Thiên 1 — Kinh lay động long mạch: chín sao của thế núi

 Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ sách lớn do vua nhà Thanh ra lệnh sưu tập và biên soạn).

 Hám Long kinh (Kinh "lay động rồng", sách dạy cách xem mạch núi trong phong thủy). Đời Đường, Dương Quân Tùng soạn (thầy phong thủy nổi tiếng đời Đường, người đời quen gọi là Dương Cứu Bần).

 Núi Tu Di (ngọn núi thần thoại được coi là trục ở chính giữa thế giới) là xương cốt của trời đất, trấn ở giữa trời đất như một vật khổng lồ. Nó giống lưng và gáy của con người, từ đó mọc ra bốn chi. Long (mạch núi uốn lượn như rồng; khí của đất theo mạch ấy mà chạy) từ đó vươn cao sừng sững. Bốn chi chia ra thành bốn thế giới, nam, bắc, đông, tây là bốn phương (?). Phía tây bắc là núi Không Đồng, xa mấy vạn dặm đường. Phía đông chạy vào đất Tam Hàn (bán đảo Triều Tiên), cách biển xa mờ mịt.

 Chỉ có mạch rồng phía nam là đi vào Trung Quốc. Nó thai nghén ra núi tổ, núi tông, thế đến rất kỳ lạ. Chín khúc sông Hoàng Hà như ruột già, sông ở đất Thục uốn khúc như bàng quang. Mạch núi chia nhánh, tách mạch, chạy ngang dọc. Khí huyết móc nối với nhau, gặp nước thì dừng lại. Chỗ lớn thì thành kinh đô, đất của bậc đế vương. Chỗ nhỏ thì thành quận huyện, nơi ở của vua chư hầu, bậc công hầu. Kém hơn nữa là thị trấn nhỏ ở vùng hẻo lánh, nhưng cũng có người giàu sang sống ở đó.

 Đại để mạch rồng đi đâu cũng có cái thật của nó. Tinh phong (những đỉnh núi mang hình dáng ứng với một trong chín sao) nổi lên chồng chất, đó là thân rồng. Ở núi cao thì phải nhận ra chỗ tinh phong nổi lên. Rồng đi ở đất bằng thì lại có tên gọi khác. Đỉnh núi được đặt tên theo sao là để chỉ loại hình của nó: sao trên trời chiếu xuống, núi dưới đất thành hình.

 Hai chữ "long thần" là để tìm mạch núi: "thần" là tinh thần, "long" là thân chất. Đừng nói chỉ núi cao mới có rồng, để rồi đến đất bằng thì lạc mất dấu thật. Rồng ở đất bằng phát ra từ mạch núi cao: chỗ cao nổi tinh phong, chỗ thấp thì kết huyệt (điểm đất tụ khí, nơi đặt mộ hay dựng nhà). Ở núi cao đã nhận được chỗ tinh phong nổi lên thì ở đất bằng phải tìm thế nước hai bên. Chỗ hai dòng nước kẹp lại là rồng thật. Cành lá vây quanh, cái nằm ở giữa chính là nó. Đừng để núi quay lưng ra ngoài khiến cành lá tản mát. Núi mà quay lưng thì nước cũng tản mạn.

 Núi bên ngoài xa trăm dặm làm thành la thành (vòng núi bao quanh cuộc đất như tường thành). Đó là cục diện của rồng ở bình dương (vùng đồng bằng). Tinh phong đột ngột nổi rồi phục xuống, chạy xuống đất bằng, núi bên ngoài cách nước mà ngoảnh lại nhìn nhau. Giữa đất bằng có chỗ như lòng bàn tay ngửa, giống cái ổ trũng, lờ mờ nổi lên gò đống. Liền từ gò đống mà tìm ổ trũng. Có khi có chỗ móc kẹp như con ốc xoáy: chỗ móc kẹp là án (núi thấp trước huyệt như cái bàn), chỗ xoáy ốc là huyệt. Nước chảy về minh đường (khoảng đất trống phía trước huyệt, nơi nước và khí tụ lại) thì khí tụ nhiều. Bốn bên vây quanh che chở như thành quách. Nước bọc quanh, núi quay về, cùng tụ vào một ổ.

 Đến tiết Sương giáng nước cạn thì tìm không thấy. Mùa xuân, mùa hạ nước dâng cao thì lưng rồng mới hiện ra. Đó là cách xem rồng ở đồng bằng. Chỗ mạch đi qua mảnh như tơ hay như sợi chỉ. Cao hơn nước một tấc tức là núi, thấp hơn nước một tấc thì nước vòng quanh. Nước quấn quanh chính là kiểu núi quấn quanh. Quấn được rồng thật thì giống bàn tay ngửa. Ở lòng ổ, giữa lòng bàn tay, hoặc ở chỗ như núm vú, ngay ngắn có huyệt, hợp rõ với thiên tượng (hình tượng các sao trên trời). Nước bọc núi quấn ở sườn đất bằng, xa có gò đồi, gần có sông. Chỉ ưa núi đến ôm lấy thân, không ưa nước quay ngược đi theo nơi khác. Nước ôm thì nên biết núi cũng đến ôm. Nước không ôm thì núi cũng chẳng tới.

 Đừng tưởng rồng ở núi cao dễ nhận, đi đến đồng bằng là mất dấu. Chỗ như ngó sen đứt mà tơ còn liền (mạch tưởng đứt mà vẫn nối) chính là chỗ nên tìm. Thoái tá (mạch núi lui dần xuống thấp, bỏ bớt phần thô) càng nhiều thì càng có sức. Rồng cao phần nhiều xuống ẩn ở chỗ thấp, hiểu được cơ mầu thần diệu (?) thì tìm được. Núi tổ tông, núi cha mẹ (những núi lớn phía sau, nơi mạch phát ra, rồi đến núi gần huyệt) xa mấy chặng đường, làm lầm thầy địa lý tầm thường đến nỗi chẳng ai nhận ra. Phàm đến đất bằng thì đừng hỏi dấu vết, chỉ xem chỗ nào có vây bọc là rồng thật. Đọc thuộc kinh về rồng mà không có con mắt tinh thì muôn quyển sách quý cũng thành vô ích.

 Một ngôi sao Bắc Thần (sao Bắc Cực) là bậc tôn quý ở giữa trời. Sao Thượng Tướng (quan văn đứng đầu) và Thượng Tướng (quan võ đứng đầu) ở bốn bức viên (vòng sao bao quanh như tường thành trên trời). Sao Thiên Ất, Thái Ất chiếu xuống minh đường. Sao Hoa Cái (chùm sao hình cái lọng che vua) và Tam Thai (ba cặp sao ứng với ba ngôi quan cao nhất) đứng trước đứng sau. Thế đất ứng với sao này muôn dặm chưa được một chỗ, mạch rồng này không để người thường nhận ra. Khi nhận ra được thì không cần giấu, hãy để lại cho triều vua trấn giữ nước nhà. Xin bàn về cửu tinh (chín sao, chín dạng núi) ở ngoài viên. Cung sao Bắc Đẩu gồm mấy tên: sao Tham Lang, Cự Môn, Vũ Khúc cùng Tả Phụ, Hữu Bật; còn Lộc Tồn, Văn Khúc, Liêm Trinh, Phá Quân đi trong lòng đất. Người ta nói trong chín sao có tam cát (ba sao tốt: Tham Lang, Cự Môn, Vũ Khúc). Ngoài ba sao tốt còn có Phụ, Bật. Người đời không biết các sao định họa phúc chính xác tới từng li từng tí. Cửa họa cửa phúc, xin dạy để anh biết.

 Tham Lang (sao thứ nhất; ở đất là núi đỉnh nhọn, thẳng, cao như măng) đột ngột nổi lên, đỉnh mọc như búp măng. Nếu là cành nghiêng thì không giống thế. Cành nghiêng, đỉnh lệch là phá diện (mặt núi bị vỡ, không ngay ngắn). Đỉnh nhọn mà có chân thì gọi là thừa long (cưỡi rồng). Dưới chân có dải kéo ngang là thế kiếm. Công danh văn hay võ phân biệt từ đó. Nhìn ngang thì là đỉnh, nhìn nghiêng là ngọn: đó là rồng Tham Lang ra trận. Mặt nghiêng thành ngọn mà thân chạy thẳng đi thì nếu không làm núi chầu thì cũng không dừng lại kết huyệt.

 Đừng đến chỗ này mà nhận ngọn cao, cho rằng sao Vũ Khúc ở trong đó (?). Cũng có ngọn cao là Vũ Khúc (?). Chỗ Vũ Khúc hạ xuống thì tứ thú (bốn núi ở bốn phía huyệt: Thanh Long bên trái, Bạch Hổ bên phải, Chu Tước phía trước, Huyền Vũ phía sau) tụ lại. Chỗ tụ ấy mới là nơi rồng tụ sao. Bốn thú không ngoảnh lại thì chỉ thành trống rỗng. Trên rồng không vong (mạch trống rỗng, khí đã tan) thì đừng tìm huyệt. Dù có huyệt cũng dễ suy tàn, tuyệt diệt.

 Có khi là quan hiệp (chỗ mạch núi thắt eo, hẹp lại như cửa ải) trông như hình rồng, thân chính ẩn trong chỗ thắt mà đi. Thầy địa lý tầm thường phần nhiều tìm ở chỗ thắt mà không hiểu tình đứt nối của rồng thật. Tham Lang có mười hai kiểu. Nhọn, tròn, bằng, thẳng, nhỏ là bậc trên. Xiêu, nghiêng, lệch, vách đá, đổ, vỡ, rỗng thì họa phúc nặng nhẹ tự khác nhau. Xiêu thì giống nghiêng, nghiêng thì giống lệch. Bằng giống thừa long, lệch giống thẳng. Tham Lang giống Cự Môn, đổ giống rỗng, rỗng giống vách hang, vách thì giống đá.

 Hỏi anh đến đây thì xem thế nào? Tôi nói Tham Lang không chỉ một kiểu. Xiêu là sườn núi lở, vỡ là gãy. Nghiêng là có một bên, mà hai bên không giống nhau. Lệch là mặt nhọn mà thân chạy thẳng. Rỗng là có nhiều hang hốc lỗ chỗ. Đổ là ngọn như bay, lệch, không ngay. Bảy thứ ấy chưa phải rồng Tham Lang. Ở đất bằng sừng sững vọt lên như măng, đó là bản tính của Tham Lang nhọn. Tròn thì không xiêu lệch, bốn mặt như nhau. Bằng thì như con tằm nằm trên đỉnh cao. Thẳng thì như sống lưng, như kéo dây mà đến. Nhỏ thì như đầu bút cắm trên tháp cao. Năm thứ ấy mới là hình đúng của Tham Lang. Tốt xấu, họa phúc cần xét cho rõ.

 Hỏa tinh (núi hình lửa, đỉnh nhọn lởm chởm) phải nổi lên ở ngôi Liêm Trinh (sao thứ năm; ở đất là núi đá nhọn lởm chởm như ngọn lửa). Từ thế ấy mà sinh ra Tham Lang. Nếu thấy lúc hỏa tinh lay động như ngọn lửa bốc lên thì xem dấu vết nó hạ xuống chỗ nào. Mạch rồng này không phải loại quý tầm thường, Tham Lang sinh ra từ nó cũng rất lạ. Hỏa tinh nếu nổi ở ngôi Liêm Trinh thì chỗ hạ xuống phải tìm trong vòng một trăm dặm. Trong đó có ngọn Tham Lang nho nhỏ, có lúc ngoảnh lại nhìn cung hỏa tinh. Người đời chỉ nói Tham Lang là tốt, không biết Liêm Trinh là tổ tông. Tham Lang nếu không có Liêm Trinh làm tổ thì làm quan cũng không tới tam công (ba chức quan cao nhất triều đình).

