quỷ thần ở đồng hoang."

 Phật bảo vua cha: "Sau khi Phật nhập Niết-bàn (qua đời, vào cảnh tịch diệt hoàn toàn), nếu bốn bộ chúng (bốn hàng đệ tử: tăng, ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ) và các trời, rồng, dạ-xoa (loài quỷ thần có sức mạnh)… muốn buộc niệm, muốn suy nghĩ, muốn tu thiền, muốn được tam muội chính thọ (trạng thái tâm định đúng đắn, chuyên chú vào một đối tượng)."

 Phật bảo vua cha: "Thế nào gọi là buộc niệm? Có chúng sinh ưa quán thân tướng đầy đủ của Như Lai. Có chúng sinh ưa quán từng tướng tốt một trong các tướng tốt của Như Lai. Có chúng sinh ưa quán các tướng tốt của Như Lai theo chiều thuận. Có chúng sinh ưa quán các tướng tốt của Như Lai theo chiều nghịch. Có chúng sinh ưa quán ánh sáng của Như Lai. Có chúng sinh ưa quán Như Lai đi. Có chúng sinh ưa quán Như Lai đứng. Có chúng sinh ưa quán Như Lai ngồi. Có chúng sinh ưa quán Như Lai nằm. Có chúng sinh ưa quán Như Lai đi khất thực. Có chúng sinh ưa quán Như Lai lúc mới sinh. Có chúng sinh ưa quán Như Lai lúc cưới vợ. Có chúng sinh ưa quán Như Lai lúc xuất gia. Có chúng sinh ưa quán Như Lai lúc tu khổ hạnh. Có chúng sinh ưa quán Như Lai lúc hàng phục ma. Có chúng sinh ưa quán Như Lai lúc thành Phật. Có chúng sinh ưa quán Như Lai lúc chuyển pháp luân. Có chúng sinh ưa quán Như Lai lúc lên cõi trời Đao-lợi thuyết pháp cho mẹ. Có chúng sinh ưa quán Như Lai hàng phục quỷ thần ở đồng hoang. Có chúng sinh ưa quán Như Lai lúc ở Na-can-ha-la hàng phục các rồng và để lại bóng hình. Có chúng sinh ưa quán Như Lai ở thành Câu-thi-na hàng phục sáu thầy ngoại đạo, người hạ tiện Ni-đề, và những người làm nghề ác, mang tà kiến nặng nề."

 "Như vậy, thưa vua cha, sau khi ta nhập Niết-bàn, các chúng sinh nghiệp hạnh khác nhau, ý nghĩ khác nhau, hiểu biết không giống nhau. Tùy theo tâm tưởng và sự thấy biết của chúng sinh ấy mà nên lần lượt dạy họ buộc niệm. Như khi ta còn ở đời thì không cần buộc niệm, ví như mặt trời mọc thì mọi chỗ tối đều sáng, chỉ người không có mắt là chẳng thấy gì."

 "Ở đời vị lai, các đệ tử nên tu ba pháp. Ba pháp ấy là gì? Một là tụng kinh điển sâu xa thuộc tu-đa-la (phần kinh, lời Phật dạy). Hai là giữ giới cấm trong sạch, oai nghi (cách cư xử, đi đứng đúng phép) không phạm. Ba là buộc niệm suy nghĩ, tâm không tán loạn."

 "Thế nào gọi là buộc niệm? Có người muốn buộc tâm quán trên đỉnh đầu Phật. Có người muốn buộc tâm quán tóc của Phật. Có người muốn buộc tâm quán chân tóc của Phật. Có người muốn buộc tâm quán tướng trán rộng, bằng phẳng, ngay ngắn của Phật. Có người muốn buộc tâm quán tướng bạch hào giữa hai lông mày của Phật (sợi lông trắng xoáy tròn ở giữa hai chân mày). Có người muốn buộc tâm quán lông mày của Phật. Có người muốn buộc tâm quán tướng mắt như mắt ngưu vương (trâu chúa) của Phật. Có người muốn buộc tâm quán tướng mũi dài thẳng của Phật. Có người muốn buộc tâm quán tướng miệng như mỏ chim ưng chúa của Phật (?)."

