Thiên 3 — Phẩm 3: Thí dụ (Nhà lửa)

 Phẩm thứ ba: Thí dụ (phẩm dùng các ví dụ so sánh để giảng giải)

 Bấy giờ ông Xá-lợi-phất (một trong các đại đệ tử của Phật, nổi tiếng trí tuệ bậc nhất) vui mừng hớn hở, liền đứng dậy chắp tay, ngước nhìn dung nhan Phật mà thưa: "Nay con được nghe từ Đức Thế Tôn (danh hiệu tôn xưng Phật: bậc được cả thế gian tôn kính) tiếng pháp (lời giảng giáo pháp) này, trong lòng hớn hở, được điều chưa từng có. Vì sao vậy? Xưa kia con theo Phật nghe pháp như thế, thấy các vị Bồ-tát (người tu hành phát nguyện cầu thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh) được thụ ký (được Phật báo trước rằng về sau sẽ thành Phật, có danh hiệu và cõi nước cụ thể) sẽ thành Phật, còn bọn con không được dự vào việc ấy. Con rất tự đau buồn, cho rằng mình đã mất phần tri kiến (sự hiểu biết và thấy biết chân thật) vô lượng của Như Lai (một danh hiệu của Phật: bậc từ cõi chân thật mà đến).

 Thưa Thế Tôn, con từng ở một mình trong núi rừng, dưới gốc cây, khi ngồi khi đi, thường nghĩ thế này: 'Bọn ta cũng cùng chứng vào pháp tính (bản chất chân thật của mọi sự vật), cớ sao Như Lai lại dùng pháp Tiểu thừa (cỗ xe nhỏ: lối tu chỉ nhằm tự giải thoát cho riêng mình) để cứu độ bọn ta?' Đó là lỗi của bọn con, không phải của Thế Tôn. Vì sao? Nếu bọn con chờ Phật giảng cái nhân để thành tựu A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề (phiên âm tiếng Phạn, nghĩa là sự giác ngộ chân chính, trọn vẹn, cao tột không gì hơn, tức quả vị Phật), thì ắt đã nhờ Đại thừa (cỗ xe lớn: lối tu cầu thành Phật và cứu độ tất cả chúng sinh) mà được giải thoát. Nhưng bọn con không hiểu rằng Phật dùng phương tiện (cách khéo léo, tạm thời, tùy theo khả năng người nghe mà dẫn dắt) tùy lúc mà giảng, nên vừa nghe Phật pháp, gặp gì liền tin nhận ngay, suy nghĩ rồi cho đó là chỗ đã chứng đắc.

 Thưa Thế Tôn, từ xưa đến nay, con suốt ngày thâu đêm thường tự trách mình. Mà nay theo Phật được nghe pháp chưa từng nghe, chưa từng có, dứt sạch mọi nghi ngờ hối hận, thân tâm thư thái, vui sướng được yên ổn. Hôm nay mới biết mình thật là Phật tử (con của Phật), sinh ra từ miệng Phật, từ pháp mà hóa sinh, được phần Phật pháp." Bấy giờ Xá-lợi-phất muốn nói lại ý ấy, bèn đọc kệ (bài văn vần trong kinh) rằng:

 Con nghe tiếng pháp này, được điều chưa từng có,

 lòng dạ rất vui mừng, lưới nghi ngờ đều đã gỡ sạch.

 Từ xưa được Phật dạy dỗ, chưa từng mất phần Đại thừa.

 Tiếng Phật thật hiếm có, trừ được phiền não của chúng sinh.

 Con đã được lậu tận (dứt sạch mọi phiền não, tức đã chứng quả A-la-hán), nay nghe pháp này lại trừ hết lo buồn.

 Con ở trong hang núi, hoặc dưới gốc cây rừng,

 khi ngồi hay khi kinh hành (đi chậm rãi qua lại để tu tập), luôn suy nghĩ việc này:

 Than ôi, tự trách sâu sắc: "Sao lại tự dối mình?

 Bọn ta cũng là con Phật, cùng vào pháp vô lậu (pháp không còn phiền não rỉ chảy),

 vậy mà trong tương lai không thể giảng nói đạo vô thượng (đạo cao tột, tức đạo thành Phật).

 Thân sắc vàng với ba mươi hai tướng tốt (ba mươi hai đặc điểm thân thể khác thường của bậc Phật), mười lực (mười năng lực trí tuệ đặc biệt chỉ Phật có) và các pháp giải thoát,

 cùng chung trong một pháp, mà ta chẳng được những điều ấy.

 Tám mươi vẻ đẹp phụ (tám mươi nét đẹp nhỏ trên thân Phật), mười tám pháp bất cộng (mười tám đức tính chỉ riêng Phật có, không chung với người tu khác),

 những công đức như thế, ta đều đã đánh mất."

 Khi con một mình kinh hành, thấy Phật ở giữa đại chúng,

 danh tiếng vang khắp mười phương, làm lợi ích rộng khắp cho chúng sinh,

 tự nghĩ mình mất lợi ấy, là mình tự lừa dối mình.

 Con thường ngày đêm luôn suy nghĩ việc ấy,

 muốn đem hỏi Thế Tôn xem là mất hay không mất.

 Con thường thấy Thế Tôn khen ngợi các Bồ-tát,

 vì vậy ngày đêm cân nhắc việc này.

 Nay nghe tiếng Phật tùy lúc mà nói pháp,

 pháp vô lậu khó nghĩ bàn, khiến mọi người đến đạo tràng (nơi chứng ngộ thành Phật).

 Con vốn chấp tà kiến (cái thấy sai lệch), làm thầy các Phạm chí (người tu theo đạo Bà-la-môn, ngoài đạo Phật),

 Thế Tôn biết lòng con, nhổ bỏ tà kiến, giảng cho con về Niết-bàn (cảnh giới dứt sạch phiền não, khổ đau, chấm dứt vòng sinh tử).

 Con trừ hết tà kiến, chứng được pháp Không (lẽ mọi sự vật không có bản chất cố định),

 khi ấy tự cho rằng mình đã đến diệt độ (dứt hết phiền não, vượt khỏi sinh tử, tức Niết-bàn).

 Mà nay mới tự biết đó chưa phải diệt độ thật.

 Khi nào được thành Phật, đầy đủ ba mươi hai tướng tốt,

 được trời, người, chúng Dạ-xoa (một loài quỷ thần), rồng thần… cung kính,

 khi ấy mới có thể nói là đã dứt hẳn, diệt sạch không còn sót.

 Phật ở giữa đại chúng nói con sẽ thành Phật,

 nghe tiếng pháp như thế, nghi ngờ hối hận đều đã trừ.

 Lúc đầu nghe Phật nói, trong lòng rất kinh ngạc nghi ngờ:

 "Hay là ma giả làm Phật để quấy rối lòng ta chăng?"

 Phật dùng đủ thứ nhân duyên, thí dụ, lời lẽ khéo léo mà giảng,

 lòng Ngài yên như biển, con nghe xong lưới nghi đứt hẳn.

 Phật nói đời quá khứ có vô lượng đức Phật đã diệt độ,

 an trụ trong phương tiện, cũng đều nói pháp này.