 Đỉnh núi cao như bàn tay bằng, ở giữa chia ra mạch nhỏ như hình con rắn. Rồng quý phần nhiều xuyên giữa lòng mà ra, rồng giàu chỉ mọc ra từ bên cạnh. Núi cao như màn trướng che phía sau, trong màn trướng lờ mờ như múa nghiêng. Đi xuống như đuôi chim trĩ (?): đó là rắn Tham Lang lên núi. Múa xuống như duỗi cổ hạc: đó là rắn Tham Lang xuống núi. Lên núi thì sinh được người quý mặc áo đỏ áo tía (áo của quan lớn). Xuống núi thì là nhà mục nát.

 Núi lớn nổi riêng thì cái nhỏ là quý, núi nhỏ bỗng nổi thì cái lớn là thế. Cao thấp, lớn nhỏ, đứt nối mà đi: đó là cốt khí (xương cốt và khí mạch) thật của Tham Lang. Đại để chín sao đều có chủng loại, sinh con sinh cháu khéo giống nhau. Có bác hoán (mạch núi lột xác đổi hình, từ to thô đổi sang nhỏ đẹp) mới biết cốt khí là thật. Bác hoán không thật thì đều chẳng phải. Một lần lột một lần đổi thì từ lớn sinh ra nhỏ. Từ lớn lột thành nhỏ là kỳ lạ nhất. Có lột đổi, có lui bỏ thì thấy rồng thật, ngọn nhỏ vẫn nổi theo kiểu Tham Lang. Lột thành nhỏ giống người thay áo đẹp, như ve lột xác, như tằm bỏ nong. Có khi từ núi lớn hạ xuống thấp nhỏ, có khi từ ngọn cao hạ xuống đồng bằng.

 Lui bỏ, lột đổi thành mấy đoạn, mười dải thì chín dải rối loạn. Trong cái loạn có một dải mới là thật. Nếu là thật thì đứt rồi lại đứt. Những núi lộn xộn quay lại ôm ở phía trước, không để dải nào chạy ra ngoài. Chỉ có rồng thật ở trong màn trướng, núi lộn xộn ở ngoài lại thành triền (núi quấn quanh che chở). Rồng này phần nhiều hạ xuống từ lưng chừng thân, các cành thừa quay lại làm thành quách. Thành quách uốn vòng thì sinh ra hãn môn (hai núi đứng hai bên cửa nước như hai cánh cửa canh giữ). Ngoài cửa có la tinh (gò hay đá nổi đứng giữa cửa nước) chắn ngay khoảng giữa.

 La tinh phải ở ngoài la thành. Nó cùng với hỏa tinh thường làm án. Rồng hỏa tinh mới có la tinh. Lẽ ra la tinh không ở bên trong. Ở bên trong thì gọi là "con nuôi bệnh tật" (?), lại là núi gốc bệnh, núi sẩy thai. La tinh nếu mọc ở cửa la thành thì cửa thành đều thành hàng măng ngọc (người hiển đạt). La thành giống thế tường thành, rồng ở trong thành tụ khí thật. La tinh nằm nhờ ở khoảng cửa thành, thầy tầm thường gọi là núi thủy khẩu (chỗ nước chảy ra khỏi cuộc đất).

 Muốn biết bí quyết thật của la tinh: một bên gối vào nước, một bên là ruộng. Trong ruộng có mạch xương nối liền, hoặc là đá trơ, hoặc lẫn đất cháy. Đó là la tinh có khí thừa, đứng sừng sững thành sao ở bên nước. La tinh theo Tham Lang, Cự Môn thì vuông và nhọn. Theo Phụ, Bật, Vũ Khúc thì tròn, dẹt, nằm. Theo Lộc Tồn, Liêm Trinh thì phần nhiều vỡ vụn. Theo Phá Quân thì nhọn, vỡ, có hại nhất. Chỉ có sao nhọn, tròn, vuông, dẹt mới là la tinh đúng hình. Bỗng nhiên bốn mặt đều là nước, hai núi vòng ôm, xanh um. La tinh cũng có chủng loại riêng, đừng nói càn rằng hễ ở bên nước là la tinh.

 Cự Môn (sao thứ hai; ở đất là núi đỉnh bằng, thân vuông) là sao tôn quý, tính đoan trang. Vừa rời núi tổ đã ngẩng cao. Tinh phong tự khác các sao khác: không nhọn, không tròn, thân nó vuông. Chỗ cao ắt thành kiểu cái hốt (tấm thẻ quan cầm khi chầu vua) dựng đứng, chỉ là hai bên không có chân. Tinh phong như thế chỉ một hai ngọn, dưới gò vuông như lùa đàn dê. Gò vuông có khi như màn trướng bốn góc, trong màn mạch đi ra như bay. Bay thì phải xuyên qua màn mà đi, hai góc màn giương theo thân. Cành lá không nhiều, chỗ thắt eo ít, nhưng lại có núi hộ vệ theo bên thân. Có núi hình cờ tiết (cờ và cây tiết, nghi trượng của sứ thần) đến vây quanh hộ vệ. Ngọn cờ tiết phần nhiều đi đôi. Lại có núi hình đao kiếm cùng hộ tống. Đao kiếm đưa ở sau, phía trước là gò tròn. Chỗ rời dấu, đứt đoạn phần nhiều mất mạch, như thoi đưa (mạch ẩn hiện như con thoi), như vết chân ngựa, như tơ nhện dài. Trong thoi vẫn có sợi tơ không đứt. Chỗ đi qua eo ong (chỗ mạch thắt nhỏ như lưng ong) phần nhiều bước đi vội vã.

 Vì sao này tính tôn quý nên có núi hộ tống sao này đến thành thân. Mỗi lần gặp chỗ mạch sụp đứt đi qua, hai bên ắt có viên quan mũ áo. Viên quan mũ áo là những ngọn tròn, hai bên có chân che chở rồng thật. Nếu đi một mình không có hộ vệ thì ắt làm đền thờ thần, chùa Phật, quán Đạo. Đi bằng như xâu chuỗi ngọc mấy dặm, bỗng lại nổi lên ngọn vuông. Ngọn vuông đi thẳng như đòn khiêng của cầu, lưng dài khá giống Tham Lang đỉnh bằng. Tham Lang đỉnh bằng như chữ "nhất", mọc trên đỉnh núi như tằm nằm. Vũ Khúc lại từ trong thân đi ra. Tham Lang đi thẳng như nhà sư đi tham vấn. Các núi phò kẹp, hộ vệ rồng xếp hàng theo thứ tự, rồng chính ở trong, hai bên trái phải bọc lấy. Chỗ rồng này dừng không có gò cao, xen ra huyệt ổ ẩn trong đầm sâu. Huyệt riêng ở giữa khe núi thì hạ trên gò cao như am cỏ. Bốn phía phải cao, đến chầu và hộ vệ. Án phía trước chầu đón cũng múa lên cao. Thế là làm huyệt cao giống hình người, nghiêm chỉnh đoan trang như thần Chân Vũ (vị thần Đạo giáo trấn phương bắc, tượng ngồi uy nghiêm).

 Rồng này nếu đi ba mươi dặm thì trong đó nổi lên ngọn vuông, chỉ ba bốn ngọn. Ngọn nào cũng ngay ngắn, vuông và dài, không chịu xiêu nghiêng mà mất thể tôn quý. Trên ngọn bỗng có vết gãy thì cái đó khác gì Liêm Trinh? Phàm sao nổi lên không được nghiêng, lại ghét mọc chân chiếu về nhà khác. Ngọn ngay ngắn nếu sinh huyệt bốn cánh hoa, huyệt hoa đoan nghiêm thì anh phải phân biệt. Rồng thật thì đi thẳng về phía trước, bốn hướng kia chỉ làm thành huyệt có long hổ (hai dải núi tả hữu ôm huyệt: Thanh Long bên trái, Bạch Hổ bên phải) giả. Đó là Vũ Khúc theo kiểu kìm kẹp mà đến, khí xen vào đây tình cờ sinh chỗ thắt. Rồng này đã làm lầm bao nhiêu người. Ắt đến chỗ này mà bàn về hình thật: muốn bảo là bốn cánh hoa xuyên giữa đi qua thì chỉ xem núi hộ vệ chưa từng dừng.

 Sao tôn quý tự có thể của sao tôn quý: vuông vức làm bình phong là ngôi tướng văn tướng võ. Cự Môn đi mạch ít có quỷ kiếp (nhánh núi phụ tách ra cướp mất khí), vì hai bên có nhiều núi xếp hàng. Chỗ nước chia ranh giới thì kẹp rồng mà đi, không chịu đi một mình để chỗ trống. Nước chia ranh giới và cành mọc lung tung, cành lá tuy nhiều nhưng kẹp nước mà theo. Rồng hộ vệ cũng có lưng có mặt: sau lưng như vách, mặt thì bằng phẳng. Bằng phẳng chính là áp sát thân rồng. Lúc rồng đi qua hình dáng kỳ lạ: không nổi nhọn tròn thì là cờ ngựa, gom kiếm cuộn rồng về đất này. Núi hộ vệ quấn quanh như vo thành đám, lớp lớp bao bọc, núi ngoài quay về, khiến cho Cự Môn ít chỗ thắt, núi hộ tống không cho rời hai bên.

 Minh đường thì đoán chắc là không có hộ vệ nghiêng lệch, án nằm ngang lớp lớp lạy múa mà thấp. Tham Lang bằng, Cự Môn úp, Vũ Khúc tròn: nhọn, tròn, vuông vức không thể đều như nhau. Ở chỗ ba sao nhọn, tròn, vuông vức, cứ theo đó mà phân biệt, không còn ngờ vực. Biết rồng phải biết phân biệt chỗ đáng ngờ. Nhận được rồng thật là bậc thầy thánh.

 Hình Lộc Tồn (sao thứ ba; ở đất là núi đầu tròn như cái trống, chân tỏa ra lộn xộn) như cái trống đặt xuống, phía dưới có chân như quả bầu. Phía trước đầu có ngọn nhỏ: đó là chỗ "lộc" của Lộc Tồn. To như con cua, nhỏ như con nhện: đó là chỗ "sát" (khí hung) của Lộc Tồn. Trong chỗ sát nếu có kiếm mài nằm ngang (?) thì đó là quyền tinh (sao chủ quyền uy), trước hết sinh ra võ quan.

 Rồng lớn, chỗ thắt lớn đi trăm chục chặng, những ngọn như bảo điện, long lâu (đỉnh núi cao lớn như cung điện quý, lầu rồng) đi qua vô số [chú gốc: miệng chỗ thắt mà bằng phẳng thì gọi là "điện"]. Bỗng đi vào trường viên (?) [chú gốc: trường viên như thành]. Cao muôn nhận (nhận: đơn vị đo chiều cao, khoảng tám thước) mà không vây quanh thì anh đừng đoái tới. Thầy dở liếc trộm bên cạnh, người hiểu thì im lặng giả như không thấy. Nếu chân nhọn rối như cỏ tranh thì gọi là cờ Xi Vưu, vuốt cựa [chú gốc: trên trời có sao Xi Vưu kỳ, sao chổi báo điềm binh đao]. Lộc Tồn tròn nhỏ vây quanh thân mình thì sinh ra tướng văn tướng võ, công hầu như Phương Thúc, Thiệu Hổ (?) (hai danh tướng đời Chu).

 Đại để các sao ghét vỡ vụn. Không ôm lấy thân mình thì phần nhiều gây quái. Rồng đoan chính thì không vỡ, rồng xấu ác thì phần nhiều vỡ nát. Hình quái huyệt lạ sinh ra kẻ hung hãn, giết hại dân lành, cuối cùng đại bại. Giặc cỏ nổi loạn là do núi này, bị giết cả họ để đền nợ mạng. Chỉ vì trên rồng có sàm thương (sao chổi, điềm binh loạn): cờ giặc đổ nghiêng, chẳng phải cờ phướn. Cờ phướn thì từng đôi đứng ngay ngắn. Đứng một mình xiêu nghiêng thì gọi là sàm thương.

