Thiên thứ năm mươi mốt: Bối du (các huyệt du ở lưng; "du" là những điểm trên cơ thể nơi khí của tạng phủ dồn tới và tỏa ra, có thể châm kim hoặc đốt ngải vào đó để chữa bệnh).
Hoàng Đế (vị vua huyền thoại thời thượng cổ của Trung Hoa) hỏi Kỳ Bá (vị thầy thuốc, bề tôi của Hoàng Đế) rằng: Ta muốn được nghe về các huyệt du của ngũ tạng (năm tạng chính trong cơ thể theo y học cổ truyền: tâm, can, tỳ, phế, thận) nằm ở trên lưng.
Kỳ Bá đáp: Huyệt du lớn ở giữa lưng (tức huyệt Đại trữ) nằm ở đầu mút của trữ cốt (đốt xương sống lồi to ở chỗ nối cổ với lưng, tức đốt sống ngực thứ nhất). Phế du (huyệt du của phổi) nằm ở chỗ đốt sống thứ ba (chữ "tiêu" ở đây chỉ đốt xương sống, tính từ trên xuống). Tâm du (huyệt du của tim) nằm ở chỗ đốt sống thứ năm. Cách du (huyệt du của cơ hoành, tấm màng ngăn giữa ngực và bụng) nằm ở chỗ đốt sống thứ bảy. Can du (huyệt du của gan) nằm ở chỗ đốt sống thứ chín. Tỳ du (huyệt du của tỳ, cơ quan lo việc tiêu hóa, hấp thu thức ăn) nằm ở chỗ đốt sống thứ mười một. Thận du (huyệt du của thận) nằm ở chỗ đốt sống thứ mười bốn.
Các huyệt ấy đều nằm kẹp hai bên cột sống, hai huyệt hai bên cách nhau chừng ba thốn (thốn: đơn vị đo trên chính thân người bệnh, khoảng bằng bề ngang đốt giữa ngón tay cái, nên ba thốn tức mỗi bên cách đường giữa cột sống một thốn rưỡi).
Muốn tìm cho đúng và kiểm chứng lại thì lấy tay ấn vào chỗ đó: nếu bên trong có cảm giác đáp ứng, hoặc chỗ đau dịu đi, thì đó chính là huyệt du.
Các huyệt này đốt ngải cứu (đốt lá ngải khô đặt trên huyệt để truyền hơi nóng vào) thì được, còn châm kim thì không được.
Nếu khí tà thịnh (khí gây bệnh mạnh, bệnh thuộc thể "thực") thì dùng phép tả (làm tiêu bớt, đẩy cái thừa ra ngoài); nếu chính khí hư (sức chống bệnh của cơ thể suy yếu) thì dùng phép bổ (bồi đắp, làm cho đầy đủ lại).
Dùng lửa để bổ thì không được thổi vào lửa, phải để mồi ngải tự cháy tàn rồi tắt.
Dùng lửa để tả thì phải thổi lửa cho cháy nhanh, rồi ấn (?) mồi ngải xuống, đợi cho lửa tắt hẳn.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video