 "Có chúng sinh ưa quán râu mép râu má của Như Lai như hình con nòng nọc, tuôn ra ánh sáng. Có chúng sinh ưa quán chỗ trên môi, sát vòm miệng của Như Lai. Có chúng sinh ưa quán màu môi của Như Lai đỏ đẹp như quả tần-bà (một loại quả màu đỏ tươi). Có chúng sinh ưa quán môi dưới của Như Lai như cuống hoa bát-đầu-ma (sen đỏ), màu đỏ thắm ăn lên hòa vào màu quả tần-bà. Có chúng sinh ưa quán tướng miệng có bốn mươi răng của Như Lai. Có chúng sinh ưa quán tướng răng Như Lai trắng, đều, khít. Có chúng sinh ưa quán tướng vân như dấu ấn trên răng Như Lai. Có chúng sinh ưa quán các đường vạch phân ranh trên răng Như Lai. Có chúng sinh ưa quán tướng vòm miệng trên của Như Lai, có tám vạn bốn nghìn đường vạch rõ ràng phân minh. Có chúng sinh ưa quán lợi dưới của Như Lai có màu như cuống hoa ưu-đàm-bát (một loài hoa quý hiếm). Có chúng sinh ưa quán cổ họng của Như Lai như ống lưu ly (ngọc trong màu xanh biếc), hình như hoa sen chồng lớp lên nhau."

 "Có chúng sinh ưa quán tướng lưỡi rộng dài của Như Lai hình như cánh hoa sen, mặt trên có năm đường vạch, năm màu rõ ràng; dưới lưỡi có mười mạch, các ánh sáng tuôn ra; tướng lưỡi rộng dài che khắp cả mặt. Có chúng sinh ưa quán ba tướng ở đốt cổ họng của Như Lai. Có chúng sinh ưa quán tướng cổ và ngực của Như Lai như mắt chim kim sí (chim thần cánh vàng). Có chúng sinh ưa quán tướng đầu của Như Lai. Có chúng sinh ưa quán tướng tám vạn bốn nghìn sợi tóc của Như Lai. Có chúng sinh ưa quán lông của Như Lai xoáy về bên phải. Có chúng sinh ưa quán mỗi lỗ chân lông của Như Lai chỉ mọc một sợi lông xoáy. Có chúng sinh ưa quán da đầu của Như Lai. Có chúng sinh ưa quán xương nhục kế của Như Lai (khối thịt nổi cao trên đỉnh đầu Phật). Có chúng sinh ưa quán não của Như Lai. Có chúng sinh ưa quán tai Như Lai rủ dài xuống. Có chúng sinh ưa quán tướng vành tai của Như Lai. Có chúng sinh ưa quán tướng trong tai Như Lai có bảy sợi lông xoáy."

 "Có chúng sinh ưa quán tướng xương quai xanh của Như Lai đầy đặn, trong tướng ấy xoáy sinh ra đài ánh sáng. Có chúng sinh ưa quán tướng dưới nách Như Lai đầy đặn, trong tướng ấy treo năm hạt châu như ngọc ma-ni (ngọc báu sáng trong) tựa vào nách Phật. Có chúng sinh ưa quán cánh tay Như Lai thon tròn, đều đặn như vòi voi chúa. Có chúng sinh ưa quán xương khuỷu tay Như Lai như tóc của long vương uốn lượn quấn vào nhau, vân hoa không hư; các đầu đốt xương như rồng cuộn mà không thấy dấu vết; các ngón tay dài ngắn không đều nhưng không sai chỗ; ở đầu các đốt ngón tay hiện ra mười hai bánh xe."

 "Có chúng sinh ưa quán móng tay màu đồng đỏ của Như Lai, móng ấy có tám màu rõ ràng phân minh. Có chúng sinh ưa quán tướng màng lưới giữa các ngón tay của Như Lai; khi xòe tay thì thấy màng lưới mà không thấy (?) ngón tay, như lưới ngọc trai rõ ràng phân minh, hơn vàng diêm-phù-đàn (thứ vàng quý nhất, màu tía sáng) trăm nghìn vạn lần, màu sắc sáng suốt vượt ngoài tầm mắt. Ở đầu mười ngón tay đều sinh chữ vạn (biểu tượng điềm lành, công đức), giữa các điểm của chữ vạn có bánh xe nghìn nan; các tướng đầy đủ như trăm nghìn hoa sen hòa hợp."