 Trống đặt hơi vuông thì giống Vũ Khúc. Vũ Khúc ngay ngắn, dưới không có chân. Có chân bao quanh là Lộc Tồn thật. Tròn hết rồi vuông mới là Vũ Khúc tôn quý. Nhà xem rồng cần nhất là phân biệt kỹ: cái giống làm rối cái thật, phải phân lưng và mặt. Lưng mà giống mặt thì không phải, sao có thể là thật? Đó là chỗ Lộc Tồn chuyển dời lớn. Chỗ lõm là mặt, chỗ lồi là lưng. Làm huyệt, phân kim (chia độ trên la bàn để định hướng đặt mộ) phải chính xác như sợi chỉ.

 Phàm xem sao phải xem sự chuyển dời. Chuyển dời phải như mẹ ngoảnh lại nhìn con. Cành chia ra tự có giống thật, bỗng thành dây leo không phân đông tây. Mười dặm, nửa chặng không có gò đồi, đồng bằng cát sỏi, khói bụi mù mịt. Đến đâu anh cũng phải xem thế nước. Thế nước thì đừng hỏi là sông hay suối, chỉ cần hai nguồn kẹp nhau mà ra, giao nhau ở ngoài, kết lại vây quanh nhiều lớp. Chỗ tốt của Lộc Tồn hạ xuống đồng bằng: lớn thì thành châu phủ, nhỏ thì thành trấn, huyện. Giữa bãi bằng thỉnh thoảng lại mọc đá lởm chởm, hoặc nổi núi nằm ngang, hoặc mặt như con thoi. Chỗ này có khi có hình Phụ Bật. Phụ Bật không có cành, Lộc Tồn thì mọc cành, lấy đó mà phân biệt. Lộc Tồn là ngôi sao thứ hai của xe vua (?) (chòm Bắc Đẩu được coi là xe của Thiên đế), vừa chủ văn vừa chủ võ.

 Chín sao đi mạch đều cần có Lộc Tồn, cần nhất là kẹp Tham Lang và Cự Môn làm trục. Hoặc nổi lên ở hai bên Vũ Khúc, những rồng quý như thế xem không chán. Nếu gặp sao này thì phải tìm huyệt ở xa, đừng tìm cuộc chật hẹp trên núi cao. Nếu gặp chín sao kẹp nhau mà đi thì chỉ phân có chân và không chân. Vùng Yên Vân (đất Yên và đất Vân, nay thuộc miền Bắc Kinh và bắc Sơn Tây) xuống núi ra chín cửa ải, trong đó có Lộc Tồn và ba núi sao tốt. Trong khe núi cao phần nhiều nhọn đẹp, cũng có Lộc Tồn tròn mọc vách đá hiểm trở. Anh xem núi phải phân chủng loại, đừng chỉ bừa núi ngang làm hàng chính.

 Hai sao Lộc Tồn và Phá Quân hình dạng vô số. Cũng có hình đúng mà hạ xuống chỗ thấp, cũng có hình thấp mà lên đầu gò. Hình tạp loạn khó phân, anh chớ lầm. Hình ở núi cao là hình cao: trên đỉnh núi mọc sao Lộc Tồn. Hình ở đồng bằng thì núi đứng sừng sững, đỉnh thấp, chân tay cũng nằm ngang bằng. Hình mọc trên đỉnh thì đỉnh ắt ngay. Hình mọc ở đất bằng thì chân chạy lung tung. Mời anh xem tôi xếp từng loại cho kỹ: họa phúc đều từ rồng mà sinh ra.

 Lộc Tồn thứ nhất như cái trống đặt xuống, chân tay từng đôi theo thân mà đi. Đi bằng có chân như mũi kiếm, cờ tiết, cờ phướn xếp theo thứ tự. Loại sao này sinh ra sông lớn. Trong đó có Tham Lang nhỏ và Cự Môn nhỏ, Phụ Bật làm người hầu sinh ở hai bên, núi sông bên kia bờ xa xa ngoảnh nhìn. Đó là thân rồng làm thành châu huyện, hùng cứ mười châu và một lộ (đơn vị hành chính lớn đời Tống). Bỗng nhiên các núi làm thành cuộc viên, lại cần nước tốt làm cửa. Nếu được nước tốt làm cửa thì muôn sông nghìn núi chẳng cần phải tìm nữa.

 Lộc Tồn thứ hai như cái nồi úp, chân nhọn như ngọn kích (?) bày vòng quanh. Có chân mới là Lộc Tồn thật, không chân thì là Lộc Tồn dạng đống, giống Cự Môn (?). Sao này ắt có uy quyền, tay trắng làm nên nhà, tích của rất giàu. Lộc Tồn thứ ba bày ra như móng hạc, hai chân ngắn, chân giữa dài, rồng lộ ra. Lộ ra thì ắt là hình thấp nhỏ, lờ mờ đi về phía trước rồi bỗng ngồi xổm. Có huyệt thì ắt mọc long hổ khéo. Hình huyệt xấu xí thì rồng không dừng. Lộc Tồn thứ tư đủ cả xương sườn như cánh quạt, chân tay lại như thế đòn khiêng sợi tơ. Rồng này chỉ nên kết đàn thờ thần, chỗ khác mới có tinh phong sinh khí đẹp.

 Lộc Tồn thứ năm như chim cút treo (áo rách tả tơi), vỡ vụn như cái nia, cái chổi gãy vô số. Sao này chính là sao đi bằng: sao bằng mọc cành, từ đỉnh chia ra. Rồng này chỉ đi làm huyệt ở đất bằng, như mái chèo quay lại, chặt ngang cửa ải mà làm. Núi cao, chỗ thắt lớn mở ra ba đường.

 Lộc Tồn thứ sáu hạ xuống đồng bằng, thế như sóng lớn mở ra nằm ngang. Sao khác cũng có cái hạ xuống đất bằng, sao này ở đất bằng cũng bay lượn. Chân vung ra thỉnh thoảng lại mọc đá lớn, màu đá chỉ là đen và vàng. Mời xem chỗ thắt theo rồng ở hai bên, dài ngắn lớn nhỏ nên suy xét kỹ. Lúc rồng hộ vệ chuyển thì xem nó hạ xuống, chỗ hạ phải theo nước mà cân nhắc. Quay phải thì đều quay phải, không so le. Quay trái thì đều quay trái, không pha tạp. Chầu đón chỉ thẳng vào hình huyệt thật, trái phải cao thấp anh đừng lầm. Hình quỷ (nhánh núi nhô ra phía sau huyệt) của Lộc Tồn như tóc xõa, tuy nhiều nhưng thế như lướt qua.

 Lộc Tồn thứ bảy như con rắn dài, hai bên không có núi hộ vệ, không có gì ngăn che. Rồng này chỉ làm kẻ theo hầu cho rồng quý (?), gối ở bên nước, tự nằm ngang nằm nghiêng.

 Lộc Tồn thứ tám ở trên đỉnh cao, như đội mũ trụ, có vai có cổ áo. Dần thấp dần nhỏ đi để làm huyệt, ắt làm huyệt ổ hoặc huyệt kìm, rất ngay ngắn. Rồng này gọi là rồng quý thứ tám, bắt được huyệt thật thì hưng thịnh nhất. Lộc Tồn thứ chín như hoa rụng, từng mảnh, nước kẹp cát. Không làm đầm thuồng luồng, huyệt ma thì ắt làm la tinh che chắn thủy khẩu.

 Trong thiên hạ, núi nào cũng có Lộc Tồn, hoặc hung hoặc cát, anh phải phân biệt. Đừng nói Lộc Tồn hoàn toàn không tốt: lớn thì thành nhà tướng văn tướng võ, công hầu. Phải biết rồng thật của Ngũ Nhạc (năm ngọn núi thiêng lớn của Trung Quốc) hạ xuống, một nửa là Lộc Tồn, Phá Quân xen lẫn nhau. Trên đỉnh núi Thái Hành có ngọn Mã Nhĩ (tai ngựa), trên thân Lộc Tồn có rồng Tham Lang. Trên đỉnh Thái Sơn có Thạch Quán (đài đá ngắm cảnh), trên có Nguyệt Đình cao quá một nửa (?). Đó là trên Lộc Tồn có Tham Lang, ngọn cao như thế ai phân biệt nổi? Trong biển có cồn bãi cũng có núi, anh mà bàn về mạch thì khó nói. Không biết mạch đất liền với Trung Quốc, đi xa ra thành hình núi ở giữa biển. Tụ lại ở đất Thanh, đất Tề (vùng Sơn Đông) làm thành Đông Nhạc (Thái Sơn), đi qua hết đồng bằng và sông lớn hang sâu. Mạch đất kéo dài liên tục, khí thế nảy sinh. Nước khe làm rồng dừng lại, anh đừng lầm. Tôi xem Phá Quân, Lộc Tồn đầy khắp thiên hạ, chín sao chia ra biến hóa mà không ai hiểu. Anh nếu nhận ra được sao Lộc Tồn thì đó là của quý đáng giá liền mấy thành, quý vô giá.

 Hình đúng của Văn Khúc (sao thứ tư; ở đất là núi mềm mại uốn lượn như rắn bò) là kiểu rắn bò. Nếu làm hình dâm tà thì như tung lưới. Sao này mềm thuận, tình ý cao nhất, hình và thần giống hệt con lươn sống. Hỏi anh vì sao sinh ra núi này? Ắt sinh ra từ chỗ "tuyệt thể" (thế đất ở ngôi khí đã tuyệt) của Liêm Trinh. Hỏi anh tìm tuyệt thể thế nào? Đó là khí bại tuyệt trên núi bản cung (cung gốc của mạch). Hỏi anh tìm bản cung thế nào? Là chỗ rồng mới đi ra dưới bảo điện. Nhận được mặt tinh phong lúc mới ra, thấy được là sao gì thì suy xét kỹ. Chín sao đều kèm Văn Khúc mà đi. Nếu không có Văn Khúc thì sao không biến hóa. Biến sao thì xem sao nào nhiều, sao nhiều làm chủ để phân xấu tốt.

 Văn Khúc là sao mềm, dễ thấy nhất. Mỗi lần gặp phương vượng thì mọc mặt nghiêng. Mặt nghiêng thành ngọn, thân đi thẳng, đi thẳng phần nhiều như tơ rối chỉ lẫn. Sao này ít xương núi, ít tinh phong. Nếu có tinh phong thì cùng với Phụ Bật. Ở đất bằng đi như rắn bò là tốt nhất, nửa đỉnh như mày ngài là đắc lực nhất. Nếu có sao này nối liền nhau mà sinh ra thì con gái làm cung tần, hoàng hậu, phi tần. Nhà có con trai nhờ vợ mà được làm quan, lại được của cải và người đẹp. Phàm nổi tinh phong ắt có tình, tự nhiên nối liền hai bên mà sinh ra. Nếu không có ngọn, giống như con lươn, thì là rồng chết tản mạn, ngang dọc trống rỗng. Dù chỗ dừng có hình huyệt thì cũng chỉ là đàn xã, miếu thần tanh mùi đồ cúng. Nếu làm mộ hoặc dựng nhà thì con gái cài hoa theo khách bỏ đi, đàn ông vì rượu và sắc mà phá nhà, đàn bà loạn trong nhà, kiện tụng ra công đường. Lại sinh bệnh lao, bệnh ma quái, khiến người suy lạnh dần, tuyệt cả con cháu.

 Rồng khốn đốn ở dưới bãi bằng mấy chục dặm, bỗng đứng sừng sững nổi lên tinh phong. Trước sau hai bên bỗng gặp núi đón chầu, Tham Lang, Cự Môn, Vũ Khúc, Tả Phụ lần lượt sinh ra. Chỉ cần được một ngọn là rồng sống dậy, mày ngài cũng biến thành hình Phụ Bật. Đi bằng tuy nói là biến thành Phụ Bật, nhưng chỉ thấp bằng, ít uy lực. Nếu được sao tôn quý mọc một ngọn thì khiến sao mềm thành mạnh nhất. Đàn ông tướng mạo đoan chính, đỗ khoa cử. Đàn bà làm chủ nhà, quyền hơn chồng.

