Phẩm Phân Bộ (sự chia tách thành các bộ phái), thứ mười lăm.
Bấy giờ Văn Thù Sư Lợi (vị Bồ-tát tiêu biểu cho trí tuệ) thưa với Phật: Thưa Thế Tôn (danh hiệu của Phật: bậc được cả thế gian tôn kính), sau khi Phật nhập Niết-bàn (qua đời, đi vào cảnh giới tắt hết khổ đau và sống chết), các đệ tử đời sau sẽ chia thành các bộ (bộ phái: nhóm tăng sĩ có cách hiểu và giữ giới luật, giáo lý riêng) như thế nào? Thế nào là bộ gốc? Phật bảo Văn Thù Sư Lợi: Các đệ tử của ta đời sau sẽ có hai mươi bộ, đều có thể làm cho các pháp (lời dạy của Phật) được tồn tại. Hai mươi bộ ấy đều đắc được bốn quả (bốn quả vị chứng đắc của người tu tự giải thoát, từ thấp đến cao: Tu-đà-hoàn, Tư-đà-hàm, A-na-hàm, A-la-hán); ba tạng (ba kho kinh điển: Kinh, Luật, Luận) của các bộ đều bình đẳng, không có thấp, vừa, cao. Ví như nước biển, vị không khác nhau. Như một người có hai mươi người con; (các bộ ấy) đều thật là lời Như Lai (danh hiệu của Phật: bậc từ chân như mà đến) đã nói.
Văn Thù Sư Lợi, hai bộ gốc từ Đại thừa (giáo pháp lớn, chủ trương tự giác ngộ và cứu độ tất cả chúng sinh) mà ra, từ Bát-nhã ba-la-mật (trí tuệ siêu việt đưa đến bờ giác ngộ) mà ra. Thanh văn (người nghe lời Phật dạy mà tu để tự giải thoát), Duyên giác (người tự giác ngộ nhờ quán xét lẽ nhân duyên) và chư Phật đều từ Bát-nhã ba-la-mật mà ra. Văn Thù Sư Lợi, như đất, nước, lửa, gió, hư không là chỗ nương ở của tất cả chúng sinh; cũng vậy, Bát-nhã ba-la-mật và Đại thừa là nơi xuất phát của tất cả Thanh văn, Duyên giác và chư Phật.
Văn Thù Sư Lợi thưa Phật: Thưa Thế Tôn, các bộ tên gọi là gì? Phật bảo Văn Thù Sư Lợi: Hai bộ đầu tiên là: một, Ma-ha-tăng-kỳ (lời chú: đây nghĩa là già trẻ trong đại chúng cùng họp, cùng tập hợp thành bộ luật); hai, Thể-tì-lý (lời chú: đây nghĩa là các bậc lão túc — những vị tu lâu năm, đức cao — chỉ toàn những bậc lão túc cùng họp, cùng đưa ra bộ luật). Sau khi ta nhập Niết-bàn một trăm năm, hai bộ này sẽ nổi lên.
Từ bộ Ma-ha-tăng-kỳ xuất ra bảy bộ. Trong vòng trăm năm ấy xuất ra một bộ, tên là Chấp Nhất Ngữ Ngôn (lời chú: vì điều chủ trương giống với Tăng-kỳ nên gọi là "một"). Trong trăm năm, từ bộ Chấp Nhất Ngữ Ngôn lại xuất ra một bộ, tên là Xuất Thế Gian Ngữ Ngôn (lời chú: đây là lời khen ngợi). Trong trăm năm, từ bộ Xuất Thế Gian Ngữ Ngôn xuất ra một bộ, tên là Cao-câu-lê-kha (lời chú: đây là họ của vị luật chủ — người đứng đầu đưa ra bộ luật). Trong trăm năm, từ bộ Cao-câu-lê-kha xuất ra một bộ, tên là Đa Văn (lời chú: vị luật chủ có trí tuệ nghe nhiều học rộng). Trong trăm năm, từ bộ Đa Văn xuất ra một bộ, tên là Chỉ-để-kha (lời chú: đây là tên núi, nơi luật chủ ở). Trong trăm năm, từ bộ Chỉ-để-kha xuất ra một bộ, tên là Đông Sơn (Núi Đông) (lời chú: cũng là nơi luật chủ ở). Trong trăm năm, từ bộ Đông Sơn xuất ra một bộ, tên là Bắc Sơn (Núi Bắc) (lời chú: cũng là nơi luật chủ ở). Đó gọi là từ bộ Ma-ha-tăng-kỳ xuất ra bảy bộ; cùng với bộ Tăng-kỳ gốc là tám bộ.
Trong trăm năm, từ bộ Thể-tì-lý xuất ra mười một bộ. Trong trăm năm xuất ra một bộ, tên là Nhất Thiết Ngữ Ngôn (lời chú: vị luật chủ chủ trương ba đời quá khứ, hiện tại, vị lai đều có thật, nên tất cả đều có thể đặt lời nói vào). Trong trăm năm, từ bộ Nhất Thiết Ngữ Ngôn xuất ra một bộ, tên là Tuyết Sơn (Núi Tuyết) (lời chú: cũng là nơi luật chủ ở). Trong trăm năm, từ bộ Tuyết Sơn xuất ra một bộ, tên là Độc Tử (lời chú: là họ của luật chủ). Trong trăm năm, từ bộ Độc Tử xuất ra một bộ, tên là Pháp Thắng (lời chú: là tên luật chủ). Trong trăm năm, từ bộ Pháp Thắng xuất ra một bộ, tên là Hiền (lời chú: là tên luật chủ). Trong trăm năm, từ bộ Hiền xuất ra một bộ, tên là Nhất Thiết Sở Quý (lời chú: vị luật chủ được những người thông hiểu kính trọng). Trong trăm năm, từ bộ Nhất Thiết Sở Quý xuất ra một bộ, tên là Nhưng Sơn (lời chú: nơi luật chủ ở). Trong trăm năm, từ bộ Nhưng Sơn xuất ra một bộ, tên là Đại Bất Khả Khí (lời chú: vị luật chủ lúc mới sinh bị mẹ vứt xuống giếng, người cha lần theo tìm, tuy rơi xuống mà không chết, nên gọi là "không thể vứt bỏ"; lại có tên là Năng Xạ, nghĩa là giỏi bắn cung). Trong trăm năm, từ bộ Đại Bất Khả Khí xuất ra một bộ, tên là Pháp Hộ (lời chú: là tên luật chủ). Trong trăm năm, từ bộ Pháp Hộ xuất ra một bộ, tên là Ca-diếp-tỉ (lời chú: là họ của luật chủ). Trong trăm năm, từ bộ Ca-diếp-tỉ xuất ra một bộ, tên là Tu-đố-lộ-cú (lời chú: vị luật chủ chủ trương theo nghĩa của tu-đố-lộ, tức kinh). Đó gọi là bộ Thể-tì-lý xuất ra mười một bộ; cùng với bộ Thể-tì-lý thì thành hai mươi bộ. Phật nói bài kỳ-dạ (thể kệ văn vần nhắc lại ý đã nói) này:
Bộ Ma-ha-tăng-kỳ, chia tách ra có bảy;
Thể-tì-lý mười một, ấy gọi hai mươi bộ.
Mười tám cùng hai gốc, đều từ Đại thừa ra;
Không đúng cũng không sai, Ta nói đời sau khởi.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video