 Các Phật hiện tại và vị lai, số nhiều không lường được,

 cũng dùng các phương tiện giảng nói pháp như thế.

 Như Thế Tôn ngày nay, từ lúc sinh ra đến khi xuất gia (rời bỏ gia đình đi tu),

 đắc đạo rồi chuyển pháp luân (quay bánh xe pháp: ví việc giảng pháp lan truyền như bánh xe lăn đi), cũng dùng phương tiện mà nói.

 Thế Tôn nói đạo chân thật, còn Ba-tuần (tên vua ma) không thể có việc ấy.

 Vì vậy con biết chắc đây không phải ma giả làm Phật.

 Vì con rơi vào lưới nghi nên tưởng là ma làm.

 Nghe tiếng Phật dịu dàng, sâu xa, rất vi diệu,

 giảng bày pháp thanh tịnh, lòng con rất vui mừng.

 Nghi hối mãi mãi dứt hết, an trụ trong trí tuệ chân thật.

 Con chắc chắn sẽ thành Phật, được trời người kính trọng,

 chuyển pháp luân vô thượng, giáo hóa các Bồ-tát.

 Bấy giờ Phật bảo Xá-lợi-phất: "Nay ta nói giữa đại chúng gồm trời, người, Sa-môn (người xuất gia tu hành), Bà-la-môn (tầng lớp tu sĩ, tư tế của Ấn Độ cổ)… rằng: Xưa kia ta từng ở chỗ hai vạn ức đức Phật, vì đạo vô thượng mà thường giáo hóa ông. Ông cũng suốt đêm dài (ví thời gian lâu dài) theo ta học. Vì ta dùng phương tiện dẫn dắt ông nên ông sinh vào trong pháp của ta. Xá-lợi-phất, xưa ta dạy ông chí nguyện cầu Phật đạo, nay ông quên hết, lại tự cho là đã được diệt độ. Nay ta lại muốn khiến ông nhớ lại con đường đã thực hành theo bản nguyện (lời nguyện ban đầu), nên vì các Thanh văn (người nghe tiếng Phật giảng mà tu, chỉ cầu tự giải thoát) nói kinh Đại thừa này, tên là Diệu Pháp Liên Hoa (Pháp mầu nhiệm như hoa sen), là pháp dạy Bồ-tát, được Phật hộ niệm (gìn giữ, che chở).

 Xá-lợi-phất, ở đời vị lai, ông trải qua vô lượng vô biên kiếp (kiếp: đơn vị thời gian cực kỳ dài) không thể nghĩ bàn, cúng dường bao nhiêu nghìn vạn ức đức Phật, vâng giữ chánh pháp, đầy đủ đạo hạnh của Bồ-tát, sẽ được thành Phật, hiệu là Hoa Quang Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn (mười danh hiệu chung của mọi đức Phật, lần lượt nghĩa là: bậc từ cõi chân thật mà đến; bậc đáng được cúng dường; bậc hiểu biết chân chính khắp cả; bậc đầy đủ trí sáng và đức hạnh; bậc khéo đi đến nơi giải thoát; bậc thấu hiểu thế gian; bậc cao tột không ai hơn; bậc khéo điều phục con người như người đánh xe điều khiển ngựa; bậc thầy của trời và người; bậc giác ngộ; bậc được thế gian tôn kính). Nước tên là Ly Cấu (lìa nhơ bẩn). Đất nước ấy bằng phẳng, thanh tịnh, trang hoàng đẹp đẽ, yên ổn, giàu vui, trời người đông đúc. Lấy lưu ly (một loại ngọc quý màu xanh biếc) làm đất, có tám con đường giao nhau, lấy vàng làm dây để ngăn ranh hai bên đường. Bên cạnh mỗi đường đều có hàng cây bằng bảy báu (bảy thứ quý: vàng, bạc, lưu ly, pha lê, xà cừ, ngọc đỏ, mã não), thường có hoa có quả. Hoa Quang Như Lai cũng dùng Tam thừa (ba cỗ xe, tức ba lối tu: Thanh văn, Duyên giác, Bồ-tát) giáo hóa chúng sinh. Xá-lợi-phất, khi đức Phật ấy ra đời, tuy không phải đời xấu ác, nhưng vì bản nguyện nên cũng nói pháp Tam thừa.

 Kiếp ấy tên là Đại Bảo Trang Nghiêm (trang hoàng bằng báu lớn). Vì sao gọi là Đại Bảo Trang Nghiêm? Vì trong nước ấy lấy Bồ-tát làm báu lớn. Các vị Bồ-tát ấy nhiều vô lượng vô biên, không thể nghĩ bàn, tính đếm hay thí dụ đều không thể nói đến được; nếu không phải sức trí của Phật thì không ai biết được. Khi muốn đi thì có hoa báu đỡ chân. Các Bồ-tát ấy không phải mới phát tâm, đều đã từ lâu vun trồng gốc đức, ở chỗ vô lượng trăm nghìn vạn ức đức Phật tu phạm hạnh (hạnh trong sạch, giữ giới) thanh tịnh, luôn được các Phật khen ngợi, thường tu trí tuệ Phật, đủ thần thông (năng lực siêu phàm) lớn, khéo biết hết thảy các cửa pháp, ngay thẳng chất phác không giả dối, chí niệm bền chắc. Những Bồ-tát như thế đầy khắp nước ấy.

 Xá-lợi-phất, Phật Hoa Quang thọ mười hai tiểu kiếp (một đơn vị kiếp nhỏ, vẫn là khoảng thời gian rất dài), không kể thời làm vương tử chưa thành Phật. Nhân dân nước ấy thọ tám tiểu kiếp. Hoa Quang Như Lai qua mười hai tiểu kiếp, thụ ký cho Bồ-tát Kiên Mãn sẽ đạt A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề, bảo các Tỳ-kheo (tăng sĩ nam đã thọ đủ giới): 'Bồ-tát Kiên Mãn này kế tiếp sẽ thành Phật, hiệu là Hoa Túc An Hành, Đa-đà-a-già-độ, A-la-ha, Tam-miệu-tam-phật-đà (ba danh hiệu phiên âm tiếng Phạn, nghĩa là Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri). Cõi nước của Phật ấy cũng như thế.' Xá-lợi-phất, sau khi Phật Hoa Quang diệt độ, chánh pháp (thời kỳ giáo pháp còn nguyên vẹn, có người tu và chứng quả) trụ ở đời ba mươi hai tiểu kiếp, tượng pháp (thời kỳ giáo pháp chỉ còn giống như, hình thức còn mà ít người chứng quả) trụ ở đời cũng ba mươi hai tiểu kiếp." Bấy giờ Thế Tôn muốn nói lại ý ấy, bèn đọc kệ rằng:

 Xá-lợi-phất đời sau thành Phật, bậc tôn quý có trí tuệ khắp cả,

 hiệu gọi là Hoa Quang, sẽ độ vô lượng chúng sinh.

 Cúng dường vô số Phật, đầy đủ hạnh Bồ-tát,

 cùng các công đức như mười lực, chứng đạo vô thượng.