 Đại để tìm rồng ít khi được cách hoàn toàn, tinh phong mọc lẫn lộn phần nhiều biến đổi. Bật tinh giống Cự Môn, Phụ tinh giống Văn Khúc, dài ngắn cao thấp phải phân biệt kỹ. Đừng nói rồng hung không thể dùng, cũng có rồng hung dựng nên nhà nên nước. Đó là vì chưa biết rồng "gián tinh" (sao xen kẽ): trong Tham Lang có Liêm Trinh, trong Văn Khúc có Bật, trong Vũ Khúc có Phá Quân xen vào đứt đoạn mà sinh ra, trong Lộc Tồn có khi có sức của Cự Môn, Vũ Khúc. Trong mười dặm nổi lên một ngọn thì nhỏ thành lớn, yếu thành mạnh. Đó là phép gián tinh của nhà xem rồng: nổi lớn, phục nhỏ mới là dấu thật. Một ngọn núi rồi đứt là một đời. Xem đứt đoạn ở đời nào thì theo sao ấy mà định giàu sang. Khốn yếu hay sinh vượng là theo tinh phong.

 Rồng khốn yếu không có khí lực, như lươn chết, như khói pháo vào cát sỏi. Nghìn dặm trăm dặm không có núi theo, một mình đi đơn độc, ít được thu giữ. Anh nếu nhận được rồng gián tinh thì đến làng xóm nào cũng có thể tìm. Rồng không lâu dài, ít khí trọn vẹn, thì dễ thịnh dễ suy, không phải do sức người.

 Vì sao Liêm Trinh gọi là "độc hỏa" (lửa đơn độc)? Sao này có hình cao lớn nhất. Trên đỉnh núi cao đá lởm chởm, như cái ô gãy, như lưỡi cày, như tơ rách. Chỉ vì ngọn nhọn như lửa vươn lên tận trời, tính nó nóng bỏng nên gọi là hỏa tinh. Nổi lên làm long lâu và bảo điện, Tham Lang, Cự Môn, Vũ Khúc nhân đó mà sinh. Người xưa hiểu sâu thể của Liêm Trinh, gọi là "cờ đỏ" và "diệu khí". Sao này uy mãnh, thuộc tinh khí dương, ngọn lửa cao, đỉnh màu đỏ đen nổi lên. Cao nhọn là lầu, bằng là điện, mời anh đến đây xét kỹ.

 Trên đỉnh những ngọn núi lộn xộn, giữa đá lổn nhổn, chỗ ấy gọi là núi "tụ giảng" (nơi các mạch tụ họp lại rồi mới chia đi). Tụ giảng xong thì chia đi, chia tông lạy tổ, đường xa thăm thẳm. Tìm dấu, tìm vết, lại tìm con. Rồng đến chỗ này rất đáng ngờ. Đến chỗ này lại nổi ngang thành dãy chướng (dãy núi chắn ngang), hình như màn trướng mở ra. Hai lớp vào màn, một lớp ra, bốn lớp năm lớp như sóng lớn. Trong dãy có sợi chỉ xuyên giữa mà đi. Màn không xuyên giữa thì không làm tướng được. Màn trướng nhiều thì quý cũng nhiều, một lớp thì chỉ là kiểu giàu có. Hai màn hai trướng là rồng thật, quý nhân trong màn là bậc nhất. Trong màn lờ mờ như tiên bay múa, rủ thấp xuống thì chủ hưng vượng. Thiên quan, địa trục (núi đá chắn hai bên cửa nước) đón ở hai bên, chỗ đá lạ như rắn đi qua là nơi đến (?).

 Trên đỉnh núi cao có ao nước, hai bên kẹp lấy rồng thật mà đi. Hỏi anh vì sao đỉnh cao lại có nước? Đó là khí trên đỉnh của rồng thật. Trên lầu điện có suối nước sinh ra, nước quay về hai chỗ, đón ở hai bên. Rồng thật lại đi qua giữa suối. Cũng có ao đơn ôm ở bên cạnh, ao đơn rốt cuộc không bằng hai ao. Ao nếu sụt lở thì ngược lại sinh họa. Ao bằng, hai dòng nước kẹp lại mà trong, chỗ này gọi là sao Thiên Hán (sông Ngân). Thiên Hán, Thiên Hoàng (các chòm sao gần sông Ngân) vào Các Đạo (chòm sao đường gác lên cung vua), sao này vào làm tể tướng, ở chốn triều đình trên trời. Lại có rồng hộ vệ ở trên đỉnh cao, nước áp sát thân rồng chảy vào giếng sâu, lại không có nước chảy ra để lần theo, hoặc có suối như tấm gương nhỏ.

 Xem nó rời lầu và xuống điện, ra khỏi màn vươn lên sinh ra hình gì. Chỗ sinh sao ứng thì lập hình riêng, đó là bằng chứng chia cành tách mạch. Núi tổ tông chia xong thì chia anh em, đến đây chia ra Tham Lang, nhận lấy tính thật. Chỗ chia ra Tham Lang chớ để sai, sai một li đi nghìn dặm. Ngọn măng là Tham Lang tính theo ngang dọc, chuông, nồi, gối, thoi là Vũ Khúc, Phụ, Bật, ngọn vuông là đường đi của Cự Môn. Cần nhất là phân biệt đường đi của con trưởng và con thứ. Con trưởng con thứ không lẫn thì là hình ra khỏi màn, đó chính là năm sao tốt của nhà xem rồng.

 Đá dữ của Liêm Trinh mọi người đều sợ, không biết nó là tinh hoa trong lửa chân dương. Rồng này phần nhiều hạ về phương nam. Các núi phía bắc kinh hoàng sửng sốt, cúi đầu sửa vạt áo, núi đến chầu, đừng sang phương khác mà lẫn lộn bừa. Phàm là tinh phong đều có đá. Nếu là núi đất thì hoàn toàn không có sức. Liêm Trinh độc hỏa khí xông lên trời, xương đá lởm chởm, tìm ở chỗ bằng.

 Liêm Trinh không sinh ngọn sao tốt thì ắt cách sông mà làm rồng ứng. Chầu đón ắt ứng xa mấy trăm dặm, nhìn xa như nghe tiếng trống tù và thùng thùng. Phàm thấy Liêm Trinh có đá cao vút thì lên đầu đỉnh mà nhìn dấu xa. Nhận kỹ rồng thật sinh ra ở chỗ này: Hoa Cái xuyên giữa, rồng chính đi ra. Rồng này quý nhất, khó tìm. Năm sao tốt cần có Hoa Cái vươn lên mà ra, rồng thật loại này không dễ gặp. Hoa Cái ba ngọn đứng như chữ "phẩm" (ba ô vuông xếp hình tam giác), hai vai chia ra làm hai rồng hộ vệ. Đó là anh em cùng tổ tông, anh em liền làm rồng quấn quanh hộ vệ. Trước đón sau đưa sinh ra trống mái. Mái nếu làm rồng thì trống làm ứng, trống nếu làm rồng thì mái nghe lệnh. Hỏi anh phân biệt trống mái thế nào? Cao thấp, béo gầy không giống nhau. Thấp béo là mái, cao gầy là trống. Chỉ cần ở chỗ này nhận ra dấu vết.

 Trên thân theo rồng có ngọn chính, có lúc làm tinh phong lạy tổ tông. Chỉ xem núi hộ tống như rồng quay về, lại có rồng đón như hổ ngồi chồm. Núi nước theo rồng đều chầu vái. Chỗ ngờ vực đến thì mất dấu. Thủy khẩu lớp lớp mọc đá lạ, ắt có la tinh đứng chắn nước. Bên ngoài la tinh có núi làm cửa ải, mọc trên hay mọc dưới phải tìm kỹ. Bởi vì la tinh có thật có giả, thật giả là tự nhiên chứ không phải sức người. La tinh ở bên nước thì mọc đá, la tinh ngay ngắn là chức cao nhất.

 Liêm Trinh phần nhiều sinh rồng ngoảnh lại nhìn tổ, núi tổ xa xa là ngọn chầu. Lại có chỗ chân quỷ ngoảnh lại, núi hộ tống phải dài mười mấy dặm. Núi đưa rồng thì ngắn, có phía sau. Núi ôm không ôm thì như hai tay trái phải. Núi quấn rồng quấn qua trước long hổ, ba lớp năm lớp thì phúc kéo dài. Quấn nhiều thì không cho núi ngoài chạy đi, huống gì dài xa làm thủy khẩu. Hộ tống đỡ rồng mà trọn vẹn mười phần thì giàu sang song toàn, thật hiếm có. Tìm rồng nhất định phải xem núi quấn, một lớp quấn là một lớp cửa ải. Cửa ải nếu có nghìn lớp khóa thì ắt có vương hầu ở đây.

 Liêm Trinh đã có sẵn trong phần Tham Lang, nay lại thuật thêm thiên này để ghi cho đủ. Có người hiểu được sao cờ đỏ: xa thì có uy quyền, gần thì hung quái. Quyền tinh chém giết tùy ý, không cầm binh quyền thì không chịu thôi. Nếu gặp Liêm Trinh không nổi đá thì dưới chân cũng phải mọc vách đá. Vách đá là lưng, mặt là chỗ bằng, ở chỗ bằng tìm rồng ra dấu vết. Các sao Tham Lang, Cự Môn, Vũ Khúc, Phụ, Bật đi ra, chỗ thân sinh ra là sao thật. Chỗ lột rồng đổi hình có chín đoạn, đó là nơi sinh công hầu tướng văn tướng võ. Khí cờ đỏ hùng mạnh, uy vũ ở chỗ hành quân xuất trận làm yêu quái khiếp sợ. Quyền tinh uy phúc được tự chuyên, dù vào hàng quan văn cũng có uy võ. Liêm Trinh (?) một lần biến thành Tham Lang, Cự Môn, Vũ Khúc thì người tài văn võ toàn vẹn lên ngôi tể phụ (tể tướng). Liêm Trinh không biến đổi thì sinh kẻ hại thân (?), loạn luân, giết vua giết cha.

 Tinh phong Vũ Khúc (sao thứ sáu; ở đất là núi tròn đầy, vững chãi như chuông úp) như chuông úp, nồi úp. Hình chuông nồi là vì cớ gì? Chuông cao, nồi thấp, không giống nhau: cao là Vũ Khúc, thấp là Tả Phụ. Hai thứ tuy đều là sao tốt nhưng lớn nhỏ không được lẫn lộn. Vũ Khúc đoan nghiêm thì giàu sang bền chắc. Phụ Bật theo rồng thì lấy dày mỏng mà luận. Rồng thật nếu đi năm sáu chặng, lúc sắp hạ thì lột thành Tả Phụ, như thoi, như ấn, như vầng trăng sáng, ba ba hai hai dắt nhau mà đi. Cửa ải trước, chỗ thắt sau dẫn nhau đi theo. Chỗ thắt nếu nhiều thì rồng mạnh mẽ. Lột đến Tả Phụ ba bốn lớp thì đến đây nhận kỹ dấu rồng. Tham Lang, Cự Môn nếu không có Phụ Bật hạ xuống thì ở núi cao làm sao giữ được rồng dừng lại? Tuy Phụ Bật là vào huyệt, nhưng làm huyệt theo hình lại khác nhau. Huyệt theo ngọn đất mà làm huyệt kìm, huyệt vú. Hình thần lớn nhỏ theo tông rồng. Rồng tròn bỗng kéo chân dài, e là rồng quỷ như cái gáo úp. Nia úp, bàn tay ngửa là rồng quỷ, đừng đến chỗ này mà mất dấu thật. Mời anh nhận kỹ huyệt phía trước, đừng để lẫn phía trước mà phía sau trống không.

