Thiên 15 — Thiên 15 — Năm mươi vòng vận hành

 Thiên Ngũ thập doanh (năm mươi vòng vận hành của khí huyết trong thân người suốt một ngày đêm), thứ mười lăm.

 Hoàng Đế (vị vua huyền thoại thời thượng cổ Trung Hoa) hỏi: Ta muốn được nghe về năm mươi vòng vận hành ấy như thế nào?

 Kỳ Bá (vị thầy thuốc, bề tôi của Hoàng Đế) đáp: Một vòng trời có hai mươi tám tú (hai mươi tám chòm sao chia đều quanh bầu trời, dùng làm mốc đo đường đi của mặt trời), mỗi tú chia làm ba mươi sáu phần. Khí trong người đi trọn một vòng (một ngày đêm) ứng với một nghìn lẻ tám phần, tức mặt trời đi qua đủ hai mươi tám tú.

 Kinh mạch (các đường dẫn khí huyết chạy khắp cơ thể) trong người, trên dưới, trái phải, trước sau, có cả thảy hai mươi tám mạch (gồm mười hai đường kinh chính ở mỗi bên trái phải là hai mươi bốn, cộng hai mạch Kiều, mạch Đốc chạy dọc sống lưng và mạch Nhâm chạy dọc giữa bụng ngực). Tổng chiều dài các mạch ấy khắp thân là mười sáu trượng hai thước (trượng, thước, tấc là đơn vị đo chiều dài thời xưa: một trượng bằng mười thước, một thước bằng mười tấc), để ứng với hai mươi tám tú. Nước trong đồng hồ nước (dụng cụ đo thời gian bằng nước nhỏ giọt) chảy xuống hết một trăm khắc (một ngày đêm chia làm một trăm khắc), để phân ra ngày và đêm.

 Cho nên người ta thở ra một lần thì mạch đập hai lần, khí đi được ba tấc; hít vào một lần mạch cũng đập hai lần, khí lại đi ba tấc. Thở ra hít vào trọn vẹn một lượt gọi là một tức (một hơi thở đầy đủ), khí đi được sáu tấc. Mười hơi thở thì khí đi được sáu thước, mặt trời đi được hai phần.

 Hai trăm bảy mươi hơi thở thì khí đi được mười sáu trượng hai thước, khí chạy thông suốt khắp bên trong, đi trọn một vòng khắp thân; nước trong đồng hồ chảy xuống hai khắc, mặt trời đi được hai mươi lăm phần.

 Năm trăm bốn mươi hơi thở thì khí đi khắp thân hai vòng; nước chảy xuống bốn khắc, mặt trời đi được bốn mươi phần.

 Hai nghìn bảy trăm hơi thở thì khí đi khắp thân mười vòng; nước chảy xuống hai mươi khắc, mặt trời đi được năm tú và hai mươi phần.

 Một vạn ba nghìn năm trăm hơi thở thì khí đi khắp thân năm mươi vòng; nước chảy xuống một trăm khắc, mặt trời đi hết hai mươi tám tú. Nước trong đồng hồ chảy cạn hết thì mạch cũng đi trọn một chu kỳ.

 Cái gọi là "chạy thông suốt" là nói khí đi khắp các mạch, gộp chung lại mà tính thành một con số.

 Cho nên đủ năm mươi vòng vận hành thì có thể sống trọn tuổi thọ mà trời đất ban cho. Tính cả thảy khí đi được tám trăm mười trượng.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video