 Trải qua vô lượng kiếp rồi, có kiếp tên Đại Bảo Nghiêm,

 thế giới tên Ly Cấu, trong sạch không vết nhơ.

 Lấy lưu ly làm đất, dây vàng ngăn ranh đường đi,

 cây bảy báu nhiều màu thường có hoa và quả.

 Các Bồ-tát nước ấy chí niệm luôn bền chắc,

 thần thông và ba-la-mật (các hạnh tu đưa người từ bờ sinh tử sang bờ giải thoát) đều đã đầy đủ cả.

 Ở chỗ vô số Phật, khéo học đạo Bồ-tát,

 những đại sĩ (bậc người lớn, chỉ Bồ-tát) như thế đều do Phật Hoa Quang giáo hóa.

 Khi Phật còn làm vương tử, bỏ nước, bỏ vinh hoa đời,

 ở thân sau rốt cùng, xuất gia thành Phật đạo.

 Phật Hoa Quang trụ ở đời, thọ mười hai tiểu kiếp,

 nhân dân nước ấy thọ mạng tám tiểu kiếp.

 Sau khi Phật diệt độ, chánh pháp trụ ở đời

 ba mươi hai tiểu kiếp, độ rộng khắp các chúng sinh.

 Chánh pháp diệt hết rồi, tượng pháp còn ba mươi hai tiểu kiếp.

 Xá-lợi (di cốt của Phật sau khi hỏa táng) lưu truyền rộng rãi, trời người khắp nơi cúng dường.

 Những việc Phật Hoa Quang làm đều như thế cả.

 Bậc Thánh Lưỡng Túc Tôn (bậc tôn quý nhất trong loài hai chân, tức loài người; cũng hiểu là bậc đầy đủ cả phúc lẫn trí) ấy tối thắng, không ai sánh bằng,

 vị ấy chính là thân ông, ông nên tự vui mừng.

 Bấy giờ bốn chúng: Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni (tăng sĩ nữ), Ưu-bà-tắc (nam cư sĩ tu tại gia), Ưu-bà-di (nữ cư sĩ tu tại gia), cùng đại chúng trời, rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà (thần âm nhạc cõi trời), A-tu-la (loài thần hay gây chiến), Ca-lâu-la (chim thần cánh vàng), Khẩn-na-la (thần ca hát), Ma-hầu-la-già (thần rắn lớn)… thấy Xá-lợi-phất trước Phật được thụ ký sẽ đạt A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề, lòng rất vui mừng, hớn hở vô cùng, ai nấy cởi áo khoác ngoài đang mặc để cúng dường Phật. Thích-đề-hoàn-nhân (tức Đế Thích, vua cõi trời Đao Lợi), Phạm thiên vương (vua cõi trời Phạm) cùng vô số thiên tử (các vị trời) cũng dùng áo đẹp cõi trời, hoa Mạn-đà-la (một loài hoa trời, nghĩa là hoa vừa ý) cõi trời, hoa Ma-ha Mạn-đà-la (hoa Mạn-đà-la lớn)… cúng dường Phật. Những áo trời đã rải ra dừng giữa hư không mà tự xoay vòng. Trăm nghìn vạn thứ nhạc trời cùng lúc trỗi lên giữa hư không, mưa xuống các thứ hoa trời, và nói rằng: "Xưa Phật ở Ba-la-nại (thành cổ ở Ấn Độ, nơi Phật giảng pháp lần đầu) lần đầu chuyển pháp luân, nay lại chuyển bánh xe pháp lớn nhất, cao tột." Bấy giờ các thiên tử muốn nói lại ý ấy, bèn đọc kệ rằng:

 Xưa ở Ba-la-nại, chuyển pháp luân Tứ đế (bốn chân lý: khổ, nguyên nhân của khổ, sự diệt khổ, con đường diệt khổ),

 phân biệt giảng các pháp, sự sinh diệt của năm chúng (năm nhóm hợp thành con người: thân xác, cảm thọ, tri giác, ý chí hành động, nhận thức).

 Nay lại chuyển bánh xe pháp lớn, tuyệt diệu nhất, cao tột.

 Pháp này rất sâu xa, ít người tin được.

 Bọn con từ xưa đến nay nhiều lần nghe Thế Tôn giảng,

 chưa từng nghe pháp cao thượng sâu mầu như thế.

 Thế Tôn giảng pháp này, bọn con đều tùy hỷ (vui theo điều thiện của người khác).

 Xá-lợi-phất trí lớn, nay được đấng tôn quý thụ ký.

 Bọn con cũng như thế, ắt sẽ được thành Phật,

 trong hết thảy thế gian, tôn quý nhất, không ai hơn.

 Phật đạo khó nghĩ bàn, dùng phương tiện tùy lúc mà nói.

 Bao nhiêu nghiệp phúc của con, dù đời này hay đời trước,

 cùng công đức được thấy Phật, đều hồi hướng (đem công đức hướng về một mục đích) về Phật đạo.

 Bấy giờ Xá-lợi-phất thưa Phật: "Thưa Thế Tôn, nay con không còn nghi hối, chính mình trước Phật được thụ ký sẽ đạt A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề. Còn một nghìn hai trăm vị tâm tự tại (đã làm chủ được tâm, tức các vị A-la-hán đã dứt phiền não) này, xưa khi còn ở học địa (giai đoạn còn phải học, chưa xong việc tu), Phật thường dạy rằng: 'Pháp của ta có thể lìa sinh, già, bệnh, chết, rốt ráo đến Niết-bàn.' Những người hữu học và vô học (người còn phải học và người đã học xong, tức đã chứng A-la-hán) ấy cũng đều tự cho rằng vì đã lìa ngã kiến (chấp có một cái 'ta' thật) cùng các kiến chấp có và không (chấp mọi vật là thường còn mãi, hoặc là mất hẳn) nên đã được Niết-bàn. Mà nay trước Thế Tôn nghe điều chưa từng nghe, ai cũng rơi vào nghi hoặc. Lành thay Thế Tôn, xin vì bốn chúng nói rõ nhân duyên ấy, khiến họ lìa nghi hối."

 Bấy giờ Phật bảo Xá-lợi-phất: "Trước đây ta há chẳng đã nói rằng các Phật Thế Tôn dùng đủ thứ nhân duyên, thí dụ, lời lẽ, phương tiện mà nói pháp, đều là vì A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề đó sao? Những điều đã nói ấy đều là để giáo hóa Bồ-tát. Nhưng Xá-lợi-phất, nay ta sẽ lại dùng thí dụ để làm sáng tỏ thêm ý này; những người có trí nhờ thí dụ mà được hiểu.