 Hỏi anh: lấy gì biết tôi hạ xuống? Xem sau đuôi nó có ngọn tròn nổi lên. Hỏi anh: biết tôi đi thế nào? Sao ở đuôi lay động không ngừng. Quan phía trước (nhánh núi nhô ra ở phía sau núi án, núi chầu trước huyệt), quỷ phía sau (nhánh núi nhô ra ở phía sau núi chủ của huyệt) phải phân biệt kỹ. Quỷ khắc thân tôi ở phía sau, quan tinh khắc tôi ở phía trước chầu: đó là quan quỷ hiện ra của nhà xem rồng. Chỗ rồng thật hạ xuống mà âm dương rối loạn thì ngũ hành (năm hành Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ, sinh khắc lẫn nhau) và quan quỷ không đánh nhau. Rồng thủy lột đến rồng hỏa đi ra thì quỷ ở phía sau, quan ra phía trước. Núi phương Khảm (chính bắc) đến làm rồng hướng Ngọ, Đinh (phía nam), lại lấy la bàn mà xoay bừa: đó là âm dương lẫn lộn ngũ hành, không phải cách phân biệt quan quỷ của nhà xem rồng. Nhà xem rồng không cần bàn ngũ hành, hãy theo rồng mà xem chỗ chia mạch.

 Lúc rồng bị cướp là khí quỷ, khí quỷ không trở về đi trên rồng. Đại để rồng chính không có núi quỷ, có quỷ thì không ra ngoài nửa dặm. Rồng nằm ngang ra huyệt ắt có quỷ, đưa nhảy, xoay mình, vòng ở sau huyệt. Núi quỷ nếu dài thì cướp khí của ta, quỷ ngắn áp sát thân như ôm như chặn. Hỏi anh thế nào gọi là quỷ? Cái chống ở sau lưng núi chủ là nó. Chia cành tách mạch mà không quay đầu thì cướp thân chính của ta, làm khí không trọn. Sau huyệt rồng thật nếu có quỷ thì núi ngắn, cành nhiều như đuôi chim trĩ. Đó là sao sau huyệt của rồng thật, sao cũng có thể nhọn, tròn. Sau huyệt rồng chính nếu có quỷ thì cái nào cũng quay đầu lại hộ vệ. Nếu không quay đầu che chở thân mình thì đó là đất không vong, suy tuyệt. Hỏi anh thế nào là không vong? Sau huyệt cuộn trống như thế ngói ngửa. Liền từ quỷ mà tìm kỹ: núi quỷ tinh phong ít được thu giữ.

 Trên thân rồng thật núi hộ vệ nhiều, núi nào cũng nhiều tình, đến chắp tay vái. Hộ vệ áp sát thân không dám rời, trong có suối ao ngầm chảy vào. Muốn nhận rồng thật thì núi quỷ ngắn, vì có rồng quấn ở phía sau. Đã có rồng quấn áp sát che thân thì không cho núi quỷ trống rỗng tản mạn. Núi quỷ đi thẳng ra sông biển thì khí rồng thật tuyệt, tản mạn nhiều. Như mác như giáo chạy loạn đi thì không cách nào bao bọc, biết làm sao với nó. Rồng nếu không có núi quấn lại không có núi đưa thì dù có rồng thật cũng không dùng được. Núi hộ vệ quấn quanh rất nên đến trước huyệt, ba lớp năm lớp thì phúc kéo dài. Một lớp hộ vệ thì giàu một đời. Hộ vệ dài mười dặm là đất ra tể tướng. Hai lớp cũng làm quan giữ một thành. Một lớp chỉ ra chức thừa, bạ, úy (các chức quan nhỏ ở huyện).

 Núi quỷ cũng có hình thật của nó, hình theo loại ba sao tốt và Phụ Bật. Chín sao đều có kiểu hình quỷ, không giống thân mình thì không thành tướng. Quỷ tinh của Tham Lang ắt nhọn nhỏ. Quỷ tinh của Vũ Khúc ít cành lá, phần nhiều làm ngọn tròn hình gáo úp, chống ở phía sau là tuyệt nhất. Quỷ của Cự Môn hình hạt châu rủ, gối ngọc. Tham Lang làm hình thang trời mọc ở sau lưng, từng tầng từng bậc thấp nhỏ dần, tuy có chân nhưng không đi ngang. Cự Môn phần nhiều làm núi ngang nhỏ, đỡ phía sau như bình phong, như ghế ngọc ngay ngắn. Bật tinh làm quỷ như bình phong vây quanh, hoặc từ sau long hổ mọc ngang ra. Mọc ngang như quả bầu ôm sau huyệt, thành hình đấu vàng, ấn ngọc, rồng cuộn. Phụ tinh phần nhiều làm quỷ một đốt, ba đôi bằng như viết chữ "vương". Ba đôi hai đôi đi song song, uốn quanh che thân đều có ý.

 Liêm Trinh, Văn Khúc, Phá Quân, Lộc Tồn vốn là quỷ, không cần hỏi đuôi sau huyệt của nó. Phá Quân, Lộc Tồn, Liêm Trinh, Văn Khúc phần nhiều làm cửa ải. Cửa ải gần quá rộng là cửa ải tản. Cửa ải là cuộc, có lớn có nhỏ. Ba sao Phá, Lộc phần nhiều chặn ở ngoài. Lộc Tồn không có lộc thì làm đàn thờ thần. Phá Quân không vỡ thì làm cửa ải gần. Người giỏi bàn đất lớn thì bàn cuộc cửa ải, lớn nhỏ của cuộc cửa ải là ở núi thủy khẩu. Núi quỷ làm hướng thì rồng nằm ngang làm huyệt. Rồng chính phần nhiều hạ ở đất bằng. Thế ở đất bằng như con rết bò, dài ra thì như hình mái chèo. Mái chèo dừng hướng về trước thì huyệt ở gần. Mái chèo phát về sau thì rồng chưa dừng. Mái chèo hướng về sau bỗng nổi ngọn thì ắt có rồng thật ở đất này. Chỉ xem lúc núi hộ vệ đỡ quay lại, chầu vái ở trước lạy khí thật. Đại để chín sao đều có quỷ, loại tương tự mỗi sao có bốn, bốn nhân chín là ba mươi sáu hình quỷ. Biết quỷ tức là biết tinh khí thật.

 Hỏi anh thế nào gọi là quan? Là núi kéo ngược ở sau lưng núi chầu. Đó là khí thừa của núi chầu, giống với quỷ sau huyệt của ta. Quan tinh ở trước, quỷ ở sau. Quan cần quay đầu, quỷ cần theo về. Quan không quay đầu, quỷ không theo về thì chỉ là ôm suông, không có đầu hạ xuống. Sau lưng huyệt rồng có vạt áo, đó là cửa ải hộ vệ có nhiều tay áo múa. Tuy có tay áo mà huyệt không thấy thì quan không rời quê, có gì đáng ưa (?).

 Chỗ khí thật tụ lại thì xem minh đường. Trong minh đường cần bằng phẳng. Trong minh đường có nước đọng tụ, thứ nhất là rộng bằng mới quý. Nghiêng nứt, dốc đổ, xông bắn vào thân, gấp gáp, lở lói thì không phải đất tốt. Mời anh chưa đoán núi hai bên thì trước hãy xem thế nước ở minh đường. Minh đường cũng có cái như đáy nồi. Nằm ngang trong long hổ gọi là "thuyền vàng". Thẳng gọi là "thiên tâm", cong gọi là "thềm ngự" (bậc thềm nơi vua đi). Hình móng ngựa thì thẳng mà có thế cong. Minh đường cần nước như hoa sen. Nước dồn về bên trái thì con trưởng nổi lên, dồn về bên phải thì con út hưng thịnh, nếu ở giữa thì các con đều quý. Đại để minh đường nằm ngang là quý. Thứ đến là có khóa cửa ải (núi đóng chặn nơi nước chảy ra). Nước dồn chảy thẳng đi không quay đầu, tuy giống thềm ngự nhưng không phải đất tốt. Minh đường cần như cổ áo che chở, trái gài phải thắt (?) mới quý. Hoặc là bờ ruộng với chân núi, cửa ải hộ vệ như thế thật đáng mừng. Bỗng nhiên phía trước nằm ngang không có khóa cửa ải thì đất bị gió thổi cướp, không tốt lành.

 Mời anh đến đây xét kỹ, lại phân quan phía trước và quỷ phía sau. Bên sườn trái mọc ra kiểu cái hốt cài, bên sườn phải mọc ra hình túi cá (túi đeo hình con cá, đồ phù hiệu của quan lớn). Vuông dài là ngà voi, ngắn là nước, nhỏ khéo là vàng, béo là bạc. Xem hình kiểu ấy ở cuộc thế, huyệt vú ở giữa mới là thật.

 Quỷ "ban thưởng" có hình như hai quả bầu nối nhau, dời sang quay trái rồi quay đầu lại, áp sát đến làm quan hầu, án phía trước nằm ngang giao nhau thành mâm vàng mâm ngọc. Mâm ngọc ban cho tướng võ, mâm vàng ban cho tướng văn, trái hay phải là ở con mắt và lòng người. Số lớp nếu nhiều thì ban thưởng cũng nhiều. Một lớp là bình phong vàng, hai lớp là bình phong, ba lớp là vàng (?). Quay ngang trước huyệt thì quan chuyển lên lớn, con cháu ba đời đeo túi cá. Bên phải ba con cá ở ngoài thân Bạch Hổ thì con cháu ba đời được ban vàng. Ba lớp mâm ngang mọc ở ngoài rồng, bốn lớp tức là được ban vàng ngọc. Số lớp càng nhiều thì phúc càng sâu. Đó là quỷ ban thưởng của nhà xem rồng, đừng đem rồng hướng về bên trái mà xét.

 Ghế ngọc, bình phong vuông là hình Vũ Khúc: sau thân là ghế, ngoài ghế là bình phong. Ghế và bình phong phải hỏi trước sau: chưa có bình phong thì ghế mọc trước. Ghế và bình phong nếu đỡ ở phía sau thì đó là nơi công hầu, tướng văn tướng võ.

 Tinh phong Phá Quân (sao thứ bảy; ở đất là núi đầu cao đuôi thấp, sườn vỡ lở như lá cờ chạy) như cờ chạy, phía trước đầu cao vút, phía sau đuôi thấp. Hai bên mất chỗ hiểm, rơi xuống hố hào, vách dựng đứng, nứt ngược, hình nghiêng lệch. Người ta không biết sao này sinh ra Lục Phủ. Trên có Tam Thai làm tổ ở xa, sau đó sinh ra sáu sao diệu: Tham Lang, Cự Môn, Lộc Tồn, Văn Khúc, Liêm Trinh, Vũ Khúc, Tả Phụ. Sao Tam Thai gọi là Tam Giai (ba bậc thềm), sáu sao từng đôi sát nhau như mắt cá. Đôi nhọn, đôi tròn như Tham Lang, Cự Môn, lại được sắp đôi trên đỉnh tột cùng. Đôi nhọn ắt sinh Tham Lang đi ra, đôi tròn sinh ra Vũ Khúc. Thượng thai, trung thai, hạ thai đi ra, đi đến đài Văn Xương của Lục Phủ. Sáu sao Văn Xương như trăng khuyết nằm, xuyên qua sáu sao như ngọc vòng khuyết. Trên đỉnh chỗ bằng sinh sáu sao, sáu chỗ hơi đùn lên thành lồi lõm. Trong chỗ lõm hơi nổi như sáu sao, sinh ra chín sao như xếp hàng (?).

 Phá Quân đều nhận sự biến hóa của chín sao, theo từng ngôi mà mọc ngọn, hình tượng hiện ra. Hình núi ở đất, nước ở trời, khí thật cảm xuống dưới thì họa phúc ứng nghiệm. Sao tôn quý đột ngột nổi lên đã thành hình thật, cành lá đều do Lộc Tồn chiếm. Sao tôn quý tuy nói có ba sao tốt, ngoài ba sao tốt còn có Phụ Bật. Không biết ba sao tốt không thường sinh, có nơi xem đến không được một cái thật. Đó là vì không biết sao Phá Quân. Sao ấy được nói là cờ chạy kéo đuôi mà ra. Cờ chạy kéo đuôi là hình thật. Nếu ra sao tôn quý thì hình biến mà sinh.

