Thiên 7 — Phẩm 7 – Còn tập khí

 Phẩm Còn Sót Tập Khí, thứ bảy

 Khi ấy Văn-thù-sư-lợi (vị Bồ-tát tiêu biểu cho trí tuệ) bạch Phật: "Thế Tôn (bậc được thế gian tôn kính, chỉ Phật)! Tất cả Thanh văn (người nghe lời Phật mà giác ngộ, chỉ lo tự giải thoát) và Duyên giác (người tự quán lý nhân duyên mà giác ngộ) có còn khởi phiền não (tâm xấu như tham, giận, si) không? Khởi bao nhiêu loại phiền não?"

 Phật bảo Văn-thù-sư-lợi: "Vì còn sót lại nên gọi là khởi, ví như mùi hương còn vương lại. Cái gọi là 'khí' (tập khí: thói quen, dấu vết còn sót lại của phiền não, như mùi hương còn vương sau khi đã bỏ vật thơm đi) có hai mươi bốn loại nghiệp khí (dấu vết sót lại của hành động): kiến xứ khí, nhiễm khí, sắc nhiễm khí, hữu nhiễm khí, vô minh nhiễm khí, hành khí, thức xứ khí, danh sắc khí, lục nhập khí, xúc khí, thọ khí, ái khí, thủ khí, hữu khí, sinh khí, lão khí, bệnh khí, tử khí, ưu khí, bi khí, khổ khí, não khí, bì cực khí, y khí. Đó gọi là hai mươi bốn khí.

 Phần còn sót lại của thân, miệng, ý, đó gọi là nghiệp khí. Đoạn kiến (thấy rằng chết là hết) và thường kiến (thấy rằng có cái tôi còn mãi), đó gọi là kiến xứ khí (dấu vết sót lại của các cách thấy sai). Đắm vào y, bát v.v…, đó gọi là nhiễm khí (dấu vết sót lại của sự đắm nhiễm). Mười loại ý về sắc (?), đó gọi là sắc nhiễm khí (dấu vết sót lại của sự đắm nhiễm hình sắc). Vô sắc giới (cõi không còn hình sắc, chỉ còn tâm), đó gọi là hữu nhiễm khí (dấu vết sót lại của sự đắm nhiễm vào sự tồn tại). Trí không trong sạch, trí còn chướng ngại, trí không biết khắp, đó gọi là vô minh khí (dấu vết sót lại của vô minh, tức sự mê tối không thấy chân lý). Các thứ nhận biết khác nhau của thân, miệng, ý, đó gọi là hành khí (dấu vết sót lại của sự tạo tác). Nhớ mọi hình sắc, có tưởng khổ, vui, không khổ không vui, phân biệt như vậy, đó gọi là thức xứ khí (dấu vết sót lại của sự nhận biết). Cứng, ướt, nóng, nhẹ động, tất cả đều có, đó gọi là danh sắc khí (dấu vết sót lại của danh sắc, tức thân và tâm). Mắt với hình sắc, tai với âm thanh, mũi với mùi hương, lưỡi với vị, thân với xúc chạm, ý với pháp (đối tượng của ý), đó gọi là lục nhập khí (dấu vết sót lại của sáu giác quan tiếp nhận). Lạnh, nóng, cứng, ướt, đói, khát, ấm, trơn, đó gọi là xúc khí (dấu vết sót lại của sự xúc chạm). Cảm thọ khổ, vui, không khổ không vui, đó gọi là thọ khí (dấu vết sót lại của cảm giác). Dòng họ, tên tuổi, quê hương, dục giới, sắc giới, vô sắc giới (ba cõi sinh tử), khổ não, đói khát v.v… mà vẫn không biết đủ đối với chúng, đó gọi là ái khí (dấu vết sót lại của lòng tham luyến). Dục thủ (chấp giữ dục lạc), kiến thủ (chấp giữ quan điểm), giới thủ (chấp giữ các giới cấm sai lầm), đó gọi là thủ khí (dấu vết sót lại của sự chấp giữ). Dục hữu, sắc hữu, vô sắc hữu (sự tồn tại trong ba cõi), đó gọi là hữu khí. Ở nơi khổ đời sau ắt sẽ sinh ra, đó gọi là sinh khí. Các giác quan suy hoại, đó gọi là lão khí (già). Các thứ bệnh tật, đó gọi là bệnh khí. Tưởng niết-bàn, tưởng chết, đó gọi là tử khí. Thân thể khô héo, đó gọi là ưu khí (lo). Kêu gào khóc lóc, đó gọi là bi khí (buồn). Vì thân thể nóng nảy bức bối, đó gọi là khổ khí. Vì khổ quá mức, đó gọi là não khí. Thân tâm mệt mỏi rã rời, đó gọi là bì cực khí (kiệt sức). Có sợ hãi mà không có chỗ nương, đó gọi là y khí (dấu vết sót lại của sự cần nương tựa). Văn-thù-sư-lợi, đó gọi là hai mươi bốn khí.

 Văn-thù-sư-lợi, chư Phật Thế Tôn không có khí cần nương tựa, mà là chỗ cho người khác nương tựa. Vì sao? Chỉ có Như Lai (danh hiệu của Phật) là chỗ nương của chúng sinh; tất cả chúng sinh không phải là chỗ nương tựa. Thế Tôn không có tướng, không suy lường, không tích góp nhân; Thanh văn nhờ nghe pháp mà biết, còn Phật không nhờ nghe pháp. Vì sao? Vì không gì Ngài không biết."

 Phật nói bài kỳ-dạ (thể kệ, lời thơ tóm ý) này:

 A-la-hán (bậc thánh đã dứt phiền não) còn khí,
Vì còn có lỗi lầm;

 Chỉ Phật độ được người,
Làm chỗ nương chúng sinh.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video