 Xá-lợi-phất, ví như ở một nước, một ấp hay một xóm làng nào đó có một vị trưởng giả (người giàu có, có danh vọng) lớn, tuổi đã già yếu, của cải vô lượng, có nhiều ruộng nhà và tôi tớ. Nhà ông rộng lớn mà chỉ có một cửa, rất đông người, một trăm, hai trăm, cho đến năm trăm người ở trong đó. Nhà cửa lầu gác mục nát cũ kỹ, tường vách đổ lở, chân cột mục nát, rường cột nghiêng ngả chực đổ. Bốn phía cùng lúc bỗng nhiên lửa bốc lên thiêu đốt nhà cửa. Các con của trưởng giả, hoặc mười, hai mươi, có khi đến ba mươi đứa, đang ở trong nhà ấy. Trưởng giả thấy lửa lớn từ bốn phía bốc lên, liền rất kinh sợ mà nghĩ: 'Ta tuy có thể ra khỏi cửa đang cháy này một cách yên ổn, nhưng các con ta ở trong nhà lửa ham mê chơi đùa, không hay không biết, không kinh không sợ; lửa sắp đến sát thân, khổ đau thấu mình, mà lòng chẳng chán, chẳng lo, không có ý muốn ra.'

 Xá-lợi-phất, trưởng giả ấy suy nghĩ: 'Thân và tay ta có sức, nên dùng vạt áo hoặc dùng bàn ghế mà đưa chúng ra khỏi nhà.' Rồi lại nghĩ: 'Nhà này chỉ có một cửa, lại hẹp nhỏ. Các con còn nhỏ dại, chưa biết gì, quyến luyến chỗ chơi, có thể bị rơi rớt lại mà bị lửa thiêu. Ta nên nói cho chúng nghe điều đáng sợ: nhà này đã cháy, phải mau ra ngay, đừng để bị lửa thiêu hại.' Nghĩ vậy rồi, theo đúng điều đã nghĩ, ông bảo hết với các con: 'Các con mau ra!' Cha tuy thương xót, dùng lời hay khuyên dỗ, nhưng các con ham mê chơi đùa, không chịu tin nghe, không kinh không sợ, hoàn toàn không có ý muốn ra; cũng chẳng biết thế nào là lửa, thế nào là nhà, thế nào là mất mạng, chỉ chạy tới chạy lui đùa giỡn, nhìn cha mà thôi.

 Bấy giờ trưởng giả liền nghĩ: 'Nhà này đã bị lửa lớn đốt, ta và các con nếu không ra kịp thì ắt bị thiêu. Nay ta nên đặt ra phương tiện khiến các con được thoát nạn này.' Người cha biết các con trước nay mỗi đứa đều có sở thích riêng, với những đồ chơi quý lạ, lòng ắt ham thích, bèn bảo: 'Những thứ các con ưa chơi, hiếm có khó được, nếu các con không lấy thì sau ắt lo buồn hối tiếc. Những xe dê, xe hươu, xe bò như thế đang ở ngoài cửa, có thể dùng để chơi đùa. Các con hãy mau ra khỏi nhà lửa này, các con muốn gì ta đều cho cả.' Bấy giờ các con nghe cha nói những đồ chơi quý, đúng như lòng mong, nên ai nấy hăng hái, xô đẩy lẫn nhau, đua nhau chạy, tranh nhau ra khỏi nhà lửa.

 Lúc ấy trưởng giả thấy các con đã ra được yên ổn, đều ngồi trên đất trống ở ngã tư đường, không còn gì ngăn trở, lòng ông thư thái, vui mừng hớn hở. Khi ấy các con mỗi đứa thưa với cha: 'Những đồ chơi cha hứa trước kia, xe dê, xe hươu, xe bò, xin cha cho ngay.'

 Xá-lợi-phất, bấy giờ trưởng giả cho mỗi đứa con một cỗ xe lớn. Xe ấy cao rộng, trang hoàng bằng các thứ báu, chung quanh có lan can, bốn phía treo chuông nhỏ; bên trên lại giăng màn lọng, cũng dùng các thứ báu quý lạ trang trí; dây báu đan xen, rủ xuống các tua hoa; nệm êm trải nhiều lớp, đặt gối đỏ; kéo xe là bò trắng, màu da sạch đẹp, hình thể xinh tốt, gân sức lớn, bước đi đều đặn, nhanh như gió; lại có nhiều người hầu theo hộ vệ. Vì sao vậy? Vì vị đại trưởng giả ấy giàu có vô lượng, các kho đều đầy tràn, nên nghĩ rằng: 'Của cải ta vô cùng, không nên đem xe nhỏ kém cho các con. Nay những đứa trẻ này đều là con ta, ta thương không thiên vị. Ta có xe lớn bảy báu như thế, số nhiều vô lượng, nên lấy lòng bình đẳng mà cho mỗi đứa, không nên phân biệt. Vì sao? Đem những vật này của ta chia khắp cả một nước còn không thiếu, huống gì các con.' Lúc ấy các con mỗi đứa ngồi xe lớn, được điều chưa từng có, vượt ngoài điều vốn mong.

 Xá-lợi-phất, ý ông nghĩ sao? Trưởng giả ấy đều cho các con xe lớn quý báu, có phải là dối trá chăng?" Xá-lợi-phất thưa: "Không phải, thưa Thế Tôn. Trưởng giả ấy chỉ cốt khiến các con thoát nạn lửa, giữ toàn thân mạng, chẳng phải dối trá. Vì sao? Nếu giữ được thân mạng thì đã được đồ chơi rồi, huống chi còn dùng phương tiện cứu chúng ra khỏi nhà lửa. Thưa Thế Tôn, nếu trưởng giả ấy dù một chiếc xe nhỏ nhất cũng không cho, vẫn không phải dối trá. Vì sao? Vì trưởng giả trước đã có ý: 'Ta dùng phương tiện khiến các con ra được.' Vì nhân duyên ấy nên không có dối trá. Huống chi trưởng giả tự biết mình giàu có vô lượng, muốn làm lợi cho các con nên đều cho xe lớn."

 Phật bảo Xá-lợi-phất: "Lành thay, lành thay, đúng như lời ông nói. Xá-lợi-phất, Như Lai cũng như thế, là cha của tất cả thế gian, đối với mọi sợ hãi, suy não, lo lắng, vô minh (sự mê muội không thấy lẽ thật) tối tăm che lấp, đã dứt hẳn không còn sót; và thành tựu đầy đủ tri kiến vô lượng, các lực, vô sở úy (sự không chút sợ hãi khi giảng pháp), có sức thần lớn và sức trí tuệ, đầy đủ phương tiện và trí tuệ ba-la-mật (các hạnh tu đưa người sang bờ giải thoát), đại từ đại bi (lòng thương lớn, ban vui cho người và cứu người khỏi khổ) không hề mỏi mệt, luôn tìm việc lành làm lợi cho tất cả. Ngài sinh vào ngôi nhà lửa mục nát là tam giới (ba cõi: cõi dục, cõi sắc, cõi vô sắc, tức toàn bộ thế giới chúng sinh còn luân hồi), để cứu chúng sinh khỏi lửa sinh, già, bệnh, chết, lo buồn, khổ não, ngu si tối tăm và ba độc (tham lam, giận dữ, si mê), giáo hóa khiến họ đạt A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề.