 "Có chúng sinh ưa quán các đường chỉ trong lòng bàn tay Như Lai kết thành như cung trời Tự Tại (cung điện của vị trời Tự Tại, chúa cõi trời cao), lòng bàn tay bằng phẳng ngay ngắn, trời người không ai bằng; ngay giữa lòng bàn tay sinh tướng bánh xe nghìn nan, mở ánh sáng ma-ni ra mười phương; dưới bánh xe ấy có mười loại đường vạch, mỗi đường như mắt của trời Tự Tại, trong trắng rõ ràng, rồi đi vào trong tướng bàn tay."

 "Có chúng sinh ưa quán lông trên mu bàn tay Như Lai, lông ngả hướng lên, như lưu ly xanh biếc, tuôn ra ánh sáng năm màu vào trong màng lưới. Có chúng sinh ưa quán tay chân Như Lai mềm mại như bông kiếp-bối của cõi trời (loại bông vải mịn màng nhất). Có chúng sinh ưa quán tay Như Lai nắm vào trong, nắm ra ngoài. Có chúng sinh ưa quán tướng chữ đức hình dấu vạn trên ngực Như Lai và tướng ánh sáng của ba viên ma-ni. Có chúng sinh ưa quán rốn Như Lai như ngọc báu tỳ-lăng-già. Có chúng sinh ưa quán xương sườn Như Lai lớn nhỏ đều nhau, uốn lượn khít vào nhau. Có chúng sinh ưa quán các đốt xương của Như Lai như rồng cuộn kết vào nhau, chỗ nối khít chặt. Có chúng sinh ưa quán xương móc xích của Như Lai co duỗi tự tại, không ngăn ngại nhau. Có chúng sinh ưa quán màu xương Như Lai trắng tươi, pha-lê hay núi tuyết cũng không ví được, trên có ánh sáng đỏ xen kẽ thành vân, đọng lại như mỡ."

 "Có chúng sinh ưa quán tướng bắp chân Như Lai như bắp chân nai chúa y-ni (?). Có chúng sinh ưa quán tướng mắt cá chân của Như Lai. Có chúng sinh ưa quán tướng mu bàn chân Như Lai bằng phẳng ngay ngắn. Có chúng sinh ưa quán màu trên mu bàn chân Như Lai là màu vàng diêm-phù-đàn, lông ngả hướng lên; màng lưới giữa các ngón chân như vân hoa của lụa là, trong các vân ấy có đủ màu đen vàng, không thể kể hết tên. Có chúng sinh ưa quán tướng móng chân màu đồng đỏ của Như Lai, ở đầu móng có năm miệng sư tử. Có chúng sinh ưa quán tướng vân xoáy ốc ở đầu ngón chân Như Lai, như dấu ấn do trời Tỳ-nữu Yết-ma (vị thần thợ khéo của cõi trời) vẽ ra. Có chúng sinh ưa quán lòng bàn chân Như Lai bằng phẳng đầy đặn, không lọt một sợi lông; tướng bánh xe nghìn nan dưới bàn chân, có đủ trục và vành, như vảy cá xếp nối nhau, và tướng chày kim cương (pháp khí hình chày, biểu tượng sức mạnh không gì phá nổi). Gót chân cũng có tướng như đỉnh đầu Phạm vương (vị vua cõi trời Phạm thiên), các vân xoáy ốc không khác. Như vậy gọi là người ưa quán theo chiều thuận."

 "Có chúng sinh ưa quán theo chiều nghịch: từ tướng bánh xe nghìn nan dưới bàn chân, quán từ dưới lên đến trên ngón chân; từng tướng, từng vẻ đẹp, từng màu sắc, từ dưới lên trên, quán ngược rõ ràng. Đó gọi là phép quán nghịch."

 "Có chúng sinh ưa quán màu vàng của Như Lai: vì Phật sinh ở cõi Diêm-phù-đề nên hiện màu đẹp nhất trong các màu, như trăm nghìn mặt trời chiếu núi vàng tía, không thể thấy hết được. Có chúng sinh ưa quán thân to lớn cao một trượng sáu thước của Như Lai. Có chúng sinh ưa quán hào quang tròn rộng một tầm (khoảng một sải tay) của Như Lai. Có chúng sinh ưa quán ánh sáng khắp thân Như Lai. Có chúng sinh ưa quán các tướng điềm lành lúc Như Lai thuyết pháp. Có chúng sinh ưa quán rốn Như Lai, tướng hướng lên và tướng hướng xuống."

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video