 Xin cùng anh bàn kỹ thể của Phá Quân, từng cái theo sao mà gọi tên theo chủng loại. Phá Quân thuộc Tham Lang như đột ngột nổi lên, từng tầng từng bậc gọi là thang trời. Đỉnh nhọn xông về phía trước có hang đá, đỉnh vươn ra như gà gáy. Đầu đỉnh có vách đá đi xuống, dẫn đến chỗ bằng như tơ nhện. Muốn đứt mà không đứt, vết chân ngựa đi qua, đông tây có sợi tơ trong thoi hiện ra. Ba sao tốt đều như thế, chỗ này gọi là đất Phá Quân tốt. Qua bãi bằng, qua nước đều như vậy, ắt có suối và ao kẹp hai bên mà theo. Dưới Tham Lang có Phá Quân đi về Cự Môn, đi làm cuộc viên, không cần ngờ.

 Phá Quân thuộc Cự Môn nứt hình chữ "thập", trên đỉnh hơi tròn, lấy chỗ nghiêng lệch. Thế như chim gõ kiến leo cành cao, đi thẳng lên vách cao, mỏ đá lộ ra. Sao này ra rồng sinh thế ba chân vạc, móng vuốt lởm chởm như cựa gà. Rồng này giàu sang sinh ra vương hầu, năm lần đổi sáu lần dời thì ra tể phụ.

 Phá Quân thuộc Lộc Tồn ở trên đỉnh bằng, hai sườn như rắn bò, xương sườn hơi lộ. Phía trước như cây lớn đổ xuống đồng bằng, mọc thân, mọc cành, lá vô số. Trong lá mọc ra cành non, lại làm ngọn cao rồi xuống đất bằng. Nên biết chỗ làm huyệt cũng không xa. Núi hộ tống không đến thì làm đền miếu thờ thần.

 Phá Quân thuộc Vũ Khúc như cái tủ vỡ, thân hình phình trướng, thế lở lói. Phía trước chạy ra như gà vươn cổ, từ núi đi xuống như vòi voi. Một cao một thấp, chân không nhọn, làm huyệt hình vú thì sinh giàu sang. Phá Quân thuộc Liêm Trinh cao chót vót, nước chảy qua cửa ải chỗ thắt tiếng như sấm. Phá Quân thuộc Tả Phụ như mũ phốc đầu (mũ quan có hai cánh), hai bên có chân như tung quả cầu. Phá Quân thuộc Hữu Bật như cá chép nhảy, đi đến giữa chỗ bằng thì bỗng đứng vọt lên, ba ba hai hai đi trong chỗ bằng, thân đi thẳng ra, chân bày ngang. Làm thần, làm miếu hay làm giàu sang thì chỉ xem núi quấn quanh hộ vệ mà cân nhắc kỹ. Quấn nhiều thì là rồng giàu sang, quấn ít thì chỉ làm gác chuông gác trống.

 Chín sao đều có Phá Quân, Lộc Tồn, Văn Khúc. Hình ba sao tốt thì Phụ Bật tôn quý. Đi bằng như xâu chuỗi là Cự Môn, Tham Lang, Lộc Tồn. Hộ vệ như chèo, nhọn và kéo dài là Phá Quân. Dưới sao tốt không có gì không tốt, dưới sao hung thì cái hung còn đó. Huống chi rồng hung không làm huyệt, chỉ là đi lang thang dẫn thân qua. Dù có huyệt ắt là giả, huyệt giả làm sao giữ được lâu dài? Thầy tầm thường chỉ đến tìm mạch rồng, đến trong chỗ thắt này thì thấp lè tè trống rỗng, liền chỉ núi quấn hộ vệ là khí thật. Hoặc có núi đẹp ở xa mọc ra ở làng khác, liền nói núi chầu nước chầu là tốt. Táng xuống rồi thì việc hung tự vào cửa. Chỉ vì không biết rồng thật đi ra thì phía trước ắt có sao tôn quý. Sao tôn quý dính phải xương rồng chết thì đổi thành Phá Quân, Liêm Trinh, Lộc Tồn, Văn Khúc.

 Phá Quân bỗng nhiên mở rộng nằm ngang, trong màn trướng có mác và cờ thì ra sinh vượng. Rồng này sinh ra hình tướng quân, phía trước gặp suối khe là giáp binh. Hình tượng Phá Quân, Lộc Tồn nhiều nhất, cành dây treo dài, khí ít bằng phẳng (?). Không làm dao nhọn thì làm kiếm kích, không làm rắn bò thì làm thoi ném. Ra gặp ngôi phương vị Lục Tú (sáu phương tốt đẹp), trên cùng Lục Khí ngang sông trời. Lục Khí biến mà sinh Lục Tú, sao hung đến đây cũng tiêu mòn. Sao hung tiêu mòn thì sinh khí tốt, ắt có sao như sóng lớn cuồn cuộn. Đó là phép tuyệt diệu của thần tiên, không như phép cách cục la bàn tầm thường.

 Cùng anh nêu sơ hình thế lớn: ngước mắt nhìn đâu cũng là sông. Non sông thiên hạ mấy vạn lớp, tôi thấy Phá Quân ở khắp nơi. Lộc Tồn, Văn Khúc, Phụ, Bật là những hình núi thấp nhỏ, đều giống nhau. Chỉ có núi cao là hình tượng khác, xin nêu đại cương để bàn với anh. Chân núi Côn Lôn ra đến Vu Điền (?), chân nào cũng là núi Phá Quân, liên miên chạy ra phía bắc Hãn Hải (sa mạc lớn phía bắc). Phong tục hung hãn, người thô bạo. Sinh con ba tuổi đã học cưỡi ngựa bắn cung, cứng cỏi thẳng thắn là ở vùng này. Núi đến đất Lũng Hữu (vùng phía tây núi Lũng, nay thuộc Cam Túc) nhọn như gọt, toàn là ngọn Tham Lang, lại cao vút. Chỗ này vì sao không sinh người văn học? Chỉ vì ngọn nhiều nên ngược lại thành đục. Núi cao gò lớn ngọn nhiều nhọn, không như đồng bằng chỉ một mũi dùi đứng lên.

 Đi mãi, lui bỏ dần, đến Đại Tán quan, trăm hai núi sông (đất Tần hiểm trở, hai người giữ địch trăm người) ở đó. Quấn lớn, hộ vệ lớn đến Hàm Cốc, nước ra Hoàng Hà như vòng cửa khuyết. Thấp bằng dần dần ra núi Hùng Nhĩ, muôn dặm đồng bằng thấp dần. Thế đất Đại Lương (nay là Khai Phong) cũng không có núi, đến đây tìm rồng thì ở chỗ nào? Biết tinh phong là chuyện thường, tìm rồng ở chỗ bằng mới khó nhất. Nếu không có dòng Trường Giang với sông Hoài thì mênh mông không thấy núi. Sông chảy xói lở, núi đứt tuyệt, lại không có xương đá, lại không có mạch. Anh nếu đến đó mà nói tinh phong thì một câu cũng không dùng được ba tấc lưỡi.

 Hoàng Hà ở phía bắc, Trường Giang ở phía nam, hai dòng nước kẹp mà đi, thế không đứt. Đi đến sống lưng bỗng nổi ngọn: Đông Nhạc ở Duyện Châu cắm trời hùng vĩ. Chia cành tách mạch, chung đúc khí thiêng, thánh hiền phần nhiều ở trong nước Lỗ. Từ xưa anh hùng ra ở tây bắc, rồng tây bắc ít người biết. Cuộc Tử Vi viên, cung Thái Vi, Thiên Thị, Thiên Uyển ở phía đông núi Thái Hành (Tử Vi, Thái Vi, Thiên Thị là ba viên sao lớn trên trời; ở đất là ba loại cuộc đất lớn có núi vây như tường thành). Rồng phía nam cành cao qua đỉnh chung, hai núi Hắc, Thiết (?) đỉnh tuyết nhiều. Chia ra Tần Xuyên và Hán Xuyên, Ngũ Lĩnh chia sao vào đất Quế, đất Liên. Núi đi có đứt mà mạch không đứt, đến tận Giang Âm bên bờ biển lớn. Khí vượng ở cửa biển nối với đất Mân, đất Việt (Phúc Kiến, Chiết Giang), nước phía nam hai bên kẹp giao quấn nhau. Đó là mạch lạc phía nam cửa biển, của cải, văn võ xen nhau. Chỗ nào là Tham Lang, chỗ nào là Văn Khúc? Chỗ nào nhận ra Vũ Khúc tôn quý?

 Tìm rồng, xem khí thì trước tìm mạch. Chỗ mây mù sinh nhiều là sống lưng rồng. Lúc giao xuân hạ và hai tiết Xuân phân, Thu phân, ban đêm nhìn chỗ mây ráng sinh ra mà tìm. Mây ráng sinh trước ở đỉnh cao tột thì đó là chắc chắn long lâu bảo điện. Sống lưng lớn mây tự sinh lờ mờ, khí mù như sương núi thì ngược lại khó làm bằng. Lúc mới sinh thì tìm khí mù mà nhận rồng chính, lại là xem rồng nhánh ứng ở xa. Đó là phép tìm đất của thần tiên, la thành trăm dặm cũng không là xa. Biết điều này rồi mới bàn chín sao. Muốn biết chín sao thì xem hình đúng. Nhân chỗ chân rồng chính đi, nhận lấy Phá Quân, Lộc Tồn đi ở giữa.

 Thiên hạ núi nào cũng có Phá Quân, Lộc Tồn. Phá Quân, Lộc Tồn ngang dọc thì có địa trục (núi đá chắn ở cửa nước). Lộc Tồn không có lộc thì chỉ làm cửa ải. Phá Quân không vỡ thì chỉ làm hộ vệ. Núi cửa ải hộ vệ làm thủy khẩu, ắt có la tinh ở giữa nước. Giữa sông lớn có núi Để Trụ, cửa sông Tứ Xuyên có đá Diễm Dự. Đại Cô, Tiểu Cô ở trước hồ Bành Lễ, Thái Thạch, Kim Sơn làm cửa. Lại có Tiêu Sơn, đá La Sát, tuy là la tinh nhưng cửa không chắc. Đó là phép lớn tìm la tinh, người hiểu thì biết, kẻ ngu chưa tỏ.

 Tôi nếu bàn đến sao Phá Quân thì phần nhiều nó vừa dẫn rồng vừa làm hộ vệ. Rồng lớn tuy cần Phá Quân lớn, rồng nhỏ thì xen lẫn Phá Quân, Lộc Tồn, Văn Khúc. Liêm Trinh phần nhiều làm tổ rồng, Phụ Bật theo rồng thì sinh giàu sang. Liêm Trinh nếu cao mà rồng không ra thì chỉ làm núi ứng, kiêm làm cửa. Mời anh xem trong các châu huyện, chỗ nào không có núi thủy khẩu? Cửa ải hộ vệ ở thủy khẩu đều là Phá Quân, Lộc Tồn, không chân, răng cài nhau như vòng chồng. Hoặc có núi ngang như hổ nằm, hoặc làm lớp lớp như quả bầu. Vua Vũ đục Long Môn cho sông lớn thông qua, đó chính là chỗ chặn nước thuở ấy. Thái Hành chạy ra phủ Hà Trung, Hà Bắc, Hà Nam làm hai cửa ải. Sông lớn từ bắc đến, uốn bắn sang đông, núi phía tây làm nước như rồng ngủ. Núi Mã Nhĩ gối cửa sông lớn, hoàn toàn không chân tay mà thần diệu. Núi Bích đến chặn sông Hoài, lại không một chân như nằm ngang qua. Hai núi cửa biển khóa đất Lưỡng Chiết, hai núi hợp nhau như vòng khuyết. Văn Khúc, Liêm Trinh mọc chân khóa dòng Tri (?), nằm ngang trong nước chia làm hai khúc.