 Ngài thấy các chúng sinh bị sinh, già, bệnh, chết, lo buồn, khổ não thiêu nấu; lại vì năm dục (năm thứ ham muốn do mắt, tai, mũi, lưỡi, thân sinh ra: sắc đẹp, âm thanh, mùi thơm, vị ngon, cảm xúc êm ái) và tiền tài lợi lộc mà chịu đủ thứ khổ; lại vì tham đắm tìm cầu nên đời này chịu nhiều khổ, đời sau chịu khổ địa ngục, súc sinh, ngạ quỷ (ba đường ác: địa ngục, làm loài vật, làm quỷ đói); nếu sinh lên cõi trời hay ở cõi người thì chịu khổ nghèo cùng khốn khó, khổ thương yêu mà phải xa lìa, khổ oán ghét mà phải gặp nhau… Đủ thứ khổ như vậy, chúng sinh chìm trong đó mà vẫn vui chơi, không hay không biết, không kinh không sợ, cũng chẳng chán, chẳng cầu giải thoát; trong ngôi nhà lửa tam giới này chạy tới chạy lui, tuy gặp khổ lớn mà không lấy làm lo.

 Xá-lợi-phất, Phật thấy vậy rồi liền nghĩ: 'Ta là cha của chúng sinh, phải cứu họ khỏi khổ nạn, ban cho họ niềm vui trí tuệ Phật vô lượng vô biên để họ vui chơi.' Xá-lợi-phất, Như Lai lại nghĩ: 'Nếu ta chỉ dùng thần lực và trí lực, bỏ phương tiện, mà vì chúng sinh khen ngợi tri kiến, các lực, vô sở úy của Như Lai, thì chúng sinh không thể nhờ đó mà được cứu độ. Vì sao? Các chúng sinh này chưa thoát khỏi sinh, già, bệnh, chết, lo buồn, khổ não, đang bị nhà lửa tam giới thiêu đốt, làm sao hiểu được trí tuệ của Phật?'

 Xá-lợi-phất, như trưởng giả kia tuy thân tay có sức mà không dùng, chỉ dùng phương tiện ân cần cứu các con khỏi nạn nhà lửa, rồi sau mới cho mỗi đứa xe lớn quý báu; Như Lai cũng thế, tuy có các lực, vô sở úy mà không dùng, chỉ dùng trí tuệ phương tiện cứu chúng sinh khỏi nhà lửa tam giới, vì họ mà nói ba thừa: Thanh văn thừa, Bích-chi-phật thừa (Bích-chi-phật: người tự tu, tự ngộ lẽ nhân duyên mà giải thoát, không cần thầy dạy; cũng gọi là Duyên giác), Phật thừa, và bảo rằng: 'Các ngươi chớ ưa ở trong nhà lửa tam giới, chớ tham những sắc, tiếng, mùi, vị, xúc chạm thô xấu. Nếu tham đắm sinh lòng yêu thích thì sẽ bị thiêu đốt. Các ngươi mau ra khỏi tam giới, sẽ được ba thừa: Thanh văn, Bích-chi-phật, Phật thừa. Nay ta vì các ngươi mà bảo đảm việc này, rốt cuộc không hư dối. Các ngươi chỉ nên siêng năng tu tập tinh tấn (chuyên cần không lười).' Như Lai dùng phương tiện ấy dụ dẫn chúng sinh tiến lên, lại nói: 'Các ngươi nên biết, pháp ba thừa này đều được bậc thánh khen ngợi, tự tại, không ràng buộc, không nương tựa cầu cạnh gì. Ngồi trên ba thừa này, dùng các căn, lực, giác chi, đạo chi (các phần tu tập: năm căn lành, năm sức mạnh tinh thần, bảy yếu tố giác ngộ, tám con đường chân chính), thiền định (tập trung tâm ý cho lắng yên), giải thoát, tam-muội (trạng thái tâm định chuyên nhất) vô lậu… mà tự vui, liền được an ổn vui sướng vô lượng.'

 Xá-lợi-phất, nếu có chúng sinh bên trong có tính trí, theo Phật Thế Tôn nghe pháp tin nhận, ân cần tinh tấn, muốn mau ra khỏi tam giới, tự cầu Niết-bàn, đó gọi là Thanh văn thừa, như các con kia vì cầu xe dê mà ra khỏi nhà lửa. Nếu có chúng sinh theo Phật Thế Tôn nghe pháp tin nhận, ân cần tinh tấn, cầu trí tuệ tự nhiên, ưa một mình ở nơi vắng lặng tốt lành, hiểu sâu nhân duyên của các pháp, đó gọi là Bích-chi-phật thừa, như các con kia vì cầu xe hươu mà ra khỏi nhà lửa. Nếu có chúng sinh theo Phật Thế Tôn nghe pháp tin nhận, siêng tu tinh tấn, cầu nhất thiết trí (trí biết tất cả), Phật trí, tự nhiên trí, vô sư trí (trí không do thầy dạy mà có), tri kiến, các lực, vô sở úy của Như Lai, thương xót làm yên vui vô lượng chúng sinh, làm lợi cho trời người, độ thoát tất cả, đó gọi là Đại thừa; Bồ-tát vì cầu thừa này nên gọi là Ma-ha-tát (bậc đại nhân, người lớn), như các con kia vì cầu xe bò mà ra khỏi nhà lửa.

 Xá-lợi-phất, như trưởng giả kia thấy các con ra khỏi nhà lửa yên ổn, đến chỗ không sợ hãi, tự nghĩ mình giàu có vô lượng, nên cho các con đồng đều xe lớn; Như Lai cũng thế, là cha của tất cả chúng sinh, nếu thấy vô lượng nghìn ức chúng sinh nhờ cửa giáo pháp của Phật mà ra khỏi khổ đau của tam giới, con đường hiểm nguy đáng sợ, được niềm vui Niết-bàn, thì khi ấy Như Lai liền nghĩ: 'Ta có kho pháp của các Phật như trí tuệ, các lực, vô sở úy vô lượng vô biên; các chúng sinh này đều là con ta, ta nên cho đồng đều Đại thừa, không để ai được diệt độ riêng một mình, mà đều dùng sự diệt độ của Như Lai để cho họ diệt độ.' Các chúng sinh đã thoát khỏi tam giới ấy, Ngài đều cho những đồ vui chơi của các Phật như thiền định, giải thoát…, đều cùng một tướng, một loại, được bậc thánh khen ngợi, sinh ra niềm vui trong sạch, mầu nhiệm bậc nhất.

 Xá-lợi-phất, như trưởng giả kia ban đầu dùng ba thứ xe dụ dẫn các con, sau rồi chỉ cho xe lớn trang hoàng bằng của báu, yên ổn bậc nhất, nhưng trưởng giả kia không có lỗi dối trá; Như Lai cũng thế, không có dối trá: ban đầu nói ba thừa để dẫn dắt chúng sinh, sau chỉ dùng Đại thừa mà độ thoát họ. Vì sao? Như Lai có kho các pháp như trí tuệ, các lực, vô sở úy vô lượng, có thể cho tất cả chúng sinh pháp Đại thừa, chỉ là không phải ai cũng nhận lãnh hết được. Xá-lợi-phất, vì nhân duyên ấy, nên biết các Phật do sức phương tiện mà từ Nhất Phật thừa (một cỗ xe duy nhất đưa đến thành Phật) phân biệt nói thành ba." Phật muốn nói lại ý ấy, bèn đọc kệ rằng:

 Ví như một trưởng giả có một ngôi nhà lớn, nhà ấy đã lâu đời cũ kỹ,

 lại đổ nát hư hỏng, nhà sảnh cao chênh vênh, chân cột gãy mục,

 rường cột nghiêng lệch, nền bậc sụp đổ, tường vách nứt vỡ,

 vữa trát bong rơi, mái tranh rơi rớt lộn xộn, rui mè lệch tuột,

 rào quanh cong queo, rác rưởi đầy khắp; có năm trăm người

 ở trong đó. Cú vọ, chim điêu, kên kên, quạ, chim khách, chim cưu, bồ câu,

 rắn mối, rắn độc, bọ cạp, rết, cuốn chiếu, thạch sùng, sâu trăm chân,

 khỉ, mèo rừng, chuột nhắt, các loài sâu bọ độc ác chạy ngang chạy dọc.

