Thiên 20 — Thiên 20 — Năm tà

 Thiên thứ hai mươi: Ngũ tà (năm loại tà khí — tức khí độc gây bệnh — xâm vào năm tạng).

 Tà khí ở phổi thì sinh bệnh: da đau, lúc rét lúc sốt, khí nghịch lên gây thở gấp, ra mồ hôi, ho làm rung cả vai và lưng. Chữa bằng cách lấy các huyệt (những điểm trên cơ thể dùng để châm kim chữa bệnh) ở phía ngoài vùng ngực (?) (thường được hiểu là huyệt Trung phủ, Vân môn), và các huyệt ở hai bên cột sống lưng ngang đốt sống thứ ba và đốt thứ năm (?). Lấy tay ấn nhanh vào đó, thấy người bệnh dễ chịu thì châm vào chỗ ấy. Lại châm huyệt Khuyết bồn (huyệt ở hõm trên xương đòn) để đẩy tà khí ra ngoài.

 Tà khí ở gan thì hai bên mạng sườn đau, bên trong bị lạnh (hàn trung: dương khí trong bụng suy, gây lạnh ở tỳ vị), có ác huyết (máu xấu ứ đọng) ở bên trong, khi đi lại các khớp hay bị co giật, có lúc chân sưng. Chữa bằng cách châm huyệt Hành gian (huyệt ở kẽ giữa ngón chân cái và ngón thứ hai) để dẫn khí ở dưới mạng sườn đi xuống; dùng phép bổ (cách châm nhằm làm mạnh thêm phần khí bị thiếu) ở huyệt Tam lý (huyệt Túc tam lý, dưới đầu gối phía ngoài) để làm ấm trong dạ dày; châm vào các mạch máu ứ cho ra máu để làm tan máu xấu; châm vào đường mạch xanh ở vùng tai để trừ chứng co giật.

 Tà khí ở tỳ vị (lá lách và dạ dày, theo y học cổ truyền là cơ quan tiêu hoá, nuôi dưỡng cơ bắp) thì bắp thịt đau. Nếu dương khí (phần khí ấm nóng, hoạt động) thừa mà âm khí (phần khí mát lạnh, tĩnh, nuôi dưỡng) thiếu thì bên trong nóng, hay đói; nếu dương khí thiếu mà âm khí thừa thì bên trong lạnh, ruột sôi, đau bụng; nếu cả âm lẫn dương đều thừa, hoặc đều thiếu, thì có lúc lạnh có lúc nóng. Tất cả đều điều chỉnh bằng cách châm huyệt Tam lý.

 Tà khí ở thận thì xương đau, mắc chứng âm tý (chứng đau tê nằm sâu ở phần xương, do khí lạnh ẩm làm bế tắc). Âm tý là chứng ấn tay vào không tìm thấy chỗ đau rõ rệt, kèm bụng trướng, đau lưng, đại tiện khó, vai, lưng, cổ, gáy đều đau, có lúc chóng mặt. Chữa bằng cách châm huyệt Dũng tuyền (huyệt ở lòng bàn chân) và huyệt Côn lôn (huyệt ở chỗ lõm sau mắt cá ngoài). Xem chỗ nào có mạch máu ứ thì chích cho ra máu hết.

 Tà khí ở tim thì đau vùng tim, hay buồn bã, có lúc choáng váng ngã quỵ. Phải xem khí thừa hay thiếu mà điều chỉnh ở huyệt du (huyệt chủ yếu thuộc đường kinh của tạng ấy) của nó.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video