 Cửa ải lớn khóa lớn thì rồng nghìn dặm, ắt có la tinh nằm ngang chặn khí, chặn sông không cho chảy, chặn được không biết bao nhiêu đất. La tinh nhỏ, khóa nhỏ và cửa ải nhỏ thì một châu một huyện phải có hộ vệ. Mười lớp hộ vệ, mười lớp khóa trong trăm mười dặm thì ắt có vương hầu ở đó. La tinh ở làng xóm là cửa ải khóa nhỏ, gối nước như cây mác, đá nằm ngang. Chỉ xem không chân là cửa ải hộ vệ, số lớp nhiều ít mà phân tướng hay tá. Anh nếu nhận được núi thủy khẩu thì sẽ biết thiên qua (núi như cây mác trời) và Lộc Tồn, Phá Quân.

 Hình đúng của Tả Phụ (sao thứ tám; ở đất là núi đỉnh tròn, hai vai xuôi như mũ quan) như mũ phốc đầu, trước cao sau thấp, như quả cầu lớn nhỏ. Duỗi dài lưng như trống cơm, sau to trước nhỏ như bướu lạc đà. Dưới có hai chân đi bằng, hoặc dạo bên trái bên phải Vũ Khúc. Rồng này vì sao gần Vũ Khúc? Vì chia tông làm bác làm chú. Chia tông ắt làm hai rồng quý, việc này khác với các sao khác. Hai bên Vũ Khúc ắt sinh Tả Phụ, không như các sao khác biến hình mà đi. Tả Phụ tự có hình Tả Phụ: dưới ngọn vuông như cây búa dựng. Đó là hình Tả Phụ của Vũ Khúc. Nếu là Tả Phụ thật thì không như thế: rồng thật tự làm thân rồng quý, mũ phốc đầu chân ngang cao thấp mà đi. Đỉnh cao ngọn cao, vai tròn rơi xuống, bỗng đùn lên như trứng ốc, lại như lê, hạt dẻ chất đống dày. Trên đỉnh lúc nhúc, núi kết đỉnh, đoán chắc phía trước vào sâu trong viên.

 Muốn biết sao này tên là thị vệ, vào đến trong viên là quý nhất. Nước cửa Đông Hoa, Tây Hoa (cửa đông, cửa tây của hoàng thành) nằm ngang, ngoài nước bốn bề xếp ngôi ngọn núi. Đó là sao Chấp Pháp trước viên, lại chia hai bên làm quân vệ. Viên vuông vức gọi là Thái Vi. Viên có bốn cửa gọi là Thiên Thị. Ngoài Tử Vi viên có cửa trước cửa sau, Hoa Cái, Tam Thai hộ vệ trước sau. Trong có nước chảy qua gọi là ngự câu (ngòi trong cung vua), ôm thành uốn khúc chảy ở giữa. Trong Tử Vi viên sao đầy đủ, Thiên Thị, Thái Vi ít được cuộc trọn vẹn. Núi chầu đón chưa hẳn đều là hình thật, thế chầu biển hướng về sao Bắc Thần chen chúc. Nghìn núi muôn nước đều vào chầu, vào đến trong lòng chín lần quanh co.

 Hình Phụ Bật vào viên hộ vệ nhỏ, lờ mờ hộ vệ ở đất bằng. Sao Hữu Vệ, Tả Vệ xếp hai bên, Tả Phụ ở trong viên làm cận thị. Một sao Hữu Bật (sao thứ chín; ở đất không có hình riêng, ẩn trong mạch đứt quãng của các sao khác) vốn không có hình, vì thế gọi là sao ẩn diệu. Theo rồng lột đổi, ẩn dấu mà đi, dấu ẩn chính là ẩn diệu đi. Chỉ vì phép phi cung (phép xoay vòng các sao qua các cung) có chín sao diệu, nhân đó gượng gọi là sao Hữu Bật.

 Thiên hạ tìm Tả Phụ biết được mấy nơi? Hà Bắc, Hà Nam chỉ ba bốn chỗ. Lại có rồng Chung Nam, Thái Hoa, ra vào làm viên đều như thế. Đến phương nam đừng nhận lầm Nam Nhạc: tuy có viên sao Bật nhưng khí yếu, lại có rồng quay về phò sông lớn, thủy khẩu ba ngọn đứng như gọt. Rồng này người đời nói có nhiều Tả Phụ, lại theo trường thành biên ải vào sa mạc. Núi Tung ở hai kinh đô khó tìm nhất, đã bị người trước làm bừa. Cuộc viên đông tây cùng Trường Giang, trong có Hoàng Hà, nước chảy vào dài. Núi sau như bình phong màn trướng như vua dựa bình phong ngồi, dưới nhìn xuống sông Tần Hoài, gối vùng sông nước. Phụ Bật ẩn diệu vào Đại Lương, lại là chiến trường xưa của anh hùng. Sông lớn chín khúc, trong mỗi khúc có Phụ Bật, chín khúc chia ra vào đầu (huyệt). Người thường (?) nhận được sao Tả Phụ thì lúc nhận được chớ mở miệng.

 Làm sao nhận ra sao Tả Phụ? Lần lượt mọc ngọn, không có hình tạp. Trên đầu Thiên Môn sinh bảo điện, bảo điện dẫn sinh phượng lâu nằm ngang. Trong lầu nghìn muôn lần tìm ao nước, nước là khí trên lầu của rồng thật. Hai ao kẹp ra sống lưng rồng cao. Trong ao sụt lở thì không phải đất lớn. Trong đất thật ra là sao Phụ Bật, chỉ phân có dấu và không hình. Có hình là Tả Phụ thật, không dấu là ẩn diệu đi. Dù không lớn cũng được tiết việt (cờ tiết và búa việt, quyền chỉ huy quân sự do vua trao). Sóng lớn lớp lớp không thể kể hết. Sóng lớn là màn trướng, màn có đòn khiêng. Đòn khiêng cong, tinh phong khéo như khuyết. Sao đòn khiêng chính là Hoa Cái nằm ngang, chỗ cong thì tinh phong không làm bằng.

 Bằng chứng ra Tham Lang, Cự Môn, Lộc Tồn, Văn Khúc, Liêm Trinh, Vũ Khúc, Phá Quân, hết vòng lại bắt đầu, đã định. Thiên qua chỉ thẳng đường Phá Quân: đó là thứ tự rồng ra từ Thiên Môn. Nếu ra Thiên Môn là rồng chính, không ra Thiên Môn thì hình không thật. Một hình không đủ là giảm sức, xếp theo thứ tự anh đừng lầm. Từ Tham Lang đến Phá Quân là thứ tự, đảo lộn đi loạn thì rồng mất thứ tự. Một lần lột một lần đổi thì tìm chỗ đứt, chỗ đứt hai bên sinh núi vây quanh hộ vệ. Cờ phướn đi có lọng che, cờ trời. Cờ giống Phá Quân, hoặc nghiêng đi. Xem nó ngang như sóng lớn, sóng cuộn một ngọn gọi là ra khỏi màn. Trong màn đi qua, đi ở chính giữa. Không ra ở chính giữa thì không làm tướng. Hình sao đầy đủ vào viên mà đi, kỳ kỳ quái quái vào thiên tượng.

 Tôi đến kinh đô nghiệm lời nói trước: viên của vua quả có sao xếp hàng. Nam bắc tuy ngắn, đông tây dài, nước vòng Đông Hoa, gò ở Tây Hoa. Nước từ cửa khuyết lại đến chầu, chín khúc chín vòng chầu cửa vua. Sao phía trước nghiêm như ở phía nam. Chu Công, Thiệu Công đến đây xem thiên tượng, lên gò nam nhìn gò bắc. Thánh nhân bói chọn nơi ở, phân âm dương. Gò bắc đứng sừng sững trên Thiên Môn, chia làm trường viên ở hai bên. Hai bên trên viên chia ra chín cái, hai viên kẹp vua ngồi ở giữa. Muốn biết trong viên có sao vua thì kinh đô ngồi định rất rõ ràng.

 Anh nếu muốn biết sao Tả Phụ thì phàm vào hoàng thành phải phân biệt cuộc viên. Lớp lớp vây quanh tám chín lớp, ngoài chín lớp lại chín lớp nữa. Lớp lớp ra núi chồng núi thì xem Tả Phụ: trên đỉnh núi cao như mũ phốc đầu nằm ngang, chỗ thấp giống nghìn quan vào chầu, đội mũ đứng hàng ngang như nón úp. Xem kỹ thật không giống nhau, hẳn là làm viên thì đều là cuộc giàu. Tả Phụ làm thượng tướng, Hữu Bật làm thứ tướng, Phá Quân, Lộc Tồn làm túc vệ, Liêm Trinh làm thứ tướng võ. Văn Xương rõ ràng là hậu cung, Vũ Khúc, Tham Lang là kiểu sao vua. Lại có Cự Môn tôn quý nhất, gọi là sao Bắc Cực, việc này không phải nói dối. Ba viên đều có sao trong viên, phàm là tinh phong đều hướng vào trong. Sao viên vốn không cho người biết, nếu không nói rõ thì sợ đời mê lầm. Chỉ cần đến kinh đô là anh nhận ra: lớp lớp vệ ngoài, viên trong bằng phẳng. Rồng này không cho người thường nhận ra, để lại cho nhà vua trấn giữ nước.

 Xin theo chín sao diệu tìm rồng lột đổi: lột hết rồng thô thì tìm dấu nhỏ. Muốn biết Tả Phụ của rồng thật thì chỉ xem kiểu mũ phốc đầu cao thấp. Nếu Tả Phụ tự làm rồng thì đi ẩn, không nhận ra hình tượng thật. Nếu ba sao tốt đi làm rồng thì theo rồng biến hình, lại không giống. Tham Lang phần nhiều nhọn, đứng hình chữ "phẩm", Vũ Khúc, Cự Môn ba ngọn tròn vuông. Ba ngọn từng đốt theo thân xoay, trong có một ngọn là mặt chính. Hai bên kẹp là Tả Phụ, lớn nhỏ nhọn tròn anh phải phân biệt. Rồng này mới phát ở núi cao, chỗ cao mọc ngọn cũng mọc múi. Múi vai phải rõ như mũ phốc đầu, cuồn cuộn xuống thấp là quả cầu lăn. Đi bằng như cá chép cá diếc lộ sống lưng, có chân xếp ngang như nón úp. Nếu là xuống lầu xuống điện thì từng đốt như lầu xuống mà lột đổi. Tham Lang xuống lột đổi như tung cầu, chỗ nhọn chân như rùa nổi. Đó là xuống núi mới như thế. Lên núi đi ngược thì như đẩy thuyền úp. Nhọn tròn nếu đứng hình chữ "phẩm" thì người đời lầm tìm là Tam Thai. Lộc Tồn lột đổi như đốt rết, hộ vệ chân ngắn đứng bên thân. Văn Khúc như sợi chỉ trong thoi đi quanh co, quanh co như thoi bay, giấu dấu trong cỏ. Liêm Trinh xuống thì biến thành hình răng lược, giữa răng lược dẫn sống lưng rồng. Quanh quẩn như mũ phốc đầu đổi khác, đi giữa chỗ bằng đứt rồi lại đứt. Dưới Phá Quân kẹp hai cây giáo, nếu làm thiên qua thì như chớp chạy. Đi loạn mất thứ tự mà ló đầu ra, lại như hổ sói đi, như mũi tên. Quấn nhiều thì đoán là rồng tốt, nếu không có quấn thì làm đạo viện.

 Hữu Bật vốn không có hình đúng, hình theo tám sao diệu cao thấp mà sinh. Muốn biết chỗ hình đúng của Hữu Bật thì ở chỗ tám sao đứt, ẩn giấu mà đi. Ẩn giấu là hình, gọi là ẩn diệu, đó là chỗ tuyệt diệu nhất của Hữu Bật. Như thoi ném, vết chân ngựa, sợi chỉ như tơ, như nhện qua nước, cá lên ghềnh, rắn hoảng vào cỏ mất dấu đi. Mạch đứt dấu đứt, tìm đến không có mạch, chính là cái tên tôn quý: sao Hữu Bật. Hai bên theo trên thân rồng mà đi. Lúc rồng đi có Phụ Bật, biến đổi theo rồng thì xem dấu vết. Anh nếu nhận được sao Hữu Bật thì mỗi lần đến trong viên phần nhiều mất dấu. Lúc lột rồng mất mạch mất dấu thì tìm trên mặt đất như sợi đàn đỏ (?). Nếu nhận được cung ẩn diệu của Hữu Bật thì chỗ nào xem đến cũng đều tốt. Sao này nhiều tốt ít hung, vì giấu hình, vốn không có thực thể. Lúc giấu hình thì thần sát cũng giấu, chính là mạch ngầm đến trong lòng đất.