 Chỗ phân và nước tiểu hôi thối, đồ nhơ bẩn tràn trề, bọ hung và các loài sâu

 bu đầy trên đó. Cáo, sói, dã can (chó rừng) nhai cắn giẫm đạp,

 cắn xé (?) xác chết, xương thịt bừa bãi. Vì thế bầy chó

 tranh nhau đến vồ chụp, đói gầy hốt hoảng, khắp nơi tìm ăn,

 đánh nhau giằng xé (?), nhe răng gầm sủa. Ngôi nhà ấy đáng sợ,

 cảnh tượng như thế. Khắp chỗ đều có si mị võng lượng (các loài yêu quái ở núi rừng, sông nước, gỗ đá),

 Dạ-xoa, quỷ dữ ăn thịt người; các loài sâu độc,

 các loài chim thú dữ ấp trứng, cho bú, sinh đẻ, con nào cũng tự giấu giữ.

 Dạ-xoa tranh nhau đến giành bắt mà ăn; ăn đã no rồi,

 lòng ác càng hừng hực, tiếng tranh đánh nhau thật đáng sợ hãi.

 Quỷ Cưu-bàn-trà (loại quỷ hút tinh khí người, hình như cái bình) ngồi xổm trên gò đất, có lúc rời mặt đất

 một thước, hai thước, đi qua đi lại, buông thả đùa giỡn,

 nắm hai chân chó, đập cho chó mất tiếng, lấy chân đè lên cổ,

 dọa chó làm vui. Lại có các quỷ thân hình cao lớn,

 trần truồng, đen gầy, thường ở trong đó, phát ra tiếng dữ,

 kêu gào tìm ăn. Lại có các quỷ cổ họng nhỏ như cây kim.

 Lại có các quỷ đầu như đầu bò, hoặc ăn thịt người,

 hoặc lại ăn chó, tóc tai bù rối, tàn hại hung hiểm,

 bị đói khát bức bách, kêu la chạy cuồng. Dạ-xoa, ngạ quỷ (quỷ đói),

 các loài chim thú dữ, đói gấp chạy bốn phía, dòm ngó qua cửa sổ.

 Những tai nạn như thế đáng sợ vô lượng. Ngôi nhà mục cũ này

 thuộc về một người. Người ấy vừa đi ra ngoài chưa được bao lâu,

 thì sau đó nhà cửa bỗng nhiên bốc lửa, bốn phía cùng lúc

 ngọn lửa đều bùng cháy. Rường, xà, rui, cột nổ vang nứt vỡ,

 gãy đổ rơi xuống, tường vách sụp đổ. Các quỷ thần

 cất tiếng kêu to; chim điêu, kên kên cùng các loài chim, quỷ Cưu-bàn-trà…

 hốt hoảng sợ hãi, không thể tự thoát ra. Thú dữ, sâu độc

 chui trốn vào hang lỗ. Quỷ Tỳ-xá-xà (loài quỷ ăn tinh khí, ăn thịt người) cũng ở trong đó,

 vì phúc đức mỏng nên bị lửa bức bách, cùng nhau tàn hại,

 uống máu ăn thịt. Loài dã can đều đã chết trước,

 các thú dữ lớn tranh nhau đến ăn. Khói hôi mịt mù

 bốn phía đầy nghẹt. Rết, cuốn chiếu, các loài rắn độc

 bị lửa đốt, tranh nhau bò ra khỏi hang; quỷ Cưu-bàn-trà

 cứ bắt mà ăn. Lại các ngạ quỷ trên đầu lửa cháy,

 đói khát nóng bức khổ sở, hoảng hốt chạy quanh ngột ngạt. Ngôi nhà ấy như thế,

 thật đáng sợ hãi; độc hại, hỏa tai, bao nạn chẳng phải một.

 Lúc ấy chủ nhà đang đứng ngoài cửa, nghe có người nói:

 "Các con của ông trước vì chơi đùa mà vào nhà này,

 còn nhỏ dại không biết gì, mải vui chơi ham mê." Trưởng giả nghe rồi

 kinh hãi chạy vào nhà lửa, tìm cách cứu giúp, để chúng khỏi bị thiêu hại.

 Ông khuyên bảo các con, nói rõ các tai nạn: "Quỷ dữ, sâu độc,

 lửa tai họa lan tràn, bao khổ nối nhau liên tiếp không dứt.

 Rắn độc, rắn mối, rắn hổ, cùng các Dạ-xoa, quỷ Cưu-bàn-trà,

 dã can, cáo, chó, chim điêu, kên kên, cú vọ, loài trăm chân,

 đói khát khổ gấp, thật đáng sợ hãi. Chốn khổ nạn này

 huống còn thêm lửa lớn." Các con không biết gì, tuy nghe cha dạy

 vẫn cứ ham mê, đùa giỡn không thôi. Lúc ấy trưởng giả

 bèn nghĩ thế này: "Các con như vậy càng làm ta thêm sầu não.

 Nay nhà cửa này không có một chỗ nào đáng vui, mà các con

 mê mải đùa chơi, không nghe lời ta dạy, sắp bị lửa hại."

 Liền suy nghĩ đặt ra các phương tiện, bảo các con:

 "Ta có đủ thứ đồ chơi quý, xe đẹp báu mầu:

 xe dê, xe hươu, xe bò lớn, nay đang ở ngoài cửa.

 Các con hãy ra, ta vì các con làm ra những xe này,

 tùy ý ưa thích có thể chơi đùa." Các con nghe nói

 những xe như thế, liền lập tức tranh nhau chạy ùa ra ngoài,

 đến chỗ đất trống, lìa các khổ nạn. Trưởng giả thấy các con

 ra được khỏi nhà lửa, ở nơi ngã tư, ông ngồi trên tòa sư tử (chỗ ngồi cao quý),

 mà tự mừng nói: "Nay ta vui sướng. Các con này

 sinh nuôi rất khó, ngu dại non nớt không biết gì, mà vào nhà hiểm,

 nhiều sâu độc, yêu quái đáng sợ, lửa lớn ngọn dữ

 bốn phía cùng bùng lên, mà các con này còn tham vui đùa giỡn.

