Thiên thứ ba mươi mốt: Ruột và dạ dày.
Hoàng Đế (vị vua thời thượng cổ của Trung Hoa, người hỏi đáp về y học trong sách này) hỏi Bá Cao (một bề tôi và thầy thuốc của Hoàng Đế) rằng: Ta muốn được nghe về lục phủ (sáu cơ quan rỗng trong thân thể, có việc nhận, chuyển và thải đồ ăn thức uống: dạ dày, ruột non, ruột già, túi mật, bàng quang và tam tiêu) trong việc chuyển vận thức ăn. Ruột và dạ dày to nhỏ, dài ngắn thế nào, chứa được bao nhiêu thức ăn?
Bá Cao thưa: Xin nói hết về số đo đường đi của thức ăn từ chỗ vào đến chỗ ra: nông sâu, xa gần, dài ngắn ra sao.
Các đơn vị đo dùng dưới đây là đơn vị thời cổ. Phân bằng một phần mười thốn. Thốn tức là tấc. Xích tức là thước, bằng mười thốn. Trượng bằng mười xích. Hợp, thăng, đẩu là đơn vị đo dung tích, cứ mười hợp là một thăng, mười thăng là một đẩu.
Từ môi đến răng dài chín phân. Miệng rộng hai thốn rưỡi. Từ sau răng đến hội yếm (nắp thanh quản, tức miếng sụn đậy lối vào khí quản khi nuốt) sâu ba thốn rưỡi, chứa được năm hợp. Lưỡi nặng mười lạng, dài bảy thốn, rộng hai thốn rưỡi. Cửa họng nặng mười lạng, rộng một thốn rưỡi.
Từ cửa họng xuống đến dạ dày dài một xích sáu thốn. Dạ dày quanh co cong gập, kéo thẳng ra thì dài hai xích sáu thốn. Chu vi một xích năm thốn, đường kính năm thốn, chứa được ba đẩu năm thăng.
Ruột non phía sau bám vào cột sống, vòng quanh sang bên trái, cuộn từng vòng chồng xếp lên nhau (?). Chỗ ruột non đổ vào hồi tràng (ở đây chỉ ruột già) thì phía ngoài bám ở trên rốn. Ruột non uốn lượn vòng quanh mười sáu khúc, chu vi hai thốn rưỡi, đường kính tám phân và thêm một phần ba phân, dài ba trượng ba xích.
Hồi tràng nằm ngang chỗ rốn, vòng sang bên trái, cuộn quanh chồng xếp như lá mà đi xuống, uốn lượn quay ngược mười sáu khúc, chu vi bốn thốn, đường kính một thốn và thêm một phần ba thốn, dài hai trượng một xích.
Quảng tràng (ruột rộng, tức đoạn cuối ruột già, nay gọi là trực tràng) bám vào cột sống (?) để nhận chất từ hồi tràng xuống. Nó vòng sang bên trái, xếp chồng men theo cột sống lên xuống. Chỗ phình rộng nhất có chu vi tám thốn, đường kính hai thốn và thêm hai phần ba thốn, dài hai xích tám thốn.
Ruột và dạ dày, tính từ chỗ thức ăn vào đến chỗ thải ra, dài tổng cộng sáu trượng bốn thốn bốn phân, uốn lượn quay ngược tất cả ba mươi hai khúc.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video