 Đất này đồng bằng nghìn trăm chặng, nếu không thì chỗ kia lại là Hữu Bật. Trong bãi bằng còn có nước chảy, có sườn dốc. Cao hơn nước một tấc tức là gò. Chỉ vì thầy tầm thường con mắt nông, đến đó mờ mịt không biết làm sao, liền nói không có chỗ tìm dấu, đến khi có núi mới nhận ra. Người như thế sao có thể nói chuyện? Có huyệt ở bãi bằng thì tự để mất, chỉ lên núi tìm long hổ, lại đòi đầu tròn mới bảo là tốt. Không biết núi hết rồi hạ xuống đất bằng, huyệt ở giữa bãi bằng quý không gì bằng. Thầy dở đã làm lầm bao nhiêu người, lại nói chôn ở đó sợ thấp ướt. Không biết huyệt ở trong nước thì như thế khó dựa vào lẽ núi suối ẩm ướt. Bởi vì nước dâng ở giữa, nước rút đi thì cũng như sức đất khô. Như vùng Lưỡng Hoài phẳng như bàn tay, cũng có châu quân hạ ở chỗ trũng nước (?), cũng có anh hùng ở trong đó, lẽ nào không có mồ mả và nhà cửa? Chỉ lấy chỗ nước đổ vào và nước chảy, hai dòng nước kẹp chảy là sống lưng rồng. Không chỉ Hữu Bật ở trong đó, tám sao diệu vào bãi bằng đều có dấu. Thiên trước có lúc nói về chỗ bằng, trong chỗ bằng Tham Lang đều như nhau. Thầy tầm thường nhận hết rồng thật mới biết giàu sang và hưng thịnh.

 Tham Lang làm huyệt là hình núm vú (nhô lên). Cự Môn làm huyệt thì tìm trong ổ (lõm xuống). Vũ Khúc làm huyệt thì tìm hình thoa, hình kìm (hai nhánh kẹp như càng). Lộc Tồn, Liêm Trinh làm huyệt hình răng lược, đầu lưỡi cày. Văn Khúc làm huyệt ở trong bãi bằng, chỗ cao cũng hạ ở lòng bàn tay. Phá Quân làm huyệt giống mác giáo, hai tay trái phải đều thu lại, ắt có hai núi đều hộ vệ, nếu không thì có một dòng nước chảy ngang qua. Huyệt chính của Tả Phụ như tổ yến ngửa, nếu ở núi cao thì như kiểu treo đèn, hạ ở chỗ thấp bằng là tổ gà, dù có đầu tròn cũng có hình lõm. Đó là lột đổi mà tìm huyệt của sao. Tìm huyệt phải theo rồng mà phân biệt kỹ. Rồng mà thật thì huyệt cũng thật, rồng không thật thì ít có huyệt thật. Tìm rồng tuy dễ, định huyệt khó, chỉ vì người đời mù mờ về lột núi. Lột rồng đổi xương, sao biến đổi, nhận được rồng đáng ngờ thì huyệt không khó. Người xưa nhìn rồng biết huyệt chính, là vì chỗ mất rồng thì tìm đốt đổi. Nhận được sao đổi xương của nhà xem rồng thì giàu sang khiến người không suy tuyệt.

 Tìm rồng hãy dùng bí quyết theo kinh, nên đem tinh phong ra phân biệt kỹ. Rồng đi ứng lên ba sao tốt thì con cháu đời đời sinh người hiền tài. Lần lượt phát ra có tôn ti. Rồng mới thì nhỏ khéo, rồng thật thì vụng. Một nổi một phục đều khác nhau, trong biến đổi phân xương đốt. Có vú có đốt thì đủ để yên mộ, chỗ khí hậu ẩn giấu thì tìm lấy huyệt. Dưới sao tốt thì đốt mắt kỳ lạ, dưới sao hung thì đốt mắt kém. Đốt mắt băng hồng (mạch núi luồn qua lòng sông, lòng nước mà vẫn liền) là mạnh nhất, khí mạch liền nhau không đứt.

 Sao rồng tự có ngọn thật ứng lại. Núi mái thấp yếu, núi trống mạnh. Rồng đi tuy quý ở xương đốt kỳ lạ, nhưng vào huyệt thì phải cho xương đốt cân xứng. Không muốn núi cong như cung ngược, không muốn núi thẳng như vươn cổ. Sao tốt thì tốt, sao hung thì hung, không do người khiến mà do trời định. Thầy tầm thường chưa biết hình bảy sao, nên làm bài ca, nhất định phải nghe.

 Tham Lang một hành Mộc, thế nhọn mạnh. Quỷ tinh đẹp đẽ thì đủ văn chương. Hoặc như búi tóc trẻ con, răng cưa nổi lên thì đỗ khoa minh kinh, đỗ đầu thi tuyển, xét kỹ. Bảy ngọn tám ngọn chồng chất đi thì làm học sĩ điện Long Đồ, giàu văn chương. Bên trái xuyên, bên phải lột, xếp thành trận bút, rồng đi có cờ tiết như cờ giáo. Trong đó ắt có thần ứng, hoặc đời đời sinh vương hầu. Nếu làm ngựa trời nhảy vọt lên thì giàu tuy không lớn cũng đầy nghìn kho. Nếu làm măng ngà mọc san sát trên mặt đất thì quan văn quan võ hiển đạt ở triều đình, giàu sang hiếm có trên đời, tiếng tăm vang xa, lại thêm phúc lộc thọ mà thịnh vượng.

 Cự Môn một hành Thổ, ít người biết, đoan chính đẹp đẽ như mày ngài. Có lúc như trăng úp ra ngoài trời, có lúc lờ mờ nổi ở đất bằng. Sinh ra anh kiệt thờ vua sáng, trung lương chính trực như Cao Dao, Quỳ (hai hiền thần đời vua Thuấn). Như chuông treo đột ngột nổi lên cao vút thì giàu sang đều đủ, tiếng tăm tốt đẹp. Thế như trâu chạy voi múa, dũng mãnh, thì được trao búa việt cầm quân ngoài biên ải, không còn ngờ. Bỗng nhiên chồng chất vượt lên trời biếc, nhỏ thì càng tốt, cao thì càng lạ. Đất ấy chẳng cần bàn giàu sang, sinh thần tiên ra đời như An Kỳ Sinh (một vị tiên thời Tần). Béo dày, dài xa thì con cháu lâu dài. Thế nếu ngắn nhọn thì nhiều lúc thiếu lúc đầy.

 Sao Vũ Khúc gọi là một hành Kim, như ngọc khuê dựng, như hốt đứng, cao nghìn tầm. Ắt chủ binh quyền, giàu mưu lược, lên đàn bái tướng thì các tộc ngoại bang kính phục. Lởm chởm cao vút dựng như bình phong thì văn hoa tươi tốt, được gọi là hàng nho sĩ. Lầu đài san sát cao và tráng lệ, vách đá hiểm cổ quái giữa trời đất. Đất này táng xuống (?) chớ do dự, đời đời vinh hiển, rạng rỡ xưa nay. Lại như mũ vuông, thanh và khéo, ba năm ngọn liền nhau xếp trên đỉnh núi biếc, thì con cháu thông minh lại tuấn tú, cỏ chi cỏ lan (ví con cháu giỏi giang) ở thềm nhà sao mà sum suê.

 Lộc Tồn một hành Thổ, anh phải kiêng. Xấu ác, lở nghiêng, không mềm mại. Ngọn cao trơ trọi nổi lên như nắm tay. Núi thấp trũng ướt như mũi trâu. Hoặc như quan tài trôi theo nước, hoặc như xác chết nằm trên đất bằng, tự nhiên khuyết thiếu, không đáng xem. Thì bệnh tật, điên cuồng, bị tội cắt mũi, chém đầu. Con cháu làm thuê lười biếng, bỏ đi châu khác, dâm dục, gian dối, trộm cắp đều liên lụy.

 Văn Khúc một hành Thủy, sao mà lẻ loi. Mọc cành mọc chân rối như chuồn chuồn. Gò đống như hoa không nối liền, ba ba năm năm bay phấp phới. Cũng như rắn hoảng mới ra khỏi cỏ, cũng như cổ ngỗng gối suối chảy. Hố khe quay lưng, không thu giữ. Dù có thu giữ thì cũng co quắp. Táng ở đất này thì chủ con cháu ăn chơi lêu lổng, trai không trung, gái không hiền.

 Liêm Trinh độc hỏa, tai họa rất hung. Cao nhọn xấu ác, chót vót trống rỗng. Mọc cành phát chân như bùa đào (bùa gỗ đào treo cửa trừ tà) dựng lên, đầu đuôi tách rời, hai bên mở ra. Hình như giáp chồng chất, thế chia hàng. Chất không trong mà đục như máu, như lông tóc khô cháy, khí tản. Nước chảy ứ đọng hoặc gấp, tiếng như sấm. Thì dịch bệnh chết hết, lại thêm tai họa quan trường, mất nước tan nhà, thật đáng thương.

 Phá Quân, hành Kim thứ hai, chuốc lấy hung ác. Núi dữ, âm dương đều sai lệch. Ngọn núi đột ngột, gò đá lởm chởm, nếu không thì vỡ vụn như nền nhà bị đục liền nhau. Cũng làm thế như sào tre, roi ngựa, cũng làm binh khí và dây thừng. Bên trái gập ghềnh, bên phải hiểm trở, ngẩng đầu mà xem. Vào huyệt như quả bầu, đổ xuống thành tảng. Minh đường nghiêng dốc, nước chảy róc rách. Hai núi long hổ duỗi hai chân. Nếu phạm sao này thì rất trái ngược, con cháu đời ấy thấy tiêu mòn.

 Phụ Bật thường theo bảy sao mà xoay chuyển, phần nhiều thấy ở hai bên minh đường. Có lúc thoát thân chấm vào sóng trong, hình thế hoặc làm vòng (?) ở phía tây (?), hoặc thấy như rắn, hoặc thấy như cá. Núi đón nối liền như sợi chỉ. Núi dày núi béo thì người phần nhiều sung túc. Núi mỏng núi chạy thì người gian xảo hèn hạ. Phải khiến kín đáo, không lọt gió, đừng để mở rộng cho nước chảy tóe đi.

 Ba sao tốt Hoa Cái (?) theo rồng mà vào, chồng chất lởm chởm, hình đứng sừng sững. Hoặc làm ngọn cao, thế cắm vào trời. Hoặc ở minh đường đều đột ngột tụ lại. Hoặc ở thủy khẩu nối liền nhau. Hoặc đứng trên đầu núi Phụ Bật. Hoặc ở khe suối, hang hố mà thai nghén, nuôi dưỡng thành rồng, thế ẩn náu. Lớn thì thành châu quận, sinh anh hào. Nhỏ thì làm làng xóm và trấn ấp. Ắt biết đời đời lộc dài lâu, mưu lược văn võ được truyền dạy tinh tường.

 Bảy sao biến hóa vô cùng, thể và kiểu giống nhau mà người chưa biết. Tứ duy, bát can, thập nhị chi (hai mươi bốn phương vị trên la bàn: bốn quẻ ở bốn góc, tám can và mười hai chi) lột đổi hóa thân trăm nghìn ức. Vốn từ một nguồn (?) chia ra khác nhau, không được thầy giỏi thì mê lầm lớn (?). Chỉ cần đem chỗ chia nhận mà suy tìm kỹ, cần gì nhọc lòng lại nhọc sức. Sao hung thì sinh họa hung, sao phúc đức thì mời đến phúc đức. Tạo hóa vốn ở trong lòng bàn tay, đó là phép tắc thật của thần tiên.

 Hám Long kinh (hết).

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video