 Ta đã cứu chúng, khiến được thoát nạn. Vì thế, hỡi mọi người,

 nay ta vui sướng." Bấy giờ các con biết cha đã ngồi yên,

 đều đến chỗ cha mà thưa với cha: "Xin cha cho chúng con

 ba thứ xe báu như trước đã hứa: 'Các con ra đây,

 ta sẽ cho ba thứ xe tùy theo các con muốn.' Nay chính là lúc,

 xin cha ban cho." Trưởng giả giàu lớn, kho tàng rất nhiều,

 vàng, bạc, lưu ly, xà cừ, mã não; dùng các vật báu

 làm ra các xe lớn, trang hoàng đẹp đẽ, chung quanh có lan can,

 bốn phía treo chuông, dây vàng đan xen, lưới ngọc trai

 giăng phủ bên trên, tua hoa bằng vàng rủ xuống khắp nơi,

 nhiều màu trang trí vây quanh khắp cả. Lụa bông mềm mại

 dùng làm nệm lót, vải lông mịn (?) thượng hạng, giá đến nghìn ức,

 trắng tươi sạch sẽ, phủ lên trên. Có con bò trắng lớn

 béo khỏe nhiều sức, hình thể đẹp đẽ, để kéo xe báu,

 nhiều người hầu theo hộ vệ. Đem xe đẹp ấy

 cho đồng đều các con. Các con lúc ấy vui mừng hớn hở,

 ngồi xe báu ấy dạo chơi bốn phương, đùa vui sung sướng,

 tự tại không vướng ngại. Phật bảo Xá-lợi-phất: Ta cũng như thế,

 là bậc tôn quý trong các thánh, là cha của thế gian; hết thảy chúng sinh

 đều là con ta, đắm sâu niềm vui đời, không có lòng trí tuệ.

 Tam giới không yên, giống như nhà lửa, đầy dẫy các khổ,

 thật đáng sợ hãi; luôn có sinh, già, bệnh, chết, lo buồn,

 những thứ lửa như thế bùng cháy không ngừng. Như Lai đã lìa

 nhà lửa tam giới, lặng lẽ ở yên, an ổn nơi rừng đồng.

 Nay tam giới này đều là của ta, chúng sinh trong đó

 đều là con ta. Mà nay chốn này nhiều tai họa,

 chỉ một mình ta có thể cứu giúp che chở. Tuy đã dạy bảo

 mà họ không tin nhận, vì đối với các dục nhiễm tham đắm quá sâu.

 Vì vậy dùng phương tiện nói ba thừa cho họ, khiến các chúng sinh

 biết tam giới là khổ, mở bày giảng nói con đường ra khỏi thế gian.

 Các con ấy nếu tâm quyết định, đầy đủ tam minh (ba trí sáng: biết các đời trước, thấy sự sống chết của chúng sinh, dứt sạch phiền não)

 và lục thông (sáu phép thần thông), có người thành Duyên giác (người tự ngộ lẽ nhân duyên mà giải thoát), có người thành Bồ-tát bất thoái (không còn thoái lui trên đường tu).

 Này Xá-lợi-phất, ta vì chúng sinh dùng thí dụ này

 nói Nhất Phật thừa. Các ông nếu có thể tin nhận lời này,

 thì tất cả đều sẽ thành tựu Phật đạo. Thừa này vi diệu,

 thanh tịnh bậc nhất, trong mọi thế gian là cao tột không gì hơn,

 được Phật vui lòng chấp thuận, mọi chúng sinh đều nên khen ngợi,

 cúng dường lễ bái. Vô lượng nghìn ức các lực, giải thoát,

 thiền định, trí tuệ, cùng các pháp khác của Phật — được thừa như thế,

 khiến các con ngày đêm trải bao kiếp thường được vui chơi,

 cùng các Bồ-tát và chúng Thanh văn ngồi cỗ xe báu này

 thẳng đến đạo tràng. Vì nhân duyên ấy, tìm kỹ khắp mười phương

 không còn thừa nào khác, trừ phương tiện của Phật. Phật bảo Xá-lợi-phất:

 Các ông mọi người đều là con ta, ta chính là cha.

 Các ông nhiều kiếp bị bao khổ thiêu đốt, ta đều cứu vớt,

 khiến ra khỏi tam giới. Ta tuy trước đã nói các ông được diệt độ,

 nhưng chỉ là dứt sinh tử, thật ra chưa diệt độ. Nay điều nên làm

 chỉ là trí tuệ Phật. Nếu có Bồ-tát ở trong chúng này

 có thể một lòng nghe pháp chân thật của các Phật — các Phật Thế Tôn

 tuy dùng phương tiện, nhưng chúng sinh được giáo hóa đều là Bồ-tát.

 Nếu người trí nhỏ, đắm sâu ái dục, vì những người ấy

 mà nói khổ đế (chân lý về khổ: cuộc đời là khổ); chúng sinh vui lòng, được điều chưa từng có.

 Phật nói khổ đế chân thật không sai khác. Nếu có chúng sinh

 không biết gốc khổ, đắm sâu vào nguyên nhân của khổ, không thể bỏ được dù chốc lát,

 vì những người ấy, dùng phương tiện nói đạo (đạo đế: chân lý về con đường diệt khổ): nguyên nhân các khổ

 lấy tham muốn làm gốc. Nếu diệt tham muốn thì khổ không còn chỗ nương,

 diệt hết các khổ, gọi là đế thứ ba (diệt đế: chân lý về sự chấm dứt khổ). Vì diệt đế

 mà tu hành theo đạo, lìa các trói buộc của khổ, gọi là được giải thoát.

 Người ấy do đâu mà được giải thoát? Chỉ lìa được hư vọng

 thì gọi là giải thoát; thật ra chưa được giải thoát hoàn toàn.

 Phật nói người ấy chưa thật diệt độ, vì người ấy chưa được

 đạo vô thượng, nên ý ta không muốn để họ dừng lại ở chỗ diệt độ ấy.

 Ta là pháp vương (vua của giáo pháp), tự tại đối với pháp, vì làm yên ổn chúng sinh

 nên hiện ra ở đời. Này Xá-lợi-phất, pháp ấn (dấu ấn của pháp: lời dạy chân thật làm chuẩn mực) này của ta

 vì muốn làm lợi ích thế gian mà nói; ở nơi nào ông đi đến

 chớ tùy tiện truyền bá. Nếu có người nghe mà tùy hỷ, cung kính đội nhận,

 nên biết người ấy là bậc A-duy-việt-trí (bậc không còn thoái lui trên đường thành Phật). Nếu có người tin nhận

 kinh pháp này, người ấy đã từng thấy các Phật quá khứ,

 cung kính cúng dường, và cũng đã nghe pháp này. Nếu người nào có thể

 tin lời ông nói thì tức là thấy ta, cũng thấy ông,

 và chúng Tỳ-kheo Tăng (đoàn thể các tăng sĩ) cùng các Bồ-tát. Kinh Pháp Hoa này

 nói cho người trí sâu, kẻ hiểu biết cạn nghe thì mê lầm không hiểu.

 Tất cả Thanh văn và Bích-chi-phật, đối với kinh này

 sức không với tới được. Này Xá-lợi-phất, ông đối với kinh này

 còn phải nhờ lòng tin mà vào được, huống là các Thanh văn khác. Các Thanh văn khác

 vì tin lời Phật nên thuận theo kinh này, chẳng phải do phần trí của mình.

 Lại này Xá-lợi-phất, kẻ kiêu căng, lười biếng, chấp ngã kiến,

 chớ nói kinh này cho họ. Phàm phu hiểu cạn, đắm sâu năm dục,

 nghe không hiểu được, cũng chớ nói cho. Nếu người không tin

 mà chê bai kinh này thì dứt mất tất cả hạt giống Phật trong thế gian.

 Hoặc lại nhăn mặt mà ôm lòng nghi ngờ, ông nên nghe ta nói

 tội báo của người ấy. Hoặc khi Phật còn ở đời, hoặc sau khi Phật diệt độ,

 nếu có ai phỉ báng kinh điển như thế này, thấy người đọc tụng,

 chép giữ kinh này mà khinh rẻ ghét ghen, ôm lòng oán hận,

 tội báo của người ấy, nay ông hãy nghe: người ấy chết rồi

 vào ngục A-tỳ (địa ngục khổ nhất, khổ không lúc nào ngừng), trọn đủ một kiếp; hết kiếp lại sinh vào,

 xoay vần như thế đến vô số kiếp. Ra khỏi địa ngục

 sẽ đọa làm súc sinh, như chó, dã can, hình thể gầy trơ xương (?),

 đen đủi ghẻ lở, bị người trêu chọc; lại bị người

 ghét bỏ khinh rẻ, thường khổ vì đói khát, xương thịt khô kiệt.

 Sống thì chịu đòn đau, chết bị ném ngói đá; vì dứt hạt giống Phật

 nên chịu tội báo này. Nếu làm lạc đà, hoặc sinh làm lừa,

 thân thường chở nặng, lại bị roi gậy đánh, chỉ nghĩ đến nước và cỏ,

 ngoài ra không biết gì. Vì chê bai kinh này nên mắc tội như thế.

 Có khi làm dã can vào trong làng xóm, thân thể ghẻ lở,

 lại chột một mắt, bị lũ trẻ đánh đập, ném ném,

 chịu bao đau khổ, có khi đến chết. Chết ở đó rồi

 lại mang thân trăn, hình thể dài lớn năm trăm do-tuần (đơn vị đo đường dài của Ấn Độ cổ, mỗi do-tuần khoảng mười mấy cây số),

 điếc đần không chân, uốn mình bò bằng bụng, bị các loài sâu nhỏ

 rỉa ăn, ngày đêm chịu khổ không lúc nghỉ ngơi.

 Vì chê bai kinh này nên mắc tội như thế. Nếu được làm người

 thì các giác quan tối tăm đần độn, lùn xấu, co quắp, què quặt, mù điếc, gù lưng;

 có nói điều gì người cũng không tin nghe, hơi miệng thường hôi,

 bị quỷ mị ám, nghèo cùng hèn hạ, bị người sai khiến,

 nhiều bệnh gầy mòn, không nơi nương tựa; tuy thân cận người

 mà người chẳng để ý; nếu có được gì liền lại quên mất.

 Nếu học nghề thuốc, theo đúng phương mà chữa bệnh, lại làm bệnh người khác nặng thêm,

 hoặc đến chết người. Nếu chính mình có bệnh thì không ai cứu chữa,

 dù uống thuốc hay lại càng nặng thêm. Nếu người khác làm phản nghịch,

 cướp bóc trộm cắp, những tội như thế lại bị vạ lây oan uổng.

 Kẻ tội như thế mãi không được thấy Phật, bậc vua của các thánh,

 nói pháp giáo hóa. Kẻ tội như thế thường sinh vào chỗ khó (nơi khó gặp Phật, khó nghe pháp),

 cuồng điếc, tâm loạn, mãi không được nghe pháp; trong vô số kiếp

 nhiều như cát sông Hằng, sinh ra liền điếc câm, các giác quan không đủ.

 Thường ở địa ngục như dạo chơi vườn cảnh, ở các đường ác khác

 như ở nhà mình; lạc đà, lừa, heo, chó là chỗ nó đi lại.

 Vì chê bai kinh này nên mắc tội như thế. Nếu được làm người

 thì điếc, mù, câm ngọng, nghèo cùng và đủ thứ suy kém dùng để tự trang sức;

 phù thũng, khô gầy, ghẻ lở, mụn nhọt, những bệnh như thế

 dùng làm áo mặc; thân thường hôi hám, dơ bẩn không sạch;

 đắm sâu ngã kiến, càng thêm giận dữ, dâm dục hừng hực

 chẳng chừa cả cầm thú. Vì chê bai kinh này nên mắc tội như thế.

 Phật bảo Xá-lợi-phất: Kẻ chê bai kinh này, nếu nói tội của nó

 thì hết kiếp cũng không nói hết. Vì nhân duyên ấy, ta nên bảo ông:

 trong đám người không có trí chớ nói kinh này. Nếu có người căn tính lanh lợi,

 trí tuệ sáng suốt, nghe nhiều nhớ dai, cầu Phật đạo,

 những người như thế mới có thể nói cho. Nếu người đã từng thấy

 trăm nghìn ức Phật, vun trồng các gốc lành, tâm sâu bền chắc,

 những người như thế mới có thể nói cho. Nếu người tinh tấn,

 thường tu lòng từ, không tiếc thân mạng, mới có thể nói cho.

 Nếu người cung kính, không có lòng khác, lìa xa các kẻ phàm ngu,

 một mình ở núi đầm, những người như thế mới có thể nói cho.

 Lại này Xá-lợi-phất, nếu thấy có người bỏ ác tri thức (bạn xấu, thầy tà dẫn dắt sai đường),

 gần gũi bạn lành, những người như thế mới có thể nói cho.

 Nếu thấy Phật tử giữ giới trong sạch như ngọc sáng trong,

 cầu kinh Đại thừa, những người như thế mới có thể nói cho.

 Nếu người không giận, ngay thẳng mềm mỏng, thường thương xót tất cả,

 cung kính các Phật, những người như thế mới có thể nói cho.

 Lại có Phật tử ở giữa đại chúng, dùng tâm thanh tịnh,

 đủ thứ nhân duyên, thí dụ, lời lẽ, nói pháp không vướng ngại,

 những người như thế mới có thể nói cho. Nếu có Tỳ-kheo

 vì nhất thiết trí mà tìm pháp khắp bốn phương, chắp tay đội nhận,

 chỉ ưa tiếp nhận và gìn giữ kinh điển Đại thừa, cho đến không nhận

 một bài kệ của kinh khác, những người như thế mới có thể nói cho.

 Như người hết lòng cầu xá-lợi Phật, cầu kinh cũng như vậy,

 được rồi cung kính đội nhận; người ấy không còn chí cầu kinh khác,

 cũng chưa từng nghĩ đến sách vở ngoại đạo (các đạo ngoài Phật giáo); những người như thế

 mới có thể nói cho.

 Phật bảo Xá-lợi-phất: Ta nói các tướng ấy của người cầu Phật đạo

 thì hết kiếp cũng không hết. Những người như thế thì có thể tin hiểu,

 ông nên vì họ mà nói kinh Diệu Pháp Hoa.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video